Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.23

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

8.23.1

एवमुक्तो महाराज तव पुत्रः प्रतापवान् ।
मद्रेश्वरं प्रति रणे सुरसैन्यभयङ्करम्।
सर्वं तथाऽकरोत्तूर्णं राधेयस्तद्यथाऽब्रवीत् ॥ ८.२३.१ ॥

ਮਹਾਰਾਜ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਰਾਧੇਯ ਕਰਨ ਨੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਦ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਰੰਤ ਕੀਤਾ।

8.23.2

मद्राजं च समरे प्रणम्य च महारथम् ।
विनयेनोपसङ्गम्य प्रणयाद्वाक्यमब्रवीत् ॥ ८.२३.२ ॥

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਅਤੇ ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।

8.23.3

सत्यव्रत महाभाग द्विषतां तापवर्धन ।
मद्रेश्वर रणेशूर परसैन्यभयङ्कर ॥ ८.२३.३ ॥

ਸਤਿਅਵ੍ਰਤ, ਮਹਾਭਾਗ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਤਾਪ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਮਦ੍ਰੇਸ਼ਵਰ, ਰਣ ਦੇ ਸੂਰਮੇ, ਵੈਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੇ!

8.23.4

मत्प्रियार्थं हितार्थं च तथा पार्थवधाय च ।
श्रुतवानसि कर्णस्य ब्रुवतो वदतां वर।
यथा नृपतिसिंहानां मध्ये त्वां वरये स्वयम् ॥ ८.२३.४ ॥

ਮੇਰੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਹਿਤ ਲਈ, ਅਤੇ ਪਾਰਥ ਦੇ ਵਧ ਲਈ, ਹੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ; ਰਾਜਸਿੰਘਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਪ ਤੈਨੂੰ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ।

8.23.5

तत्त्वामप्रतिवीर्याद्य शत्रुपक्षक्षयावह ।
मद्रेश्वर प्रयाचेऽहं शिरसा विनयेन च ॥ ८.२३.५ ॥

ਹੇ ਅਪ੍ਰਤਿਮ ਵੀਰਜ ਵਾਲੇ, ਵੈਰੀ ਪੱਖ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਦ੍ਰੇਸ਼ਵਰ, ਮੈਂ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਮਿੰਨਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

8.23.6

तस्मात्पार्थविनाशार्थं हितार्थं मम चैव हि ।
त्वं पाहि सर्वतः कर्णं भवं ब्रह्मेव सुव्रत ॥ ८.२३.६ ॥

ਇਸ ਲਈ ਪਾਰਥ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਹਿਤ ਲਈ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਭ ਪਾਸਿਓਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।

8.23.7

सारथ्यं रथिनां श्रेष्ठ प्रणयात्कर्तुमर्हसि ।
त्वयि यन्तरि राधेयो विद्विषो मे विजेष्यते ॥ ८.२३.७ ॥

ਹੇ ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਥੀ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਥੀ ਹੋਵੋਗੇ ਤਾਂ ਰਾਧੇਯ ਕਰਣ ਮੇਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇਗਾ।

8.23.8

अभीषूणां हि कर्णस्य ग्रहीतान्यो न विद्यते ।
ऋते हि त्वां महाभाग वासुदेवसमं युधि ॥ ८.२३.८ ॥

ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਕਰਣ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।

8.23.9

स पाहि सर्वथा कर्णं यथा ब्रह्मा महेश्वरम् ।
यथा च सर्वथाऽऽपत्सु वार्ष्णेयः पाति पाण्डवम्।
तथा मद्रेश्वराद्य त्वं राधेयं प्रतिपालय ॥ ८.२३.९ ॥

ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ ਆਪਦਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਰਣ ਦੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਹੇ ਮਦਰੇਸ਼ਵਰ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਰਾਧੇਯ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੋ।

8.23.10

भीष्मो द्रोणः कृपः कर्णो भवान्भोजश्च वीर्यवान् ।
शकुनिः सौबलो द्रौणिरहमेव च नो बलम् ॥ ८.२३.१० ॥

ਭੀਸ਼ਮ, ਦਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ, ਕਰਨ, ਤੁਸੀਂ, ਵੀਰਜਵਾਨ ਭੋਜ, ਸੌਬਲ ਸ਼ਕੁਨੀ, ਦ੍ਰੌਣੀ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਅਤੇ ਮੈਂ ਹੀ ਸਾਡਾ ਬਲ ਹਾਂ।

8.23.11

एवमेष कृतो भागो नवधा पृथिवीपते ।
न च भागोऽत्र भीष्मस्य द्रोणस्य च महात्मनः ॥ ८.२३.११ ॥

ਹੇ ਧਰਤੀਪਤੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੰਡ ਨੌਂ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਮਹਾਤਮਾ ਭੀਸ਼ਮ ਅਤੇ ਦਰੋਣ ਦਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

8.23.12

ताभ्यामतीत्य तौ भागौ निहता मम शत्रवः ।
वृद्वौ हि तौ महेष्वासौ छलेन निहतौ युधि ॥ ८.२३.१२ ॥

ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਭਾਗ ਲੰਘ ਕੇ ਮੇਰੇ ਵੈਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਹਾਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਛਲ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ।

8.23.13

कृत्वा चासुकरं कर्म गतौ स्वर्गमितोऽनघ ।
तथान्ये पुरुषव्याघ्राः परैर्विनिहता युधि ॥ ८.२३.१३ ॥

ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਔਖਾ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਥੋਂ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਗਏ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ।

8.23.14

अस्मदीयाश्च बहवः स्वर्गाय गमिताः परैः ।
त्यक्त्वा प्राणानय्थाशक्ति चेष्टां कृत्वा च पुष्कलाम्। ॥ ८.२३.१४ ॥

ਸਾਡੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੀ ਵੈਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰਗ ਭੇਜੇ ਗਏ। ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਾ ਯਤਨ ਕਰਕੇ।

8.23.15

तदिदं हतभूयिष्ठं बलं मम नराधिप ।
पूर्वमप्यल्पकैः पार्थैर्हतं किमुत साम्प्रतम् ॥ ८.२३.१५ ॥

ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਸੈਨਾ ਬਹੁਤੀ ਹਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਪਾਰਥਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ; ਹੁਣ ਤਾਂ ਕਹਿਣਾ ਹੀ ਕੀ।

8.23.16

बलवन्तो महात्मानः कौन्तेयाः सत्यविक्रमाः ।
बलं शेषं न हन्युर्मे यथा तत्कुरु पार्थिव ॥ ८.२३.१६ ॥

ਬਲਵਾਨ, ਮਹਾਤਮਾ, ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੇਰੀ ਬਾਕੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰਨ, ਹੇ ਪਾਰਥਿਵ, ਉਹ ਕਰੋ।

8.23.17

हतवीरमिदं सैन्यं पाण्डवैः समरे विभो ।
कर्णो ह्येको महाबाहुरस्मत्प्रियहिते रतः ॥ ८.२३.१७ ॥

ਹੇ ਵਿਭੋ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੈਨਾ ਦੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਮਹਾਬਾਹੂ ਕਰਣ ਹੀ ਸਾਡੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਹਿਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।

8.23.18

भवांश्च पुरुषव्याघ्र सर्वलोकमहारथः ।
शल्य कर्णोऽर्जुनेनाद्य योद्वुमिच्छति संयुगे ॥ ८.२३.१८ ॥

ਤੁਸੀਂ ਵੀ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ, ਸਰਬਲੋਕ ਮਹਾਰਥੀ, ਹੇ ਸ਼ਲ੍ਯ, ਅੱਜ ਕਰਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਲੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।

8.23.19

तस्मिञ्जयाशा विपुला मद्रराज नराधिप ।
तस्याभीषुग्रहवरो नान्योऽस्ति भुवि कश्चन ॥ ८.२३.१९ ॥

ਹੇ ਮਦ੍ਰਰਾਜ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ! ਉਸ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਸ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਭੀਸ਼ੁਗ੍ਰਹ (ਸਾਰਥੀ) ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੈ।

8.23.20

पार्थस्य समरे कृष्णो यथाऽभीषुग्रहो वरः ।
तथा त्वमपि कर्णस्य रथेऽभीषुग्रहो भव ॥ ८.२३.२० ॥

ਜਿਵੇਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਾਰਥੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੂੰ ਵੀ ਕਰਨ ਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਸਾਰਥੀ ਬਣ।

8.23.21

तेन युक्तो रणे पार्थो रक्ष्यमाणश्च पार्थिव ।
यानि कर्माणि कुरुते प्रत्यक्षाणि तथैव तत् ॥ ८.२३.२१ ॥

ਹੇ ਪਾਰਥਿਵ! ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਰਥ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹਨ।

8.23.22

पूर्वं नः समरे ह्येवमधीदर्जुनो रिपून् ।
इदानीं विक्रमो ह्यस्य कृष्णेन सहितस्य च ॥ ८.२३.२२ ॥

ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਬਹਾਦਰੀ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।

8.23.23

कृष्णेन सहितः पार्थो धार्तराष्ट्रीं महाचमूम् ।
अहन्यहनि मद्रेश द्रावयन्दृश्यते युधि ॥ ८.२३.२३ ॥

ਹੇ ਮਦ੍ਰੇਸ਼! ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਪਾਰਥ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਭਜਾਉਂਦਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।

8.23.24

भागोऽवशिष्टः कर्णस्य तव चैव महाद्युते ।
तं भागं सह कर्णेन युगपन्नाशयाद्य हि ॥ ८.२३.२४ ॥

ਹੇ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੀ! ਕਰਨ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਜੋ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਕਰਨ ਸਮੇਤ ਅੱਜ ਹੀ ਇਕੱਠਿਆਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇ।

8.23.25

अरुणेन यथा सार्धं तमः सूर्यो व्यपोहति ।
तथा कर्णेन सहितो जहि पार्थं महाहवे ॥ ८.२३.२५ ॥

ਜਿਵੇਂ ਅਰੁਣ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਮਾਰ।

8.23.26

उद्यन्तौ च यथा सूर्यौ बालसूर्यसमप्रभौ ।
कर्णशल्यौ रणे दृष्ट्वा विद्रवन्तु महारथाः ॥ ८.२३.२६ ॥

ਉਦੈ ਹੁੰਦੇ ਦੋ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ, ਬਾਲ-ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਕਰਨ-ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੂੰ ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਰਥੀ ਭੱਜ ਜਾਣ।

8.23.27

सूर्यारुषौ यथा दृष्ट्वा तमो नश्यति मारिष ।
तथा नश्यन्तु कौन्तेयाः सपाञ्चालाः ससृञ्जयाः ॥ ८.२३.२७ ॥

ਸੂਰਜ ਤੇ ਅਰੁਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਹਨੇਰਾ ਨਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਕੌਂਤੇਯ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਸਮੇਤ ਨਾਸ ਹੋਣ।

8.23.28

रथिनां प्रवरः कर्णो यन्तॄणां प्रवरो भवान् ।
संयोगो युवयोर्लोके नाभून्न च भविष्यति ॥ ८.२३.२८ ॥

ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਰਨ ਹੈ, ਸਾਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੁਸੀਂ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਸੰਯੋਗ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।

8.23.29

यथा सर्वास्ववस्थासु वार्ष्मेयः पाति पाण्डवम् ।
तथा भवान्परित्रातु कर्णं वैकर्तनं रणे।
सारथ्यं क्रियतां तस्य युध्यमानस्य संयुगे ॥ ८.२३.२९ ॥

ਵਾਰਸ਼ਨੇਯ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਾਂਡਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਰਣ ਵਿੱਚ ਵੈਕਰਤਨ ਕਰਨ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਲੜ ਰਹੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਥਿ ਬਣੋ।

8.23.30

यथा च समरे कृष्णो रक्षते सर्वतोऽर्जुनम् ।
तथा त्वमपि राधेयं रक्षस्व च महारणे ॥ ८.२३.३० ॥

ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਅਰਜੁਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਧੇਯ ਕਰਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।

8.23.31

त्वया सारथिना ह्येष अप्रधृष्यो भविष्यति ।
देवतानामपि रणे सशक्राणां महीपते।
किं पुनः पाण्डवेयानां मा विशङ्कीर्वचो मम ॥ ८.२३.३१ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਤੂੰ ਸਾਰਥੀ ਹੋਵੇਂ ਤਾਂ ਇਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅਜੇਤੂ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ! ਮੇਰੇ ਬੋਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰ।

8.23.32

दुर्योधनवचः श्रुत्वा शल्यः क्रोधसमन्वितः ।
धार्तराष्ट्रमथोवाच सृक्विणी परिलेलिहन् ॥ ८.२३.३२ ॥

ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸ਼ਲ੍ਯ, ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਚੱਟਦਾ ਹੋਇਆ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

8.23.33

त्रिशिखां भ्रुकुटिं कृत्वा धुन्वन्हस्तौ पुनःपुनः ।
क्रोधरक्ते महानेत्रे परिवृत्य महाभुजः।
कुलैश्वर्यश्रुतबलैर्दृप्तः शल्योऽब्रवीदिदम् ॥ ८.२३.३३ ॥

ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਵਾਲੀ ਭਰਵੱਟੀ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਘੁਮਾਉਂਦਾ, ਕੁਲ, ਐਸ਼ਵਰਜ, ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਬਲ ਦੇ ਮਾਣ ਵਿੱਚ ਮਹਾਬਾਹੂ ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ।

8.23.34

न मामर्हसि राजेद्र नियोक्तुं कर्मणीदृशे ।
न हि पापीयसः श्रेयान्प्रेष्यत्वं कर्तुमर्हति ॥ ८.२३.३४ ॥

ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਐਸੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਲਾਉਣਾ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੋਭਦਾ ਨਹੀਂ। ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬੰਦੇ ਲਈ ਨੀਚ ਦਾ ਸੇਵਕ ਬਣਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।

8.23.35

यो ह्यभ्युपगतं मित्रं गरीयांसं विशेषतः ।
वशे पापीयसो धत्ते तत्कार्यमधरोत्तरम् ॥ ८.२३.३५ ॥

ਜੋ ਕਬੂਲੇ ਹੋਏ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਨੀਚ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਉਲਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

8.23.36

ब्रह्मणा ब्राह्मणाः सृष्टा मुखात्क्षत्रं च बाहुतः ।
ऊरुभ्यामथ वैश्या वै शूद्राः पद्भ्यामिति श्रुतिः ॥ ८.२३.३६ ॥

ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੂੰਹੋਂ, ਖੱਤਰੀ ਬਾਹਾਂ ਤੋਂ, ਵੈਸ਼ ਪੱਟਾਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਸਿਰਜੇ ਗਏ, ਇਹ ਸ਼ਰੁਤੀ ਆਖਦੀ ਹੈ।

8.23.37

तेभ्यो वर्णविशेषाश्च प्रतिलोमानुलोमजाः ।
अथान्योन्यस्य संयोगाच्चातुर्वर्ण्यस्य भारत ॥ ८.२३.३७ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੇਦ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਤਿਲੋਮ ਅਤੇ ਅਨੁਲੋਮ ਵਿਆਹਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਲੋਕ; ਅਤੇ ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਆਪਸੀ ਮੇਲ ਤੋਂ ਵੀ, ਹੇ ਭਾਰਤ।

8.23.38

गोप्तारः सङ्गृहीतारो दातारः क्षत्रियाः स्मृताः ॥ ८.२३.३८ ॥

ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਰੱਖਿਅਕ, ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦਾਨੀ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।

8.23.39

याजनाध्यापनैर्विप्रा विशुद्वैश्च प्रतिग्रहैः ।
लोकस्यानुग्रहार्थाय स्थापिता ब्राह्मणा भुवि ॥ ८.२३.३९ ॥

ਯਗ ਕਰਵਾਉਣ ਅਤੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਦਾਨ ਲੈਣ ਨਾਲ, ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਥਾਪੇ ਗਏ ਹਨ।

8.23.40

कृषिश्च पाशुपाल्यं च विशां दानं च धर्मतः ।
ब्रह्मक्षत्रविशां शूद्रा विहिताः परिचारकाः ॥ ८.२३.४० ॥

ਖੇਤੀ, ਪਸ਼ੂਪਾਲਣ ਅਤੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਵੈਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਹਨ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸੇਵਕ ਵਜੋਂ ਸ਼ੂਦਰ ਨਿਯੁਕਤ ਹਨ।

8.23.41

ब्रह्मक्षत्रस्य विहिताः सूता वै परिचारकाः ।
न क्षत्रियो वै सूतानां शृणुयाच्च कथञ्चन ॥ ८.२३.४१ ॥

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਦੇ ਸੇਵਕ ਵਜੋਂ ਸੂਤ ਨਿਯੁਕਤ ਹਨ। ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਨੂੰ ਸੂਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।

8.23.42

अहं मूर्धाभिषिक्तो हि राजर्षिकुलजो नृपः ।
महारथसमाख्यातः सेव्यः स्तुत्यश्च वन्दिनां ॥ ८.२३.४२ ॥

ਮੈਂ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਹਾਂ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ; ਮਹਾਰਥੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ; ਸੇਵਾ ਯੋਗ, ਸਤੁਤੀ ਯੋਗ, ਵੰਦੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਸਤਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ।

8.23.43

सोऽमहेतादृशो भूत्वा नेहारिबलसूदनः ।
सूतपुत्रस्य सङ्ग्रामे सारथ्यं कर्तुमुत्सहे ॥ ८.२३.४३ ॥

ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਨਾ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ, ਇੱਥੇ ਵੈਰੀ-ਬਲ ਦਾ ਨਾਸ਼ਕ ਮੈਂ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।

8.23.44

अवमन्यसे मां गान्धारे ध्रुवं चाप्यतिशङ्कसे ।
यस्माद्ब्रवीषि विस्रब्धः सारथ्यं क्रियतामिति ॥ ८.२३.४४ ॥

ਹੇ ਗਾਂਧਾਰ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਯਕੀਨਨ ਬਹੁਤ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਆਖਦਾ ਹੈਂ 'ਸਾਰਥਥ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ'।

8.23.45

अस्मत्तोऽभ्यधिकं कर्णं मन्वानस्तं प्रशंससि ।
न चाहं युधि राधेयं गणये तुल्यमात्मनः ॥ ८.२३.४५ ॥

ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਵੱਧ ਮੰਨ ਕੇ ਤੂੰ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਪਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਰਾਧੇਯ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਗਿਣਦਾ।

8.23.46

आदिश्यतामभ्यधिको ममांशः पृथिवीपते ।
तमहं समरे हत्वा गमिष्यामि यथागतम् ॥ ८.२३.४६ ॥

ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿਓ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਮੁੜ ਜਾਵਾਂਗਾ।

8.23.47

अथवाप्येक एवाहं योत्स्यामि तव शत्रुभिः ।
पश्य वीर्यं ममाद्य त्वं सङ्ग्रामे दहतो रिपून् ॥ ८.२३.४७ ॥

ਜਾਂ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਤੇਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ। ਅੱਜ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾੜਦਾ ਮੇਰਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਤੂੰ ਵੇਖ।

8.23.48

न चापि कामान्कौरव्य निधाय हृदये पुमान् ।
अस्मद्विधः प्रवर्तेत मा मा त्वमतिशङ्किथाः ॥ ८.२३.४८ ॥

ਹੇ ਕੌਰਵ੍ਯ, ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਪੁਰਸ਼ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਰੱਖ ਕੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰ।

8.23.49

अपि चाप्यवमानो मे न कर्तव्यः कथञ्चन ।
पश्य भीमौ मम भुजौ वज्रसंहननौ दृढौ ॥ ८.२३.४९ ॥

ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਵੇਖੋ, ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੀਆਂ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮੇਰੀਆਂ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਦੋ ਬਾਹਵਾਂ।

8.23.50

धनुः पश्य च मे चित्रं शरांश्चाशीविषपमान् ।
रथं च पश्य मे चित्रं सदश्वैर्वातवेगिभिः ॥ ८.२३.५० ॥

ਮੇਰਾ ਅਨੋਖਾ ਧਨੁਸ਼ ਵੇਖੋ ਅਤੇ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਮੇਰੇ ਬਾਣ ਵੇਖੋ। ਹਵਾ ਦੇ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮੇਰਾ ਅਨੋਖਾ ਰਥ ਵੇਖੋ।

8.23.51

गदां च पश्य गान्धारे हेमपट्टविभूषिताम् ।
दारयेयं महीं क्रुद्धो विकिरेयं च पर्वतान्।
शोषयेयं समुद्रांश्च पातयेयं च भास्करम् ॥ ८.२३.५१ ॥

ਹੇ ਗੰਧਾਰ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਮੇਰੀ ਗਦਾ ਵੇਖੋ। ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾੜ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਡੇਗ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।

8.23.52

तं मामेवंविधं राजन्समर्थमरिनिग्रहे ।
कस्माद्युनङ्क्षि सारथ्ये सूतस्याधिरथेस्तु माम् ॥ ८.२३.५२ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੱਥ ਪਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਮੈਨੂੰ, ਅਧਿਰਥ ਦੇ ਸੂਤ ਪੁੱਤਰ ਮੈਨੂੰ, ਤੂੰ ਸਾਰਥੀ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਜੋੜਦਾ ਹੈਂ?

8.23.53

न चापि मम राधेयः कलामर्हति षोडशीम् ॥ ८.२३.५३ ॥

ਰਾਧੇਯ ਮੇਰੀ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਕਲਾ ਦੇ ਵੀ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈਂ।

8.23.54

सकर्णा ये त्रयो लोकाः सार्जुनाः सजनार्दनाः ।
निबद्वांस्तन्त्रणे राजन्न गणेयं कथञ्चन ॥ ८.२३.५४ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਰਨ, ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਸਮੇਤ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਮਝ ਕੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ।

8.23.55

न चाहं प्राकृतः कश्चिन्न चास्म्यधिगतः स्वयम् ।
अयं चाप्यवमानो मे न कर्तव्यः कथञ्चन ॥ ८.२३.५५ ॥

ਮੈਂ ਕੋਈ ਆਮ ਬੰਦਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੀਵਾਂ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਇਹ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।

8.23.56

आपृच्छे त्वाद्य गान्धारे यास्यामि विषयं प्रति ।
न चाहं सूतपुत्रस्य सारथ्यमुपजग्मिवान् ॥ ८.२३.५६ ॥

ਹੇ ਗੰਧਾਰ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸਾਰਥੀਪਣ ਕਰਨ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਸੀ।

8.23.57

अवमानमहं प्राप्य न योत्स्यामि कथञ्चन ।
आपृच्छे त्वाऽद्य गान्धारे गमिष्यामि गृहाय वै ॥ ८.२३.५७ ॥

ਅਪਮਾਨ ਪਾ ਕੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਹੇ ਗੰਧਾਰ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਜ਼ਰੂਰ ਘਰ ਜਾਵਾਂਗਾ।

8.23.58

एवमुक्त्वा महाराज शल्यः समितिशोभनः ।
उत्थाय प्रययौ तूर्णं राजमध्यादमर्षितः ॥ ८.२३.५८ ॥

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸਭਾ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਸ਼ਲ੍ਯ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉੱਠਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਛੇਤੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।

8.23.59

प्रणयाद्बहुमानाच्च तं निगृह्य सुतस्तव ।
अब्रवीन्मधुरं वाक्यं साम्ना सर्वार्थसाधकम् ॥ ८.२३.५९ ॥

ਪਿਆਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸਭ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਆਖੇ।

8.23.60

यथा शल्य त्वमात्थेदमेवमेतदसंशयम् ।
अभिप्रायस्तु मे कश्चित्तं निबोध जनेश्वर ॥ ८.२३.६० ॥

ਹੇ ਸ਼ਲ੍ਯ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਆਖਿਆ ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਪਰ ਹੇ ਜਨੇਸ਼ਵਰ, ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਅਭਿਪ੍ਰਾਯ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸਮਝੋ।

8.23.61

न कर्णोऽभ्यधिकस्त्वत्तो न चान्ये चैव पार्थिवाः ।
न च मद्रेश्वर त्वां वै कृष्णः सोढुं च शक्ष्यति ॥ ८.२३.६१ ॥

ਕਰਨ ਤੁਹਾਥੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਹੋਰ ਰਾਜੇ। ਹੇ ਮਦ੍ਰੇਸ਼ਵਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਹਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਣਗੇ।

8.23.62

ऋतमेव हि पूर्वास्ते वदन्ति पुरुषोत्तमाः ।
तस्मादार्तायनिः प्रोक्तो भवानिति मतिर्मम ॥ ८.२३.६२ ॥

ਇਹ ਸੱਚ ਹੀ ਹੈ, ਪੁਰਾਣੇ ਉੱਤਮ ਪੁਰਸ਼ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਰਤਾਯਨਿ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਿਚਾਰ ਹੈ।

8.23.63

शल्यबूतस्तु शत्रूणां यस्मात्त्वं युधि मानद ।
तस्माच्छल्येति ते नाम कथ्यते पृथिवीतले ॥ ८.२३.६३ ॥

ਹੇ ਮਾਨਦ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਵੈਰੀਆਂ ਲਈ ਕੰਡੇ ਵਾਂਗ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ 'ਸ਼ਲ੍ਯ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

8.23.64

यदेतद्व्याहृतं पूर्वं भवता भूरिदक्षिण ।
तदेव कुरु धर्मज्ञ मदर्थं यद्यदुच्यते ॥ ८.२३.६४ ॥

ਹੇ ਭੂਰਿਦਕਸ਼ਿਣ, ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੋ ਜੋ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਉਹੀ ਕਰੋ।

8.23.65

न च त्वत्तो हि राधेयो न चाहमपि वीर्यवान् ।
वृणेऽहं त्वां हयाग्र्याणां यन्तारमिह संयुगे ॥ ८.२३.६५ ॥

ਰਾਧਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਵੀ ਤੁਹਾਥੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਬਲਵਾਨ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਵਜੋਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ।

8.23.66

मन्ये चाभ्यधिकं शल्य गुणैः कर्णं धनञ्जयात् ।
भवन्तं वासुदेवाच्च लोकोऽयमतिमन्यते ॥ ८.२३.६६ ॥

ਹੇ ਸ਼ਲ੍ਯ, ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕਰਨ ਨੂੰ ਧਨੰਜਯ ਨਾਲੋਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਨਦਾ ਹੈ।

8.23.67

कर्णो ह्यभ्यधिकः पार्थादस्त्रैरेव नरर्षभ ।
भवानभ्यधिकः कृष्णादश्वज्ञाने बले तथा ॥ ८.२३.६७ ॥

ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਰਨ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ; ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਬਲ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ।

8.23.68

यथाऽश्वहृदयं वेद वासुदेवो महामनाः ।
द्विगुणं त्वं तथा वेत्सि मद्रराजेश्वरात्मज ॥ ८.२३.६८ ॥

ਮਹਾਮਨਾ ਵਾਸੁਦੇਵ ਜਿਵੇਂ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ ਹਿਰਦਾ (ਰਹੱਸ) ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੇ ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।

8.23.69

यन्मां ब्रवीषि गान्धारे मध्ये सैन्यस्य कौरव ।
विशिष्टं देवकीपुत्रात्प्रीतिमानस्म्यहं त्वयि ॥ ८.२३.६९ ॥

ਹੇ ਕੌਰਵ, ਗੰਧਾਰ, ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ — ਕਿ ਮੈਂ ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਾਂ — ਉਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।

8.23.70

एष सारथ्यमातिष्ठे राधेयस्य यशस्विनः ।
युध्यतः पाण्डवाग्र्येण यथा त्वं वीर मन्यसे ॥ ८.२३.७० ॥

ਹੇ ਵੀਰ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਧੇਯ (ਕਰਨ) ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਬਣਦਾ ਹਾਂ — ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਗ੍ਰਣੀ (ਅਰਜੁਨ) ਨਾਲ ਲੜੇਗਾ।

8.23.71

समयश्च हि मे वीर कश्चिद्वैकर्तनं प्रति ।
उत्सृजेयं यथाश्रद्वमहं वाचोऽस्य सन्निधौ ॥ ८.२३.७१ ॥

ਹੇ ਵੀਰ, ਵੈਕਰਤਨ (ਕਰਨ) ਬਾਰੇ ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਸ਼ਰਤ ਹੈ — ਉਸਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬੋਲਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੋਵੇ।

8.23.72

तथेति राजन्पुत्रस्ते सह कर्णेन भारत ।
अब्रवीन्मद्रराजस्य मतं भरतस… ॥ ८.२३.७२ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਭਰਤ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਰਨ ਸਮੇਤ ਕਿਹਾ, "ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਮਦ੍ਰਰਾਜ ਦਾ ਮਤ ਭਰਤ… (ਪਾਠ ਦਾ ਪਾੜਾ)