મહાભારત · અધ્યાય 8.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.43.1
युक्तं प्रविश्य पार्थानां सैन्यं कुर्वञ्जनक्षयम् ।
कर्णो राजानमभ्येत्य तन्ममाचक्ष्व स़ञ्जय ॥ ८.४३.१ ॥
પાંડવોની સેનામાં યોગ્ય રીતે પ્રવેશીને, જનસંહાર કરતા કર્ણ રાજા પાસે આવ્યો — હે સંજય, તે મને કહે.
8.43.2
के च प्रवीराः पार्थानां युधि कर्णमवारयन् ।
कांश्च प्रमथ्याधिरथिर्युधिष्ठिरमपीडयत् ॥ ८.४३.२ ॥
યુદ્ધમાં કર્ણને કોણ પાંડવ વીરોએ રોક્યો, અને અધિરથપુત્રે કોનો વધ કરીને યુધિષ્ઠિરને પણ પીડ્યો?
8.43.3
धृष्टद्युम्नमुखान्पार्थान्दृष्ट्वा कर्णो व्यवस्थितान् ।
समभ्यधावत्त्वरितः पाञ्चालाञ्छत्रुकर्शनः ॥ ८.४३.३ ॥
ધૃષ્ટદ્યુમ્નને આગળ રાખીને ઊભેલા પાંડવોને જોઈ, શત્રુઓને પીડનાર કર્ણ ઝડપથી પાંચાલો તરફ દોડ્યો.
8.43.4
तं तूर्णमभिधावन्तं पाञ्चाला जितकाशिनः ।
प्रत्युद्ययुर्महात्मानं हंसाः सर इवोष्णगे ॥ ८.४३.४ ॥
ઝડપથી ધસી આવેલા તે મહાત્માને, પોતાને વિજયી માનતા પાંચાલો આગળ વધીને મળ્યા—ગ્રીષ્મમાં હંસો સરોવર તરફ જાય તેમ.
8.43.5
ततः शङ्खसहस्राणां निःस्वनो हृदयङ्गमः ।
प्रादुरासीदुभयतो भेरीशब्दश्च दारुणः ॥ ८.४३.५ ॥
ત્યારે બંને તરફથી હજારો શંખોનો હૃદયને સ્પર્શે એવો નાદ અને ભેરીનો ભયંકર અવાજ ઊઠ્યો.
8.43.6
नानाबाणनिनादश्च द्विपाश्वरथनिःस्वनः ।
सिंहनादश्च वीराणामभवद्दारुणस्तदा ॥ ८.४३.६ ॥
વિવિધ બાણોનો ટંકાર, હાથી-ઘોડા-રથનો કોલાહલ અને વીરોની સિંહગર્જના—ત્યારે આ બધું ભયંકર બન્યું.
8.43.7
साद्रिद्रुमार्णवा भूमिः सवाताम्बुदमम्बरम् ।
सार्केन्दुग्रहनक्षत्रा द्यौश्च व्यक्तं विघूर्णिता ॥ ८.४३.७ ॥
પર્વતો, વૃક્ષો અને સમુદ્રો સાથે પૃથ્વી, પવન અને મેઘ સાથે આકાશ, સૂર્ય-ચંદ્ર-ગ્રહ-નક્ષત્ર સાથે દ્યુલોક સ્પષ્ટપણે ફરતાં હતાં.
8.43.8
इति भूतानि तं शब्दं मेनिरे ते च विव्यथुः ।
यानि चाप्यल्पसत्वानि प्रायस्तानि मृतानि वै ॥ ८.४३.८ ॥
એ રીતે જીવો એ અવાજને (પ્રલયનો) માનીને વ્યથિત થયા; જેઓ અલ્પસત્ત્વ હતા તેઓ મોટેભાગે મૃત્યુ પામ્યા.
8.43.9
अथ कर्णो भृशं क्रुद्धः शीघ्रमस्त्रमुदीरयन् ।
जघान पाण्डवीं सेनामासुरीं मघवानिव ॥ ८.४३.९ ॥
ત્યારે અત્યંત ક્રોધિત કર્ણે ઝડપથી અસ્ત્રો છોડતાં, ઇન્દ્ર અસુરસેના પર જેમ પ્રહાર કરે તેમ પાંડવસેના પર પ્રહાર કર્યો.
8.43.10
स पाण्डवबलं कर्णः प्रविश्य विसृजञ्छरान् ।
प्रभद्रकाणां प्रवरानहनत्सप्तसप्ततिम् ॥ ८.४३.१० ॥
તે કર્ણે પાંડવ સેનામાં પ્રવેશીને બાણોની વર્ષા કરતાં પ્રભદ્રકોના શ્રેષ્ઠ સિત્તેર-સાત વીરોને હણ્યા.
8.43.11
ततः सुपुङ्खैर्निशितैरथ श्रष्ठो रथेषुभिः ।
अवधीत्पञ्चविंशत्या पाञ्चालान्पञ्चविंशतिम् ॥ ८.४३.११ ॥
પછી શ્રેષ્ઠ (કર્ણ) સુંદર પાંખોવાળા તીક્ષ્ણ રથબાણોથી પચીસ પાંચાલોને હણ્યા.
8.43.12
सुवर्णपुङ्खैर्नाराचैः परकायविदारणैः ।
चेदिकानवधीद्वीरः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ८.४३.१२ ॥
તે વીરે સોનેરી પાંખોવાળા, શત્રુના દેહને વીંધનારા નારાચ બાણોથી ચેદીઓને સેંકડો અને હજારોમાં હણ્યા.
8.43.13
तं तथा समरे कर्म कुर्वाणमतिमानुषम् ।
परिवव्रुर्महाराज पाञ्चालानां रथव्रजाः ॥ ८.४३.१३ ॥
મહારાજ, યુદ્ધમાં તે આવાં અતિમાનુષ કર્મ કરતો હતો ત્યારે પાંચાલોના રથસમૂહોએ તેને ઘેરી લીધો.
8.43.14
ततः सन्धाय विशिखान्पञ्च भारत दुःसहान् ।
पाञ्चालानवधीत्पञ्च कर्णो वैकर्तनो वृषः ॥ ८.४३.१४ ॥
ભારત, પછી અસહ્ય પાંચ બાણ ચડાવીને વૈકર્તન કર્ણ નામના વૃષભે પાંચ પાંચાલોને હણ્યા.
8.43.15
भानुदेवं चित्रसेनं सेनाबिन्दुं च भारत ।
तपनं शूरसेनं च पाञ्चालानहनद्रणे ॥ ८.४३.१५ ॥
ભારત, યુદ્ધમાં તેણે ભાનુદેવ, ચિત્રસેન, સેનાબિંદુ, તપન અને શૂરસેન નામના પાંચાલોને હણ્યા.
8.43.16
पाञ्चालेषु च शूरेषु वध्यमानेषु सायकैः ।
हाहाकारो महानासीत्पाञ्चालानां महाहवे ॥ ८.४३.१६ ॥
પાંચાલોના શૂરવીરો બાણોથી વધાતા હતા ત્યારે તે મહાયુદ્ધમાં પાંચાલોમાં મહાન હાહાકાર થયો.
8.43.17
तेषां सह्क्रीडमानानां हाहाकारं प्रकुर्वताम् ।
पुनरेव च तान्कर्णो जघानाशु पतत्त्रिभिः ॥ ८.४३.१७ ॥
તેઓ બધા સાથે મળીને હાહાકાર કરતા હતા ત્યારે કર્ણે ફરી ઝડપથી બાણોથી તેમને હણ્યા.
8.43.18
चक्ररक्षौ तु कर्णस्य पुत्रौ मारिष दुर्जयौ ।
सुषेणः सत्यसेनश्च त्यक्त्वा प्राणानयुध्यताम् ॥ ८.४३.१८ ॥
મારિષ, કર્ણના ચક્રરક્ષક બે પુત્રો સુષેણ અને સત્યસેન દુર્જય હતા; પ્રાણનો ત્યાગ કરીને તેઓ લડ્યા.
8.43.19
पृष्ठगोप्ता तु कर्णस्य ज्येष्ठः पुत्रो महारथः ।
वृषसेनोऽन्वयात्कर्णं पृष्ठतः परिपालयन् ॥ ८.४३.१९ ॥
કર્ણનો જ્યેષ્ઠ પુત્ર મહારથી વૃષસેન પાછળનો રક્ષક બનીને પાછળથી કર્ણને અનુસરીને તેનું રક્ષણ કરતો હતો.
8.43.20
धृष्टद्युम्नः सात्यकिश्च द्रौपदेया वृकोदरः ।
जनमेजयः शिखण्डी च प्रवीराश्च प्रभद्रकाः ॥ ८.४३.२० ॥
ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, સાત્યકિ, દ્રૌપદીના પુત્રો, વૃકોદર (ભીમ), જનમેજય, શિખંડી અને પ્રભદ્રક નામના શ્રેષ્ઠ વીરો.
8.43.21
चेदिकेकयपाञ्चाला यमौ मात्स्याश्च दंशिताः ।
समभ्यधावन्राधेयं जिघांसन्तः प्रहारिणम् ॥ ८.४३.२१ ॥
ચેદિ, કેકય, પાંચાલો, યમળ ભાઈઓ અને સજ્જ મત્સ્યો, મારવાની ઇચ્છાથી પ્રહાર કરનાર રાધેય (કર્ણ) પર એકસાથે ધસી ગયા.
8.43.22
त एनं विविधैः शस्त्रैः शरधाराभिरेव च ।
अभ्यवर्षन्विमर्दन्तं प्रावृषीवाम्बुदा गिरिम् ॥ ८.४३.२२ ॥
તેમણે વિવિધ શસ્ત્રો અને બાણોની ધારાઓથી તેના પર વર્ષા કરી; વર્ષાઋતુના મેઘો પર્વત પર વરસે તેમ, મર્દન કરતા તેને ઢાંકી દીધો.
8.43.23
पितरं तु परीप्सन्तः कर्णपुत्राः प्रहारिणः ।
त्वदीयाश्चापरे राजन्वीरा वीरानवारयन् ॥ ८.४३.२३ ॥
હે રાજન્, પિતાની રક્ષા કરવાની ઇચ્છાથી પ્રહાર કરતા કર્ણના પુત્રોએ લડ્યા; અને તમારા પક્ષના બીજા વીરોએ વીરોને રોક્યા.
8.43.24
सुषेणो भीमसेनस्य च्छित्त्वा भल्लेन कार्मुकम् ।
नाराचैः सप्तबिर्विद्ध्वा हृदि भीमं ननाद ह ॥ ८.४३.२४ ॥
સુષેણે ભલ્લથી ભીમસેનનું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું, સાત નારાચોથી તેની છાતીને વીંધીને ભીમ પર ગર્જના કરી.
8.43.25
अथान्यद्वनुरादाय सुदृढं भीमविक्रमः ।
सज्यं वृकोदरः कृत्वा सुषेणस्याच्छिनद्वनुः ॥ ८.४३.२५ ॥
પછી ભીમવિક્રમ વૃકોદરે બીજું અતિ દૃઢ ધનુષ્ય લઈ, તેને પ્રત્યંચા ચડાવી સુષેણનું ધનુષ્ય કાપ્યું.
8.43.26
विव्याध चैनं दशभिः क्रुद्धो नृत्यन्निवेषुभिः ।
कर्णं च तूर्णं विव्याध त्रिसप्तत्या शितैः शरैः ॥ ८.४३.२६ ॥
ક્રોધે ભરાઈને, જાણે નાચતો હોય તેમ, તેણે આને દસ બાણોથી વીંધ્યો; અને કર્ણને પણ તરત ત્રોતેર તીક્ષ્ણ બાણોથી વીંધ્યો.
8.43.27
सत्यसेनं च दशभिः साश्वसूतायुधध्वजम् ।
पश्यतां सुहृदां मध्ये कर्णपुत्रमपातयत् ॥ ८.४३.२७ ॥
સત્યસેનને—તેના ઘોડા, સારથિ, આયુધ અને ધ્વજ સહિત—દસ બાણોથી, મિત્રોની સામે જ કર્ણના પુત્રને પાડી દીધો.
8.43.28
क्षुरप्रणुन्नं तत्तस्य शिरश्चन्द्रनिभाननम् ।
शुभदर्शनमेवासीन्नालभ्रष्टमिवाम्बुजम् ॥ ८.४३.२८ ॥
ક્ષુરપ્રથી પ્રહાર પામેલું તેનું મસ્તક, ચંદ્ર જેવા મુખવાળું અને શુભદર્શન, દાંડીથી ખરી પડેલા કમળ જેવું બની ગયું.
8.43.29
हत्वा कर्णसुतं भीमस्तावकान्पुनरार्दयत् ।
कृपहार्दिक्ययोश्छित्त्वा चापौ तावप्यथार्दयत् ॥ ८.४३.२९ ॥
કર્ણના પુત્રને મારીને ભીમે ફરી તમારા યોદ્ધાઓ પર પ્રહાર કર્યો; કૃપ અને હાર્દિક્યના બંને ધનુષ્ય કાપીને તેમને પણ ઘાયલ કર્યા.
8.43.30
दुःशासनं त्रिभिर्विद्ध्वा शकुनिं षड्भिरायसैः ।
उलूकं च पतत्रिं च चकार विरथावुभौ ॥ ८.४३.३० ॥
દુઃશાસનને ત્રણ બાણોથી વીંધીને, શકુનિને છ લોખંડી બાણોથી, ઉલૂક અને પતત્રિ બંનેને રથહીન કરી દીધા.
8.43.31
हे सुषेण हतोऽसीति ब्रुवन्नादत्त सायकम् ।
तमस्य कर्णश्चिच्छेद त्रिभिश्चैनमताडयत् ॥ ८.४३.३१ ॥
અરે સુષેણ, તું મરાયો છે! એમ કહેતાં તેણે એક બાણ લીધું. કર્ણે તે કાપી નાખ્યું અને ત્રણ બાણોથી તેને ઘાયલ કર્યો.
8.43.32
अथान्यं परिजग्राह सुपर्वाणं सुतेजनम् ।
सुषेणायासृजद्भीमस्तमप्यस्याच्छिनद्वृषः ॥ ८.४३.३२ ॥
પછી તેણે બીજું, સરસ ગાંઠોવાળું અને તીક્ષ્ણ બાણ લીધું. ભીમે તે સુષેણ પર છોડ્યું; વૃષભ સમાન કર્ણે તેને પણ કાપી નાખ્યું.
8.43.33
पुनः कर्णस्त्रिसप्तत्या भीमसेनमथेषुभिः ।
पुत्रं परीप्सन्विव्याध क्रुद्धः शत्रुजिघांसया ॥ ८.४३.३३ ॥
ફરી કર્ણે, પુત્રનું રક્ષણ કરવાની ઇચ્છાથી, ક્રોધથી, શત્રુને મારવાની ઇચ્છાથી, તોતેર બાણોથી ભીમસેનને વીંધ્યો.
8.43.34
सुषेणस्तु धनुर्गृह्य भारसाधनमुत्तमम् ।
नकुलंपञ्चभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ८.४३.३४ ॥
પરંતુ સુષેણે ઉત્તમ, ભાર સહન કરી શકે એવું ધનુષ્ય લઈને નકુલને પાંચ બાણોથી તેના બાહુઓ અને છાતી પર પ્રહાર કર્યો.
8.43.35
नकुलस्तं तु विंशत्या विद्व्वा भारसहैर्दृढैः ।
ननाद बलवन्नादं कर्णस्य भयमादधत् ॥ ८.४३.३५ ॥
પરંતુ નકુલે તેને વીસ દૃઢ, ભાર સહન કરે એવાં બાણોથી વીંધીને, કર્ણના મનમાં ભય ઉત્પન્ન કરતાં બળપૂર્વક ગર્જના કરી.
8.43.36
तं सुषेणो महाराज विद्ध्वा दशभिराशुगैः ।
चिच्छेद च धनुः शीघ्रं क्षुरप्रेण महारथः ॥ ८.४३.३६ ॥
હે મહારાજ! સુષેણે તેને દસ વેગવાન બાણોથી વીંધીને, ક્ષુરપ્ર બાણથી તરત જ તેનું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું; તે મહારથી હતો.
8.43.37
अथान्यद्वनुरादाय नकुलः क्रोधमूर्च्छितः ।
सुषेणं नवभिर्बाणैर्वारयामास संयुगे ॥ ८.४३.३७ ॥
પછી બીજું ધનુષ્ય લઈને, ક્રોધથી મૂર્છિત થયેલા નકુલે યુદ્ધમાં નવ બાણોથી સુષેણને રોક્યો.
8.43.38
स तु बाणैर्दिशो राजन्नाच्छाद्य परवीरहा ।
आजघ्ने सारथिं चास्य सुषेणं च ततस्त्रिभिः।
चिच्छेद चास्य सुदृढं धनुर्भल्लैस्त्रिभिस्त्रिधा ॥ ८.४३.३८ ॥
હે રાજન, શત્રુવીરોનો સંહાર કરનારે બાણોથી દિશાઓ ઢાંકીને તેના સારથિને અને સુષેણને પ્રહાર કર્યો; પછી ત્રણ ભલ્લોથી તેનું મજબૂત ધનુષ્ય ત્રણ ટુકડા કરી કાપી નાખ્યું.
8.43.39
अथान्यद्वनुरादाय सुषेणः क्रोधमूर्च्छितः ।
आविध्यन्नकुलं षष्ट्या सहदेवं च सप्तभिः ॥ ८.४३.३९ ॥
પછી બીજું ધનુષ્ય લઈને, ક્રોધથી મૂર્છિત થયેલા સુષેણે સાઠ બાણોથી નકુલને અને સાત બાણોથી સહદેવને વીંધ્યો.
8.43.40
तद्युद्धं सुमहद्धोरमासीद्देवासुरोपमम् ।
निघ्नतां सायकैस्तूर्णमन्योन्यस्य वधं प्रति ॥ ८.४३.४० ॥
તે યુદ્ધ અતિશય મહાન અને ભયંકર બન્યું, દેવ-અસુરના યુદ્ધ જેવું; એકબીજાનો વધ કરવા તેઓ ઝડપથી બાણોથી પ્રહાર કરી રહ્યા હતા.
8.43.41
सात्यकिर्वृषसेनं तु विद्ध्वा सप्तभिरायसैः ।
पुनर्विव्याध सप्तत्या सारथिं च त्रिभिः शितैः ॥ ८.४३.४१ ॥
સાત્યકિએ વૃષસેનને સાત લોખંડી બાણોથી વીંધ્યો; પછી સિત્તેર બાણોથી તેને અને ત્રણ તીક્ષ્ણ બાણોથી તેના સારથિને ફરીથી વીંધ્યો.
8.43.42
वृषसेनस्तु शैनेयं शरेणानतपर्वणा ।
आजघान महाराज शङ्खदेशे महारथम् ॥ ८.४३.४२ ॥
પરંતુ વૃષસેને, હે મહારાજ, વળેલા ગાંઠવાળા બાણથી શૈનેય સાત્યકિને, તેના શંખપ્રદેશમાં, એ મહારથીને પ્રહાર કર્યો.
8.43.43
शैनेयो वृषसेनेन पत्रिणा परिपीडितः ।
कोपं चक्रे महाराज क्रुद्धो वेगं च दारुणम् ॥ ८.४३.४३ ॥
વૃષસેનના બાણથી અત્યંત પીડાયેલો શૈનેય, હે મહારાજ, ક્રોધિત થયો અને ભયંકર વેગ ધારણ કર્યો.
8.43.44
जग्राहेषुवरान्वीरः शीघ्रं वै दश पञ्च च ।
सात्यकिर्वृषसेनस्य सूतं हत्वा त्रिभिः शरैः ॥ ८.४३.४४ ॥
વીર સાત્યકિએ તરત જ પંદર ઉત્તમ બાણ ઉપાડ્યા; ત્રણ બાણથી વૃષસેનના સારથિને ઘાયલ કરીને પાડી નાખ્યો.
8.43.45
धनुश्चिच्छेद भल्लेन जघानाश्वांश्च सप्तभिः ।
ध्वजमेकेषुणोन्मथ्य त्रिभिश्तं हृद्यताडयत् ॥ ८.४३.४५ ॥
તેણે એક ભલ્લથી ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું; સાત બાણથી ઘોડાઓને મારી નાખ્યા; એક બાણથી ધ્વજ ઉખેડી નાખ્યો; અને ત્રણ બાણથી તેની છાતી પર પ્રહાર કર્યો.
8.43.46
अथावसन्नः स्वरथे मुहूर्तात्पुनरुत्थितः ।
स रणे युयुधानेन विसूताश्वरथध्वजः।
कृतो जिघांसुः शैनेयं खङ्गचर्मधृगभ्ययात् ॥ ८.४३.४६ ॥
પછી તે પોતાના રથમાં ક્ષણભર ઢળી પડ્યો, પછી ફરી ઊઠ્યો. યુયુધાને તેના ઘોડા, રથ અને ધ્વજ નષ્ટ કર્યા પછી, શૈનેયને મારવાની ઇચ્છાથી તલવાર અને ઢાલ ધારણ કરીને તે તેની તરફ ધસી ગયો.
8.43.47
तस्य चापततः शीघ्रं वृषसेनस्य सात्यकिः ।
वाराहकर्णैर्दशभिरविध्यदसिचर्मणी ॥ ८.४३.४७ ॥
વૃષસેન વેગથી આગળ વધતાં, સાત્યકિએ દસ વારાહકર્ણ બાણથી તેની તલવાર અને ઢાલ વીંધી નાખ્યાં.
8.43.48
दुःशासनस्तु तं दृष्ट्वा विरथं व्यायुधं कृतम् ।
आरोप्य स्वरथं तूर्णमपोवाह रथान्तरम् ॥ ८.४३.४८ ॥
પરંતુ દુઃશાસને તેને રથહીન અને શસ્ત્રહીન જોઈને, તરત જ તેને પોતાના રથ પર ચડાવી બીજા રથ તરફ લઈ ગયો.
8.43.49
अथान्यं रथमास्थाय वृषसेनो महारथः ।
द्रौपदेयांस्त्रिसप्तत्या युयुधानं च पञ्चभिः ॥ ८.४३.४९ ॥
પછી બીજા રથ પર આરૂઢ થયેલા મહારથી વૃષસેને દ્રૌપદીના પુત્રોને તોંતેર બાણોથી અને યુયુધાનને પાંચ બાણોથી વીંધ્યા.
8.43.50
भीमसेनं चतुःषष्ट्या सहदेवं च पञ्चभिः ।
नकुलं त्रिंशता बाणैः शतानीकं च सप्तभिः ॥ ८.४३.५० ॥
તેણે ભીમસેનને ચોસઠ બાણોથી, સહદેવને પાંચથી, નકુલને ત્રીસથી અને શતાનીકને સાતથી વીંધ્યા.
8.43.51
शिखण्डिनं च दशभिर्धर्मराजं शतेन च ।
एतांश्चान्यांश्च राजेन्द्र प्रवीराञ्चयगृद्धिनः ॥ ८.४३.५१ ॥
તેણે શિખંડીને દસ બાણોથી અને ધર્મરાજને સો બાણોથી વીંધ્યા. હે રાજેન્દ્ર, વિજયની ઇચ્છા રાખનારા આ વીરોને અને બીજાઓને પણ તેણે વીંધ્યા.
8.43.52
अभ्यर्दयन्महेष्वासः कर्णपुत्रो विशाम्पते ।
कर्णस्य युधि दुर्धर्षस्ततः पृष्ठमपालयत् ॥ ८.४३.५२ ॥
હે પ્રજાપતિ, મહાધનુર્ધર કર્ણના પુત્રે શત્રુઓને પીડતાં, યુદ્ધમાં અજેય કર્ણની પીઠનું રક્ષણ કર્યું.
8.43.53
युयुधानं च राधेयो नवैर्नवभिरायसैः ।
विसूताश्वरथं कृत्वा ललाटे त्रिभिरार्पयत् ॥ ८.४३.५३ ॥
રાધાપુત્ર કર્ણે યુયુધાનને નવ નવા લોખંડી બાણોથી ઘેર્યો, તેના સારથિ અને ઘોડાઓને પાડી રથ નકામો કર્યો, અને પછી ત્રણ બાણોથી તેનું લલાટ વીંધ્યું.
8.43.54
स त्वन्यं रथमास्थाय विधिवत्कल्पितं पुनः ।
युयुधे पाण्डुभिः सार्धं कर्णस्य व्यधमद्बलम् ॥ ८.४३.५४ ॥
તેણે ફરીથી વિધિપૂર્વક સજ્જ કરેલા બીજા રથ પર આરૂઢ થઈ પાંડવો સાથે યુદ્ધ કર્યું અને કર્ણની સેનાને ભાંગી નાખી.
8.43.55
धृष्टद्युम्नस्ततः कर्णमविध्यद्दशभिः शरैः ।
द्रौपदेयास्त्रिसप्तत्या युयुधानस्तु सप्तभिः ॥ ८.४३.५५ ॥
પછી ધૃષ્ટદ્યુમ્ને કર્ણને દસ બાણોથી વીંધ્યો; દ્રૌપદીના પુત્રોએ તોંતેર બાણોથી, અને યુયુધાને સાત બાણોથી.
8.43.56
भीमसेनश्चतुःषष्ट्या सहदेवश्च सप्तिभिः ।
नकुलस्त्रिंशता बाणैः शतानीकस्तु सप्तभिः ॥ ८.४३.५६ ॥
ભીમસેને ચોસઠથી, સહદેવે ભાલાઓથી, નકુલે ત્રીસ બાણોથી, અને શતાનીકે સાતથી.
8.43.57
शिखण्डी दशभिर्वीरो धर्मराजः शतेन तु ।
एते चान्ये च राजेन्द्र प्रवीरा जयगृद्विनः।
अभ्यर्दयन्महेष्वासं सूतपुत्रं महामृधे ॥ ८.४३.५७ ॥
શિખંડી દસથી, વીર ધર્મરાજ સોથી. હે રાજેન્દ્ર, આ અને બીજા શ્રેષ્ઠ વીરો, વિજયના ઇચ્છુક, તે મહાધનુર્ધર સૂતપુત્રને તે મહાયુદ્ધમાં પીડવા લાગ્યા.
8.43.58
तान्सूतपुत्रो विशिखैर्दशभिर्दशभिः शरैः ।
रथेनानुचरन्वीरः प्रत्यविध्यदरिन्दमः। ॥ ८.४३.५८ ॥
તે સૌને સૂતપુત્રે — રથમાં ફરતા, શત્રુઓનું દમન કરનાર તે વીરે — દરેકને દસ દસ બાણોથી પ્રતિઘાત કર્યો.
8.43.59
सात्यकिं भीमसेनं च धृष्टद्युम्नं शिखण्डिनम् ।
द्रौपदेयांश्च संरब्धान्यतमानान्महारथान् ॥ ८.४३.५९ ॥
સાત્યકિ, ભીમસેન, ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, શિખંડી, ક્રોધિત દ્રૌપદીના પુત્રો અને બીજા મહારથીઓને.
8.43.60
विरथान्रथिनः श्रेष्ठान्निमेषार्धाच्चकार ह ॥ ८.४३.६० ॥
શ્રેષ્ઠ રથીઓને તેણે અર્ધી પળમાં રથવિહોણા કરી દીધા.
8.43.61
अमोघत्वाच्च बाणानां भूतसङ्घा विसिप्मयुः ॥ ८.४३.६१ ॥
બાણો અમોઘ હોવાથી પ્રાણીસમૂહો વિસ્મય પામ્યા.
8.43.62
तत्रास्त्रवीर्यं कर्णस्य लाघवं च महात्मनः ।
अपश्याम महाभाग तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ८.४३.६२ ॥
ત્યાં કર્ણનું અસ્ત્રવીર્ય અને તે મહાત્માની ચપળતા અમે જોઈ; તે અદ્ભુત જેવું થઈ ગયું, હે મહાભાગ.
8.43.63
न ह्याददानं ददृशुः सन्दधानं च सायकान् ।
विमुञ्चन्तं च संरम्भाद पश्यन्नैव तं जनाः ॥ ८.४३.६३ ॥
બાણ લેતા, સાંધતા કે ક્રોધથી છોડતા તેને લોકોએ જોયો નહિ; તેને જ તેઓ જોઈ શક્યા નહિ.
8.43.64
प्रतीच्यां दिशि तं दृष्ट्वा प्राच्यां पश्याम लाघवात् ।
न च पश्याम राजेन्द्र क्व नु कर्णो व्यतिष्ठत ॥ ८.४३.६४ ॥
પશ્ચિમ દિશામાં તેને જોઈને ચપળતાથી પૂર્વ દિશામાં જોતા; હે રાજેન્દ્ર, કર્ણ ક્યાં ઊભો હતો તે અમે જોઈ શકતા નહોતા.
8.43.65
इषूनेवास्य पश्यामो विनिकीर्णाऽन्समन्ततः ।
छादयानान्दिशो राजञ्शलभानामिव व्रजान् ॥ ८.४३.६५ ॥
તેના બાણોને ચારે બાજુ વિખરાયેલા અને દિશાઓ ઢાંકતા અમે જોયા; હે રાજા, તીડના ટોળાંની જેમ.
8.43.66
तस्य तैरिषुभिस्त्रीक्ष्णैः सम्पतद्भिः सहस्रशः ।
मरीचिभिरिवोष्णांशोः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ८.४३.६६ ॥
તેનાં તીક્ષ્ણ બાણો વડે — હજારોની સંખ્યામાં પડતાં, સૂર્યનાં કિરણો જેવાં, વળેલા પર્વવાળાં બાણો.
8.43.67
व्याप्ताः सर्वा दिशो राजन्योधाश्च ददृशुस्तदा ।
शरैः संवृतमाकाशं तत्राभ्रैरिव चाभवत् ॥ ८.४३.६७ ॥
હે રાજન્, ત્યારે સર્વ દિશાઓ વ્યાપ્ત થઈ; યોદ્ધાઓએ જોયું કે બાણોથી આકાશ ઢંકાઈ ગયું અને ત્યાં જાણે વાદળો છવાયાં.
8.43.68
द्यौर्वियद्भूर्दिशश्चैव प्रच्छन्ना निशितैः शरैः ।
अरुणाभ्रावृताकारं तस्मिन्देशे बभौ वियत् ॥ ८.४३.६८ ॥
આકાશ, અંતરિક્ષ, પૃથ્વી અને દિશાઓ પણ તીક્ષ્ણ બાણોથી ઢંકાઈ ગઈ; એ સ્થળે આકાશ લાલ વાદળોથી ઘેરાયેલા રૂપ જેવું ચમક્યું.
8.43.69
ततः पुनरमेयात्मा कर्णो राजा महारथः ।
न्यहनत्समरे योधान्योधवृत्तमनुष्ठितः ॥ ८.४३.६९ ॥
પછી અમાપ આત્મા ધરાવતા રાજા, મહારથી કર્ણે યુદ્ધમાં યોદ્ધાઓને હણ્યા; યોદ્ધાધર્મનું આચરણ કરતા.
8.43.70
नृत्यन्निव हि राधेयश्चापहस्तो रणाजिरे ।
यैर्विद्वः प्रत्यविद्व्यत्तानेकैकं त्रिगुणैः शरैः ॥ ८.४३.७० ॥
રાધાનો પુત્ર કર્ણ હાથમાં ધનુષ્ય લઈને રણાંગણમાં જાણે નૃત્ય કરતો હતો; જેમણે તેને ઘાયલ કર્યો, તે દરેકને તેણે ત્રણ ગણાં બાણોથી પ્રતિપ્રહાર કર્યો.
8.43.71
शतैश्च दशभिश्चैतान्पुनर्विद्ध्वा ननाद च ।
साश्वसूतध्वजच्छत्रास्ततस्ते विवरं ददुः ॥ ८.४३.७१ ॥
સેંકડો અને દસ બાણોથી તેમને ફરી વીંધીને તે ગર્જ્યો; ત્યારે ઘોડા, સારથિ, ધ્વજ અને છત્ર સાથે તેઓએ જગ્યા આપી દીધી.
8.43.72
ते हन्यमानाः कर्णेन पलायन्त दिशो दश ।
नादयन्तो दिशः सर्वाः कर्मत्रस्ता विचेतसः ॥ ८.४३.७२ ॥
કર્ણ દ્વારા મરાતા તેઓ દસેય દિશાઓમાં ભાગ્યા; બધી દિશાઓને ગજાવતા, તેના કર્મથી ભયભીત અને બુદ્ધિહીન થઈને.
8.43.73
तान्प्रमथ्य महेष्वासान्राधेयः शरवृष्टिभिः ।
राजानीकमसम्बाधं प्राविशच्छत्रुकर्शनः ॥ ८.४३.७३ ॥
એ મહાન ધનુર્ધરોને બાણવર્ષાથી કચડીને શત્રુઓને પીડનારો રાધેય (કર્ણ) અવરોધ વિના રાજસેનામાં પ્રવેશ્યો.
8.43.74
स रथांस्त्रिशतं हत्वा चेदीनामनिवर्तिनाम् ।
राधेयो निशितैर्बाणैस्ततोऽभ्यागाद्युधिष्ठिरम् ॥ ८.४३.७४ ॥
પાછા ન ફરનારા ચેદીઓના ત્રણસો રથોને હણીને રાધેય (કર્ણ) તીક્ષ્ણ બાણો સાથે યુધિષ્ઠિર તરફ આગળ વધ્યો.
8.43.75
ततस्ते विरथाः शूरा रथानन्यान्समास्थिताः ।
परिवव्रुर्महाराज धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ८.४३.७५ ॥
ત્યારે રથ ગુમાવેલા એ વીરો બીજા રથો પર ચડીને, હે મહારાજ, ધર્મપુત્ર યુધિષ્ઠિરને ઘેરી વળ્યા.
8.43.76
ततस्ते तु परे राजञ्छिखण्डी च ससात्यकिः ।
राधेयात्परिरक्षन्तो राजानं पर्यवारयन्।
मुञ्चन्तो विविधान्बाणान्स्वर्णपुङ्खाञ्शिलाशितान् ॥ ८.४३.७६ ॥
ત્યારે, હે રાજા, બીજા વીરો અને શિખંડી તથા સાત્યકિ રાધેયથી રાજાનું રક્ષણ કરતા તેમને ઘેરીને ઊભા રહ્યા અને સોનાની પાંખવાળા, પથ્થર પર ધાર કાઢેલા વિવિધ બાણો છોડવા લાગ્યા.
8.43.77
तथैव तावकाः सर्वे कर्णं दुर्वारणं रणे ।
यत्ताः शूरा महेष्वासाः पर्यरक्षन्त सर्वशः ॥ ८.४३.७७ ॥
એ જ રીતે તમારા બધા વીરો, મહાન ધનુર્ધરો, યુદ્ધમાં અજેય કર્ણનું રક્ષણ કરવા તત્પર થઈને ચારે બાજુથી તેનું રક્ષણ કરવા લાગ્યા.
8.43.78
नानावादित्रघोषाश्च प्रादुरासन्विशाम्पते ।
सिंहनादश्च सञ्जज्ञे शूराणामभिगर्जताम् ॥ ८.४३.७८ ॥
હે પ્રજાપાલક, વિવિધ વાજિંત્રોના ઘોષ પ્રગટ્યા; ગર્જતા વીરોનો સિંહનાદ પણ ઊઠ્યો.
8.43.79
ततः पुनः समाजग्मुरभीताः कुरुपाण्डवाः ।
युधिष्ठिरमुखाः पार्थाः सूतपुत्रमुखा वयम् ॥ ८.४३.७९ ॥
પછી નિર્ભય કૌરવો અને પાંડવો ફરી એકત્ર થયા. પૃથાના પુત્રો યુધિષ્ઠિરને આગળ રાખીને, અને અમે સૂતપુત્રને આગળ રાખીને.