ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.2.1
तच्छ्रुत्वा कर्णहननं पुत्रांश्चैव पलायितान् ।
धृतराष्ट्रो नृपश्चैव द्विजश्रेष्ठ किमब्रवीत् ॥ ८.२.१ ॥
ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਰਣ ਦੇ ਵਧ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਭੱਜ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
8.2.2
प्राप्तवान्व्यसनं घोरं पुत्रव्यसनजं महत् ।
काले यदुक्तवांस्तस्मिंस्तन्ममाचक्ष्व तत्त्वतः ॥ ८.२.२ ॥
ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਬਿਪਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸੋ।
8.2.3
एतच्छ्रुत्वा महाराज धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
अब्रवीत्सञ्जयं सूतं शोकसंविग्नमानसः ॥ ८.२.३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਮਨ ਨਾਲ, ਸੂਤ ਸੰਜਯ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
8.2.4
दुष्प्रणीतेन मे तात पुत्रस्यादीर्घजीविनः ।
हतं वैकर्तनं श्रुत्वा शोको मर्माणि कृन्तति ॥ ८.२.४ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਮੇਰੀ ਦੁਸ਼ਟ ਨੀਤੀ ਕਾਰਨ, ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਵੈਕਰਤਨ (ਕਰਣ) ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ੋਕ ਮੇਰੇ ਮਰਮ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ।
8.2.5
तस्य मे संशयं छिन्धि दुःखपारं तितीर्षतः ।
कुरूणां सृञ्जयानां च के जीवन्ति के मृताः ॥ ८.२.५ ॥
ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪਾਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਇਸ ਸ਼ੱਕ ਨੂੰ ਕੱਟੋ। ਕੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੌਣ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੌਣ ਮਰੇ?
8.2.6
हतः शान्तनवो राजन्दुराधर्षः प्रतापवान् ।
हत्वा पाण्डवयोधानामर्बुदं दशभिर्दिनैः ॥ ८.२.६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ, ਅਜਿੱਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਪਾਂਡਵ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਰਬੁਦ (ਦਸ ਕਰੋੜ) ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
8.2.7
तथा द्रोणो महेष्वासः पाञ्चालानां रथव्रजान् ।
निहत्य युधि दुर्धर्षः पञ्चाद्रुक्मरथो हतः ॥ ८.२.७ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦੇ ਰਥ-ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕੀਤਾ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜਿੱਤ ਉਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰਥ ਵਾਲਾ ਯੋਧਾ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
8.2.8
हतशेषस्य भीष्मेण द्रोणेन च महात्मना ।
अर्धं निहत्य सैन्यस्य कर्णो वैकर्तनो हतः ॥ ८.२.८ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਦ੍ਰੋਣ ਨੇ ਬਚੀ ਹੋਈ ਸੈਨਾ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਵੈਕਰਤਨ ਕਰਣ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
8.2.9
विविंशतिर्महाराज राजपुत्रो महाबलः ।
आनर्तयोधाञ्शतशो निहत्य निहतो रणे ॥ ८.२.९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਮਹਾਬਲੀ ਵਿਵਿੰਸ਼ਤਿ ਆਨਰਤ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਪ ਵੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
8.2.10
तथा पुत्रो विकर्णस्ते क्षत्रव्रतमनुस्मरन् ।
क्षीणबाणो हतः शूरः स्थितो ह्यभिमुखः परैः ॥ ८.२.१० ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਕਰਨ ਖੱਤਰੀ-ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੀਰ ਮੁੱਕ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ ਕੇ ਸੂਰਮੇ ਵਾਂਗ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
8.2.11
धोररूपान्परिक्लेशान्दुर्योधनकृतान्बहून् ।
प्रतिज्ञां स्मरता तेन भीमसेनेन पातितः ॥ ८.२.११ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਭਿਆਨਕ ਕਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨਾ ਭੁੱਲਣ ਵਾਲੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਡੇਗ ਦਿੱਤਾ।
8.2.12
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ राजपुत्रौ महारथौ ।
कृत्वा स्वसुकरं कर्म गतौ वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.१२ ॥
ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਮਹਾਰਥੀ ਵਿੰਦ ਅਤੇ ਅਨੁਵਿੰਦ, ਭੈਣ ਲਈ ਯੋਗ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਵੈਵਸਵਤ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
8.2.13
सिन्धुराष्ट्रमुखानीह दश राष्ट्राणि यानिह ।
यस्य तिष्ठन्ति वचने यः स्थितस्तव शासने ॥ ८.२.१३ ॥
ਸਿੰਧੂਰਾਸ਼ਟਰ ਆਦਿ ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਦਸ ਰਾਸ਼ਟਰ ਜਿਸ ਦੇ ਬਚਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ।
8.2.14
अक्षौहिणीर्दशैकां च विनिर्जित्य शितैः शरैः ।
सोऽर्जुनेन हतो राजन्महावीर्यो जयद्रथः ॥ ८.२.१४ ॥
ਗਿਆਰਾਂ ਅਕਸ਼ੌਹਿਣੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਜਯਦ੍ਰਥ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
8.2.15
तथा दुर्योधनसुतस्तरस्वी युद्धदुर्मदः ।
वर्तमानः पितुः शास्त्रे सौभद्रेण निपातितः ॥ ८.२.१५ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬਹਾਦਰ ਅਤੇ ਯੁੱਧਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਸੌਭਦ੍ਰ ਦੁਆਰਾ ਢਾਹਿਆ ਗਿਆ।
8.2.16
तथा दौःशासनिः सूरो बाहुशाली रणोत्कटः ।
द्रौपदेयेन सङ्गम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.१६ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੂਰਮਾ, ਬਾਹੂਬਲੀ ਅਤੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਗਰ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਭਿੜ ਕੇ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।
8.2.17
किरातानामधिपतिः सागरानूपवासिनाम् ।
देवराजस्य धर्मात्मा प्रियो बहुमतः सखा ॥ ८.२.१७ ॥
ਕਿਰਾਤਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੰਢੇ ਦੇ ਦਲਦਲੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਦੇਵਰਾਜ (ਇੰਦਰ) ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਾਨਿਆ ਮਿੱਤਰ।
8.2.18
भगदत्तो महीपालः क्षत्रधर्मरतः सदा ।
धनञ्जयेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.१८ ॥
ਭਗਦੱਤ, ਮਹੀਪਾਲ, ਸਦਾ ਕਸ਼ੱਤ੍ਰਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਤ, ਧਨੰਜਯ ਨਾਲ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜ ਕੇ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।
8.2.19
तथा कौरवदायादो न्यस्तशस्त्रो महायशाः ।
हतो भूरिश्रवा राजञ्शूरः सात्यकिना युधि ॥ ८.२.१९ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੌਰਵਾਂ ਦਾ ਵਾਰਿਸ, ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਭੂਰਿਸ਼ਰਵਾ, ਸ਼ਸਤਰ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸਾਤਿਅਕੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
8.2.20
श्रुतायुरपि चाम्बष्ठः क्षत्रियाणां धुरन्धरः ।
चरन्नभीतवत्सङ्ख्ये निहतः सव्यसाचिना ॥ ८.२.२० ॥
ਕਸ਼ੱਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਸ਼ਰੁਤਾਯੂ ਵੀ, ਨਿਡਰ ਵਾਂਗ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
8.2.21
तव पुत्रः सदामर्षी कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः ।
दुःशासनो महाराज भीमसेनेन पातितः ॥ ८.२.२१ ॥
ਸਦਾ ਰੋਸ ਭਰਿਆ, ਅਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਦਮਸਤ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਭੀਮਸੇਨ ਦੁਆਰਾ ਡਿੱਗਾਇਆ ਗਿਆ।
8.2.22
यस्य राजन्गजानीकं बहुसाहस्रमद्भुतम् ।
सुदक्षिणः स सङ्ग्रामे निहतः सव्यसाचिना ॥ ८.२.२२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਦਭੁਤ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਸੀ, ਉਹ ਸੁਦਕਸ਼ਿਣ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
8.2.23
कोसलानामधिपतिर्हत्वा बहुमतान्परान् ।
सौभद्रेणेह विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.२३ ॥
ਕੋਸਲਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ, ਜਿਸਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਣਯੋਗ ਵੈਰੀ ਮਾਰੇ ਸਨ, ਇੱਥੇ ਸੌਭਦ੍ਰ ਦੁਆਰਾ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।
8.2.24
बहुशो योधयित्वा तु भीमसेनं महारथम् ।
चित्रसेनस्तव सुतो भीमसेनेन पातितः ॥ ८.२.२४ ॥
ਮਹਾਰਥੀ ਭੀਮਸੇਨ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰ ਲੜਨ ਮਗਰੋਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ ਵੀ ਭੀਮਸੇਨ ਦੁਆਰਾ ਡਿੱਗਾਇਆ ਗਿਆ।
8.2.25
मद्रराजात्मजः शूरः परेषां भयवर्धनः ।
असिचर्मधरः श्रीमान्सौभद्रेण निपातितः ॥ ८.२.२५ ॥
ਮਦਰਰਾਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭੈ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੂਰਮਾ, ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਢਾਲ ਧਾਰੀ ਤੇਜਸਵੀ, ਸੌਭਦ੍ਰ ਦੁਆਰਾ ਡੇਗਿਆ ਗਿਆ।
8.2.26
समः कर्णस्य समरे यः स कर्णस्य पश्यतः ।
वृषसेनो महातेजाः शीघ्रास्त्रो दृढविक्रमः ॥ ८.२.२६ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਤੇਜ਼ ਅਸਤ੍ਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਦ੍ਰਿੜ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਕਰਨ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ (ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ)।
8.2.27
अभिमन्योर्वधं स्मृत्वा प्रतिज्ञामपि चात्मनः ।
धनञ्जयेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.२७ ॥
ਅਭਿਮਨਯੂ ਦੇ ਵਧ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
8.2.28
नित्यं प्रसक्तवैरो यः पाण्डवैः पृथिवीपतिः ।
विश्राव्य वैरं पार्थेन श्रुतायुः स निपातितः ॥ ८.२.२८ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਪ੍ਰਿਥਵੀਪਤੀ ਸ਼੍ਰੁਤਾਯੁ, ਪਾਰਥ ਵੱਲੋਂ ਵੈਰ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਡੇਗਿਆ ਗਿਆ।
8.2.29
शल्यपुत्रस्तु विक्रान्तः सहदेवेन मारिष ।
हतो रुक्मरथो राजञ्श्यालो मातुलजो युधि ॥ ८.२.२९ ॥
ਸ਼ਲ੍ਯ ਦਾ ਸੂਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਮਾਨਯੋਗ, ਸਹਦੇਵ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰੁਕਮਰਥ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਸਾਲਾ ਅਤੇ ਮਾਮੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
8.2.30
राजा भागीरथो वृद्धो बृहत्क्षत्रश्च केकयः ।
पराक्रमन्तौ विक्रान्तौ निहतौ वीर्यवत्तरौ ॥ ८.२.३० ॥
ਰਾਜਾ ਭਾਗੀਰਥ, ਬੁੱਢਾ, ਅਤੇ ਕੇਕਯ ਬ੍ਰਿਹਤਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰ, ਦੋਵੇਂ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿਖਾਉਂਦੇ, ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਾਰੇ ਗਏ।
8.2.31
भगदत्तसुतो राजन्कृतप्रज्ञो मंहाबलः ।
श्येनवच्चरता सङ्ख्ये नकुलेन निपातितः ॥ ८.२.३१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭਗਦੱਤ ਦਾ ਮਹਾਬਲੀ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰਦੇ ਨਕੁਲ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
8.2.32
पितामहस्तव तथा बाह्लीकः सह बाह्लिकैः ।
निहतो भीमसेनेन महाबालपराक्रमः ॥ ८.२.३२ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਦਾਦਾ ਬਾਹਲੀਕ ਵੀ ਬਾਹਲੀਕਾਂ ਸਮੇਤ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਸਨ।
8.2.33
जयत्सेनस्तथा राजञ्जारासन्धिर्महाबलः ।
मागधो निहतः सङ्ख्ये सौभद्रेण महात्मना ॥ ८.२.३३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਰਾਸੰਧ ਦਾ ਮਹਾਬਲੀ ਪੁੱਤਰ ਜਯਤਸੇਨ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਸੌਭਦ੍ਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
8.2.34
पुत्रस्ते दुर्मुखो राजन्दुःसहश्च महारथः ।
गदया भीमसेनेन निहतौ शूरमानिनौ ॥ ८.२.३४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਮੁਖ ਅਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਦੁਃਸਹ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੂਰਮੇ ਸਮਝਦੇ ਸਨ, ਦੋਵੇਂ ਭੀਮਸੇਨ ਦੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ।
8.2.35
दुर्मर्षणो दुर्विषहो दुर्जयश्च महारथः ।
कृत्वा त्वसुकरं कर्म गता वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.३५ ॥
ਮਹਾਰਥੀ ਦੁਰਮਰਸ਼ਣ, ਦੁਰਵਿਸ਼ਹ ਅਤੇ ਦੁਰਜਯ ਵੀ ਔਖੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।
8.2.36
उभौ कलिङ्गवृषकौ भ्रातरौ युद्धदुर्मदौ ।
कृत्वा चासुकरं कर्म गतौ वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.३६ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਦਮੱਤ ਕਲਿੰਗ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਕ ਵੀ ਔਖੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਗਏ।
8.2.37
सचिवो वृषपर्वा ते शूरः परमवीर्यवान् ।
भीमसेनेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.३७ ॥
ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਾ, ਸੂਰਮਾ ਅਤੇ ਪਰਮ ਬਲਵਾਨ, ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
8.2.38
तथैव पौरवो राजा नागायुतबलो महान् ।
समरे पाण्डुपुत्रेण निहतः सव्यसाचिना ॥ ८.२.३८ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਬਲ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਪੌਰਵ ਰਾਜਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡੂਪੁੱਤਰ ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
8.2.39
वसातयो महाराज द्विसाहस्राः प्रहारिणः ।
शूरसेनाश्च विक्रान्ताः सर्वे युधि निपातिताः ॥ ८.२.३९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਪ੍ਰਹਾਰੀ ਵਸਾਤੀ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ੂਰਸੇਨ — ਸਾਰੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
8.2.40
अभीषाहाः कवचिनः प्रहरन्तो रणोत्कटाः ।
शिबयश्च रथोदाराः कालिङ्गसहिता हताः ॥ ८.२.४० ॥
ਢਾਲ ਵਾਲੇ, ਕਵਚਧਾਰੀ, ਵਾਰ ਕਰਦੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਗਰ ਸ਼ਿਬੀ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਰਥੀ ਕਲਿੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰੇ ਗਏ।
8.2.41
गोकुले नित्यसंवृद्धा युद्धे परमकोपनाः ।
गोपालाः कृतवीरास्ते निहताः सव्यसाचिना ॥ ८.२.४१ ॥
ਗੋਕੁਲ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਪਲੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ, ਵੀਰ ਗੋਪਾਲ — ਉਹ ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ।
8.2.42
श्रेणयो बहुसाहस्राः संशप्तकगणाश्च ये ।
ते सर्वे पार्थमासाद्य गदा वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.४२ ॥
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਸੰਸ਼ਪਤਕ ਟੋਲੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਰਥ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਲੋਕ ਚਲੇ ਗਏ।
8.2.43
श्यालौ तव महाराज राजानौ वृषकाचलौ ।
त्वदर्थमतिविक्रान्तौ निहतौ सव्यसाचिना ॥ ८.२.४३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੋ ਸਾਲੇ, ਰਾਜੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅਚਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਸਵ੍ਯਸਾਚੀ (ਅਰਜੁਨ) ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ।
8.2.44
उग्रकर्मा महेष्वासो नामतः कर्मतस्तथा ।
साल्वराजो महाबाहुर्भीमसेनेन पातितः ॥ ८.२.४४ ॥
ਉਗ੍ਰਕਰਮਾ, ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ, ਨਾਮ ਅਤੇ ਕਰਮ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਮਹਾਬਾਹੂ ਸਾਲਵ ਰਾਜਾ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
8.2.45
ओघवांश्च महाराज बृहन्तः सहितौ रणे ।
पराक्रमन्तौ मित्रार्थे गतौ वैवस्वतक्षयम् ॥ ८.२.४५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਓਘਵਾਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹੰਤ ਦੋਵੇਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਮਿੱਤਰ ਲਈ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੈਵਸਵਤ (ਯਮ) ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਗਏ।
8.2.46
तथैव रथिनां श्रेष्ठः क्षेमधूर्तिर्विशाम्पते ।
निहतो गदया राजन्भीमसेनेन संयुगे ॥ ८.२.४६ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੀ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਖੇਮਧੂਰਤੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਭੀਮਸੇਨ ਦੀ ਗਦਾ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
8.2.47
तथा राजन्महेष्वासो जलसन्धौ महाबलः ।
सुमहत्कदनं कृत्वा हतः सात्यकिना रणे ॥ ८.२.४७ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਜਲਸੰਧ ਭਾਰੀ ਕਤਲੇਆਮ ਕਰਕੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਸਾਤਯਕੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
8.2.48
अलम्बुसो राक्षसेन्द्रः खरबन्धुरयानवान् ।
घटोत्कचेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥ ८.२.४८ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਲੰਬੁਸ, ਜਿਸਦਾ ਰਥ ਗਧਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸੀ, ਘਟੋਤਕਚ ਦੁਆਰਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਯਮਲੋਕ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ।
8.2.49
राधेयः सूतपुत्रश्च भ्रातरश्च महारथाः ।
केकयाः सर्वशश्चापि निहताः स्व्यसाचिना ॥ ८.२.४९ ॥
ਰਾਧੇਯ, ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਮਹਾਰਥੀ, ਕੇਕਯ ਸਾਰੇ ਵੀ ਸਵਿਆਸਾਚੀ ਅਰਜੁਨ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ।
8.2.50
मालवा मद्रकाश्चैव द्राविडाश्चोग्रकर्मिणः ।
यौधेयाश्च ललित्थाश्च क्षुद्रकाश्चाप्युशीनराः ॥ ८.२.५० ॥
ਮਾਲਵ, ਮਦ੍ਰਕ, ਉਗ੍ਰਕਰਮਾ ਦ੍ਰਾਵਿੜ, ਯੌਧੇਯ, ਲਲਿਤ੍ਥ, ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਕ ਅਤੇ ਉਸ਼ੀਨਰ।
8.2.51
मावेल्लकास्तुण्डिकेराः सावित्रीपुत्रकाश्च ये ।
प्राच्योदीच्याः प्रतीच्याश्च दाक्षिणात्याश्च मारिष ॥ ८.२.५१ ॥
ਮਾਵੇਲ੍ਲਕ, ਤੁਣ੍ਡਿਕੇਰ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੂਰਬ, ਉੱਤਰ, ਪੱਛਮ ਤੇ ਦੱਖਣ ਦੇ ਲੋਕ, ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼।
8.2.52
पत्तीनां निहताः सङ्घा हयानां प्रयुतानि च ।
रथव्रजाश्च निहता हताश्च वरवारणाः ॥ ८.२.५२ ॥
ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਦੇ ਝੁੰਡ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਵੀ; ਰਥਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਅਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ।
8.2.53
सध्वजाः सायुधाः शूराः सवर्माम्बरभूषणाः ।
कालेन महताऽऽयस्ताः कुशलैर्ये च वर्धिताः ॥ ८.२.५३ ॥
ਝੰਡਿਆਂ, ਹਥਿਆਰਾਂ, ਕਵਚ, ਬਸਤਰ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸੂਰਬੀਰ, ਜੋ ਨਿਪੁੰਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਾਲੇ ਗਏ ਸਨ, ਮਹਾਕਾਲ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।
8.2.54
ते हताः समरे राजन्पार्थेनाक्लिष्टकर्मणा ।
अन्ये तथाऽमितबलाः परस्परवधैषिणः ॥ ८.२.५४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾ ਕਸ਼ਟ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਰਥ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਅਮਿਤ ਬਲ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਵੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਵਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ।
8.2.55
एते चान्ये च बहवो राजानः सगणा रणे ।
हताः सहस्रशो राजन्यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ ८.२.५५ ॥
ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਰਣ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਥੋਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ।
8.2.56
एवमेष क्षयो वृत्तः कर्णार्जुनसमागमे ।
महेन्द्रेण यथा वृत्रो यथा रामेण रावणः ॥ ८.२.५६ ॥
ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਮੇਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸੰਹਾਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਮਹੇਂਦਰ ਦੁਆਰਾ ਵ੍ਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਰਾਵਣ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ।
8.2.57
यथा कृष्णेन नरको मुरुश्च निहतो रणे ।
कार्तवीर्यश्च रामेण भार्गवेण यथा हतः ॥ ८.२.५७ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਨਰਕ ਅਤੇ ਮੁਰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਭਾਰਗਵ ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
8.2.58
सज्ञातिबान्धवः शूरः समरे युद्धदुर्मदः ।
रणे कृत्वा महद्युद्धं घोरं त्रैलोक्यमोहनम् ॥ ८.२.५८ ॥
ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸੂਰਮਾ, ਯੁੱਧ-ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
8.2.59
यथा स्कन्देन महिषो यथा रुद्रेण चान्धकः ।
तथाऽर्जुनेन स हतो द्वैरथे युद्धदुर्मदः ॥ ८.२.५९ ॥
ਸਕੰਦ ਦੁਆਰਾ ਮਹਿਖ ਅਤੇ ਰੁਦਰ ਦੁਆਰਾ ਅੰਧਕ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧ-ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਉਹ ਦੁਵੱਲੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
8.2.60
सामात्यबान्धवो राजन्कर्णः प्रहरतां वरः ।
जयाशा धार्तराष्ट्राणां वैरस्य च मुखं नृपः ॥ ८.२.६० ॥
ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਸਮੇਤ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਕਰਨ, ਜੋ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ-ਆਸ ਅਤੇ ਵੈਰ ਦਾ ਮੂਲ ਸੀ।
8.2.61
तीर्णं तत्पाण्डवै राजन्यत्पुरा नावबुध्यसे ।
उच्यमानो महाराज बन्धुभिर्हितकाङ्क्षिभिः ॥ ८.२.६१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝੇ, ਉਹ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਬੰਧੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ (ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝੇ)।
8.2.62
न कृतं च त्वया पूर्वं दैवेन विधिना बलात् ।
तदिदं समनुप्राप्तं व्यसनं सुमहात्ययम् ॥ ८.२.६२ ॥
ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਦੈਵ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਵਿਪੱਤੀ ਹੁਣ ਆ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ।
8.2.63
गाणां राज्यकामानां त्वया राजन्हितैषिणा ।
अहितान्येव चीर्णानि तेषां ते फलमागतम् ॥ ८.२.६३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਜ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਹਿਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਅਹਿਤ ਹੀ ਸੀ; ਉਸਦਾ ਫਲ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।