Mahābhārata · Adhyāya 8.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.2.1
तच्छ्रुत्वा कर्णहननं पुत्रांश्चैव पलायितान् ।
धृतराष्ट्रो नृपश्चैव द्विजश्रेष्ठ किमब्रवीत् ॥ ८.२.१ ॥
Habiendo oído de la muerte de Karṇa y de la huida de sus hijos, ¿qué dijo el rey Dhṛtarāṣṭra, mejor de los brahmanes?
8.2.2
प्राप्तवान्व्यसनं घोरं पुत्रव्यसनजं महत् ।
काले यदुक्तवांस्तस्मिंस्तन्ममाचक्ष्व तत्त्वतः ॥ ८.२.२ ॥
Dime con verdad lo que dijo entonces, cuando alcanzó aquella terrible y gran desgracia nacida de la ruina de sus hijos.
8.2.3
एतच्छ्रुत्वा महाराज धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
अब्रवीत्सञ्जयं सूतं शोकसंविग्नमानसः ॥ ८.२.३ ॥
Habiendo oído esto, oh gran rey, Dhṛtarāṣṭra, hijo de Ambikā, con la mente agitada por el dolor, habló a Sañjaya el auriga.
8.2.4
दुष्प्रणीतेन मे तात पुत्रस्यादीर्घजीविनः ।
हतं वैकर्तनं श्रुत्वा शोको मर्माणि कृन्तति ॥ ८.२.४ ॥
Querido, por mi mal consejo y por mi hijo de vida corta, al oír que Vaikartana (Karṇa) ha sido muerto, el dolor me corta los puntos vitales.
8.2.5
तस्य मे संशयं छिन्धि दुःखपारं तितीर्षतः ।
कुरूणां सृञ्जयानां च के जीवन्ति के मृताः ॥ ८.२.५ ॥
Disipa mi duda, pues deseo cruzar la orilla lejana del dolor: entre los Kuru y los Sṛñjaya, ¿quiénes están vivos y quiénes muertos?
8.2.6
हतः शान्तनवो राजन्दुराधर्षः प्रतापवान् ।
हत्वा पाण्डवयोधानामर्बुदं दशभिर्दिनैः ॥ ८.२.६ ॥
Oh rey, Bhīṣma, hijo de Śantanu, invencible y poderoso, ha sido muerto; en diez días había matado a un arbuda (cien millones) de guerreros pāṇḍava.
8.2.7
तथा द्रोणो महेष्वासः पाञ्चालानां रथव्रजान् ।
निहत्य युधि दुर्धर्षः पञ्चाद्रुक्मरथो हतः ॥ ८.२.७ ॥
Asimismo Droṇa, el gran arquero, habiendo abatido en batalla las huestes de carros de los Pāñcālas, fue muerto al final, aquel guerrero del carro dorado, invencible en combate.
8.2.8
हतशेषस्य भीष्मेण द्रोणेन च महात्मना ।
अर्धं निहत्य सैन्यस्य कर्णो वैकर्तनो हतः ॥ ८.२.८ ॥
Tras haber abatido Bhīṣma y el magnánimo Droṇa la mitad del ejército que quedaba, también fue muerto Karṇa, hijo de Vikartana.
8.2.9
विविंशतिर्महाराज राजपुत्रो महाबलः ।
आनर्तयोधाञ्शतशो निहत्य निहतो रणे ॥ ८.२.९ ॥
Viviṃśati, el príncipe real de gran poder, oh gran rey, tras matar a cientos de los guerreros Ānarta, fue él mismo muerto en la batalla.
8.2.10
तथा पुत्रो विकर्णस्ते क्षत्रव्रतमनुस्मरन् ।
क्षीणबाणो हतः शूरः स्थितो ह्यभिमुखः परैः ॥ ८.२.१० ॥
Asimismo vuestro hijo Vikarṇa, recordando el voto de la clase guerrera, con sus flechas agotadas, murió como un héroe, plantado frente a los enemigos.
8.2.11
धोररूपान्परिक्लेशान्दुर्योधनकृतान्बहून् ।
प्रतिज्ञां स्मरता तेन भीमसेनेन पातितः ॥ ८.२.११ ॥
Recordando las muchas y terribles aflicciones causadas por Duryodhana y su propio voto, Bhīmasena lo derribó.
8.2.12
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ राजपुत्रौ महारथौ ।
कृत्वा स्वसुकरं कर्म गतौ वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.१२ ॥
Los dos príncipes de Avanti, los grandes guerreros de carro Vinda y Anuvinda, tras cumplir una hazaña digna de su hermana, fueron a la morada de Vaivasvata, Yama.
8.2.13
सिन्धुराष्ट्रमुखानीह दश राष्ट्राणि यानिह ।
यस्य तिष्ठन्ति वचने यः स्थितस्तव शासने ॥ ८.२.१३ ॥
Los reinos de Sindhu y los otros diez reinos de aquí, que obedecían su palabra, él que estaba bajo tu mando.
8.2.14
अक्षौहिणीर्दशैकां च विनिर्जित्य शितैः शरैः ।
सोऽर्जुनेन हतो राजन्महावीर्यो जयद्रथः ॥ ८.२.१४ ॥
Jayadratha, de gran valor, que había vencido once akṣauhiṇī con agudas flechas, fue muerto por Arjuna, oh rey.
8.2.15
तथा दुर्योधनसुतस्तरस्वी युद्धदुर्मदः ।
वर्तमानः पितुः शास्त्रे सौभद्रेण निपातितः ॥ ८.२.१५ ॥
Asimismo el valiente hijo de Duryodhana, ebrio de orgullo bélico, mientras obedecía las órdenes de su padre, fue derribado por Saubhadra.
8.2.16
तथा दौःशासनिः सूरो बाहुशाली रणोत्कटः ।
द्रौपदेयेन सङ्गम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.१६ ॥
Asimismo el héroe, hijo de Duḥśāsana, de brazos poderosos y feroz en la batalla, tras encontrarse con el hijo de Draupadī, fue enviado a la morada de Yama.
8.2.17
किरातानामधिपतिः सागरानूपवासिनाम् ।
देवराजस्य धर्मात्मा प्रियो बहुमतः सखा ॥ ८.२.१७ ॥
Señor de los Kirātas, soberano de los que habitan los pantanos de la costa marina, de alma justa, querido y muy estimado amigo del rey de los dioses, Indra.
8.2.18
भगदत्तो महीपालः क्षत्रधर्मरतः सदा ।
धनञ्जयेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.१८ ॥
Bhagadatta, protector de la tierra, siempre entregado al deber del guerrero, tras luchar valientemente con Dhanañjaya, fue enviado a la morada de Yama.
8.2.19
तथा कौरवदायादो न्यस्तशस्त्रो महायशाः ।
हतो भूरिश्रवा राजञ्शूरः सात्यकिना युधि ॥ ८.२.१९ ॥
Asimismo el heredero de los Kurus, Bhūriśravas de gran renombre, que había depuesto sus armas, oh rey, fue muerto en batalla por el héroe Sātyaki.
8.2.20
श्रुतायुरपि चाम्बष्ठः क्षत्रियाणां धुरन्धरः ।
चरन्नभीतवत्सङ्ख्ये निहतः सव्यसाचिना ॥ ८.२.२० ॥
Y Śrutāyus, el primero entre los guerreros, que se movía en la batalla como si no temiera nada, fue muerto por Savyasācin.
8.2.21
तव पुत्रः सदामर्षी कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः ।
दुःशासनो महाराज भीमसेनेन पातितः ॥ ८.२.२१ ॥
Tu hijo Duḥśāsana, siempre lleno de ira, diestro en las armas y temerario en la batalla, oh gran rey, fue derribado por Bhīmasena.
8.2.22
यस्य राजन्गजानीकं बहुसाहस्रमद्भुतम् ।
सुदक्षिणः स सङ्ग्रामे निहतः सव्यसाचिना ॥ ८.२.२२ ॥
Oh rey, Sudakṣiṇa, cuyo maravilloso ejército de miles de elefantes era grande, fue muerto en batalla por Savyasācin.
8.2.23
कोसलानामधिपतिर्हत्वा बहुमतान्परान् ।
सौभद्रेणेह विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.२३ ॥
El señor de los Kosalas, que había matado a muchos enemigos estimados, fue aquí enviado con valor por Saubhadra a la morada de Yama.
8.2.24
बहुशो योधयित्वा तु भीमसेनं महारथम् ।
चित्रसेनस्तव सुतो भीमसेनेन पातितः ॥ ८.२.२४ ॥
Tras haber combatido muchas veces con el gran auriga Bhīmasena, tu hijo Citrasena también fue derribado por Bhīmasena.
8.2.25
मद्रराजात्मजः शूरः परेषां भयवर्धनः ।
असिचर्मधरः श्रीमान्सौभद्रेण निपातितः ॥ ८.२.२५ ॥
El heroico hijo del rey de los Madras, que aumentaba el miedo entre los enemigos, el glorioso que portaba espada y escudo, fue derribado por el hijo de Subhadrā.
8.2.26
समः कर्णस्य समरे यः स कर्णस्य पश्यतः ।
वृषसेनो महातेजाः शीघ्रास्त्रो दृढविक्रमः ॥ ८.२.२६ ॥
Vṛṣasena, igual a Karṇa en la batalla, de gran esplendor, veloz con las armas y de firme valor, fue muerto ante los ojos de Karṇa.
8.2.27
अभिमन्योर्वधं स्मृत्वा प्रतिज्ञामपि चात्मनः ।
धनञ्जयेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.२७ ॥
Recordando la muerte de Abhimanyu y su propio voto, Dhanañjaya, con valor, lo envió a la morada de Yama.
8.2.28
नित्यं प्रसक्तवैरो यः पाण्डवैः पृथिवीपतिः ।
विश्राव्य वैरं पार्थेन श्रुतायुः स निपातितः ॥ ८.२.२८ ॥
Śrutāyus, señor de la tierra, que estaba siempre enemistado con los Pāṇḍavas, fue derribado por Pārtha tras proclamar su enemistad.
8.2.29
शल्यपुत्रस्तु विक्रान्तः सहदेवेन मारिष ।
हतो रुक्मरथो राजञ्श्यालो मातुलजो युधि ॥ ८.२.२९ ॥
El valiente hijo de Śalya, oh venerable, fue muerto por Sahadeva. Oh rey, Rukmaratha fue muerto en batalla, tu cuñado y primo materno.
8.2.30
राजा भागीरथो वृद्धो बृहत्क्षत्रश्च केकयः ।
पराक्रमन्तौ विक्रान्तौ निहतौ वीर्यवत्तरौ ॥ ८.२.३० ॥
El rey Bhāgīratha, el anciano, y Bṛhatkṣatra de los Kekaya, ambos mostrando valor, los más valientes, fueron muertos.
8.2.31
भगदत्तसुतो राजन्कृतप्रज्ञो मंहाबलः ।
श्येनवच्चरता सङ्ख्ये नकुलेन निपातितः ॥ ८.२.३१ ॥
Oh rey, el hijo de Bhagadatta, poderoso y astuto, fue derribado en batalla por Nakula, que se movía como un halcón.
8.2.32
पितामहस्तव तथा बाह्लीकः सह बाह्लिकैः ।
निहतो भीमसेनेन महाबालपराक्रमः ॥ ८.२.३२ ॥
Vuestro abuelo Bāhlīka también, junto con los Bāhlīkas, fue muerto por Bhīmasena; era de gran fuerza y valor.
8.2.33
जयत्सेनस्तथा राजञ्जारासन्धिर्महाबलः ।
मागधो निहतः सङ्ख्ये सौभद्रेण महात्मना ॥ ८.२.३३ ॥
Oh rey, Jayatsena, el poderoso hijo de Jarāsandha, el Māgadha, también fue muerto en batalla por el magnánimo hijo de Subhadrā.
8.2.34
पुत्रस्ते दुर्मुखो राजन्दुःसहश्च महारथः ।
गदया भीमसेनेन निहतौ शूरमानिनौ ॥ ८.२.३४ ॥
Oh rey, vuestros hijos Durmukha y el gran auriga Duḥsaha, que se creían héroes, fueron muertos por Bhīmasena con su maza.
8.2.35
दुर्मर्षणो दुर्विषहो दुर्जयश्च महारथः ।
कृत्वा त्वसुकरं कर्म गता वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.३५ ॥
Los grandes aurigas Durmarṣaṇa, Durviṣaha y Durjaya también, tras realizar hazañas difíciles, fueron a la morada de Vaivasvata.
8.2.36
उभौ कलिङ्गवृषकौ भ्रातरौ युद्धदुर्मदौ ।
कृत्वा चासुकरं कर्म गतौ वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.३६ ॥
Los dos hermanos Vṛṣaka de Kaliṅga, ambos embriagados por la batalla, tras realizar hazañas difíciles, fueron a la morada de Vaivasvata.
8.2.37
सचिवो वृषपर्वा ते शूरः परमवीर्यवान् ।
भीमसेनेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.३७ ॥
Tu aliado Vṛṣaparvan, héroe de valor supremo, fue embestido por Bhīmasena con bravura y enviado a la morada de Yama.
8.2.38
तथैव पौरवो राजा नागायुतबलो महान् ।
समरे पाण्डुपुत्रेण निहतः सव्यसाचिना ॥ ८.२.३८ ॥
Asimismo, el gran rey de los Paurava, de fuerza de diez mil elefantes, fue muerto en batalla por el hijo de Pāṇḍu, Savyasācin.
8.2.39
वसातयो महाराज द्विसाहस्राः प्रहारिणः ।
शूरसेनाश्च विक्रान्ताः सर्वे युधि निपातिताः ॥ ८.२.३९ ॥
Oh gran rey, los dos mil guerreros vasātis que golpeaban y los valientes śūrasenas, todos fueron derribados en batalla.
8.2.40
अभीषाहाः कवचिनः प्रहरन्तो रणोत्कटाः ।
शिबयश्च रथोदाराः कालिङ्गसहिता हताः ॥ ८.२.४० ॥
Los portadores de escudo, los guerreros acorazados que golpeaban con furia en la batalla, los śibis y los nobles aurigas fueron muertos junto con los kalingas.
8.2.41
गोकुले नित्यसंवृद्धा युद्धे परमकोपनाः ।
गोपालाः कृतवीरास्ते निहताः सव्यसाचिना ॥ ८.२.४१ ॥
Los pastores, criados siempre en Gokula, de gran furia en la batalla y valientes, fueron muertos por Savyasācin.
8.2.42
श्रेणयो बहुसाहस्राः संशप्तकगणाश्च ये ।
ते सर्वे पार्थमासाद्य गदा वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.४२ ॥
Las filas de muchos miles de guerreros y las bandas de los saṃśaptakas, todos ellos, al enfrentar a Pārtha, fueron a la morada de Vaivasvata.
8.2.43
श्यालौ तव महाराज राजानौ वृषकाचलौ ।
त्वदर्थमतिविक्रान्तौ निहतौ सव्यसाचिना ॥ ८.२.४३ ॥
Oh gran rey, tus dos cuñados, los reyes Vṛṣaka y Acala, luchando con gran valor por tu causa, fueron muertos por Savyasācin (Arjuna).
8.2.44
उग्रकर्मा महेष्वासो नामतः कर्मतस्तथा ।
साल्वराजो महाबाहुर्भीमसेनेन पातितः ॥ ८.२.४४ ॥
El rey de Sālva, de hazañas feroces, gran arquero famoso por su nombre y sus hazañas, el de brazos poderosos, fue derribado por Bhīmasena.
8.2.45
ओघवांश्च महाराज बृहन्तः सहितौ रणे ।
पराक्रमन्तौ मित्रार्थे गतौ वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.४५ ॥
Y, oh gran rey, Oghavān y Bṛhanta juntos, luchando valientemente en la batalla por la causa de un amigo, marcharon a la morada de Vaivasvata (Yama).
8.2.46
तथैव रथिनां श्रेष्ठः क्षेमधूर्तिर्विशाम्पते ।
निहतो गदया राजन्भीमसेनेन संयुगे ॥ ८.२.४६ ॥
Asimismo, oh señor de los hombres, Kṣemadhūrti, el mejor de los aurigas, fue muerto en combate por la maza de Bhīmasena, oh rey.
8.2.47
तथा राजन्महेष्वासो जलसन्धौ महाबलः ।
सुमहत्कदनं कृत्वा हतः सात्यकिना रणे ॥ ८.२.४७ ॥
Asimismo, oh rey, el gran arquero y poderoso Jalasandha, habiendo causado una gran matanza, fue muerto en la batalla por Sātyaki.
8.2.48
अलम्बुसो राक्षसेन्द्रः खरबन्धुरयानवान् ।
घटोत्कचेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.४८ ॥
Alambusa, señor de los rākṣasas, cuyo carro era tirado por asnos, fue enviado a la morada de Yama por Ghaṭotkaca con valor.
8.2.49
राधेयः सूतपुत्रश्च भ्रातरश्च महारथाः ।
केकयाः सर्वशश्चापि निहताः स्व्यसाचिना ॥ ८.२.४९ ॥
Karṇa, hijo de Rādhā, el hijo del cochero, y sus hermanos, los grandes guerreros de carro, y todos los Kekaya fueron abatidos por Arjuna, el arquero diestro en ambas manos.
8.2.50
मालवा मद्रकाश्चैव द्राविडाश्चोग्रकर्मिणः ।
यौधेयाश्च ललित्थाश्च क्षुद्रकाश्चाप्युशीनराः ॥ ८.२.५० ॥
Los Mālava, los Madraka, los Drāviḍa de obras feroces, los Yaudheya, los Lalittha, los Kṣudraka y los Uśīnara.
8.2.51
मावेल्लकास्तुण्डिकेराः सावित्रीपुत्रकाश्च ये ।
प्राच्योदीच्याः प्रतीच्याश्च दाक्षिणात्याश्च मारिष ॥ ८.२.५१ ॥
Los Māvellaka, los Tuṇḍikera, los hijos de Sāvitrī, y los pueblos del este, del norte, del oeste y del sur, oh señor.
8.2.52
पत्तीनां निहताः सङ्घा हयानां प्रयुतानि च ।
रथव्रजाश्च निहता हताश्च वरवारणाः ॥ ८.२.५२ ॥
Fueron abatidas las multitudes de infantes, cientos de miles de caballos, las manadas de carros fueron destruidas y los excelentes elefantes fueron muertos.
8.2.53
सध्वजाः सायुधाः शूराः सवर्माम्बरभूषणाः ।
कालेन महताऽऽयस्ताः कुशलैर्ये च वर्धिताः ॥ ८.२.५३ ॥
Los héroes con sus estandartes, armas, armaduras, vestidos y adornos, que habían sido criados por hombres hábiles, fueron destruidos por el gran tiempo.
8.2.54
ते हताः समरे राजन्पार्थेनाक्लिष्टकर्मणा ।
अन्ये तथाऽमितबलाः परस्परवधैषिणः ॥ ८.२.५४ ॥
Fueron muertos en batalla, oh rey, por Arjuna, el hijo de Pṛthā, cuyas hazañas eran sin esfuerzo; y de igual modo otros de fuerza inmensurable, que buscaban la muerte unos de otros.
8.2.55
एते चान्ये च बहवो राजानः सगणा रणे ।
हताः सहस्रशो राजन्यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ ८.२.५५ ॥
Estos y muchos otros reyes, con sus séquitos, fueron muertos en batalla por miles, oh rey, sobre lo cual me preguntas.
8.2.56
एवमेष क्षयो वृत्तः कर्णार्जुनसमागमे ।
महेन्द्रेण यथा वृत्रो यथा रामेण रावणः ॥ ८.२.५६ ॥
Así se produjo esta destrucción en el encuentro de Karṇa y Arjuna, como Vṛtra fue destruido por Mahendra y Rāvaṇa por Rāma.
8.2.57
यथा कृष्णेन नरको मुरुश्च निहतो रणे ।
कार्तवीर्यश्च रामेण भार्गवेण यथा हतः ॥ ८.२.५७ ॥
Como Naraka y Mura fueron muertos en batalla por Kṛṣṇa, y Kārtavīrya fue muerto por Rāma el Bhārgava.
8.2.58
सज्ञातिबान्धवः शूरः समरे युद्धदुर्मदः ।
रणे कृत्वा महद्युद्धं घोरं त्रैलोक्यमोहनम् ॥ ८.२.५८ ॥
El héroe, junto con parientes y allegados, ebrio del orgullo de la guerra, habiendo librado en el campo un gran y terrible combate que confundió a los tres mundos.
8.2.59
यथा स्कन्देन महिषो यथा रुद्रेण चान्धकः ।
तथाऽर्जुनेन स हतो द्वैरथे युद्धदुर्मदः ॥ ८.२.५९ ॥
Como Mahiṣa fue muerto por Skanda y Andhaka por Rudra, así él, ebrio de guerra, fue muerto por Arjuna en combate singular.
8.2.60
सामात्यबान्धवो राजन्कर्णः प्रहरतां वरः ।
जयाशा धार्तराष्ट्राणां वैरस्य च मुखं नृपः ॥ ८.२.६० ॥
Oh rey, Karṇa, el mejor de los guerreros, junto con ministros y parientes, quien era la esperanza de victoria y la raíz de la enemistad de los hijos de Dhṛtarāṣṭra.
8.2.61
तीर्णं तत्पाण्डवै राजन्यत्पुरा नावबुध्यसे ।
उच्यमानो महाराज बन्धुभिर्हितकाङ्क्षिभिः ॥ ८.२.६१ ॥
Oh rey, lo que antes no comprendiste ha sido superado por los Pāṇḍavas, oh gran rey, aunque tus parientes que desean tu bien te lo advertían.
8.2.62
न कृतं च त्वया पूर्वं दैवेन विधिना बलात् ।
तदिदं समनुप्राप्तं व्यसनं सुमहात्ययम् ॥ ८.२.६२ ॥
Lo que no hiciste antes, por la fuerza del destino y del orden divino, ha caído ahora sobre ti: esta gran y terrible calamidad.
8.2.63
गाणां राज्यकामानां त्वया राजन्हितैषिणा ।
अहितान्येव चीर्णानि तेषां ते फलमागतम् ॥ ८.२.६३ ॥
Oh rey, lo que hiciste contra ellos, quienes ansiaban el reino, buscando tu propio bien, fueron solo daños; ahora su fruto ha llegado a ti.