মহাভারত · অধ্যায় 8.13
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.13.1
श्रुतकीर्तिमथायान्तं किरन्तं निशिताञ्शरान् ।
मद्रराजो महाराज वारयामास हृष्टवत् ॥ ८.१३.१ ॥
সঞ্জয় বললেন: হে মহারাজ, তীক্ষ্ণ বাণ বর্ষণ করতে করতে আগত শ্রুতকীর্তিকে মদ্रराজ আনন্দের সঙ্গে প্রতিরোধ করলেন।
8.13.2
मद्रराजं समासाद्य श्रुतकीर्तिर्महारथः ।
विव्याध भल्लैर्विशत्या कार्तस्वरविभूषितैः ॥ ८.१३.२ ॥
মদ্রराজের কাছে পৌঁছে মহারথ শ্রুতকীর্তি স্বর্ণালংকৃত বিশটি ভল্ল বাণে তাঁকে বিদ্ধ করলেন।
8.13.3
प्रतिविव्याध तं शल्यं त्रिभिस्तूर्णमजिह्मगैः ।
सारथिं चास्य भल्लेन भृशं विव्याध भारत ॥ ८.१३.३ ॥
তিনিও শল্যকে তিনটি সরলগামী বাণে দ্রুত বিদ্ধ করলেন; হে ভারত, একটি ভল্ল বাণে তাঁর সারথিকেও প্রবলভাবে বিদ্ধ করলেন।
8.13.4
स शल्यं शरवर्षेण च्छादयामास संयुगे ।
मुमोच निशितान्बाणान्मद्रराजरथं प्रति ॥ ८.१३.४ ॥
তিনি যুদ্ধে শরবর্ষণে শল্যকে ঢেকে ফেললেন এবং মদ্रराजের রথের দিকে তীক্ষ্ণ বাণ নিক্ষেপ করলেন।
8.13.5
ततः शल्यो महाराज श्रुतकीर्तिभुजच्युतान् ।
चिच्छेद समरे बाणासन्बणैः सन्नतपर्वभिः ॥ ८.१३.५ ॥
তখন হে মহারাজ, শল্য যুদ্ধে শ্রুতকীর্তির বাহু থেকে ছোড়া বাণগুলি বক্রগ্রন্থি বাণে কেটে ফেললেন।
8.13.6
श्रुतकीर्तिस्ततः श्ल्यं भित्त्वा नवभिरायसैः ।
सारथिं त्रिभिरानर्च्छत्पुनः शल्यं च प़ञ्चभिः ॥ ८.१३.६ ॥
তারপর শ্রুতকীর্তি শল্যকে নয়টি লোহার বাণে বিদ্ধ করে তাঁর সারথিকে তিনটি বাণে আঘাত করলেন এবং পুনরায় শল্যকে পাঁচটি বাণে আঘাত করলেন।
8.13.7
तस्य शल्यो धनुश्छित्त्वा हस्तावापं निकृत्य च ।
विव्याध समरे तूर्णं सप्तभिस्तं शरोत्तमैः ॥ ८.१३.७ ॥
শল্য তার ধনুক কেটে এবং হাতের আবাপও ছিন্ন করে যুদ্ধে দ্রুত সাতটি শ্রেষ্ঠ বাণে তাকে বিদ্ধ করলেন।
8.13.8
अथान्यद्धनुरादाय श्रुतकीर्तिर्महारथः ।
भद्रेश्वरं चतुःषष्ट्या बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ८.१३.८ ॥
তারপর অন্য একটি ধনুক নিয়ে মহারথ শ্রুতকীর্তি মদ্ররাজের বাহুতে ও বুকে চৌষট্টিটি বাণ বিদ্ধ করলেন।
8.13.9
ततस्तु समरे राजंस्तेन विद्वः शिलीमुखैः ।
…विव्याध तं चापि नवत्या निशितैः शरैः ॥ ८.१३.९ ॥
হে রাজন্! তখন যুদ্ধে তাঁর দ্বারা বাণে বিদ্ধ হয়ে … তিনিও তাকে তীক্ষ্ণ নব্বইটি বাণে বিদ্ধ করলেন।
8.13.10
तस्य मद्रेश्वरश्चापं पुनश्चिच्छेद मारिष ।
स च्छिन्नधन्वा समरे गदां चिक्षेप सत्वरः ॥ ८.१३.१० ॥
হে মান্য! মদ্ররাজ তার ধনুক আবার কেটে ফেললেন। ধনুক ছিন্ন হওয়ায় সে যুদ্ধে দ্রুত গদা নিক্ষেপ করল।
8.13.11
पट्टैर्जाम्बूनदैर्बद्धां रुप्यपट्टैश्च भारत ।
भ्राजमानां यथा नारीं दिव्यवस्त्रविभूषिताम् ॥ ८.१३.११ ॥
হে ভরতবংশধর! সোনার পাত ও রুপোর পাতে বাঁধা, দিব্য বস্ত্রে সজ্জিতা নারীর মতো উজ্জ্বল (গদা)।
8.13.12
तामापतन्तीं सहसा दीप्यमानाशनिप्रभाम् ।
शरैरनेकसाहस्रैर्व्यष्टम्भयत मद्रराट् ॥ ८.१३.१२ ॥
হঠাৎ ধেয়ে আসা সেই (গদাকে), জ্বলন্ত বজ্রের প্রভাযুক্ত, মদ্ররাজ অসংখ্য হাজার বাণে প্রতিহত করলেন।
8.13.13
विष्टभ्य च गदां वीरः पातयित्वा च भूतले ।
श्रुकीर्तिमथायत्तो राजन्विव्याध पञ्चभिः ॥ ८.१३.१३ ॥
বীর শল্য গদা ধরে তা মাটিতে ফেলে দিয়ে, হে রাজন, তারপর লক্ষ্য স্থির করে শ্রুতকীর্তিকে পাঁচটি বাণে বিদ্ধ করল।
8.13.14
तस्य शक्तिं रमे भूयश्चिक्षेप भुजोपमाम् ।
तां द्विधा चाछिनच्छल्यो मेदिन्यां सा त्वशीर्यत ॥ ८.१३.१४ ॥
শল্য তাঁর বাহুর মতো শক্তিকে আবার নিক্ষেপ করল; কিন্তু শল্য তা দুভাগ করে কেটে ফেলল, এবং তা মাটিতে ভেঙে পড়ল।
8.13.15
तस्य शल्यः क्षुरप्रेण यन्तुः कायाच्छिरोऽहरत् ।
बालहस्ताद्यथा श्येन आमिषं वै नरोत्तम ॥ ८.१३.१५ ॥
শল্য ক্ষুরপ্র বাণে তার সারথির মাথা দেহ থেকে ছিন্ন করল; হে নরোত্তম, শিশুর হাত থেকে বাজ যেমন মাংস ছিনিয়ে নেয়।
8.13.16
स पपात रथोपस्थात्सारथिस्तस्य भारत ।
ततस्ते प्राद्रवन्सङ्ख्ये हय्नास्तस्य महात्मनः ॥ ८.१३.१६ ॥
সেই সারথি রথের আসন থেকে পড়ে গেল, হে ভারত; তখন সেই মহাত্মার ঘোড়াগুলি যুদ্ধে পালিয়ে গেল।
8.13.17
पलायमानैस्तैरश्वैः सोपनीतो रमाजिरात् ।
श्रुतकीर्तिर्महाराज पश्यतां सर्वयोधिनाम् ॥ ८.१३.१७ ॥
হে মহারাজ, পালিয়ে যাওয়া সেই ঘোড়াগুলো সমস্ত যোদ্ধাদের দেখতে দেখতে শ্রুতকীর্তিকে সেই রণভূমি থেকে বহন করে নিয়ে গেল।
8.13.18
ततो मद्रेश्वरो राजा पाण्डवानामनीकिनीम् ।
व्यगाहत मुदा युक्तो नलिनीं द्विरदो यथा ॥ ८.१३.१८ ॥
তারপর মদ্ররাজ শল্য আনন্দে পাণ্ডবদের সেনাবাহিনীতে প্রবেশ করল, হাতি যেমন পদ্মপুকুরে নামে।
8.13.19
लोलयामास स बलं सिंहः पशुगणानिव ।
शल्यस्तत्र महारङ्गे पाण्डवानां महात्मनाम् ॥ ८.१३.१९ ॥
সিংহ যেমন পশুর পালকে বিচলিত করে, তেমনই সেই মহারণে শল্য মহাত্মা পাণ্ডবদের সৈন্যদলকে বিচলিত করল।
8.13.20
निपात्य पाण्डुपाञ्चालान्पृतनासु व्यवस्थितः ।
अशोभत रणे शल्यो विधूमोऽग्निरिव ज्वलन् ॥ ८.१३.२० ॥
পাণ্ডব ও পাঞ্চালদের সৈন্যদলে নিপাতিত করে দাঁড়ানো শল্য রণে ধূমহীন জ্বলন্ত অগ্নির মতো শোভা পেল।
8.13.21
सेनाकक्षं महद्दग्ध्वा कक्षमग्निरिवोत्थितः ।
स्थितो रराज समरे पुरं दग्ध्वेव शङ्करः ॥ ८.१३.२१ ॥
সেনারূপ মহা বনকে দগ্ধ করে উত্থিত অগ্নির মতো দাঁড়িয়ে শল্য রণে নগর দগ্ধকারী শঙ্করের মতো শোভা পেল।