Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.40

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

8.40.1

दुर्योधनस्ततः कर्णमुपेत्य भरतर्षभ ।
अब्रवीन्मद्रराजं च तथैवान्यान्महारथान् ॥ ८.४०.१ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତା'ପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ମଦ୍ରରାଜ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

8.40.2

यदृच्छयाऽयमव्यग्रो धर्मः परमकः सखा ।
सुखिनः क्षत्रियाः कर्ण लभन्ते युद्धमीदृशम् ॥ ८.४०.२ ॥

ହେ କର୍ଣ୍ଣ, ଆପେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବା ଏହି ଧର୍ମ ନିରୁଦ୍ବେଗ ପରମ ମିତ୍ର ପରି; ଏପରି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ସୁଖୀ।

8.40.3

यादृशं क्षत्रियैः शूरैः शूराणां दीव्यतां युधि ।
इष्टं भवति राधेय तदिदं समुपस्थितम् ॥ ८.४०.३ ॥

ହେ ରାଧେୟ, ବୀର କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ତାହା ଏବେ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ।

8.40.4

हत्वा तु पाण्डवान्युद्धे स्थिरामुर्वीं प्रशासथ ।
निहता वा परैर्युद्धे वीरलोकानवाप्स्यथ ॥ ८.४०.४ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ତୁମେ ସ୍ଥିର ପୃଥିବୀ ଶାସନ କରିବ; କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ ହୋଇ ବୀରଲୋକ ପାଇବ।

8.40.5

दुर्योधनस्य वचनं श्रुत्वा तत्क्षत्रियर्षभाः ।
सिंहनादानुदक्रोशन्वादित्राणि च जघ्निरे ॥ ८.४०.५ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ବାଣୀ ଶୁଣି ସେହି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ସିଂହନାଦ କଲେ ଓ ବାଦ୍ୟ ବଜାଇଲେ।

8.40.6

तस्मिन्प्रमुदिते सैन्ये त्वदीये भरतर्षभ ।
हर्षयंस्तावकान्योधान्द्रौणिर्विचनमब्रवीत् ॥ ८.४०.६ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ସେହି ହର୍ଷିତ ସୈନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ତୁମ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରି ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

8.40.7

प्रत्यक्षं सर्वसैन्यानां भवतां चापि पश्यताम् ।
न्यस्तशस्त्रो मम पिता धृष्टद्युम्नेन पातितः ॥ ८.४०.७ ॥

ସମସ୍ତ ସେନାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ଅସ୍ତ୍ର ରଖିଥିବା ମୋ ପିତାଙ୍କୁ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ପାତିତ କଲେ।

8.40.8

स तेनाहममर्षेण पित्रर्थे चापि भारत ।
धृष्टद्युम्नमहत्वाऽहं न विमोक्ष्यामि दंशनम् ॥ ८.४०.८ ॥

ହେ ଭରତବଂଶଧର, ସେହି କ୍ରୋଧ ଓ ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ନ ମାରି ମୁଁ କବଚ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ।

8.40.9

कृत्वाऽनृतां प्रतिज्ञां वो नास्मि प्राप्ता महत्फलम् ।
अर्जुनं भीमसेनं च यश्च मां प्रतियोत्स्यति।
सर्वांस्तान्प्रमथिष्यामि इति मे निश्चिता मतिः ॥ ८.४०.९ ॥

ଆପଣମାନଙ୍କୁ କରାଯାଇଥିବା ମିଥ୍ୟା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଯୋଗୁଁ ମୁଁ ମହାଫଳ ପାଇ ନାହିଁ। ଅର୍ଜୁନ, ଭୀମସେନ ଏବଂ ଯିଏ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁଁ ଦଳିଦେବି, ଏହା ମୋର ନିଶ୍ଚିତ ସଂକଳ୍ପ।

8.40.10

एवमुक्ते ततः सर्वा हर्षिता भारती चमूः ।
अभ्यवर्तत कौन्तेयांस्तथा तां चापि पाण्डवाः ॥ ८.४०.१० ॥

ଏହା କୁହାଯିବା ପରେ ଭରତମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ସେନା ହର୍ଷିତ ହୋଇ କୌନ୍ତେୟମାନଙ୍କ ଉପରକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲା; ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ଉପରକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

8.40.11

स सन्निपातो रथयूथपानां ।
महाहवे भारत लोभनीये।
जनक्षयः कालयुगान्तकल्पः ।
प्रावर्तताग्रे कुरुसृञ्जयानाम् ॥ ८.४०.११ ॥

ହେ ଭରତ, ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ରଥସେନାପତିମାନଙ୍କର ସଂଘର୍ଷ ହେଲା — ଭୟଙ୍କର ଓ ଲୋଭନୀୟ; ଯୁଗାନ୍ତ ପରି ଜନକ୍ଷୟ କୁରୁ-ସୃଞ୍ଜୟମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

8.40.12

ततः प्रवृत्ते युधि सम्प्रहारे ।
भूतानि सर्वाणि सदैवतानि।
आसन्समेतानि सहाप्सरोभि… ।
निरीक्षतीभिर्युधि वीरसङ्घान् ॥ ८.४०.१२ ॥

ତା'ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହେଲେ, ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ବୀରସମୂହକୁ ଦେଖିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

8.40.13

दिव्यैश्च गन्धैः परमैश्च पुष्पै… ।
रन्यैश्च रत्नैर्विविधैर्नराग्र्याः।
रणेषु कर्मोद्वहताः प्रहृष्टा-
ननन्दयन्नप्सरसः प्रहृष्टाः ॥ ८.४०.१३ ॥

ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ, ଉତ୍ତମ ପୁଷ୍ପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିବିଧ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନରମାନଙ୍କ କର୍ମର ପ୍ରଶଂସା କରି ହର୍ଷିତ ଅପ୍ସରାମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କଲେ।

8.40.14

समीरणस्तांस्तु निषेव्य गन्धा… ।
न्निषेवते तानपि योधमुख्यान्।
निषेव्यमाणास्त्वनिलेन योधाः ।
परस्परं चुक्रुशुराजिमध्ये ॥ ८.४०.१४ ॥

ପବନ ସେହି ସୁଗନ୍ଧ ବହନ କରି ସେହି ପ୍ରଧାନ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ସେବା କଲା; ପବନ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ସେହି ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ଚିତ୍କାର କଲେ।

8.40.15

तथा तु तस्मिंस्तुमुले प्रवृत्ते ।
दुर्योधनः क्रोधममृष्यमाणः।
अवेभ्य भीमं बलमध्यसंस्थः ।
समार्पयत्क्षुद्रकाणां शतेन ॥ ८.४०.१५ ॥

ସେହି ଭୟଙ୍କର କୋଳାହଳ ଆରମ୍ଭ ହେଲେ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କ୍ରୋଧ ସହି ନ ପାରି, ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଠିଆ ହୋଇ, ଓହ୍ଲାଇ, ଶହେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଯୋଦ୍ଧା ସହିତ ଭୀମଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁ ଗଲେ।

8.40.16

दुःशासनश्चित्रसेनश्च वीर… ।
स्तथोलूकः कितवः सौबलश्च।
गजानीकैः सर्वतो भीमसेनं ।
तथाविषक्तं सहसैवाभ्यगच्छन् ॥ ८.४०.१६ ॥

ଦୁଃଶାସନ, ଚିତ୍ରସେନ, ବୀର ଉଲୂକ ଏବଂ ଜୁଆଡ଼ୀ ସୌବଳ (ଶକୁନି) ହସ୍ତୀ ସେନା ସହିତ ସବୁ ଦିଗରୁ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ଘେରି, ସେପରି ଆବଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ତାଙ୍କ ଉପରେ ହଠାତ୍ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ।

8.40.17

तमापतन्तं सम्प्रेक्ष्य गजानीकं वृकोदरः ।
दुर्योधनं महाबाहुः शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ८.४०.१७ ॥

ଆକ୍ରମଣ କରି ଆସୁଥିବା ଦେଖି ମହାବାହୁ ବୃକୋଦର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଶରବର୍ଷଣରେ ଆଚ୍ଛନ୍ନ କଲେ।

8.40.18

दुर्योधनं ततो भीमः सायकैर्वज्रसन्निभैः ।
पाण्डवो विमुखीकृत्य गजानभ्यद्रवद्बली ॥ ८.४०.१८ ॥

ତା'ପରେ ବଜ୍ର ସଦୃଶ ବାଣରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ପଛକୁ ହଟାଇ ବଳବାନ ପାଣ୍ଡବ ଭୀମ ହାତୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।

8.40.19

ततः पावकसङ्काशैर्भीमबाणैरवक्रगैः ।
शलभैरिव नागांस्तानर्दयामास पाण्डवः ॥ ८.४०.१९ ॥

ତା'ପରେ ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସିଧା ଉଡ଼ୁଥିବା ଭୀମଙ୍କ ବାଣରେ ପଙ୍ଖ ପରି ପାଣ୍ଡବ ସେହି ହାତୀମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।

8.40.20

ततः कुञ्जरयूथानि भीमसेनो महाबलः ।
व्यधमन्निशितैर्बाणैर्महावातो घनानिव ॥ ८.४०.२० ॥

ତା'ପରେ ମହାବଳ ଭୀମସେନ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ହାତୀ ଦଳକୁ ଏପରି ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ, ଯେପରି ମହାବାତ୍ୟା ମେଘକୁ ବିଖେରେ।

8.40.21

नित्यमत्ताश्च मातङ्गाः शूरैर्मत्तैरधिष्ठिताः ।
आरोहकैर्महामात्रैस्तोमराङ्कुरापाणिभिः ॥ ८.४०.२१ ॥

ସବୁଦିନ ମତ୍ତ ହାତୀ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଉପରେ ଶୂରମାନେ ଓ ଉନ୍ମତ୍ତ ମାହୁତମାନେ ବସିଥିଲେ, ହାତରେ ତୋମର ଓ ଅଙ୍କୁଶ ଧରି।

8.40.22

सुवर्णजालैः प्रच्छन्ना मणिजालैश्च कुञ्जराः ।
रूप्यजाम्बूनदाभासः क्षुरमालाभ्यलङ्कृताः ॥ ८.४०.२२ ॥

ସୁନା ଜାଲ ଓ ମଣି ଜାଲରେ ଢାଙ୍କି ହୋଇଥିବା ହାତୀ, ରୂପା ଓ ସୁନା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କ୍ଷୁର ମାଳାରେ ସଜ୍ଜିତ।

8.40.23

वध्यमानाः शरै राजन्भीमसेनेन ते गजाः ।
विभिन्नहृदयाः केचित्तत्रैवाभ्यपतन्भुवि ॥ ८.४०.२३ ॥

ହେ ରାଜନ, ଭୀମସେନଙ୍କ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ ସେହି ହାତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ହୃଦୟ ଚିରି ସେଠାରେ ହିଁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

8.40.24

निपतद्भिर्महावेगैर्हेमभाण्डविभूषितैः ।
अशोभत महाराज धातुचित्रैरिवाचलैः ॥ ८.४०.२४ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ପଡ଼ୁଥିବା, ମହାବେଗଶାଳୀ, ସୁନାର ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ସେହି ହାତୀମାନେ ଧାତୁ-ରଙ୍ଗରେ ଚିତ୍ରିତ ପର୍ବତ ପରି ଶୋଭିଲେ।

8.40.25

दीप्ताभरणवद्भिश्च गजपृष्ठनिपातितैः ।
सङ्गरः शुशुभे राजन्क्षीणपुण्यैरिवामरैः ॥ ८.४०.२५ ॥

ହେ ରାଜନ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଳଙ୍କାରଧାରୀ, ହାତୀ ପିଠିରୁ ପାତିତ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଣକ୍ଷେତ୍ର ପୁଣ୍ୟକ୍ଷୀଣ ଦେବତା ପରି ଶୋଭିଲା।

8.40.26

महापरिघसङ्काशौ चन्दनागरुरूषितौ ।
अपश्यं भीमसेनस्य धनुर्विक्षिपतो भुजौ ॥ ८.४०.२६ ॥

ବଡ଼ ଲୌହଦଣ୍ଡ ପରି, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗୁରୁ ଲେପିତ ଭୀମସେନଙ୍କ ଦୁଇ ବାହୁ ଧନୁ ଫୋପାଡ଼ୁଥିବାର ମୁଁ ଦେଖିଲି।

8.40.27

तस्य ज्यातलनिर्घोषमस्यतः सव्यदक्षिणम् ।
तं श्रुत्वाऽभ्यद्रवन्नागा भीमसेनभयार्दिताः ॥ ८.४०.२७ ॥

ସେ ବାମ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ହାତରେ ବାଣ ଛାଡ଼ିବା ସମୟରେ ଧନୁ ଛାତିରି ଟଙ୍କାର ଶୁଣି, ଭୀମସେନଙ୍କ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହାତୀମାନେ ପଳାଇଲେ।

8.40.28

तस्य भीमस्य तत्कर्म राजन्नेकस्य धीमतः ।
अपश्याम महाराज तद्भूतमिवाभवत् ॥ ८.४०.२८ ॥

ହେ ରାଜନ, ସେହି ଏକାକୀ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭୀମଙ୍କର ସେହି କର୍ମ ଆମେ ଦେଖିଲୁ; ହେ ମହାରାଜ, ତାହା ଯେପରି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ହେଲା।