మహాభారతం · అధ్యాయం 8.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.43.1
युक्तं प्रविश्य पार्थानां सैन्यं कुर्वञ्जनक्षयम् ।
कर्णो राजानमभ्येत्य तन्ममाचक्ष्व स़ञ्जय ॥ ८.४३.१ ॥
పాండవుల సైన్యంలో సరిగ్గా ప్రవేశించి, జనక్షయం చేస్తూ కర్ణుడు రాజు వద్దకు వెళ్ళాడు — ఓ సంజయా, అది నాకు చెప్పు.
8.43.2
के च प्रवीराः पार्थानां युधि कर्णमवारयन् ।
कांश्च प्रमथ्याधिरथिर्युधिष्ठिरमपीडयत् ॥ ८.४३.२ ॥
యుద్ధంలో కర్ణుని అడ్డుకున్న పాండవ వీరులు ఎవరు, అధిరథుని కుమారుడు ఎవరిని చంపి యుధిష్ఠిరుణ్ణి కూడా బాధించాడు?
8.43.3
धृष्टद्युम्नमुखान्पार्थान्दृष्ट्वा कर्णो व्यवस्थितान् ।
समभ्यधावत्त्वरितः पाञ्चालाञ्छत्रुकर्शनः ॥ ८.४३.३ ॥
ధృష్టద్యుమ్నుడు ముందున్న పాండవులు నిలబడి ఉండడం చూసి, శత్రువులను బాధించే కర్ణుడు త్వరగా పాంచాలుల మీదకు దూకాడు.
8.43.4
तं तूर्णमभिधावन्तं पाञ्चाला जितकाशिनः ।
प्रत्युद्ययुर्महात्मानं हंसाः सर इवोष्णगे ॥ ८.४३.४ ॥
వేగంగా దూసుకొచ్చిన ఆ మహాత్ముణ్ణి, తమను తాము విజేతలుగా భావించిన పాంచాలులు ఎదుర్కొన్నారు—వేసవిలో హంసలు సరస్సును చేరినట్లు.
8.43.5
ततः शङ्खसहस्राणां निःस्वनो हृदयङ्गमः ।
प्रादुरासीदुभयतो भेरीशब्दश्च दारुणः ॥ ८.४३.५ ॥
అప్పుడు రెండు వైపుల నుంచి వేలాది శంఖాల హృదయాలను కదిలించే ధ్వని, భేరుల భయంకర శబ్దం చెలరేగింది.
8.43.6
नानाबाणनिनादश्च द्विपाश्वरथनिःस्वनः ।
सिंहनादश्च वीराणामभवद्दारुणस्तदा ॥ ८.४३.६ ॥
వివిధ బాణాల ధ్వని, ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాల కోలాహలం, వీరుల సింహనాదం—అప్పుడు అవన్నీ భయంకరమయ్యాయి.
8.43.7
साद्रिद्रुमार्णवा भूमिः सवाताम्बुदमम्बरम् ।
सार्केन्दुग्रहनक्षत्रा द्यौश्च व्यक्तं विघूर्णिता ॥ ८.४३.७ ॥
పర్వతాలు, వృక్షాలు, సముద్రాలతో భూమి, గాలి మేఘాలతో ఆకాశం, సూర్యచంద్రగ్రహనక్షత్రాలతో ద్యులోకం స్పష్టంగా తిరుగుతున్నట్లు కనిపించాయి.
8.43.8
इति भूतानि तं शब्दं मेनिरे ते च विव्यथुः ।
यानि चाप्यल्पसत्वानि प्रायस्तानि मृतानि वै ॥ ८.४३.८ ॥
ఇలా ప్రాణులు ఆ శబ్దాన్ని (ప్రళయ ధ్వని) అని భావించి వ్యథ చెందాయి; అల్పసత్త్వం గలవి చాలావరకు మరణించాయి.
8.43.9
अथ कर्णो भृशं क्रुद्धः शीघ्रमस्त्रमुदीरयन् ।
जघान पाण्डवीं सेनामासुरीं मघवानिव ॥ ८.४३.९ ॥
అప్పుడు అత్యంత కోపోద్రిక్తుడైన కర్ణుడు శీఘ్రంగా అస్త్రాలు ప్రయోగిస్తూ, ఇంద్రుడు అసురసేనను హతమార్చినట్లు పాండవసేనను హతమార్చాడు.
8.43.10
स पाण्डवबलं कर्णः प्रविश्य विसृजञ्छरान् ।
प्रभद्रकाणां प्रवरानहनत्सप्तसप्ततिम् ॥ ८.४३.१० ॥
ఆ కర్ణుడు పాండవసేనలో ప్రవేశించి బాణాలు ప్రయోగిస్తూ, ప్రభద్రకులలోని ఉత్తములైన డెబ్బై ఏడుగురిని హతమార్చాడు.
8.43.11
ततः सुपुङ्खैर्निशितैरथ श्रष्ठो रथेषुभिः ।
अवधीत्पञ्चविंशत्या पाञ्चालान्पञ्चविंशतिम् ॥ ८.४३.११ ॥
అప్పుడు ఉత్తముడైన (కర్ణుడు) చక్కని రెక్కలుగల వాడి రథబాణాలతో ఇరవై ఐదుగురు పాంచాలులను వధించాడు.
8.43.12
सुवर्णपुङ्खैर्नाराचैः परकायविदारणैः ।
चेदिकानवधीद्वीरः शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ८.४३.१२ ॥
ఆ వీరుడు బంగారు రెక్కలుగల, శత్రుదేహాలను చీల్చే నారాచ బాణాలతో చేదులను వందలుగా, వేలుగా వధించాడు.
8.43.13
तं तथा समरे कर्म कुर्वाणमतिमानुषम् ।
परिवव्रुर्महाराज पाञ्चालानां रथव्रजाः ॥ ८.४३.१३ ॥
మహారాజా, యుద్ధంలో అతడు అతిమానుష కార్యాలు చేస్తుండగా పాంచాలుల రథసమూహాలు అతడిని చుట్టుముట్టాయి.
8.43.14
ततः सन्धाय विशिखान्पञ्च भारत दुःसहान् ।
पाञ्चालानवधीत्पञ्च कर्णो वैकर्तनो वृषः ॥ ८.४३.१४ ॥
భారతా, అప్పుడు భరింపరాని ఐదు బాణాలను సంధించి, వికర్తనుని కుమారుడైన కర్ణుడనే వృషభం ఐదుగురు పాంచాలులను సంహరించాడు.
8.43.15
भानुदेवं चित्रसेनं सेनाबिन्दुं च भारत ।
तपनं शूरसेनं च पाञ्चालानहनद्रणे ॥ ८.४३.१५ ॥
భారతా, యుద్ధంలో అతడు భానుదేవుడు, చిత్రసేనుడు, సేనాబిందువు, తపనుడు, శూరసేనుడు అనే పాంచాలులను సంహరించాడు.
8.43.16
पाञ्चालेषु च शूरेषु वध्यमानेषु सायकैः ।
हाहाकारो महानासीत्पाञ्चालानां महाहवे ॥ ८.४३.१६ ॥
పాంచాలులలోని వీరులు బాణాలతో వధించబడుతుండగా, ఆ మహాయుద్ధంలో పాంచాలుల మధ్య మహా హాహాకారం చెలరేగింది.
8.43.17
तेषां सह्क्रीडमानानां हाहाकारं प्रकुर्वताम् ।
पुनरेव च तान्कर्णो जघानाशु पतत्त्रिभिः ॥ ८.४३.१७ ॥
వారు అందరూ కలసి హాహాకారం చేస్తుండగా, కర్ణుడు మళ్లీ వారిని వేగంగా బాణాలతో కొట్టాడు.
8.43.18
चक्ररक्षौ तु कर्णस्य पुत्रौ मारिष दुर्जयौ ।
सुषेणः सत्यसेनश्च त्यक्त्वा प्राणानयुध्यताम् ॥ ८.४३.१८ ॥
మారిష, కర్ణుని చక్రరక్షకులైన ఇద్దరు కుమారులు సుషేణుడు, సత్యసేనుడు జయించరానివారు; ప్రాణాలను త్యజించి వారు పోరాడారు.
8.43.19
पृष्ठगोप्ता तु कर्णस्य ज्येष्ठः पुत्रो महारथः ।
वृषसेनोऽन्वयात्कर्णं पृष्ठतः परिपालयन् ॥ ८.४३.१९ ॥
కర్ణుని జ్యేష్ఠ పుత్రుడు మహారథుడు వృషసేనుడు వెనుక రక్షకుడిగా ఉండి, వెనుకనుండి కర్ణుని అనుసరిస్తూ అతనిని రక్షించాడు.
8.43.20
धृष्टद्युम्नः सात्यकिश्च द्रौपदेया वृकोदरः ।
जनमेजयः शिखण्डी च प्रवीराश्च प्रभद्रकाः ॥ ८.४३.२० ॥
ధృష్టద్యుమ్నుడు, సాత్యకి, ద్రౌపది కుమారులు, వృకోదరుడు (భీముడు), జనమేజయుడు, శిఖండి, మరియు ప్రభద్రకులనే వీరులు.
8.43.21
चेदिकेकयपाञ्चाला यमौ मात्स्याश्च दंशिताः ।
समभ्यधावन्राधेयं जिघांसन्तः प्रहारिणम् ॥ ८.४३.२१ ॥
చేదులు, కేకయులు, పాంచాలురు, కవలలు, మరియు సన్నద్ధులైన మత్స్యులు, చంపాలనే కోరికతో, దాడి చేస్తున్న రాధేయుడు (కర్ణుడు)పై ఏకకాలంలో దూకారు.
8.43.22
त एनं विविधैः शस्त्रैः शरधाराभिरेव च ।
अभ्यवर्षन्विमर्दन्तं प्रावृषीवाम्बुदा गिरिम् ॥ ८.४३.२२ ॥
వారు అనేక రకాల ఆయుధాలతో, బాణాల ధారలతో అతనిపై వర్షించారు; వర్షాకాలపు మేఘాలు పర్వతంపై కురిసినట్లు, అతనిని మర్దిస్తున్నవాడిని కప్పివేశారు.
8.43.23
पितरं तु परीप्सन्तः कर्णपुत्राः प्रहारिणः ।
त्वदीयाश्चापरे राजन्वीरा वीरानवारयन् ॥ ८.४३.२३ ॥
ఓ రాజా, తమ తండ్రిని రక్షించాలనే కోరికతో కర్ణుని కుమారులు ప్రహారం చేశారు; మీ పక్షంలోని ఇతర వీరులు వీరులను అడ్డుకున్నారు.
8.43.24
सुषेणो भीमसेनस्य च्छित्त्वा भल्लेन कार्मुकम् ।
नाराचैः सप्तबिर्विद्ध्वा हृदि भीमं ननाद ह ॥ ८.४३.२४ ॥
సుషేణుడు భల్లంతో భీమసేనుని విల్లును ఛేదించి, ఏడు నారాచాలతో అతని హృదయాన్ని గుచ్చి, భీముని మీద గర్జించాడు.
8.43.25
अथान्यद्वनुरादाय सुदृढं भीमविक्रमः ।
सज्यं वृकोदरः कृत्वा सुषेणस्याच्छिनद्वनुः ॥ ८.४३.२५ ॥
అప్పుడు భీమవిక్రముడైన వృకోదరుడు మరొక అత్యంత దృఢమైన ధనుస్సును తీసుకొని, దాని నారిని సంధించి, సుషేణుని ధనుస్సును ఛేదించాడు.
8.43.26
विव्याध चैनं दशभिः क्रुद्धो नृत्यन्निवेषुभिः ।
कर्णं च तूर्णं विव्याध त्रिसप्तत्या शितैः शरैः ॥ ८.४३.२६ ॥
క్రోధంతో నృత్యం చేస్తున్నట్లుగా అతన్ని పది బాణాలతో గాయపరిచాడు; కర్ణుడిని కూడా వెంటనే డెబ్భై మూడు వాడి బాణాలతో గాయపరిచాడు.
8.43.27
सत्यसेनं च दशभिः साश्वसूतायुधध्वजम् ।
पश्यतां सुहृदां मध्ये कर्णपुत्रमपातयत् ॥ ८.४३.२७ ॥
సత్యసేనుని, అతని గుర్రాలు, సారథి, ఆయుధాలు, ధ్వజంతో సహా, పది బాణాలతో, మిత్రులు చూస్తుండగా, కర్ణుని కుమారుని నేలకూల్చాడు.
8.43.28
क्षुरप्रणुन्नं तत्तस्य शिरश्चन्द्रनिभाननम् ।
शुभदर्शनमेवासीन्नालभ्रष्टमिवाम्बुजम् ॥ ८.४३.२८ ॥
క్షురప్రంతో కొట్టబడిన అతని తల, చంద్రుని వంటి ముఖంతో శుభదర్శనంగా ఉండినది; కాడ నుండి రాలిన కమలంలా అయింది.
8.43.29
हत्वा कर्णसुतं भीमस्तावकान्पुनरार्दयत् ।
कृपहार्दिक्ययोश्छित्त्वा चापौ तावप्यथार्दयत् ॥ ८.४३.२९ ॥
కర్ణుని కుమారుని చంపి భీముడు మళ్ళీ మీ వీరులను దెబ్బతీశాడు; కృపుడు, హార్దిక్యుడు ఇరువురి ధనుస్సులను ఛేదించి వారిని కూడా గాయపరిచాడు.
8.43.30
दुःशासनं त्रिभिर्विद्ध्वा शकुनिं षड्भिरायसैः ।
उलूकं च पतत्रिं च चकार विरथावुभौ ॥ ८.४३.३० ॥
దుశ్శాసనుని మూడు బాణాలతో గాయపరచి, శకుని ఆరు ఇనుప బాణాలతో, ఉలూకుడు, పతత్రి ఇద్దరినీ రథహీనులుగా చేశాడు.
8.43.31
हे सुषेण हतोऽसीति ब्रुवन्नादत्त सायकम् ।
तमस्य कर्णश्चिच्छेद त्रिभिश्चैनमताडयत् ॥ ८.४३.३१ ॥
ఓ సుషేణా, నీవు హతుడవయ్యావు! అని పలుకుతూ అతడు ఒక బాణాన్ని తీసుకున్నాడు. కర్ణుడు దాన్ని ఛేదించి, మూడు బాణాలతో అతన్ని కొట్టాడు.
8.43.32
अथान्यं परिजग्राह सुपर्वाणं सुतेजनम् ।
सुषेणायासृजद्भीमस्तमप्यस्याच्छिनद्वृषः ॥ ८.४३.३२ ॥
అప్పుడు అతడు మరొకటి, మంచి కీళ్లతో పదునుగా ఉన్న బాణాన్ని పట్టుకున్నాడు. భీముడు దానిని సుషేణునిపై ప్రయోగించగా, ఆ వృషభుడు దానినీ ఛేదించాడు.
8.43.33
पुनः कर्णस्त्रिसप्तत्या भीमसेनमथेषुभिः ।
पुत्रं परीप्सन्विव्याध क्रुद्धः शत्रुजिघांसया ॥ ८.४३.३३ ॥
మళ్లీ కర్ణుడు, కుమారుణ్ణి రక్షించాలని కోపంతో, శత్రువును చంపాలనే కోరికతో, డెబ్బై మూడు బాణాలతో భీమసేనుణ్ణి గుచ్చాడు.
8.43.34
सुषेणस्तु धनुर्गृह्य भारसाधनमुत्तमम् ।
नकुलंपञ्चभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ८.४३.३४ ॥
కానీ సుషేణుడు ఉత్తమమైన, భారాన్ని మోయగల ధనుస్సును పట్టుకుని, నకులుని ఐదు బాణాలతో అతని బాహువులపైన, ఛాతీపైన కొట్టాడు.
8.43.35
नकुलस्तं तु विंशत्या विद्व्वा भारसहैर्दृढैः ।
ननाद बलवन्नादं कर्णस्य भयमादधत् ॥ ८.४३.३५ ॥
కానీ నకులుడు అతన్ని బలమైన, భారాన్ని భరించగల ఇరవై బాణాలతో గుచ్చి, కర్ణునికి భయం కలిగిస్తూ బలంగా గర్జించాడు.
8.43.36
तं सुषेणो महाराज विद्ध्वा दशभिराशुगैः ।
चिच्छेद च धनुः शीघ्रं क्षुरप्रेण महारथः ॥ ८.४३.३६ ॥
మహారాజా! సుషేణుడు అతన్ని పది వేగమైన బాణాలతో గుచ్చి, క్షురప్రం అనే బాణంతో వెంటనే అతని ధనుస్సును ఛేదించాడు; అతడు మహారథుడు.
8.43.37
अथान्यद्वनुरादाय नकुलः क्रोधमूर्च्छितः ।
सुषेणं नवभिर्बाणैर्वारयामास संयुगे ॥ ८.४३.३७ ॥
అప్పుడు మరో విల్లు తీసుకుని, కోపంతో మూర్ఛితుడైన నకులుడు యుద్ధంలో తొమ్మిది బాణాలతో సుషేణుని అడ్డుకున్నాడు.
8.43.38
स तु बाणैर्दिशो राजन्नाच्छाद्य परवीरहा ।
आजघ्ने सारथिं चास्य सुषेणं च ततस्त्रिभिः।
चिच्छेद चास्य सुदृढं धनुर्भल्लैस्त्रिभिस्त्रिधा ॥ ८.४३.३८ ॥
ఓ రాజా, శత్రువీరులను సంహరించే అతడు బాణాలతో దిక్కులను కప్పి, అతని సారథిని, సుషేణుని కొట్టాడు; తరువాత మూడు భల్లాలతో అతని దృఢమైన విల్లును మూడు ముక్కలుగా నరికాడు.
8.43.39
अथान्यद्वनुरादाय सुषेणः क्रोधमूर्च्छितः ।
आविध्यन्नकुलं षष्ट्या सहदेवं च सप्तभिः ॥ ८.४३.३९ ॥
అప్పుడు మరో విల్లు తీసుకుని, కోపంతో మూర్ఛితుడైన సుషేణుడు అరవై బాణాలతో నకులుని, ఏడు బాణాలతో సహదేవుని గాయపరిచాడు.
8.43.40
तद्युद्धं सुमहद्धोरमासीद्देवासुरोपमम् ।
निघ्नतां सायकैस्तूर्णमन्योन्यस्य वधं प्रति ॥ ८.४३.४० ॥
ఆ యుద్ధం అత్యంత మహాఘోరంగా, దేవాసుర యుద్ధంలా సాగింది; ఒకరినొకరు చంపాలనే లక్ష్యంతో వారు త్వరగా బాణాలతో కొట్టుకున్నారు.
8.43.41
सात्यकिर्वृषसेनं तु विद्ध्वा सप्तभिरायसैः ।
पुनर्विव्याध सप्तत्या सारथिं च त्रिभिः शितैः ॥ ८.४३.४१ ॥
సాత్యకి వృషసేనుని ఏడు ఇనుప బాణాలతో కొట్టి, తరువాత డెబ్బై బాణాలతో అతనిని, మూడు వాడి బాణాలతో అతని సారథిని మళ్లీ గాయపరిచాడు.
8.43.42
वृषसेनस्तु शैनेयं शरेणानतपर्वणा ।
आजघान महाराज शङ्खदेशे महारथम् ॥ ८.४३.४२ ॥
కానీ వృషసేనుడు, ఓ మహారాజా, వంగిన కీళ్ల బాణంతో శైనేయుడైన సాత్యకిని, అతని శంఖ ప్రదేశంలో, ఆ మహారథుడిని కొట్టాడు.
8.43.43
शैनेयो वृषसेनेन पत्रिणा परिपीडितः ।
कोपं चक्रे महाराज क्रुद्धो वेगं च दारुणम् ॥ ८.४३.४३ ॥
వృషసేనుని బాణంతో తీవ్రంగా పీడితుడైన శైనేయుడు, ఓ మహారాజా, కోపం చెందాడు; కోపోద్రిక్తుడై భయంకరమైన వేగాన్ని ప్రదర్శించాడు।
8.43.44
जग्राहेषुवरान्वीरः शीघ्रं वै दश पञ्च च ।
सात्यकिर्वृषसेनस्य सूतं हत्वा त्रिभिः शरैः ॥ ८.४३.४४ ॥
వీరుడైన సాత్యకి వెంటనే పదిహేను ఉత్తమ బాణాలను తీసుకున్నాడు; మూడు బాణాలతో వృషసేనుని సారథిని కొట్టి పడగొట్టాడు।
8.43.45
धनुश्चिच्छेद भल्लेन जघानाश्वांश्च सप्तभिः ।
ध्वजमेकेषुणोन्मथ्य त्रिभिश्तं हृद्यताडयत् ॥ ८.४३.४५ ॥
అతడు ఒక భల్లంతో విల్లును తెగ్గొట్టాడు; ఏడు బాణాలతో గుర్రాలను కొట్టాడు; ఒక బాణంతో జెండాను పడగొట్టాడు; మూడు బాణాలతో అతని గుండెపై కొట్టాడు।
8.43.46
अथावसन्नः स्वरथे मुहूर्तात्पुनरुत्थितः ।
स रणे युयुधानेन विसूताश्वरथध्वजः।
कृतो जिघांसुः शैनेयं खङ्गचर्मधृगभ्ययात् ॥ ८.४३.४६ ॥
అప్పుడతడు తన రథంపై కొద్దిసేపు కుప్పకూలి, మళ్లీ లేచాడు. యుయుధానుడు (సాత్యకి) చేత గుర్రాలు, రథం, జెండా ధ్వంసమైన అతడు, శైనేయుని చంపాలనే కోరికతో కత్తి, డాలు చేతబట్టి అతని వైపు వెళ్లాడు।
8.43.47
तस्य चापततः शीघ्रं वृषसेनस्य सात्यकिः ।
वाराहकर्णैर्दशभिरविध्यदसिचर्मणी ॥ ८.४३.४७ ॥
వృషసేనుడు వేగంగా ముందుకు వచ్చినప్పుడు, సాత్యకి పది వారాహకర్ణ బాణాలతో అతని కత్తిని, డాలును గుచ్చాడు।
8.43.48
दुःशासनस्तु तं दृष्ट्वा विरथं व्यायुधं कृतम् ।
आरोप्य स्वरथं तूर्णमपोवाह रथान्तरम् ॥ ८.४३.४८ ॥
కానీ దుఃశాసనుడు అతడిని రథరహితుడిగా, ఆయుధరహితుడిగా చూసి, వెంటనే తన రథంపై ఎక్కించి మరొక రథం వైపు తీసుకువెళ్లాడు।
8.43.49
अथान्यं रथमास्थाय वृषसेनो महारथः ।
द्रौपदेयांस्त्रिसप्तत्या युयुधानं च पञ्चभिः ॥ ८.४३.४९ ॥
అప్పుడు మరొక రథాన్ని ఎక్కిన మహారథుడు వృషసేనుడు ద్రౌపదీ పుత్రులను డెబ్బై మూడు బాణాలతో, యుయుధానుడిని ఐదు బాణాలతో కొట్టాడు.
8.43.50
भीमसेनं चतुःषष्ट्या सहदेवं च पञ्चभिः ।
नकुलं त्रिंशता बाणैः शतानीकं च सप्तभिः ॥ ८.४३.५० ॥
అతను భీమసేనుడిని అరవై నాలుగు బాణాలతో, సహదేవుడిని ఐదు బాణాలతో, నకులుడిని ముప్పై బాణాలతో, శతానీకుడిని ఏడు బాణాలతో కొట్టాడు.
8.43.51
शिखण्डिनं च दशभिर्धर्मराजं शतेन च ।
एतांश्चान्यांश्च राजेन्द्र प्रवीराञ्चयगृद्धिनः ॥ ८.४३.५१ ॥
అతను శిఖండిని పది బాణాలతో, ధర్మరాజును వంద బాణాలతో కొట్టాడు. ఓ రాజేంద్రా, విజయాన్ని కోరిన ఈ వీరులను, మరికొందరిని కూడా అతను కొట్టాడు.
8.43.52
अभ्यर्दयन्महेष्वासः कर्णपुत्रो विशाम्पते ।
कर्णस्य युधि दुर्धर्षस्ततः पृष्ठमपालयत् ॥ ८.४३.५२ ॥
ఓ ప్రజాపతీ, గొప్ప విలుకాడైన కర్ణుని కుమారుడు శత్రువులను బాధిస్తూ, యుద్ధంలో అజేయుడైన కర్ణుని వెనుక భాగాన్ని కాపాడాడు.
8.43.53
युयुधानं च राधेयो नवैर्नवभिरायसैः ।
विसूताश्वरथं कृत्वा ललाटे त्रिभिरार्पयत् ॥ ८.४३.५३ ॥
రాధ కుమారుడైన కర్ణుడు యుయుధానుడిని తొమ్మిది కొత్త ఇనుప బాణాలతో కొట్టి, అతని సారథిని, గుర్రాలను పడగొట్టి రథాన్ని నిస్సహాయంగా చేసి, మూడు బాణాలతో అతని నుదుటిని గుచ్చాడు.
8.43.54
स त्वन्यं रथमास्थाय विधिवत्कल्पितं पुनः ।
युयुधे पाण्डुभिः सार्धं कर्णस्य व्यधमद्बलम् ॥ ८.४३.५४ ॥
అతడు మళ్ళీ విధివిధానంగా సిద్ధం చేసిన మరొక రథాన్ని ఎక్కి, పాండవులతో కలిసి యుద్ధం చేసి, కర్ణుని సైన్యాన్ని చెదరగొట్టాడు.
8.43.55
धृष्टद्युम्नस्ततः कर्णमविध्यद्दशभिः शरैः ।
द्रौपदेयास्त्रिसप्तत्या युयुधानस्तु सप्तभिः ॥ ८.४३.५५ ॥
అప్పుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు కర్ణుడిని పది బాణాలతో కొట్టాడు; ద్రౌపదేయులు డెబ్బై మూడుతో, యుయుధానుడు ఏడుతో.
8.43.56
भीमसेनश्चतुःषष्ट्या सहदेवश्च सप्तिभिः ।
नकुलस्त्रिंशता बाणैः शतानीकस्तु सप्तभिः ॥ ८.४३.५६ ॥
భీమసేనుడు అరవై నాలుగుతో, సహదేవుడు ఈటెలతో, నకులుడు ముప్పై బాణాలతో, శతానీకుడు ఏడుతో.
8.43.57
शिखण्डी दशभिर्वीरो धर्मराजः शतेन तु ।
एते चान्ये च राजेन्द्र प्रवीरा जयगृद्विनः।
अभ्यर्दयन्महेष्वासं सूतपुत्रं महामृधे ॥ ८.४३.५७ ॥
శిఖండి పదితో, వీరుడైన ధర్మరాజు వందతో. రాజేంద్రా, వీరులు, విజయాపేక్షులు, ఆ మహా విలుకాడైన సూతపుత్రుడిని ఆ మహాయుద్ధంలో పీడించారు.
8.43.58
तान्सूतपुत्रो विशिखैर्दशभिर्दशभिः शरैः ।
रथेनानुचरन्वीरः प्रत्यविध्यदरिन्दमः। ॥ ८.४३.५८ ॥
వారందరినీ సూతపుత్రుడు — రథంపై తిరుగుతూ, శత్రువులను అణచిన ఆ వీరుడు — ప్రతిగా పది పది బాణాలతో కొట్టాడు.
8.43.59
सात्यकिं भीमसेनं च धृष्टद्युम्नं शिखण्डिनम् ।
द्रौपदेयांश्च संरब्धान्यतमानान्महारथान् ॥ ८.४३.५९ ॥
సాత్యకి, భీమసేనుడు, ధృష్టద్యుమ్నుడు, శిఖండి, కోపోద్రిక్తులైన ద్రౌపదేయులు, మరియు ఇతర మహారథులను.
8.43.60
विरथान्रथिनः श्रेष्ठान्निमेषार्धाच्चकार ह ॥ ८.४३.६० ॥
శ్రేష్ఠులైన రథికులను అతడు అర్ధ నిమిషంలో రథరహితులుగా చేశాడు.
8.43.61
अमोघत्वाच्च बाणानां भूतसङ्घा विसिप्मयुः ॥ ८.४३.६१ ॥
బాణాలు వ్యర్థం కానివి కావడంతో ప్రాణుల సమూహాలు విస్మయం చెందాయి.
8.43.62
तत्रास्त्रवीर्यं कर्णस्य लाघवं च महात्मनः ।
अपश्याम महाभाग तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ८.४३.६२ ॥
అక్కడ కర్ణుని అస్త్ర పరాక్రమాన్ని, ఆ మహాత్ముని చురుకుదనాన్ని మేము చూశాము; అది అద్భుతంగా ఉంది, ఓ మహాభాగా.
8.43.63
न ह्याददानं ददृशुः सन्दधानं च सायकान् ।
विमुञ्चन्तं च संरम्भाद पश्यन्नैव तं जनाः ॥ ८.४३.६३ ॥
బాణాన్ని తీసుకోవడం, సంధించడం, కోపంతో వదలడం అతనిలో ప్రజలు చూడలేకపోయారు; అతడినే కూడా చూడలేకపోయారు.
8.43.64
प्रतीच्यां दिशि तं दृष्ट्वा प्राच्यां पश्याम लाघवात् ।
न च पश्याम राजेन्द्र क्व नु कर्णो व्यतिष्ठत ॥ ८.४३.६४ ॥
పశ్చిమ దిక్కున అతడిని చూసి, చురుకుదనంతో తూర్పున చూశాము; ఓ రాజేంద్రా, కర్ణుడు ఎక్కడ నిలిచాడో మేము చూడలేకపోయాము.
8.43.65
इषूनेवास्य पश्यामो विनिकीर्णाऽन्समन्ततः ।
छादयानान्दिशो राजञ्शलभानामिव व्रजान् ॥ ८.४३.६५ ॥
అతని బాణాలు నలువైపులా చెల్లాచెదరుగా పడి దిక్కులను కప్పుతుండగా మేము చూశాము; ఓ రాజా, మిడతల గుంపుల వలె.
8.43.66
तस्य तैरिषुभिस्त्रीक्ष्णैः सम्पतद्भिः सहस्रशः ।
मरीचिभिरिवोष्णांशोः शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ८.४३.६६ ॥
అతని పదునైన ఆ బాణాలతో — వేలకొలది పడుతూ, సూర్యకిరణాల వలె, వంగిన పర్వాలు గల బాణాలతో.
8.43.67
व्याप्ताः सर्वा दिशो राजन्योधाश्च ददृशुस्तदा ।
शरैः संवृतमाकाशं तत्राभ्रैरिव चाभवत् ॥ ८.४३.६७ ॥
రాజా, అప్పుడు అన్ని దిక్కులు నిండిపోయాయి; యోధులు చూశారు, బాణాలతో ఆకాశం కప్పబడి అక్కడ మేఘాలు కమ్మినట్లు అయింది.
8.43.68
द्यौर्वियद्भूर्दिशश्चैव प्रच्छन्ना निशितैः शरैः ।
अरुणाभ्रावृताकारं तस्मिन्देशे बभौ वियत् ॥ ८.४३.६८ ॥
ఆకాశం, అంతరిక్షం, భూమి, దిక్కులు కూడా వాడి బాణాలతో కప్పబడ్డాయి; ఆ ప్రదేశంలో ఆకాశం ఎర్రని మేఘాలతో కప్పబడిన రూపంలా ప్రకాశించింది.
8.43.69
ततः पुनरमेयात्मा कर्णो राजा महारथः ।
न्यहनत्समरे योधान्योधवृत्तमनुष्ठितः ॥ ८.४३.६९ ॥
తరువాత అపరిమిత ఆత్మ కలిగిన రాజు, మహారథి కర్ణుడు యుద్ధంలో యోధులను చంపాడు; యోధ ధర్మాన్ని పాటిస్తూ.
8.43.70
नृत्यन्निव हि राधेयश्चापहस्तो रणाजिरे ।
यैर्विद्वः प्रत्यविद्व्यत्तानेकैकं त्रिगुणैः शरैः ॥ ८.४३.७० ॥
రాధ కుమారుడైన కర్ణుడు చేతిలో విల్లుతో యుద్ధభూమిలో నాట్యం చేస్తున్నట్లుగా ఉన్నాడు; అతన్ని గాయపరిచిన ప్రతి ఒక్కరినీ అతడు మూడు రెట్ల బాణాలతో ప్రతిదాడి చేసి కొట్టాడు.
8.43.71
शतैश्च दशभिश्चैतान्पुनर्विद्ध्वा ननाद च ।
साश्वसूतध्वजच्छत्रास्ततस्ते विवरं ददुः ॥ ८.४३.७१ ॥
వందల, పదుల బాణాలతో వీరిని మళ్ళీ గుచ్చి అతడు గర్జించాడు; అప్పుడు గుర్రాలు, సారథులు, ధ్వజాలు, గొడుగులతో వారు చోటు ఇచ్చారు.
8.43.72
ते हन्यमानाः कर्णेन पलायन्त दिशो दश ।
नादयन्तो दिशः सर्वाः कर्मत्रस्ता विचेतसः ॥ ८.४३.७२ ॥
కర్ణుని చేత హతమౌతూ వారు పది దిక్కులకు పారిపోయారు; అన్ని దిక్కులను ప్రతిధ్వనింపజేస్తూ, అతని పనికి భయపడి, విచేతనులై.
8.43.73
तान्प्रमथ्य महेष्वासान्राधेयः शरवृष्टिभिः ।
राजानीकमसम्बाधं प्राविशच्छत्रुकर्शनः ॥ ८.४३.७३ ॥
ఆ మహా ధనుర్ధరులను బాణవర్షంతో అణచి, శత్రువులను అణచే రాధేయుడు (కర్ణుడు) అడ్డు లేకుండా రాజసైన్యంలోకి ప్రవేశించాడు.
8.43.74
स रथांस्त्रिशतं हत्वा चेदीनामनिवर्तिनाम् ।
राधेयो निशितैर्बाणैस्ततोऽभ्यागाद्युधिष्ठिरम् ॥ ८.४३.७४ ॥
వెనుదిరగని చేదీయుల మూడు వందల రథాలను సంహరించి, రాధేయుడు (కర్ణుడు) వాడి బాణాలతో యుధిష్ఠిరుని వైపు సాగాడు.
8.43.75
ततस्ते विरथाः शूरा रथानन्यान्समास्थिताः ।
परिवव्रुर्महाराज धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ८.४३.७५ ॥
అప్పుడు రథం కోల్పోయిన ఆ వీరులు ఇతర రథాలను ఎక్కి, మహారాజా, ధర్మపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుని చుట్టుముట్టారు.
8.43.76
ततस्ते तु परे राजञ्छिखण्डी च ससात्यकिः ।
राधेयात्परिरक्षन्तो राजानं पर्यवारयन्।
मुञ्चन्तो विविधान्बाणान्स्वर्णपुङ्खाञ्शिलाशितान् ॥ ८.४३.७६ ॥
అప్పుడు, రాజా, ఇతర వీరులు, శిఖండి, సాత్యకి కర్ణుని నుండి రాజును రక్షిస్తూ చుట్టుముట్టి, బంగారు రెక్కల రాతిపై సాన పెట్టిన వివిధ బాణాలను ప్రయోగించారు.
8.43.77
तथैव तावकाः सर्वे कर्णं दुर्वारणं रणे ।
यत्ताः शूरा महेष्वासाः पर्यरक्षन्त सर्वशः ॥ ८.४३.७७ ॥
అలాగే మీ వీరులందరు, మహా ధనుర్ధరులు, యుద్ధంలో జయింపరాని కర్ణుని రక్షించడానికి సిద్ధమై అన్ని వైపుల నుండి అతనిని కాపాడారు.
8.43.78
नानावादित्रघोषाश्च प्रादुरासन्विशाम्पते ।
सिंहनादश्च सञ्जज्ञे शूराणामभिगर्जताम् ॥ ८.४३.७८ ॥
ప్రజాపతీ, అనేక వాద్యాల ధ్వనులు మ్రోగాయి; గర్జిస్తున్న వీరుల సింహనాదం కూడా చెలరేగింది.
8.43.79
ततः पुनः समाजग्मुरभीताः कुरुपाण्डवाः ।
युधिष्ठिरमुखाः पार्थाः सूतपुत्रमुखा वयम् ॥ ८.४३.७९ ॥
అప్పుడు భయరహితులైన కౌరవులు, పాండవులు మళ్లీ సమావేశమయ్యారు. పృథ కుమారులు యుధిష్ఠిరుడిని ముందుంచగా, మేము సూతపుత్రుడిని ముందుంచాము.