มหาภารตะ · อัธยายะ 8.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.47.1
क्षत्रियास्ते महाराज परस्परवधैषिणः ।
अन्योन्यं समरे जघ्नुः कृतवैरा महौजसः ॥ ८.४७.१ ॥
มหาราช กษัตริย์เหล่านั้นปรารถนาจะฆ่ากันและกัน มีเวรต่อกัน ต่างฟาดฟันกันในสนามรบ ผู้มีพลังอันยิ่งใหญ่
8.47.2
रथौघाश्च हयौघाश्च नरौघाश्च समन्ततः ।
गजौघाश्च महाराज संसक्ताश्च परस्परम् ॥ ८.४७.२ ॥
มหาราช รถเป็นกองๆ ม้าเป็นกองๆ คนเป็นกองๆ และช้างเป็นกองๆ ปะทะกันเข้าโดยรอบ
8.47.3
गदानां परिघाणां च शक्तीनां च परस्परम् ।
प्रासानां भिण्डिपालानां मुसुण्ठीनां च सर्वशः ॥ ८.४७.३ ॥
กระบอง ท่อนเหล็ก หอกซัด ทวน หอกปลายแหลมภินทิปาละ และมุสุณฐี ปะทะกันทุกทิศทาง
8.47.4
सम्पातं चानुपश्याम सङ्ग्रामे भृशदारुणे ।
शलभा इव सम्पेतुः शरवृष्ट्यः समन्ततः ॥ ८.४७.४ ॥
ในสงครามอันน่าสะพรึงกลัวยิ่งนั้น เราเห็นฝนลูกศรตกลงมาทุกทิศ เหมือนฝูงตั๊กแตน
8.47.5
नागान्नागाः समासाद्य व्यधमन्त परस्परम् ।
हया हयांश्च समरे रथिनो रथिनस्तथा ॥ ८.४७.५ ॥
ช้างพุ่งเข้าหาช้างแล้วฟาดฟันกันและกัน ในการรบ ม้าฟาดม้า และนักรบบนรถฟาดนักรบบนรถเช่นกัน
8.47.6
पत्तयः पत्तिसङ्घांश्च हयसङ्घांश्च पत्तयः ।
पत्तयो रथमातङ्गान्रथा हस्त्यश्वमेव च।
नागाश्च समरे त्र्यङ्गं ममृदुः शीघ्रगा नृप ॥ ८.४७.६ ॥
ทหารราบฟาดกองทหารราบ ทหารราบฟาดกองทหารม้า ทหารราบฟาดรถศึกและช้าง และในการรบ มหาราช ช้างที่ว่องไวได้บดขยี้กองทัพทั้งสี่เหล่า
8.47.7
वध्यतां तत्र शूराणां क्रोशतां च परस्परम् ।
घोरमायोधनं जज्ञे पशूनां घातने यथा ॥ ८.४७.७ ॥
ที่นั่นเหล่าวีรบุรุษถูกสังหาร ขณะร้องตะโกนถึงกันและกัน การรบกลายเป็นการฆ่าฟันอันน่าสยดสยอง ดุจการฆ่าสัตว์
8.47.8
रुधिरेण समास्तीर्णा बभौ भारत मेदिनी ।
शक्रगोपगणाकीर्णा प्रावृषीव वसुन्धरा ॥ ८.४७.८ ॥
ภารตะ ผืนแผ่นดินถูกเลือดปกคลุมหนาแน่น ส่องแสงเหมือนแผ่นดินในฤดูฝนที่เต็มไปด้วยแมลงอินทรีย์ฝน
8.47.9
यथा वा वाससी शुक्ले महारजनरञ्जिते ।
बिभ्रती युवती श्यामा तद्वदासीद्वसुन्धरा ॥ ८.४७.९ ॥
หรือเหมือนผ้าขาวสองผืนที่ย้อมด้วยสีแดงเข้ม ซึ่งหญิงสาวผิวคล้ำสวมใส่ แผ่นดินก็เป็นเช่นนั้น
8.47.10
बद्वचूडामणिधरैः शिरोभिश्चारुकुण्डलैः ।
उज्झितैर्वृषभाक्षाणां भ्राजते स्म वसुन्धरा ॥ ८.४७.१० ॥
แผ่นดินส่องแสงด้วยศีรษะของวีรบุรุษตาดุจโคผู้ ที่ยังสวมมงกุฎประดับอัญมณีที่มัดไว้และต่างหูอันงดงาม ซึ่งถูกตัดทิ้งแล้ว
8.47.11
शशशोणितदिग्धेव शातकुम्भमयीव च ।
भूर्बभौ भरतश्रेष्ठ शान्तार्चिर्भिरिवानलैः ॥ ८.४७.११ ॥
ภารตะผู้ประเสริฐ แผ่นดินเปื้อนเลือดกระต่ายและดูราวทำด้วยทองคำ ส่องแสงเหมือนไฟที่ดับเปลวแล้ว
8.47.12
छिन्नानां चोत्तमाङ्गानां बाहूनां चोरुभिः सह ।
कुण्डलानां पिनद्धानां भूषणानां च भारत ॥ ८.४७.१२ ॥
ภารตะ แผ่นดินส่องแสงพร้อมกับศีรษะที่ถูกตัด แขนและต้นขาที่ขาดกระเด็น และต่างหูกับเครื่องประดับที่ยังติดอยู่
8.47.13
निष्काणां हेमसूत्राणां शरीराणां च धन्विनाम् ।
चर्मणां सपताकानां सङ्घास्तत्रापतन्भुवि। ॥ ८.४७.१३ ॥
กองเครื่องประดับทองคำ สิ่งที่ร้อยด้วยเส้นทอง ร่างกาย นักธนู โล่ และธงทิว ตกลงบนพื้นดินที่นั่น
8.47.14
प्रावृट्काले महाराज मेघा इव सविद्युतः ॥ ८.४७.१४ ॥
เหมือนเมฆที่มีสายฟ้าในฤดูฝน มหาราช
8.47.15
स्यन्दमाना यथा भान्ति पर्वता धातुमण्डिताः ।
तथा रेजू रणे नागा रुधिरेण समाप्लुताः ॥ ८.४७.१५ ॥
เหมือนภูเขาที่ไหลหลั่งประดับด้วยสีแร่ธาตุส่องแสงฉันใด ช้างทั้งหลายก็ส่องแสงในสนามรบฉันนั้น เปียกโชกไปด้วยเลือด
8.47.16
तोमरान्सादिभिर्मुक्तान्प्रतिमानस्थितान्बहून् ।
हस्तैरुद्धृत्य तान्नागा बभञ्जुश्चापरे रणे ॥ ८.४७.१६ ॥
หอกซัดจำนวนมากที่นักขี่ช้างพุ่งออกไป ซึ่งปักอยู่บนที่นั่งบนหลังช้าง ช้างเหล่านั้นใช้งวงคว้าจับไว้ และช้างตัวอื่นก็หักมันในสนามรบ
8.47.17
नाराचैश्छिन्नवर्माणो भ्राजन्ते स्म गजोत्तमाः ।
हिमागमे यथा राजन्व्यभ्रा इव महीधराः ॥ ८.४७.१७ ॥
ช้างชั้นเยี่ยมทั้งหลาย ซึ่งเกราะถูกลูกศรเหล็กตัดขาด ส่องแสงเหมือนภูเขาที่ปราศจากเมฆเมื่อฤดูหนาวมาถึง มหาราช
8.47.18
शरैः कनकपुङ्खैश्च चिता रेर्जुर्गजोत्तमाः ।
उल्काभिः सम्प्रदीप्ताग्राः पर्वता इव भारत ॥ ८.४७.१८ ॥
ช้างชั้นเยี่ยมทั้งหลาย ซึ่งถูกลูกศรขนนกทองคำปักอยู่ ส่องแสงเหมือนภูเขาที่ลุกโชนด้วยคบเพลิง ภารตะ
8.47.19
केचिदभ्याहता नागैर्नागा नगवरोपमाः ।
न चेलुः समरात्तस्माच्छिन्नपक्षा इवाद्रयः ॥ ८.४७.१९ ॥
ช้างบางตัวถูกช้างอื่นชน และดุจภูเขาอันประเสริฐ มันไม่ขยับจากสนามรบนั้น ดุจภูเขาที่ถูกตัดปีกเสียแล้ว
8.47.20
अपरे प्राद्रवन्नागाः शरार्ता व्रणपीडिताः ।
प्रतिमानैश्च कुम्भैश्च पेतुरुर्व्यां महाहवे ॥ ८.४७.२० ॥
ช้างอีกพวกหนึ่งถูกลูกศรและทรมานด้วยบาดแผล จึงหนีไป และในการรบใหญ่นั้นมันล้มลงบนพื้นดิน พร้อมทั้งเกราะคลุมและหน้าผาก
8.47.21
निषेदुः सिंहवच्चान्ये नदन्तो भैरवान्रवान् ।
वेमुश्च बहवो राजंश्चुक्रुशुश्चापरे गजाः ॥ ८.४७.२१ ॥
บางคนล้มลงเหมือนสิงโต บางคนคำรามเสียงน่ากลัว ข้าแต่พระราชา ม้าจำนวนมากสั่นสะท้าน และช้างอื่นๆ ร้องโหยหวน
8.47.22
हयाश्च निहता बाणैर्हेमभाण्डविभूषिताः ।
निषेदुश्चैव मम्लुश्च बभ्रमुश्च दिशो दश ॥ ८.४७.२२ ॥
ม้าซึ่งประดับด้วยเครื่องทองถูกลูกศรสังหาร มันทรุดลง อ่อนแรง และวิ่งพล่านไปยังทิศทั้งสิบ
8.47.23
अपरे क्लिश्यमानाश्च व्यवेष्टन्त महीतले ।
भावान्बहुविधांश्चक्रुस्ताडिताः शरतोमरैः ॥ ८.४७.२३ ॥
บางตัวที่ได้รับความทุกข์ทรมานดิ้นกลิ้งอยู่บนพื้นดิน ถูกลูกศรและหอกแทงจนแสดงท่าทางต่างๆ นานาประการ
8.47.24
नरास्तु निहता भूमौ कूजन्तस्तत्र मारिप ।
दृष्ट्वा च बान्धवानन्ये पितॄनन्ये पितामहान् ॥ ८.४७.२४ ॥
ข้าแต่ผู้ปกป้องมนุษย์ บรรดาคนที่ถูกฆ่าล้มลงบนพื้นดินร้องครวญครางอยู่ตรงนั้น บางคนเห็นญาติของตน บางคนเห็นบิดา บางคนเห็นปู่ทวด
8.47.25
धावमानान्परांश्चान्ये दृष्ट्वान्ये तत्र भारत ।
ख्यातानि गोत्रनामानि शशंसुरितरेतरम् ॥ ८.४७.२५ ॥
ข้าแต่ภารตะ บางคนเห็นคนอื่นวิ่งหนี และบางคนก็บอกชื่อตระกูลอันเลื่องลือของตนให้แก่กันและกันฟัง
8.47.26
तेषां छिन्ना महाराज भुजाः कनकभूषणाः ।
उद्वेष्टन्ते विवेष्टन्ते भ्रमन्ति ह्युत्पतन्ति च ॥ ८.४७.२६ ॥
ข้าแต่มหาราชา แขนที่ถูกตัดขาดของพวกเขาซึ่งประดับด้วยเครื่องทอง ดิ้นพล่าน พันขด หมุนวน และกระโดดขึ้นสูง
8.47.27
निपतन्ति तथैवान्ये स्फुरन्ति च सहस्रशः ।
वेगांश्चान्ये रमे चक्रुः पञ्चास्या इव पन्नगाः ॥ ८.४७.२७ ॥
ในทำนองเดียวกัน บางคนล้มลงและสั่นระริกเป็นพันๆ คน บางคนเคลื่อนไหวรวดเร็วเหมือนงูห้าหัว
8.47.28
ते भुजा भोगिभोगाभाश्चन्दनाक्ता विशाम्पते ।
लोहितार्द्रा भृशं रेजुस्तपनीयध्वजा इव ॥ ८.४७.२८ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งประชาชน แขนเหล่านั้นเหมือนขดของงูที่ทาด้วยแป้งจันทน์ ชุ่มโชกด้วยโลหิต ส่องประกายเหมือนธงทอง
8.47.29
वर्तमाने तथा घोरे सङ्कुले सर्वतो दिशम् ।
अविज्ञाताः स्म युध्यन्ते विनिघ्नन्तः परस्परम् ॥ ८.४७.२९ ॥
ขณะที่ความโกลาหลอันน่ากลัวเช่นนั้นดำเนินอยู่ทุกทิศ พวกเขาต่อสู้กันโดยไม่รู้จักกัน ทำร้ายซึ่งกันและกัน
8.47.30
भौमेन रजसाकीर्णे शस्त्रसम्पातसङ्कुले ।
नैव स्वे न परे राजन्व्यज्ञायन्त तमोवृताः ॥ ८.४७.३० ॥
ข้าแต่พระราชา ในความวุ่นวายที่เต็มไปด้วยฝุ่นดิน และคลาคล่ำด้วยอาวุธที่ตกลงมา ผู้คนถูกปกคลุมด้วยความมืด จึงจำไม่ได้ทั้งพวกของตนและพวกศัตรู
8.47.31
तथा तदभवद्युद्धं घोररूपं भयानकम् ।
लोहितोदा महानद्यः प्रसस्रुस्तत्र चासकृत् ॥ ८.४७.३१ ॥
การสงครามครั้งนั้นจึงเป็นไปในรูปอันน่าสะพรึงกลัวและน่าหวาดหวั่น ที่นั่นแม่น้ำใหญ่ซึ่งมีโลหิตเป็นน้ำ ไหลไม่หยุดหย่อน
8.47.32
शीर्षपाषाणसञ्छन्नाः केशशैवलशाद्वलाः ।
अस्थिमीनसमाकीर्णा धनुःशरगदोडुपाः ॥ ८.४७.३२ ॥
แม่น้ำเหล่านั้นถูกปกคลุมด้วยหินซึ่งคือศีรษะทั้งหลาย มีเส้นผมเป็นดุจตะไคร่น้ำและหญ้าเขียว กระดูกเกลื่อนกลาดดุจปลา และคันธนู ลูกศร และกระบองทำหน้าที่เป็นเรือ
8.47.33
मांसशोणितपङ्किन्यो घोररूपाः सुदारुणाः ।
नदीः प्रवर्तयामासुः सोणितौघविवर्धिनीः ॥ ८.४७.३३ ॥
พวกมันทำให้แม่น้ำไหลขุ่นด้วยเนื้อและเลือด น่าสะพรึงในรูปร่าง และน่ากลัวยิ่งนัก เอ่อล้นด้วยกระแสโลหิต
8.47.34
भीरुवित्रासकारिण्यः शूराणां हर्षवर्धनाः ।
ता नद्यो घोररूपास्तु नयन्त्यो यमसादनम् ॥ ८.४७.३४ ॥
แม่น้ำอันน่าสะพรึงเหล่านั้นทำให้คนขลาดหวาดกลัวและสะดุ้ง เพิ่มความยินดีแก่บรรดาวีรบุรุษ และพาไปสู่ที่อยู่ของพระยม
8.47.35
अवगाढान्मज्जयन्त्यः क्षत्रस्याजनयन्भयम् ।
क्रव्यादानां नरव्याघ्र नर्दतां तत्रतत्र ह ॥ ८.४७.३५ ॥
แม่น้ำเหล่านั้นทำให้ผู้ที่ลงไปในน้ำจมลง ก่อให้เกิดความหวาดกลัวในหมู่นักรบ ข้าแต่เสือในหมู่มนุษย์ ยังมีความหวาดกลัวจากสัตว์กินเนื้อที่คำรามอยู่ทุกหนทุกแห่งด้วย
8.47.36
घोरमायोधनं जज्ञे प्रेतराजपुरोपमम् ।
उत्थितान्यगणेयानि कबन्धानि समन्ततः ॥ ८.४७.३६ ॥
การสู้รบนั้นน่าสะพรึงกลัว เหมือนนครของพระยมผู้เป็นใหญ่แห่งคนตาย รอบด้านมีร่างไร้ศีรษะจำนวนนับไม่ถ้วนลุกขึ้นยืน
8.47.37
नृत्यन्ति वै भूतगणाः सुतृप्ता मांसशोणितैः ।
पीत्वा च शोणितं तत्र वसां भुक्त्वा च भारत ॥ ८.४७.३७ ॥
ข้าแต่ภารตะ หมู่ภูตผีอิ่มหนำด้วยเนื้อและเลือดเต็มที่ พากันร่ายรำ ที่นั่นพวกมันดื่มโลหิตและกินไขมันเหลว
8.47.38
मेदोमज्जावसामत्तास्तृप्ता मांसस्य चैव ह ।
धावमानाः स्म दृश्यन्ते काकगृघ्रबकास्तथा ॥ ८.४७.३८ ॥
เหล่ากา แร้ง และนกกระยางเมามันด้วยไขมันและไขกระดูก อิ่มหนำด้วยเนื้อ ปรากฏให้เห็นกำลังบินวนไปมา
8.47.39
शूरास्तु समरे राजन्भयं त्यक्त्वा सुदुस्त्यजम् ।
योधव्रतसमाख्याताश्चक्रुः कर्माण्यभीतवत् ॥ ८.४७.३९ ॥
ข้าแต่พระราชา ส่วนวีรบุรุษในสงคราม ละทิ้งความกลัวซึ่งยากยิ่งที่จะละทิ้ง ซึ่งเป็นที่เลื่องลือด้วยคำปฏิญาณของนักรบ พวกเขาปฏิบัติการดุจไม่หวั่นเกรง
8.47.40
शरशक्तिसमाकीर्णे क्रव्यादगणसङ्कुले ।
व्यचरन्त रणे शूराः ख्यापयन्तः स्वपौरुषम् ॥ ८.४७.४० ॥
ในสนามรบที่เกลื่อนด้วยลูกศรและหอก และคลาคล่ำด้วยฝูงสัตว์กินเนื้อ วีรบุรุษทั้งหลายเคลื่อนไหวไปมา ประกาศความกล้าหาญของตนให้ปรากฏ
8.47.41
अन्योन्यं श्रावयन्ति स्म नामगोत्राणि भारत ।
पितृनामानि च रणे गोत्रनामानि वा विभो ॥ ८.४७.४१ ॥
โอ้ภารตะ ทั้งสองฝ่ายต่างประกาศนามและวงศ์ตระกูลของตนแก่กันในสนามรบ พร้อมทั้งนามบิดาและนามวงศ์ โอ้ผู้ทรงพลังเอ๋ย
8.47.42
श्रावयाणाश्च बहवस्तत्र योधा विशाम्पते ।
अन्योन्यमवमृद्रन्तः शक्तितोमरपट्टसैः ॥ ८.४७.४२ ॥
โอ้เจ้าแห่งมนุษย์ นักรบจำนวนมากในที่นั้น ประกาศชื่อของตนเสียงดัง แล้วต่างฟาดฟันกันด้วยหอก ทวน และดาบ
8.47.43
वर्तमाने तथा युद्धे घोररूपे सुदारुणे ।
व्यषीदत्कौरवी सेना भिन्ना नौरिव सागरे ॥ ८.४७.४३ ॥
เมื่อการรบดำเนินไปเช่นนั้น น่ากลัวและโหดร้ายยิ่งนัก กองทัพเการพก็หมดกำลังใจจมลงในความสิ้นหวัง ดุจเรือที่แตกอยู่กลางมหาสมุทร