મહાભારત · અધ્યાય 8.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.40.1
दुर्योधनस्ततः कर्णमुपेत्य भरतर्षभ ।
अब्रवीन्मद्रराजं च तथैवान्यान्महारथान् ॥ ८.४०.१ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, પછી દુર્યોધન કર્ણ પાસે જઈને મદ્રરાજ અને બીજા મહારથીઓને બોલ્યો.
8.40.2
यदृच्छयाऽयमव्यग्रो धर्मः परमकः सखा ।
सुखिनः क्षत्रियाः कर्ण लभन्ते युद्धमीदृशम् ॥ ८.४०.२ ॥
હે કર્ણ, આપમેળે પ્રાપ્ત થયેલો આ ધર્મ, શાંત અને પરમ મિત્ર સમાન છે; આવું યુદ્ધ મેળવનારા ક્ષત્રિયો સુખી થાય છે.
8.40.3
यादृशं क्षत्रियैः शूरैः शूराणां दीव्यतां युधि ।
इष्टं भवति राधेय तदिदं समुपस्थितम् ॥ ८.४०.३ ॥
હે રાધેય, શૂર ક્ષત્રિયો યુદ્ધમાં શૂરવીરો વચ્ચે જે ઇચ્છે છે, તે જ હવે સામે આવ્યું છે.
8.40.4
हत्वा तु पाण्डवान्युद्धे स्थिरामुर्वीं प्रशासथ ।
निहता वा परैर्युद्धे वीरलोकानवाप्स्यथ ॥ ८.४०.४ ॥
યુદ્ધમાં પાંડવોને મારીને સ્થિર પૃથ્વી પર શાસન કરશો; અથવા શત્રુઓ દ્વારા યુદ્ધમાં માર્યા જઈને વીરલોક પ્રાપ્ત કરશો.
8.40.5
दुर्योधनस्य वचनं श्रुत्वा तत्क्षत्रियर्षभाः ।
सिंहनादानुदक्रोशन्वादित्राणि च जघ्निरे ॥ ८.४०.५ ॥
દુર્યોધનનાં વચન સાંભળીને તે ક્ષત્રિયશ્રેષ્ઠોએ સિંહનાદ કર્યો અને વાદ્યો વગાડ્યાં.
8.40.6
तस्मिन्प्रमुदिते सैन्ये त्वदीये भरतर्षभ ।
हर्षयंस्तावकान्योधान्द्रौणिर्विचनमब्रवीत् ॥ ८.४०.६ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તમારી તે હર્ષિત સેનામાં તમારા યોદ્ધાઓને આનંદ આપતાં દ્રોણપુત્રે આ વચન કહ્યું.
8.40.7
प्रत्यक्षं सर्वसैन्यानां भवतां चापि पश्यताम् ।
न्यस्तशस्त्रो मम पिता धृष्टद्युम्नेन पातितः ॥ ८.४०.७ ॥
બધી સેનાઓની સામે, તમે સૌ જોતા હતા ત્યારે, શસ્ત્રો મૂકી દીધેલા મારા પિતાને ધૃષ્ટદ્યુમ્ને પાડ્યા.
8.40.8
स तेनाहममर्षेण पित्रर्थे चापि भारत ।
धृष्टद्युम्नमहत्वाऽहं न विमोक्ष्यामि दंशनम् ॥ ८.४०.८ ॥
હે ભરતવંશી, એ ક્રોધથી અને પિતા માટે, ધૃષ્ટદ્યુમ્નને માર્યા વિના હું કવચ ઉતારીશ નહીં.
8.40.9
कृत्वाऽनृतां प्रतिज्ञां वो नास्मि प्राप्ता महत्फलम् ।
अर्जुनं भीमसेनं च यश्च मां प्रतियोत्स्यति।
सर्वांस्तान्प्रमथिष्यामि इति मे निश्चिता मतिः ॥ ८.४०.९ ॥
તમને આપેલી ખોટી પ્રતિજ્ઞાને લીધે મને મહાન ફળ મળ્યું નથી. અર્જુન, ભીમસેન અને જે કોઈ મારી સામે લડશે, તે સૌને હું કચડી નાખીશ એ મારો દૃઢ નિશ્ચય છે.
8.40.10
एवमुक्ते ततः सर्वा हर्षिता भारती चमूः ।
अभ्यवर्तत कौन्तेयांस्तथा तां चापि पाण्डवाः ॥ ८.४०.१० ॥
એમ કહેવાતાં ભરતોનું સમસ્ત સૈન્ય હર્ષિત થઈને કૌંતેયો તરફ આગળ વધ્યું; પાંડવો પણ તેની તરફ આગળ વધ્યા.
8.40.11
स सन्निपातो रथयूथपानां ।
महाहवे भारत लोभनीये।
जनक्षयः कालयुगान्तकल्पः ।
प्रावर्तताग्रे कुरुसृञ्जयानाम् ॥ ८.४०.११ ॥
હે ભરતવંશી, એ મહાયુદ્ધમાં રથસમૂહોના નાયકોની ટક્કર થઈ — ભયાનક અને લલચાવનારી; યુગાંતકાળ જેવો જનસંહાર કુરુ-સૃંજયોની આગળ શરૂ થયો.
8.40.12
ततः प्रवृत्ते युधि सम्प्रहारे ।
भूतानि सर्वाणि सदैवतानि।
आसन्समेतानि सहाप्सरोभि… ।
निरीक्षतीभिर्युधि वीरसङ्घान् ॥ ८.४०.१२ ॥
પછી યુદ્ધમાં ભીષણ અથડામણ શરૂ થતાં, દેવો સહિત સર્વ પ્રાણીઓ અપ્સરાઓ સાથે એકત્ર થયાં અને યુદ્ધમાં વીરસમૂહોને જોવા લાગ્યાં.
8.40.13
दिव्यैश्च गन्धैः परमैश्च पुष्पै… ।
रन्यैश्च रत्नैर्विविधैर्नराग्र्याः।
रणेषु कर्मोद्वहताः प्रहृष्टा-
ननन्दयन्नप्सरसः प्रहृष्टाः ॥ ८.४०.१३ ॥
દિવ્ય સુગંધો, ઉત્તમ પુષ્પો અને અન્ય વિવિધ રત્નોથી, યુદ્ધોમાં શ્રેષ્ઠ નરોના પરાક્રમની પ્રશંસા કરતી હર્ષિત અપ્સરાઓએ તેમને આનંદિત કર્યા.
8.40.14
समीरणस्तांस्तु निषेव्य गन्धा… ।
न्निषेवते तानपि योधमुख्यान्।
निषेव्यमाणास्त्वनिलेन योधाः ।
परस्परं चुक्रुशुराजिमध्ये ॥ ८.४०.१४ ॥
પવન તે સુગંધો લઈને તે મુખ્ય યોદ્ધાઓની સેવા કરે છે; પવનથી સેવાયેલા તે યોદ્ધાઓ યુદ્ધની મધ્યમાં એકબીજા પર ચીસો પાડવા લાગ્યા.
8.40.15
तथा तु तस्मिंस्तुमुले प्रवृत्ते ।
दुर्योधनः क्रोधममृष्यमाणः।
अवेभ्य भीमं बलमध्यसंस्थः ।
समार्पयत्क्षुद्रकाणां शतेन ॥ ८.४०.१५ ॥
તે ભીષણ કોલાહલ શરૂ થતાં, દુર્યોધન ક્રોધ સહન ન કરી શકતા, સૈન્યની મધ્યમાં ઊભા રહી, ઉતરીને, સો ક્ષુદ્રો સાથે ભીમ સામે ધસી ગયો.
8.40.16
दुःशासनश्चित्रसेनश्च वीर… ।
स्तथोलूकः कितवः सौबलश्च।
गजानीकैः सर्वतो भीमसेनं ।
तथाविषक्तं सहसैवाभ्यगच्छन् ॥ ८.४०.१६ ॥
દુઃશાસન, ચિત્રસેન, વીર ઉલૂક અને જુગારી સૌબલ (શકુનિ) હાથી-સેનાઓ સાથે ચારે બાજુથી ભીમસેનને ઘેરી, એમ ઘેરાયેલા તેના પર અચાનક ધસી ગયા.
8.40.17
तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य गजानीकं वृकोदरः ।
दुर्योधनं महाबाहुः शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ८.४०.१७ ॥
તેમને આક્રમણ કરતા જોઈને મહાબાહુ વૃકોદરે દુર્યોધનને બાણોની વર્ષાથી ઢાંકી દીધો.
8.40.18
दुर्योधनं ततो भीमः सायकैर्वज्रसन्निभैः ।
पाण्डवो विमुखीकृत्य गजानभ्यद्रवद्बली ॥ ८.४०.१८ ॥
પછી વજ્ર સમાન બાણોથી દુર્યોધનને પાછો હટાવીને બળવાન પાંડવ ભીમ હાથીઓ પર ધસી ગયો.
8.40.19
ततः पावकसङ्काशैर्भीमबाणैरवक्रगैः ।
शलभैरिव नागांस्तानर्दयामास पाण्डवः ॥ ८.४०.१९ ॥
પછી અગ્નિ સમાન ચમકતા, સીધા ઊડતા ભીમના બાણોથી તીડની જેમ પાંડવે તે હાથીઓને પીડ્યા.
8.40.20
ततः कुञ्जरयूथानि भीमसेनो महाबलः ।
व्यधमन्निशितैर्बाणैर्महावातो घनानिव ॥ ८.४०.२० ॥
પછી મહાબળવાન ભીમસેને તીક્ષ્ણ બાણોથી હાથીઓના ટોળાંને એવી રીતે વિખેરી નાખ્યા જેમ મહાવાયુ મેઘોને વિખેરે છે.
8.40.21
नित्यमत्ताश्च मातङ्गाः शूरैर्मत्तैरधिष्ठिताः ।
आरोहकैर्महामात्रैस्तोमराङ्कुरापाणिभिः ॥ ८.४०.२१ ॥
સદા મદોન્મત્ત હાથીઓ, જેમના પર શૂરવીરો અને ઉન્મત્ત મહાવતો બેઠા હતા, હાથમાં તોમર અને અંકુશ લઈને.
8.40.22
सुवर्णजालैः प्रच्छन्ना मणिजालैश्च कुञ्जराः ।
रूप्यजाम्बूनदाभासः क्षुरमालाभ्यलङ्कृताः ॥ ८.४०.२२ ॥
સોનાની જાળીઓ અને મણિની જાળીઓથી ઢંકાયેલા હાથીઓ, ચાંદી અને સોના જેવા ચમકતા, ક્ષુરમાળાઓથી શણગારેલા.
8.40.23
वध्यमानाः शरै राजन्भीमसेनेन ते गजाः ।
विभिन्नहृदयाः केचित्तत्रैवाभ्यपतन्भुवि ॥ ८.४०.२३ ॥
હે રાજા, ભીમસેનના બાણોથી વીંધાયેલા તે હાથીઓમાંના કેટલાક હૃદય ચીરાઈને ત્યાં જ ભૂમિ પર પડ્યા.
8.40.24
निपतद्भिर्महावेगैर्हेमभाण्डविभूषितैः ।
अशोभत महाराज धातुचित्रैरिवाचलैः ॥ ८.४०.२४ ॥
હે મહારાજ, પડતા, મહાવેગવાળા, સોનાના આભૂષણોથી શોભતા તે હાથીઓ ધાતુરંગોથી ચિત્રિત પર્વતો જેવા શોભ્યા.
8.40.25
दीप्ताभरणवद्भिश्च गजपृष्ठनिपातितैः ।
सङ्गरः शुशुभे राजन्क्षीणपुण्यैरिवामरैः ॥ ८.४०.२५ ॥
હે રાજા, ઝળહળતા આભૂષણોવાળા, હાથીની પીઠ પરથી પાડી દેવાયેલા યોદ્ધાઓથી યુદ્ધભૂમિ પુણ્ય ખૂટેલા દેવો જેવી શોભી.
8.40.26
महापरिघसङ्काशौ चन्दनागरुरूषितौ ।
अपश्यं भीमसेनस्य धनुर्विक्षिपतो भुजौ ॥ ८.४०.२६ ॥
મહાન લોખંડના દંડ જેવા, ચંદન અને અગરુથી લેપાયેલા ભીમસેનના બે હાથને ધનુષ્ય ફેંકતા મેં જોયા.
8.40.27
तस्य ज्यातलनिर्घोषमस्यतः सव्यदक्षिणम् ।
तं श्रुत्वाऽभ्यद्रवन्नागा भीमसेनभयार्दिताः ॥ ८.४०.२७ ॥
તે ડાબા-જમણા હાથે બાણ છોડતાં પ્રત્યંચાનો ટંકાર સાંભળીને, ભીમસેનના ભયથી પીડિત હાથીઓ દોડ્યા.
8.40.28
तस्य भीमस्य तत्कर्म राजन्नेकस्य धीमतः ।
अपश्याम महाराज तद्भूतमिवाभवत् ॥ ८.४०.२८ ॥
હે રાજા, તે એકલા બુદ્ધિમાન ભીમનું તે કર્મ અમે જોયું; હે મહારાજ, તે જાણે અદ્ભુત ઘટના બની ગઈ.