Mahābhārata · Adhyāya 8.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.47.1
क्षत्रियास्ते महाराज परस्परवधैषिणः ।
अन्योन्यं समरे जघ्नुः कृतवैरा महौजसः ॥ ८.४७.१ ॥
Oh gran rey, aquellos kṣatriyas, deseando la muerte unos de otros y guardando enemistad, se golpearon mutuamente en la batalla, poderosos en vigor.
8.47.2
रथौघाश्च हयौघाश्च नरौघाश्च समन्ततः ।
गजौघाश्च महाराज संसक्ताश्च परस्परम् ॥ ८.४७.२ ॥
Oh gran rey, por todas partes las masas de carros, las masas de caballos, las masas de hombres y las masas de elefantes chocaron entre sí.
8.47.3
गदानां परिघाणां च शक्तीनां च परस्परम् ।
प्रासानां भिण्डिपालानां मुसुण्ठीनां च सर्वशः ॥ ८.४७.३ ॥
Mazas, barras de hierro, lanzas, jabalinas, bhiṇḍipālas y musuṇṭhīs chocaron unas contra otras por todas partes.
8.47.4
सम्पातं चानुपश्याम सङ्ग्रामे भृशदारुणे ।
शलभा इव सम्पेतुः शरवृष्ट्यः समन्ततः ॥ ८.४७.४ ॥
En aquella batalla terrible vimos caer por todas partes lluvias de flechas, como langostas.
8.47.5
नागान्नागाः समासाद्य व्यधमन्त परस्परम् ।
हया हयांश्च समरे रथिनो रथिनस्तथा ॥ ८.४७.५ ॥
Los elefantes, al alcanzar a otros elefantes, se golpearon mutuamente; en la batalla los caballos golpearon a caballos y los guerreros de carro a guerreros de carro.
8.47.6
पत्तयः पत्तिसङ्घांश्च हयसङ्घांश्च पत्तयः ।
पत्तयो रथमातङ्गान्रथा हस्त्यश्वमेव च।
नागाश्च समरे त्र्यङ्गं ममृदुः शीघ्रगा नृप ॥ ८.४७.६ ॥
Los soldados de a pie golpearon a grupos de soldados de a pie, a grupos de jinetes, y a carros y elefantes; y en la batalla, oh rey, los elefantes veloces aplastaron el ejército de tres miembros.
8.47.7
वध्यतां तत्र शूराणां क्रोशतां च परस्परम् ।
घोरमायोधनं जज्ञे पशूनां घातने यथा ॥ ८.४७.७ ॥
Allí los héroes, gritándose unos a otros, eran muertos, y aquel campo de batalla se volvió terrible como la matanza de bestias.
8.47.8
रुधिरेण समास्तीर्णा बभौ भारत मेदिनी ।
शक्रगोपगणाकीर्णा प्रावृषीव वसुन्धरा ॥ ८.४७.८ ॥
Oh Bhārata, la tierra, cubierta espesamente de sangre, brillaba como la tierra en la estación de lluvias sembrada de insectos rojos.
8.47.9
यथा वा वाससी शुक्ले महारजनरञ्जिते ।
बिभ्रती युवती श्यामा तद्वदासीद्वसुन्धरा ॥ ८.४७.९ ॥
O como dos vestiduras blancas teñidas de un fuerte rojo, llevadas por una joven morena, así era la tierra.
8.47.10
बद्वचूडामणिधरैः शिरोभिश्चारुकुण्डलैः ।
उज्झितैर्वृषभाक्षाणां भ्राजते स्म वसुन्धरा ॥ ८.४७.१० ॥
Con las cabezas de los héroes de ojos de toro, portando joyas de cresta atadas y bellos pendientes, cortadas, la tierra resplandecía.
8.47.11
शशशोणितदिग्धेव शातकुम्भमयीव च ।
भूर्बभौ भरतश्रेष्ठ शान्तार्चिर्भिरिवानलैः ॥ ८.४७.११ ॥
Oh mejor de los Bharatas, la tierra, untada como con sangre de liebre y como si fuera de oro, brillaba como fuegos de llamas apagadas.
8.47.12
छिन्नानां चोत्तमाङ्गानां बाहूनां चोरुभिः सह ।
कुण्डलानां पिनद्धानां भूषणानां च भारत ॥ ८.४७.१२ ॥
Oh Bhārata, junto con las cabezas, brazos y muslos cortados, y con pendientes atados y adornos, la tierra resplandecía.
8.47.13
निष्काणां हेमसूत्राणां शरीराणां च धन्विनाम् ।
चर्मणां सपताकानां सङ्घास्तत्रापतन्भुवि। ॥ ८.४७.१३ ॥
Montones de adornos de oro y de cosas con hilos de oro, cuerpos, arqueros, escudos y estandartes cayeron allí sobre la tierra.
8.47.14
प्रावृट्काले महाराज मेघा इव सविद्युतः ॥ ८.४७.१४ ॥
Como nubes con relámpagos en la estación de las lluvias, gran rey.
8.47.15
स्यन्दमाना यथा भान्ति पर्वता धातुमण्डिताः ।
तथा रेजू रणे नागा रुधिरेण समाप्लुताः ॥ ८.४७.१५ ॥
Como montañas que fluyen y brillan adornadas con colores minerales, así brillaban los elefantes en la batalla, empapados de sangre.
8.47.16
तोमरान्सादिभिर्मुक्तान्प्रतिमानस्थितान्बहून् ।
हस्तैरुद्धृत्य तान्नागा बभञ्जुश्चापरे रणे ॥ ८.४७.१६ ॥
Muchas lanzas arrojadas por los jinetes, que estaban en los howdahs: los elefantes las agarraron con sus trompas y otros las rompieron en la batalla.
8.47.17
नाराचैश्छिन्नवर्माणो भ्राजन्ते स्म गजोत्तमाः ।
हिमागमे यथा राजन्व्यभ्रा इव महीधराः ॥ ८.४७.१७ ॥
Los mejores elefantes, con sus armaduras cortadas por flechas de hierro, brillaban, oh rey, como montañas sin nubes cuando llega el invierno.
8.47.18
शरैः कनकपुङ्खैश्च चिता रेर्जुर्गजोत्तमाः ।
उल्काभिः सम्प्रदीप्ताग्राः पर्वता इव भारत ॥ ८.४७.१८ ॥
Los mejores elefantes, marcados con flechas de plumas doradas, brillaban, oh descendiente de Bharata, como montañas ardiendo con antorchas encendidas.
8.47.19
केचिदभ्याहता नागैर्नागा नगवरोपमाः ।
न चेलुः समरात्तस्माच्छिन्नपक्षा इवाद्रयः ॥ ८.४७.१९ ॥
Algunos elefantes, heridos por otros elefantes, semejantes a las mejores montañas, no se movieron de aquella batalla, como montañas con las alas cortadas.
8.47.20
अपरे प्राद्रवन्नागाः शरार्ता व्रणपीडिताः ।
प्रतिमानैश्च कुम्भैश्च पेतुरुर्व्यां महाहवे ॥ ८.४७.२० ॥
Otros elefantes, afligidos por flechas y atormentados por heridas, huyeron; y en aquella gran batalla cayeron sobre la tierra, con sus cubiertas de malla y sus frentes.
8.47.21
निषेदुः सिंहवच्चान्ये नदन्तो भैरवान्रवान् ।
वेमुश्च बहवो राजंश्चुक्रुशुश्चापरे गजाः ॥ ८.४७.२१ ॥
Algunos se hundieron como leones, otros rugían gritos terribles; oh rey, muchos temblaron y otros elefantes gritaron.
8.47.22
हयाश्च निहता बाणैर्हेमभाण्डविभूषिताः ।
निषेदुश्चैव मम्लुश्च बभ्रमुश्च दिशो दश ॥ ८.४७.२२ ॥
Y los caballos, adornados con arreos de oro, fueron abatidos por flechas; cayeron, se debilitaron y vagaron por las diez direcciones.
8.47.23
अपरे क्लिश्यमानाश्च व्यवेष्टन्त महीतले ।
भावान्बहुविधांश्चक्रुस्ताडिताः शरतोमरैः ॥ ८.४७.२३ ॥
Otros, atormentados, se retorcían sobre el suelo; golpeados por flechas y lanzas, adoptaron muchas posturas.
8.47.24
नरास्तु निहता भूमौ कूजन्तस्तत्र मारिप ।
दृष्ट्वा च बान्धवानन्ये पितॄनन्ये पितामहान् ॥ ८.४७.२४ ॥
Oh protector de los hombres, los hombres muertos allí gritaban sobre el suelo; unos, viendo a sus parientes, otros a sus padres, otros a sus abuelos.
8.47.25
धावमानान्परांश्चान्ये दृष्ट्वान्ये तत्र भारत ।
ख्यातानि गोत्रनामानि शशंसुरितरेतरम् ॥ ८.४७.२५ ॥
Oh Bhārata, unos, viendo a otros huyendo, y otros, se declaraban unos a otros sus famosos nombres de linaje.
8.47.26
तेषां छिन्ना महाराज भुजाः कनकभूषणाः ।
उद्वेष्टन्ते विवेष्टन्ते भ्रमन्ति ह्युत्पतन्ति च ॥ ८.४७.२६ ॥
Oh gran rey, sus brazos cortados, adornados con joyas de oro, se retorcían, se enroscaban, daban vueltas y saltaban hacia arriba.
8.47.27
निपतन्ति तथैवान्ये स्फुरन्ति च सहस्रशः ।
वेगांश्चान्ये रमे चक्रुः पञ्चास्या इव पन्नगाः ॥ ८.४७.२७ ॥
Asimismo otros caían y temblaban por miles; otros se movían con rapidez como serpientes de cinco cabezas.
8.47.28
ते भुजा भोगिभोगाभाश्चन्दनाक्ता विशाम्पते ।
लोहितार्द्रा भृशं रेजुस्तपनीयध्वजा इव ॥ ८.४७.२८ ॥
Oh señor de los pueblos, aquellos brazos, semejantes a anillos de serpiente, untados de sándalo y empapados de sangre, brillaban como estandartes dorados.
8.47.29
वर्तमाने तथा घोरे सङ्कुले सर्वतो दिशम् ।
अविज्ञाताः स्म युध्यन्ते विनिघ्नन्तः परस्परम् ॥ ८.४७.२९ ॥
Mientras tal terrible tumulto se extendía por todos lados, golpeándose unos a otros, combatían sin ser reconocidos.
8.47.30
भौमेन रजसाकीर्णे शस्त्रसम्पातसङ्कुले ।
नैव स्वे न परे राजन्व्यज्ञायन्त तमोवृताः ॥ ८.४७.३० ॥
Oh rey, en aquel tumulto lleno del polvo de la tierra y abarrotado por la caída de las armas, envueltos en tinieblas, no reconocían ni a los suyos ni a los extraños.
8.47.31
तथा तदभवद्युद्धं घोररूपं भयानकम् ।
लोहितोदा महानद्यः प्रसस्रुस्तत्र चासकृत् ॥ ८.४७.३१ ॥
Así aquella batalla tomó una forma terrible y espantosa. Allí, grandes ríos cuyas aguas eran sangre fluyeron una y otra vez.
8.47.32
शीर्षपाषाणसञ्छन्नाः केशशैवलशाद्वलाः ।
अस्थिमीनसमाकीर्णा धनुःशरगदोडुपाः ॥ ८.४७.३२ ॥
Esos ríos estaban cubiertos de piedras que eran cabezas; sus cabellos eran como musgo y hierba verde. Huesos abundaban como peces, y arcos, flechas y mazas eran como barcas.
8.47.33
मांसशोणितपङ्किन्यो घोररूपाः सुदारुणाः ।
नदीः प्रवर्तयामासुः सोणितौघविवर्धिनीः ॥ ८.४७.३३ ॥
Hicieron fluir ríos enfangados de carne y sangre, de forma terrible y sumamente espantosos, crecidos con corrientes de sangre.
8.47.34
भीरुवित्रासकारिण्यः शूराणां हर्षवर्धनाः ।
ता नद्यो घोररूपास्तु नयन्त्यो यमसादनम् ॥ ८.४७.३४ ॥
Aquellos ríos de forma terrible causaban miedo y terror a los cobardes, aumentaban el gozo de los héroes y conducían a la morada de Yama.
8.47.35
अवगाढान्मज्जयन्त्यः क्षत्रस्याजनयन्भयम् ।
क्रव्यादानां नरव्याघ्र नर्दतां तत्रतत्र ह ॥ ८.४७.३५ ॥
Ahogando a quienes se habían sumergido en ellos, produjeron temor entre los guerreros. Oh tigre de los hombres, también había terror de los carnívoros que rugían por todas partes.
8.47.36
घोरमायोधनं जज्ञे प्रेतराजपुरोपमम् ।
उत्थितान्यगणेयानि कबन्धानि समन्ततः ॥ ८.४७.३६ ॥
Aquella batalla se volvió espantosa, como la ciudad del rey de los muertos. Por todas partes se alzaron innumerables troncos sin cabeza.
8.47.37
नृत्यन्ति वै भूतगणाः सुतृप्ता मांसशोणितैः ।
पीत्वा च शोणितं तत्र वसां भुक्त्वा च भारत ॥ ८.४७.३७ ॥
Las huestes de espíritus, plenamente saciadas de carne y sangre, danzaban; allí bebían sangre y comían grasa, oh Bhārata.
8.47.38
मेदोमज्जावसामत्तास्तृप्ता मांसस्य चैव ह ।
धावमानाः स्म दृश्यन्ते काकगृघ्रबकास्तथा ॥ ८.४७.३८ ॥
Ebrios de grasa, médula y sebo, y saciados de carne, se veían correr cuervos, buitres y garzas.
8.47.39
शूरास्तु समरे राजन्भयं त्यक्त्वा सुदुस्त्यजम् ।
योधव्रतसमाख्याताश्चक्रुः कर्माण्यभीतवत् ॥ ८.४७.३९ ॥
Pero, oh rey, los héroes en la batalla, abandonando el miedo, muy difícil de abandonar, celebrados por el voto del guerrero, realizaron sus hazañas como si no temieran.
8.47.40
शरशक्तिसमाकीर्णे क्रव्यादगणसङ्कुले ।
व्यचरन्त रणे शूराः ख्यापयन्तः स्वपौरुषम् ॥ ८.४७.४० ॥
En la batalla, sembrada de flechas y lanzas y atestada de huestes carnívoras, los héroes se movían proclamando su propio valor.
8.47.41
अन्योन्यं श्रावयन्ति स्म नामगोत्राणि भारत ।
पितृनामानि च रणे गोत्रनामानि वा विभो ॥ ८.४७.४१ ॥
Oh Bhārata, se proclamaban unos a otros sus nombres y linajes en la batalla, y los nombres de sus padres y de sus linajes, oh poderoso.
8.47.42
श्रावयाणाश्च बहवस्तत्र योधा विशाम्पते ।
अन्योन्यमवमृद्रन्तः शक्तितोमरपट्टसैः ॥ ८.४७.४२ ॥
Y muchos guerreros allí, oh señor de los hombres, proclamando en voz alta, se aplastaban unos a otros con lanzas, tomaras y espadas.
8.47.43
वर्तमाने तथा युद्धे घोररूपे सुदारुणे ।
व्यषीदत्कौरवी सेना भिन्ना नौरिव सागरे ॥ ८.४७.४३ ॥
Mientras la batalla continuaba así, terrible y espantosa, el ejército de los Kaurava se hundió en la desesperación, como un barco roto en el océano.