Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.2

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

8.2.1

तच्छ्रुत्वा कर्णहननं पुत्रांश्चैव पलायितान् ।
धृतराष्ट्रो नृपश्चैव द्विजश्रेष्ठ किमब्रवीत् ॥ ८.२.१ ॥

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ବଧ ଓ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପଳାୟନ ଶୁଣି ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କ'ଣ କହିଲେ?

8.2.2

प्राप्तवान्व्यसनं घोरं पुत्रव्यसनजं महत् ।
काले यदुक्तवांस्तस्मिंस्तन्ममाचक्ष्व तत्त्वतः ॥ ८.२.२ ॥

ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିନାଶରୁ ଜାତ ସେହି ଭୟଙ୍କର ମହାବିପଦ ପାଇ ସେ ସମୟରେ ସେ ଯାହା କହିଥିଲେ, ତାହା ମୋତେ ଯଥାର୍ଥରେ କୁହନ୍ତୁ।

8.2.3

एतच्छ्रुत्वा महाराज धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
अब्रवीत्सञ्जयं सूतं शोकसंविग्नमानसः ॥ ८.२.३ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଏହା ଶୁଣି ଅମ୍ବିକାପୁତ୍ର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଶୋକରେ ବ୍ୟଥିତ ମନରେ, ସୂତ ସଞ୍ଜୟଙ୍କୁ କହିଲେ।

8.2.4

दुष्प्रणीतेन मे तात पुत्रस्यादीर्घजीविनः ।
हतं वैकर्तनं श्रुत्वा शोको मर्माणि कृन्तति ॥ ८.२.४ ॥

ହେ ତାତ, ମୋ ଦୁଷ୍ଟ ନୀତି ଯୋଗୁଁ, ଅଳ୍ପାୟୁ ପୁତ୍ର ଯୋଗୁଁ, ବୈକର୍ତନ (କର୍ଣ୍ଣ) ହତ ହୋଇଛନ୍ତି ଶୁଣି ଶୋକ ମୋ ମର୍ମସ୍ଥଳ କାଟୁଛି।

8.2.5

तस्य मे संशयं छिन्धि दुःखपारं तितीर्षतः ।
कुरूणां सृञ्जयानां च के जीवन्ति के मृताः ॥ ८.२.५ ॥

ଦୁଃଖର ପାରକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ମୋ ଏହି ସନ୍ଦେହ କାଟନ୍ତୁ। କୁରୁ ଓ ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଜୀବିତ ଓ କିଏ ମୃତ?

8.2.6

हतः शान्तनवो राजन्दुराधर्षः प्रतापवान् ।
हत्वा पाण्डवयोधानामर्बुदं दशभिर्दिनैः ॥ ८.२.६ ॥

ହେ ରାଜନ, ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୀଷ୍ମ, ଅଜେୟ ଓ ପ୍ରତାପୀ, ହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଦଶ ଦିନରେ ସେ ପାଣ୍ଡବ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ଏକ ଅର୍ବୁଦ (ଦଶ କୋଟି) ବଧ କରିଥିଲେ।

8.2.7

तथा द्रोणो महेष्वासः पाञ्चालानां रथव्रजान् ।
निहत्य युधि दुर्धर्षः पञ्चाद्रुक्मरथो हतः ॥ ८.२.७ ॥

ସେହିପରି ମହାଧନୁର୍ଧର ଦ୍ରୋଣ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କର ରଥସମୂହ ସଂହାର କଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜେୟ ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣରଥ ଯୋଦ୍ଧା ଶେଷରେ ନିହତ ହେଲେ।

8.2.8

हतशेषस्य भीष्मेण द्रोणेन च महात्मना ।
अर्धं निहत्य सैन्यस्य कर्णो वैकर्तनो हतः ॥ ८.२.८ ॥

ଭୀଷ୍ମ ଓ ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୋଣ ଅବଶିଷ୍ଟ ସୈନ୍ୟର ଅଧା ସଂହାର କରିବା ପରେ ବୈକର୍ତନ କର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ନିହତ ହେଲେ।

8.2.9

विविंशतिर्महाराज राजपुत्रो महाबलः ।
आनर्तयोधाञ्शतशो निहत्य निहतो रणे ॥ ८.२.९ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ରାଜପୁତ୍ର ମହାବଳ ବିବିଂଶତି ଆନର୍ତ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଶହ ଶହ ସଂହାର କରି ରଣରେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ନିହତ ହେଲେ।

8.2.10

तथा पुत्रो विकर्णस्ते क्षत्रव्रतमनुस्मरन् ।
क्षीणबाणो हतः शूरः स्थितो ह्यभिमुखः परैः ॥ ८.२.१० ॥

ସେହିପରି ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିକର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷତ୍ରିୟ ବ୍ରତ ସ୍ମରଣ କରି, ବାଣ ସରିଗଲେ ମଧ୍ୟ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇ ବୀରଭାବେ ନିହତ ହେଲେ।

8.2.11

धोररूपान्परिक्लेशान्दुर्योधनकृतान्बहून् ।
प्रतिज्ञां स्मरता तेन भीमसेनेन पातितः ॥ ८.२.११ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଘଟାଇଥିବା ଅନେକ ଭୟଙ୍କର କ୍ଲେଶ ସ୍ମରଣ କରି, ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ମନେ ରଖିଥିବା ଭୀମସେନ ତାଙ୍କୁ ପାଡ଼ିଦେଲେ।

8.2.12

विन्दानुविन्दावावन्त्यौ राजपुत्रौ महारथौ ।
कृत्वा स्वसुकरं कर्म गतौ वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.१२ ॥

ଅବନ୍ତୀର ରାଜପୁତ୍ର, ମହାରଥୀ ବିନ୍ଦ ଓ ଅନୁବିନ୍ଦ, ଭଉଣୀ ପ୍ରତି ଉପଯୁକ୍ତ କର୍ମ କରି ବୈବସ୍ୱତ ଯମଙ୍କ ଧାମକୁ ଗଲେ।

8.2.13

सिन्धुराष्ट्रमुखानीह दश राष्ट्राणि यानिह ।
यस्य तिष्ठन्ति वचने यः स्थितस्तव शासने ॥ ८.२.१३ ॥

ସିନ୍ଧୁରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରଭୃତି ଏଠାର ଦଶ ରାଷ୍ଟ୍ର ଯାହାର ବାକ୍ୟରେ ରହୁଥିଲେ, ଯେ ଆପଣଙ୍କ ଶାସନରେ ସ୍ଥିତ ଥିଲା।

8.2.14

अक्षौहिणीर्दशैकां च विनिर्जित्य शितैः शरैः ।
सोऽर्जुनेन हतो राजन्महावीर्यो जयद्रथः ॥ ८.२.१४ ॥

ଏଗାର ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନାକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଜିତିଥିବା ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ଜୟଦ୍ରଥ, ହେ ରାଜନ, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲା।

8.2.15

तथा दुर्योधनसुतस्तरस्वी युद्धदुर्मदः ।
वर्तमानः पितुः शास्त्रे सौभद्रेण निपातितः ॥ ८.२.१५ ॥

ସେହିପରି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ବୀର ଓ ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ମତ୍ତ, ପିତାଙ୍କ ଶାସନରେ ଥିବାବେଳେ ସୌଭଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ପତିତ ହେଲା।

8.2.16

तथा दौःशासनिः सूरो बाहुशाली रणोत्कटः ।
द्रौपदेयेन सङ्गम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.१६ ॥

ସେହିପରି ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ବୀର, ବାହୁଶାଳୀ ଓ ରଣରେ ଉଗ୍ର, ଦ୍ରୌପଦୀ ପୁତ୍ର ସହିତ ସଂଗ୍ରାମ କରି ଯମଲୋକକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା।

8.2.17

किरातानामधिपतिः सागरानूपवासिनाम् ।
देवराजस्य धर्मात्मा प्रियो बहुमतः सखा ॥ ८.२.१७ ॥

କିରାତମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ସମୁଦ୍ର କୂଳର ଜଳାଭୂମିରେ ବାସକାରୀମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ଧର୍ମାତ୍ମା, ଦେବରାଜ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଓ ଅତି ସମ୍ମାନିତ ସଖା।

8.2.18

भगदत्तो महीपालः क्षत्रधर्मरतः सदा ।
धनञ्जयेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.१८ ॥

ଭଗଦତ୍ତ, ମହୀପାଳ, ସଦା କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମରେ ରତ, ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ସହିତ ବିକ୍ରମରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଯମଲୋକକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା।

8.2.19

तथा कौरवदायादो न्यस्तशस्त्रो महायशाः ।
हतो भूरिश्रवा राजञ्शूरः सात्यकिना युधि ॥ ८.२.१९ ॥

ସେହିପରି କୌରବ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ, ମହାଯଶା ଭୂରିଶ୍ରବା, ଅସ୍ତ୍ର ରଖିଦେଇଥିବାବେଳେ, ହେ ରାଜନ୍, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂର ସାତ୍ୟକି ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲେ।

8.2.20

श्रुतायुरपि चाम्बष्ठः क्षत्रियाणां धुरन्धरः ।
चरन्नभीतवत्सङ्ख्ये निहतः सव्यसाचिना ॥ ८.२.२० ॥

କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଶ୍ରୁତାୟୁ ମଧ୍ୟ, ନିର୍ଭୟ ପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବାବେଳେ, ସବ୍ୟସାଚୀ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲେ।

8.2.21

तव पुत्रः सदामर्षी कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः ।
दुःशासनो महाराज भीमसेनेन पातितः ॥ ८.२.२१ ॥

ସଦା କ୍ରୋଧୀ, ଅସ୍ତ୍ରବିଦ୍ୟାରେ ନିପୁଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁଃଶାସନ, ହେ ମହାରାଜ, ଭୀମସେନ ଦ୍ୱାରା ପତିତ ହେଲେ।

8.2.22

यस्य राजन्गजानीकं बहुसाहस्रमद्भुतम् ।
सुदक्षिणः स सङ्ग्रामे निहतः सव्यसाचिना ॥ ८.२.२२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଯାହାର ହଜାର ହଜାର ଅଦ୍ଭୁତ ହାତୀ ସେନା ଥିଲା, ସେହି ସୁଦକ୍ଷିଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ସବ୍ୟସାଚୀ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲେ।

8.2.23

कोसलानामधिपतिर्हत्वा बहुमतान्परान् ।
सौभद्रेणेह विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.२३ ॥

କୋସଳମାନଙ୍କ ଅଧିପତି, ଯିଏ ଅନେକ ସମ୍ମାନିତ ଶତ୍ରୁ ବଧ କରିଥିଲେ, ସେ ଏଠାରେ ସୌଭଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାକ୍ରମରେ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଯାଇଥିଲେ।

8.2.24

बहुशो योधयित्वा तु भीमसेनं महारथम् ।
चित्रसेनस्तव सुतो भीमसेनेन पातितः ॥ ८.२.२४ ॥

ମହାରଥୀ ଭୀମସେନଙ୍କ ସହ ବହୁଥର ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ପରେ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଚିତ୍ରସେନ ମଧ୍ୟ ଭୀମସେନ ଦ୍ୱାରା ପତିତ ହେଲେ।

8.2.25

मद्रराजात्मजः शूरः परेषां भयवर्धनः ।
असिचर्मधरः श्रीमान्सौभद्रेण निपातितः ॥ ८.२.२५ ॥

ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ବଢ଼ାଉଥିବା ଶୂର, ଖଡ୍ଗ ଓ ଢାଲଧାରୀ ତେଜସ୍ୱୀ, ସୌଭଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିପାତିତ ହେଲେ।

8.2.26

समः कर्णस्य समरे यः स कर्णस्य पश्यतः ।
वृषसेनो महातेजाः शीघ्रास्त्रो दृढविक्रमः ॥ ८.२.२६ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସମାନ, ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ଶୀଘ୍ରାସ୍ତ୍ର ଓ ଦୃଢ଼ ପରାକ୍ରମୀ ବୃଷସେନ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଆଖି ଆଗରେ (ନିହତ ହେଲେ)।

8.2.27

अभिमन्योर्वधं स्मृत्वा प्रतिज्ञामपि चात्मनः ।
धनञ्जयेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.२७ ॥

ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ବଧ ଓ ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ସ୍ମରଣ କରି, ଧନଞ୍ଜୟ ବିକ୍ରମରେ ତାକୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଲେ।

8.2.28

नित्यं प्रसक्तवैरो यः पाण्डवैः पृथिवीपतिः ।
विश्राव्य वैरं पार्थेन श्रुतायुः स निपातितः ॥ ८.२.२८ ॥

ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ସର୍ବଦା ବୈରରେ ଲାଗିଥିବା ସେ ପୃଥିବୀପତି ଶ୍ରୁତାୟୁ, ପାର୍ଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବୈର ଘୋଷିତ ହେବା ପରେ ନିପାତିତ ହେଲେ।

8.2.29

शल्यपुत्रस्तु विक्रान्तः सहदेवेन मारिष ।
हतो रुक्मरथो राजञ्श्यालो मातुलजो युधि ॥ ८.२.२९ ॥

ଶଲ୍ୟଙ୍କ ବୀର ପୁତ୍ର, ହେ ମାନ୍ୟ, ସହଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ରୁକ୍ମରଥ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ ହେଲେ, ଯେ ଆପଣଙ୍କ ଶ୍ୟାଳକ ଓ ମାମୁଁ ପୁଅ ଥିଲେ।

8.2.30

राजा भागीरथो वृद्धो बृहत्क्षत्रश्च केकयः ।
पराक्रमन्तौ विक्रान्तौ निहतौ वीर्यवत्तरौ ॥ ८.२.३० ॥

ରାଜା ଭାଗୀରଥ, ବୃଦ୍ଧ, ଓ କେକୟ ବୃହତ୍କ୍ଷତ୍ର, ଦୁହେଁ ପରାକ୍ରମ କରି, ଅତି ବୀର ହୋଇ ନିହତ ହେଲେ।

8.2.31

भगदत्तसुतो राजन्कृतप्रज्ञो मंहाबलः ।
श्येनवच्चरता सङ्ख्ये नकुलेन निपातितः ॥ ८.२.३१ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଭଗଦତ୍ତଙ୍କ ମହାବଳୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଜ ପରି ବିଚରଣ କରୁଥିବା ନକୁଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ।

8.2.32

पितामहस्तव तथा बाह्लीकः सह बाह्लिकैः ।
निहतो भीमसेनेन महाबालपराक्रमः ॥ ८.२.३२ ॥

ଆପଣଙ୍କ ପିତାମହ ବାହ୍ଲୀକ ମଧ୍ୟ ବାହ୍ଲୀକମାନଙ୍କ ସହିତ ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ; ସେ ମହାବଳ ଓ ପରାକ୍ରମୀ ଥିଲେ।

8.2.33

जयत्सेनस्तथा राजञ्जारासन्धिर्महाबलः ।
मागधो निहतः सङ्ख्ये सौभद्रेण महात्मना ॥ ८.२.३३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଜରାସନ୍ଧଙ୍କ ମହାବଳୀ ପୁତ୍ର ଜୟତ୍ସେନ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ମହାତ୍ମା ସୌଭଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ।

8.2.34

पुत्रस्ते दुर्मुखो राजन्दुःसहश्च महारथः ।
गदया भीमसेनेन निहतौ शूरमानिनौ ॥ ८.२.३४ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ମୁଖ ଓ ମହାରଥୀ ଦୁଃସହ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜକୁ ବୀର ଭାବୁଥିଲେ, ଉଭୟ ଭୀମସେନଙ୍କ ଗଦାରେ ନିହତ ହେଲେ।

8.2.35

दुर्मर्षणो दुर्विषहो दुर्जयश्च महारथः ।
कृत्वा त्वसुकरं कर्म गता वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.३५ ॥

ମହାରଥୀ ଦୁର୍ମର୍ଷଣ, ଦୁର୍ବିଷହ ଓ ଦୁର୍ଜୟ ମଧ୍ୟ ଅସାଧ୍ୟ କର୍ମ କରି ବୈବସ୍ୱତଙ୍କ ଧାମକୁ ଗଲେ।

8.2.36

उभौ कलिङ्गवृषकौ भ्रातरौ युद्धदुर्मदौ ।
कृत्वा चासुकरं कर्म गतौ वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.३६ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ କଳିଙ୍ଗର ଦୁଇ ଭାଇ ବୃଷକ ମଧ୍ୟ ଅସାଧ୍ୟ କର୍ମ କରି ବୈବସ୍ୱତଙ୍କ ଧାମକୁ ଗଲେ।

8.2.37

सचिवो वृषपर्वा ते शूरः परमवीर्यवान् ।
भीमसेनेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.३७ ॥

ଆପଣଙ୍କ ସହଚର ବୃଷପର୍ବା, ଶୂର ଓ ପରମ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ୍, ଭୀମସେନ ପରାକ୍ରମରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ତାଙ୍କୁ ଯମସଦନକୁ ପଠାଇଲେ।

8.2.38

तथैव पौरवो राजा नागायुतबलो महान् ।
समरे पाण्डुपुत्रेण निहतः सव्यसाचिना ॥ ८.२.३८ ॥

ସେହିପରି, ଦଶ ହଜାର ହାତୀର ବଳ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମହାନ ପୌରବ ରାଜା ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ।

8.2.39

वसातयो महाराज द्विसाहस्राः प्रहारिणः ।
शूरसेनाश्च विक्रान्ताः सर्वे युधि निपातिताः ॥ ८.२.३९ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଦୁଇ ହଜାର ପ୍ରହାରୀ ବସାତି ଓ ବିକ୍ରାନ୍ତ ଶୂରସେନ — ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପତିତ ହେଲେ।

8.2.40

अभीषाहाः कवचिनः प्रहरन्तो रणोत्कटाः ।
शिबयश्च रथोदाराः कालिङ्गसहिता हताः ॥ ८.२.४० ॥

ଢାଲଧାରୀ, କବଚଧାରୀ, ପ୍ରହାରକାରୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଉଗ୍ର ଶିବିଗଣ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀମାନେ କଳିଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହିତ ନିହତ ହେଲେ।

8.2.41

गोकुले नित्यसंवृद्धा युद्धे परमकोपनाः ।
गोपालाः कृतवीरास्ते निहताः सव्यसाचिना ॥ ८.२.४१ ॥

ଗୋକୁଳରେ ସଦା ବଢ଼ିଥିବା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅତି କ୍ରୋଧୀ, ବୀର ଗୋପାଳଗଣ — ସେମାନେ ସବ୍ୟସାଚୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ।

8.2.42

श्रेणयो बहुसाहस्राः संशप्तकगणाश्च ये ।
ते सर्वे पार्थमासाद्य गदा वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.४२ ॥

ବହୁ ହଜାର ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀ ଓ ଯେଉଁ ସଂଶପ୍ତକ ଗଣ ଥିଲେ, ସେସମସ୍ତେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ବୈବସ୍ୱତଙ୍କ ଲୋକକୁ ଗଲେ।

8.2.43

श्यालौ तव महाराज राजानौ वृषकाचलौ ।
त्वदर्थमतिविक्रान्तौ निहतौ सव्यसाचिना ॥ ८.२.४३ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ଦୁଇ ଶ୍ୟାଳକ, ରାଜା ବୃଷକ ଓ ଅଚଳ, ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ପରାକ୍ରମରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ।

8.2.44

उग्रकर्मा महेष्वासो नामतः कर्मतस्तथा ।
साल्वराजो महाबाहुर्भीमसेनेन पातितः ॥ ८.२.४४ ॥

ଉଗ୍ରକର୍ମା, ମହାଧନୁର୍ଧର, ନାମ ଓ କର୍ମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ମହାବାହୁ ସାଲ୍ୱରାଜ ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପତିତ ହେଲେ।

8.2.45

ओघवांश्च महाराज बृहन्तः सहितौ रणे ।
पराक्रमन्तौ मित्रार्थे गतौ वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.४५ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଓଘବାନ ଓ ବୃହନ୍ତ ଉଭୟେ ରଣରେ ଏକତ୍ର ମିତ୍ର ପାଇଁ ପରାକ୍ରମ କରି ବୈବସ୍ବତଙ୍କ (ଯମଙ୍କ) ଲୋକକୁ ଗଲେ।

8.2.46

तथैव रथिनां श्रेष्ठः क्षेमधूर्तिर्विशाम्पते ।
निहतो गदया राजन्भीमसेनेन संयुगे ॥ ८.२.४६ ॥

ସେହିପରି, ହେ ବିଶାମ୍ପତି, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷେମଧୂର୍ତି, ହେ ରାଜନ, ସଂଗ୍ରାମରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଗଦାରେ ନିହତ ହେଲେ।

8.2.47

तथा राजन्महेष्वासो जलसन्धौ महाबलः ।
सुमहत्कदनं कृत्वा हतः सात्यकिना रणे ॥ ८.२.४७ ॥

ସେହିପରି, ହେ ରାଜନ, ମହାଧନୁର୍ଧର ଓ ମହାବଳ ଜଳସନ୍ଧ ଭୀଷଣ ସଂହାର କରି ରଣରେ ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ।

8.2.48

अलम्बुसो राक्षसेन्द्रः खरबन्धुरयानवान् ।
घटोत्कचेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.४८ ॥

ରାକ୍ଷସରାଜ ଅଲମ୍ବୁଷ, ଯାହାର ରଥ ଗଧ ଟାଣେ, ଘଟୋତ୍କଚଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରାକ୍ରମରେ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଯାଇଥିଲେ।

8.2.49

राधेयः सूतपुत्रश्च भ्रातरश्च महारथाः ।
केकयाः सर्वशश्चापि निहताः स्व्यसाचिना ॥ ८.२.४९ ॥

ରାଧେୟ, ସୂତପୁତ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇ ମହାରଥୀମାନେ, କେକୟମାନେ ସମସ୍ତେ ମଧ୍ୟ ସବ୍ୟସାଚୀ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ।

8.2.50

मालवा मद्रकाश्चैव द्राविडाश्चोग्रकर्मिणः ।
यौधेयाश्च ललित्थाश्च क्षुद्रकाश्चाप्युशीनराः ॥ ८.२.५० ॥

ମାଳବ, ମଦ୍ରକ, ଉଗ୍ରକର୍ମା ଦ୍ରାବିଡ଼, ଯୌଧେୟ, ଲଲିତ୍ଥ, କ୍ଷୁଦ୍ରକ ଓ ଉଶୀନର।

8.2.51

मावेल्लकास्तुण्डिकेराः सावित्रीपुत्रकाश्च ये ।
प्राच्योदीच्याः प्रतीच्याश्च दाक्षिणात्याश्च मारिष ॥ ८.२.५१ ॥

ମାବେଲ୍ଲକ, ତୁଣ୍ଡିକେର, ସାବିତ୍ରୀର ପୁତ୍ରଗଣ ଓ ପୂର୍ବ, ଉତ୍ତର, ପଶ୍ଚିମ ଓ ଦକ୍ଷିଣର ଲୋକମାନେ, ହେ ମାରିଷ।

8.2.52

पत्तीनां निहताः सङ्घा हयानां प्रयुतानि च ।
रथव्रजाश्च निहता हताश्च वरवारणाः ॥ ८.२.५२ ॥

ପଦାତିକ ସୈନ୍ୟଦଳ ନିହତ ହେଲେ, ଅଶ୍ୱର ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ମଧ୍ୟ; ରଥଦଳ ନିହତ ହେଲେ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀମାନେ ମଧ୍ୟ ହତ ହେଲେ।

8.2.53

सध्वजाः सायुधाः शूराः सवर्माम्बरभूषणाः ।
कालेन महताऽऽयस्ताः कुशलैर्ये च वर्धिताः ॥ ८.२.५३ ॥

ଧ୍ୱଜ, ଅସ୍ତ୍ର, କବଚ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର ସହିତ ଥିବା ଶୂରମାନେ, ନିପୁଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲାଳିତ, ମହାକାଳର ବଶରେ ବିନଷ୍ଟ ହେଲେ।

8.2.54

ते हताः समरे राजन्पार्थेनाक्लिष्टकर्मणा ।
अन्ये तथाऽमितबलाः परस्परवधैषिणः ॥ ८.२.५४ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନାୟାସକର୍ମା ପୃଥାପୁତ୍ର ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲେ; ଅମିତବଳୀ ଅନ୍ୟମାନେ ଓ ପରସ୍ପରର ବଧ ଇଚ୍ଛୁକ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।

8.2.55

एते चान्ये च बहवो राजानः सगणा रणे ।
हताः सहस्रशो राजन्यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ ८.२.५५ ॥

ଏମାନେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ରାଜା ନିଜ ନିଜ ପରିବାର ସହ ରଣରେ ହଜାର ହଜାର ନିହତ ହେଲେ, ହେ ରାଜନ୍, ଯାହା ବିଷୟରେ ଆପଣ ମୋତେ ପଚାରୁଛନ୍ତି।

8.2.56

एवमेष क्षयो वृत्तः कर्णार्जुनसमागमे ।
महेन्द्रेण यथा वृत्रो यथा रामेण रावणः ॥ ८.२.५६ ॥

କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ସମାଗମରେ ଏହିପରି ଏହି ସଂହାର ହେଲା, ଯେପରି ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବୃତ୍ର ଏବଂ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାବଣ ନିହତ ହୋଇଥିଲେ।

8.2.57

यथा कृष्णेन नरको मुरुश्च निहतो रणे ।
कार्तवीर्यश्च रामेण भार्गवेण यथा हतः ॥ ८.२.५७ ॥

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନରକ ଓ ମୁର ରଣରେ ନିହତ ହେଲେ, ଏବଂ ଭାର୍ଗବ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କାର୍ତ୍ତବୀର୍ଯ୍ୟ ନିହତ ହେଲେ।

8.2.58

सज्ञातिबान्धवः शूरः समरे युद्धदुर्मदः ।
रणे कृत्वा महद्युद्धं घोरं त्रैलोक्यमोहनम् ॥ ८.२.५८ ॥

ଜ୍ଞାତି-ବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହ ଶୂର, ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ, ରଣରେ ମହା ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କରି, ଯାହା ତ୍ରିଲୋକକୁ ମୋହିତ କରିଥିଲା।

8.2.59

यथा स्कन्देन महिषो यथा रुद्रेण चान्धकः ।
तथाऽर्जुनेन स हतो द्वैरथे युद्धदुर्मदः ॥ ८.२.५९ ॥

ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମହିଷ ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ଧକ ନିହତ ହେଲା ପରି, ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ସେ ଦ୍ୱୈରଥ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହେଲା।

8.2.60

सामात्यबान्धवो राजन्कर्णः प्रहरतां वरः ।
जयाशा धार्तराष्ट्राणां वैरस्य च मुखं नृपः ॥ ८.२.६० ॥

ଅମାତ୍ୟ ଓ ବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହ ହେ ରାଜନ୍, ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ଣ୍ଣ, ଯିଏ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ବିଜୟ-ଆଶା ଓ ବୈରର ମୂଳ ଥିଲେ।

8.2.61

तीर्णं तत्पाण्डवै राजन्यत्पुरा नावबुध्यसे ।
उच्यमानो महाराज बन्धुभिर्हितकाङ्क्षिभिः ॥ ८.२.६१ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣ ପୂର୍ବେ ଯାହା ବୁଝି ନ ଥିଲେ, ତାହା ପାଣ୍ଡବମାନେ ପାର କରିସାରିଛନ୍ତି। ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ହିତାକାଙ୍କ୍ଷୀ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯାଇ ମଧ୍ୟ (ଆପଣ ବୁଝି ନ ଥିଲେ)।

8.2.62

न कृतं च त्वया पूर्वं दैवेन विधिना बलात् ।
तदिदं समनुप्राप्तं व्यसनं सुमहात्ययम् ॥ ८.२.६२ ॥

ଆପଣ ପୂର୍ବରୁ ଯାହା କରି ନ ଥିଲେ, ଦୈବ ଓ ବିଧାତାର ବଳରେ, ଏହି ଅତି ଭୟଙ୍କର ବିପଦ ଏବେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଛି।

8.2.63

गाणां राज्यकामानां त्वया राजन्हितैषिणा ।
अहितान्येव चीर्णानि तेषां ते फलमागतम् ॥ ८.२.६३ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ରାଜ୍ୟକାମୀ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଆପଣ ଆପଣଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛାରେ ଯାହା କରିଥିଲେ, ତାହା କେବଳ ଅହିତ ହିଁ ଥିଲା; ତାହାର ଫଳ ଏବେ ଆପଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଛି।