महाभारत · अध्याय 8.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.2.1
तच्छ्रुत्वा कर्णहननं पुत्रांश्चैव पलायितान् ।
धृतराष्ट्रो नृपश्चैव द्विजश्रेष्ठ किमब्रवीत् ॥ ८.२.१ ॥
हे द्विजश्रेष्ठा, कर्णाचा वध आणि पुत्र पळून गेल्याचे ऐकून राजा धृतराष्ट्र काय म्हणाला?
8.2.2
प्राप्तवान्व्यसनं घोरं पुत्रव्यसनजं महत् ।
काले यदुक्तवांस्तस्मिंस्तन्ममाचक्ष्व तत्त्वतः ॥ ८.२.२ ॥
पुत्रांच्या विनाशामुळे आलेल्या त्या भयंकर महान संकटात असताना त्यांनी त्या वेळी जे म्हटले, ते मला यथार्थपणे सांगा.
8.2.3
एतच्छ्रुत्वा महाराज धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
अब्रवीत्सञ्जयं सूतं शोकसंविग्नमानसः ॥ ८.२.३ ॥
हे महाराजा, हे ऐकून अंबिकेचा पुत्र धृतराष्ट्र, शोकाने व्याकुळ मनाने सूत संजयाला म्हणाला.
8.2.4
दुष्प्रणीतेन मे तात पुत्रस्यादीर्घजीविनः ।
हतं वैकर्तनं श्रुत्वा शोको मर्माणि कृन्तति ॥ ८.२.४ ॥
हे तात, माझ्या दुष्ट नीतीमुळे, अल्पायुषी पुत्रामुळे, वैकर्तन (कर्ण) मारला गेला हे ऐकून शोक माझ्या मर्मस्थानांना कापत आहे.
8.2.5
तस्य मे संशयं छिन्धि दुःखपारं तितीर्षतः ।
कुरूणां सृञ्जयानां च के जीवन्ति के मृताः ॥ ८.२.५ ॥
दुःखाच्या पैलतीराला जाऊ इच्छिणाऱ्या माझ्या या संशयाचा छेद करा. कुरूंपैकी आणि सृंजयांपैकी कोण जिवंत आहेत आणि कोण मृत?
8.2.6
हतः शान्तनवो राजन्दुराधर्षः प्रतापवान् ।
हत्वा पाण्डवयोधानामर्बुदं दशभिर्दिनैः ॥ ८.२.६ ॥
हे राजा, शंतनूचा पुत्र भीष्म, दुर्धर्ष आणि प्रतापी, मारला गेला. दहा दिवसांत पांडव योद्ध्यांपैकी एक अर्बुद (दहा कोटी) त्याने मारले होते.
8.2.7
तथा द्रोणो महेष्वासः पाञ्चालानां रथव्रजान् ।
निहत्य युधि दुर्धर्षः पञ्चाद्रुक्मरथो हतः ॥ ८.२.७ ॥
त्याचप्रमाणे महाधनुर्धर द्रोणाने पांचालांचे रथसमूह संहारले; युद्धात अजेय असलेला तो सुवर्णरथ योद्धा अखेरीस मारला गेला.
8.2.8
हतशेषस्य भीष्मेण द्रोणेन च महात्मना ।
अर्धं निहत्य सैन्यस्य कर्णो वैकर्तनो हतः ॥ ८.२.८ ॥
भीष्म आणि महात्मा द्रोण यांनी उरलेल्या सैन्याचा अर्धा भाग संहारल्यानंतर वैकर्तन कर्णही मारला गेला.
8.2.9
विविंशतिर्महाराज राजपुत्रो महाबलः ।
आनर्तयोधाञ्शतशो निहत्य निहतो रणे ॥ ८.२.९ ॥
हे महाराज, राजपुत्र महाबली विविंशती आनर्त योद्ध्यांना शेकड्यांनी संहारून रणांगणात स्वतःही मारला गेला.
8.2.10
तथा पुत्रो विकर्णस्ते क्षत्रव्रतमनुस्मरन् ।
क्षीणबाणो हतः शूरः स्थितो ह्यभिमुखः परैः ॥ ८.२.१० ॥
त्याचप्रमाणे तुमचा पुत्र विकर्ण क्षत्रियव्रताचे स्मरण करून, बाण संपले तरी शत्रूंसमोर उभा राहून वीरगतीला प्राप्त झाला.
8.2.11
धोररूपान्परिक्लेशान्दुर्योधनकृतान्बहून् ।
प्रतिज्ञां स्मरता तेन भीमसेनेन पातितः ॥ ८.२.११ ॥
दुर्योधनाने केलेल्या अनेक भयंकर क्लेशांचे स्मरण करून, आपली प्रतिज्ञा विसरली नाही अशा भीमसेनाने त्याला पाडले.
8.2.12
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ राजपुत्रौ महारथौ ।
कृत्वा स्वसुकरं कर्म गतौ वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.१२ ॥
अवंतीचे राजपुत्र, महारथी विंद आणि अनुविंद, बहिणीस योग्य असे कर्म करून वैवस्वत यमाच्या लोकी गेले.
8.2.13
सिन्धुराष्ट्रमुखानीह दश राष्ट्राणि यानिह ।
यस्य तिष्ठन्ति वचने यः स्थितस्तव शासने ॥ ८.२.१३ ॥
सिंधुराष्ट्र इत्यादी येथील दहा राष्ट्रे ज्याच्या वचनात होती, जो तुमच्या शासनात स्थित होता.
8.2.14
अक्षौहिणीर्दशैकां च विनिर्जित्य शितैः शरैः ।
सोऽर्जुनेन हतो राजन्महावीर्यो जयद्रथः ॥ ८.२.१४ ॥
अकरा अक्षौहिणी सेनेला तीक्ष्ण बाणांनी जिंकणारा महापराक्रमी जयद्रथ, हे राजन्, अर्जुनाकडून मारला गेला.
8.2.15
तथा दुर्योधनसुतस्तरस्वी युद्धदुर्मदः ।
वर्तमानः पितुः शास्त्रे सौभद्रेण निपातितः ॥ ८.२.१५ ॥
तसेच दुर्योधनाचा वीर पुत्र, युद्धमदाने उन्मत्त, पित्याच्या आज्ञेत असताना सौभद्राने पाडला गेला.
8.2.16
तथा दौःशासनिः सूरो बाहुशाली रणोत्कटः ।
द्रौपदेयेन सङ्गम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.१६ ॥
तसेच दुःशासनाचा शूर, बाहुबली व रणात उग्र पुत्र, द्रौपदीच्या पुत्राशी भिडून यमसदनाला पाठवला गेला.
8.2.17
किरातानामधिपतिः सागरानूपवासिनाम् ।
देवराजस्य धर्मात्मा प्रियो बहुमतः सखा ॥ ८.२.१७ ॥
किरातांचा अधिपती, समुद्रकिनाऱ्यावरील दलदलीत वसणाऱ्यांचा स्वामी, धर्मात्मा, देवराज (इंद्र)ाचा प्रिय व अत्यंत मान्य मित्र.
8.2.18
भगदत्तो महीपालः क्षत्रधर्मरतः सदा ।
धनञ्जयेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.१८ ॥
भगदत्त, पृथ्वीचा रक्षक, सदैव क्षात्रधर्मात रमलेला, धनंजयाशी पराक्रमाने लढून यमसदनाला पाठवला गेला.
8.2.19
तथा कौरवदायादो न्यस्तशस्त्रो महायशाः ।
हतो भूरिश्रवा राजञ्शूरः सात्यकिना युधि ॥ ८.२.१९ ॥
त्याचप्रमाणे कौरवांचा वारस, महायशस्वी भूरिश्रवा, शस्त्रे खाली ठेवलेला असताना, हे राजन्, युद्धात शूर सात्यकीकडून मारला गेला.
8.2.20
श्रुतायुरपि चाम्बष्ठः क्षत्रियाणां धुरन्धरः ।
चरन्नभीतवत्सङ्ख्ये निहतः सव्यसाचिना ॥ ८.२.२० ॥
क्षत्रियांमधील श्रेष्ठ श्रुतायुही, निर्भयाप्रमाणे युद्धात फिरत असताना, सव्यसाचीने मारला गेला.
8.2.21
तव पुत्रः सदामर्षी कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः ।
दुःशासनो महाराज भीमसेनेन पातितः ॥ ८.२.२१ ॥
नेहमी संतापी, शस्त्रविद्येत निपुण, युद्धात उन्मत्त असलेला तुमचा पुत्र दुःशासन, हे महाराज, भीमसेनाने पाडला गेला.
8.2.22
यस्य राजन्गजानीकं बहुसाहस्रमद्भुतम् ।
सुदक्षिणः स सङ्ग्रामे निहतः सव्यसाचिना ॥ ८.२.२२ ॥
हे राजन्, ज्याच्याजवळ हजारो अद्भुत हत्तींची सेना होती, तो सुदक्षिण युद्धात सव्यसाचीने मारला गेला.
8.2.23
कोसलानामधिपतिर्हत्वा बहुमतान्परान् ।
सौभद्रेणेह विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.२३ ॥
कोसलांचा अधिपती, ज्याने अनेक आदरणीय शत्रू मारले, तो येथे सौभद्राने पराक्रमाने यमलोकी पाठवला गेला.
8.2.24
बहुशो योधयित्वा तु भीमसेनं महारथम् ।
चित्रसेनस्तव सुतो भीमसेनेन पातितः ॥ ८.२.२४ ॥
महारथी भीमसेनाशी अनेकदा युद्ध केल्यानंतर, तुमचा पुत्र चित्रसेनही भीमसेनाने पाडला गेला.
8.2.25
मद्रराजात्मजः शूरः परेषां भयवर्धनः ।
असिचर्मधरः श्रीमान्सौभद्रेण निपातितः ॥ ८.२.२५ ॥
मद्रराजाचा पुत्र, शत्रूंना भय वाटणारा शूर, तलवार व ढाल धारण करणारा तेजस्वी वीर, सौभद्राने पाडला गेला.
8.2.26
समः कर्णस्य समरे यः स कर्णस्य पश्यतः ।
वृषसेनो महातेजाः शीघ्रास्त्रो दृढविक्रमः ॥ ८.२.२६ ॥
युद्धात कर्णासमान असलेला, महातेजस्वी, शीघ्रास्त्र व दृढ पराक्रमी वृषसेन कर्णाच्या डोळ्यादेखत (मारला गेला).
8.2.27
अभिमन्योर्वधं स्मृत्वा प्रतिज्ञामपि चात्मनः ।
धनञ्जयेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.२७ ॥
अभिमन्यूचा वध आणि स्वतःची प्रतिज्ञा स्मरून धनंजयाने पराक्रमाने त्याला यमसदनास पाठवले.
8.2.28
नित्यं प्रसक्तवैरो यः पाण्डवैः पृथिवीपतिः ।
विश्राव्य वैरं पार्थेन श्रुतायुः स निपातितः ॥ ८.२.२८ ॥
पांडवांशी नेहमी वैर धरणारा तो पृथ्वीपती श्रुतायु, पार्थाने वैर जाहीर केल्यानंतर पाडला गेला.
8.2.29
शल्यपुत्रस्तु विक्रान्तः सहदेवेन मारिष ।
हतो रुक्मरथो राजञ्श्यालो मातुलजो युधि ॥ ८.२.२९ ॥
शल्याचा वीर पुत्र, हे माननीया, सहदेवाने मारला. हे राजा, रुक्मरथ युद्धात मारला गेला, जो तुझा मेहुणा व मामेभाऊ होता.
8.2.30
राजा भागीरथो वृद्धो बृहत्क्षत्रश्च केकयः ।
पराक्रमन्तौ विक्रान्तौ निहतौ वीर्यवत्तरौ ॥ ८.२.३० ॥
राजा भागीरथ, वृद्ध, आणि केकय बृहत्क्षत्र, दोघेही पराक्रम दाखवत, अत्यंत वीर असे मारले गेले.
8.2.31
भगदत्तसुतो राजन्कृतप्रज्ञो मंहाबलः ।
श्येनवच्चरता सङ्ख्ये नकुलेन निपातितः ॥ ८.२.३१ ॥
हे राजा, भगदत्ताचा महाबलवान आणि बुद्धिमान पुत्र युद्धात बाजासारखा संचार करणाऱ्या नकुलाकडून पाडला गेला.
8.2.32
पितामहस्तव तथा बाह्लीकः सह बाह्लिकैः ।
निहतो भीमसेनेन महाबालपराक्रमः ॥ ८.२.३२ ॥
तुमचे पितामह बाह्लीकही बाह्लीकांसह भीमसेनाकडून मारले गेले; ते महाबलवान आणि पराक्रमी होते.
8.2.33
जयत्सेनस्तथा राजञ्जारासन्धिर्महाबलः ।
मागधो निहतः सङ्ख्ये सौभद्रेण महात्मना ॥ ८.२.३३ ॥
हे राजा, जरासंधाचा महाबलवान पुत्र जयत्सेनही युद्धात महात्मा सौभद्राकडून मारला गेला.
8.2.34
पुत्रस्ते दुर्मुखो राजन्दुःसहश्च महारथः ।
गदया भीमसेनेन निहतौ शूरमानिनौ ॥ ८.२.३४ ॥
हे राजा, तुमचे पुत्र दुर्मुख आणि महारथी दुःसह, जे स्वतःला शूर मानत होते, दोघेही भीमसेनाच्या गदेने मारले गेले.
8.2.35
दुर्मर्षणो दुर्विषहो दुर्जयश्च महारथः ।
कृत्वा त्वसुकरं कर्म गता वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.३५ ॥
महारथी दुर्मर्षण, दुर्विषह आणि दुर्जय हेही अत्यंत कठीण कर्म करून वैवस्वताच्या क्षयाला गेले.
8.2.36
उभौ कलिङ्गवृषकौ भ्रातरौ युद्धदुर्मदौ ।
कृत्वा चासुकरं कर्म गतौ वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.३६ ॥
युद्धात मदोन्मत्त झालेले कलिंगाचे दोन भाऊ वृषक हेही अत्यंत कठीण कर्म करून वैवस्वताच्या क्षयाला गेले.
8.2.37
सचिवो वृषपर्वा ते शूरः परमवीर्यवान् ।
भीमसेनेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.३७ ॥
तुमचा सहायक वृषपर्वा, शूर आणि अत्यंत पराक्रमी, भीमसेनाने पराक्रमाने आक्रमण करून यमसदनास पाठविला.
8.2.38
तथैव पौरवो राजा नागायुतबलो महान् ।
समरे पाण्डुपुत्रेण निहतः सव्यसाचिना ॥ ८.२.३८ ॥
त्याचप्रमाणे, दहा हजार हत्तींचे बळ असलेला महान पौरव राजा युद्धात पांडुपुत्र सव्यसाचीकडून मारला गेला.
8.2.39
वसातयो महाराज द्विसाहस्राः प्रहारिणः ।
शूरसेनाश्च विक्रान्ताः सर्वे युधि निपातिताः ॥ ८.२.३९ ॥
हे महाराजा, दोन हजार प्रहारी वसाती आणि पराक्रमी शूरसेन — सर्वजण युद्धात पाडले गेले.
8.2.40
अभीषाहाः कवचिनः प्रहरन्तो रणोत्कटाः ।
शिबयश्च रथोदाराः कालिङ्गसहिता हताः ॥ ८.२.४० ॥
ढाली धारण करणारे, कवचधारी, प्रहार करणारे, युद्धात उग्र शिबी आणि श्रेष्ठ रथी कलिंगांसह मारले गेले.
8.2.41
गोकुले नित्यसंवृद्धा युद्धे परमकोपनाः ।
गोपालाः कृतवीरास्ते निहताः सव्यसाचिना ॥ ८.२.४१ ॥
गोकुळात सदैव वाढलेले, युद्धात अत्यंत कोपिष्ठ, वीर गोपाळ — ते सव्यसाचीकडून मारले गेले.
8.2.42
श्रेणयो बहुसाहस्राः संशप्तकगणाश्च ये ।
ते सर्वे पार्थमासाद्य गदा वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.४२ ॥
हजारो योद्ध्यांच्या रांगा आणि जे संशप्तक गण होते ते सर्व पार्थाला सामोरे जाऊन वैवस्वताच्या लोकी गेले.
8.2.43
श्यालौ तव महाराज राजानौ वृषकाचलौ ।
त्वदर्थमतिविक्रान्तौ निहतौ सव्यसाचिना ॥ ८.२.४३ ॥
हे महाराज, आपले दोन मेहुणे, राजे वृषक आणि अचल, आपल्यासाठी अत्यंत पराक्रमाने लढून सव्यसाची (अर्जुन) याच्याकडून मारले गेले.
8.2.44
उग्रकर्मा महेष्वासो नामतः कर्मतस्तथा ।
साल्वराजो महाबाहुर्भीमसेनेन पातितः ॥ ८.२.४४ ॥
उग्रकर्मा, महाधनुर्धर, नावाने आणि कर्मानेही प्रसिद्ध, महाबाहू सालवराज भीमसेनाकडून पाडला गेला.
8.2.45
ओघवांश्च महाराज बृहन्तः सहितौ रणे ।
पराक्रमन्तौ मित्रार्थे गतौ वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.४५ ॥
हे महाराज, ओघवान आणि बृहन्त दोघेही रणात एकत्र मित्रासाठी पराक्रमाने लढत वैवस्वताच्या (यमाच्या) लोकी गेले.
8.2.46
तथैव रथिनां श्रेष्ठः क्षेमधूर्तिर्विशाम्पते ।
निहतो गदया राजन्भीमसेनेन संयुगे ॥ ८.२.४६ ॥
तसेच, हे विशांपते, रथींमध्ये श्रेष्ठ असलेला क्षेमधूर्ती, हे राजा, युद्धात भीमसेनाच्या गदेने मारला गेला.
8.2.47
तथा राजन्महेष्वासो जलसन्धौ महाबलः ।
सुमहत्कदनं कृत्वा हतः सात्यकिना रणे ॥ ८.२.४७ ॥
तसेच, हे राजा, महाधनुर्धर आणि महाबलवान जलसंध मोठा संहार करून युद्धात सात्यकीकडून मारला गेला.
8.2.48
अलम्बुसो राक्षसेन्द्रः खरबन्धुरयानवान् ।
घटोत्कचेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.४८ ॥
राक्षसराज अलंबुष, ज्याचा रथ गाढवांनी ओढला जातो, घटोत्कचाने पराक्रमाने यमलोकी पाठवला गेला.
8.2.49
राधेयः सूतपुत्रश्च भ्रातरश्च महारथाः ।
केकयाः सर्वशश्चापि निहताः स्व्यसाचिना ॥ ८.२.४९ ॥
राधेय, सूतपुत्र आणि त्याचे बंधू महारथी, तसेच केकय सर्व वीर सव्यसाची अर्जुनाकडून मारले गेले.
8.2.50
मालवा मद्रकाश्चैव द्राविडाश्चोग्रकर्मिणः ।
यौधेयाश्च ललित्थाश्च क्षुद्रकाश्चाप्युशीनराः ॥ ८.२.५० ॥
मालव, मद्रक, उग्रकर्मा द्राविड, यौधेय, ललित्थ, क्षुद्रक आणि उशीनर.
8.2.51
मावेल्लकास्तुण्डिकेराः सावित्रीपुत्रकाश्च ये ।
प्राच्योदीच्याः प्रतीच्याश्च दाक्षिणात्याश्च मारिष ॥ ८.२.५१ ॥
मावेल्लक, तुण्डिकेर, सावित्रीचे पुत्र आणि पूर्व, उत्तर, पश्चिम व दक्षिणेकडील लोक, हे मारिष.
8.2.52
पत्तीनां निहताः सङ्घा हयानां प्रयुतानि च ।
रथव्रजाश्च निहता हताश्च वरवारणाः ॥ ८.२.५२ ॥
पायदळाचे समूह मारले गेले, घोड्यांचे लाखो; रथांचे समूहही मारले गेले आणि श्रेष्ठ हत्तीही मारले गेले.
8.2.53
सध्वजाः सायुधाः शूराः सवर्माम्बरभूषणाः ।
कालेन महताऽऽयस्ताः कुशलैर्ये च वर्धिताः ॥ ८.२.५३ ॥
ध्वज, शस्त्रे, कवच, वस्त्रे आणि अलंकारांसह असलेले शूर, कुशल लोकांनी दीर्घकाळ जोपासलेले, महाकालाने नष्ट झाले.
8.2.54
ते हताः समरे राजन्पार्थेनाक्लिष्टकर्मणा ।
अन्ये तथाऽमितबलाः परस्परवधैषिणः ॥ ८.२.५४ ॥
हे राजा, ते युद्धात अनायास कर्म करणाऱ्या पृथापुत्र अर्जुनाकडून मारले गेले; अमित बलवान इतर आणि एकमेकांचा वध इच्छिणारेही तसेच.
8.2.55
एते चान्ये च बहवो राजानः सगणा रणे ।
हताः सहस्रशो राजन्यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ ८.२.५५ ॥
हे आणि इतर अनेक राजे आपल्या परिवारासह रणांगणात हजारोंच्या संख्येने मारले गेले, हे राजा, ज्याविषयी तू मला विचारतोस.
8.2.56
एवमेष क्षयो वृत्तः कर्णार्जुनसमागमे ।
महेन्द्रेण यथा वृत्रो यथा रामेण रावणः ॥ ८.२.५६ ॥
कर्ण आणि अर्जुन यांच्या समागमात असा हा संहार घडला, जसा महेंद्राकडून वृत्र आणि रामाकडून रावण मारला गेला.
8.2.57
यथा कृष्णेन नरको मुरुश्च निहतो रणे ।
कार्तवीर्यश्च रामेण भार्गवेण यथा हतः ॥ ८.२.५७ ॥
कृष्णाकडून नरक आणि मुर रणांगणात मारले गेले, आणि भार्गव रामाकडून कार्तवीर्य मारला गेला.
8.2.58
सज्ञातिबान्धवः शूरः समरे युद्धदुर्मदः ।
रणे कृत्वा महद्युद्धं घोरं त्रैलोक्यमोहनम् ॥ ८.२.५८ ॥
नातेवाईक व बांधवांसह शूर, युद्धमदाने मत्त, रणांगणात महान भयंकर युद्ध करून, जे त्रैलोक्याला मोहित करणारे होते.
8.2.59
यथा स्कन्देन महिषो यथा रुद्रेण चान्धकः ।
तथाऽर्जुनेन स हतो द्वैरथे युद्धदुर्मदः ॥ ८.२.५९ ॥
स्कंदाकडून महिष आणि रुद्राकडून अंधक मारला गेला, तसाच युद्धमदाने मत्त झालेला तो द्वैरथ युद्धात अर्जुनाकडून मारला गेला.
8.2.60
सामात्यबान्धवो राजन्कर्णः प्रहरतां वरः ।
जयाशा धार्तराष्ट्राणां वैरस्य च मुखं नृपः ॥ ८.२.६० ॥
अमात्य आणि बांधवांसह हे राजा, योद्ध्यांमध्ये श्रेष्ठ कर्ण, जो धृतराष्ट्रपुत्रांच्या विजयाशेचा आणि वैराचा मूळ होता.
8.2.61
तीर्णं तत्पाण्डवै राजन्यत्पुरा नावबुध्यसे ।
उच्यमानो महाराज बन्धुभिर्हितकाङ्क्षिभिः ॥ ८.२.६१ ॥
हे राजा, जे तू पूर्वी जाणले नाहीस ते पाण्डवांनी साधले आहे. हे महाराजा, तुझे हित इच्छिणाऱ्या बांधवांनी सांगितले असतानाही (तू समजले नाहीस).
8.2.62
न कृतं च त्वया पूर्वं दैवेन विधिना बलात् ।
तदिदं समनुप्राप्तं व्यसनं सुमहात्ययम् ॥ ८.२.६२ ॥
तू पूर्वी न केलेले, दैव आणि विधीच्या बळाने, हे अत्यंत भयंकर संकट आता तुझ्यावर आले आहे.
8.2.63
गाणां राज्यकामानां त्वया राजन्हितैषिणा ।
अहितान्येव चीर्णानि तेषां ते फलमागतम् ॥ ८.२.६३ ॥
हे राजा, राज्याची इच्छा करणाऱ्या त्यांच्याशी तू स्वतःच्या हिताच्या इच्छेने केलेले सर्व अहितच ठरले; त्याचे फळ आता तुझ्यापुढे आले आहे.