ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.47.1
क्षत्रियास्ते महाराज परस्परवधैषिणः ।
अन्योन्यं समरे जघ्नुः कृतवैरा महौजसः ॥ ८.४७.१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ, ଶତ୍ରୁତା ବାନ୍ଧିଥିବା ସେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମହାବଳରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ।
8.47.2
रथौघाश्च हयौघाश्च नरौघाश्च समन्ततः ।
गजौघाश्च महाराज संसक्ताश्च परस्परम् ॥ ८.४७.२ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଚାରିଆଡ଼େ ରଥସମୂହ, ଅଶ୍ୱସମୂହ, ନରସମୂହ ଓ ଗଜସମୂହ ପରସ୍ପର ସହ ସଂଘର୍ଷରେ ଲାଗିଲେ।
8.47.3
गदानां परिघाणां च शक्तीनां च परस्परम् ।
प्रासानां भिण्डिपालानां मुसुण्ठीनां च सर्वशः ॥ ८.४७.३ ॥
ଗଦା, ପରିଘ, ଶକ୍ତି, ପ୍ରାସ, ଭିଣ୍ଡିପାଳ ଓ ମୁସୁଣ୍ଠୀ ସର୍ବତ୍ର ପରସ୍ପର ସହ ସଂଘାତ କଲେ।
8.47.4
सम्पातं चानुपश्याम सङ्ग्रामे भृशदारुणे ।
शलभा इव सम्पेतुः शरवृष्ट्यः समन्ततः ॥ ८.४७.४ ॥
ସେହି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେ ଦେଖିଲୁ, ଖାଦ୍ୟ ପଙ୍ଗପାଳ ପରି ଚାରିଆଡ଼ୁ ବାଣବର୍ଷା ପଡ଼ୁଥିଲା।
8.47.5
नागान्नागाः समासाद्य व्यधमन्त परस्परम् ।
हया हयांश्च समरे रथिनो रथिनस्तथा ॥ ८.४७.५ ॥
ହସ୍ତୀମାନେ ହସ୍ତୀଙ୍କ ନିକଟ ଯାଇ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଶ୍ୱମାନେ ଅଶ୍ୱଙ୍କୁ ଓ ରଥୀମାନେ ରଥୀଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
8.47.6
पत्तयः पत्तिसङ्घांश्च हयसङ्घांश्च पत्तयः ।
पत्तयो रथमातङ्गान्रथा हस्त्यश्वमेव च।
नागाश्च समरे त्र्यङ्गं ममृदुः शीघ्रगा नृप ॥ ८.४७.६ ॥
ପଦାତିକମାନେ ପଦାତିକ ଦଳକୁ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଦଳକୁ, ରଥ ଓ ହସ୍ତୀମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ; ହେ ନୃପ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ହସ୍ତୀମାନେ ତ୍ରିଅଙ୍ଗ ସେନାକୁ ମର୍ଦ୍ଦନ କଲେ।
8.47.7
वध्यतां तत्र शूराणां क्रोशतां च परस्परम् ।
घोरमायोधनं जज्ञे पशूनां घातने यथा ॥ ८.४७.७ ॥
ସେଠାରେ ବୀରମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଡାକି ଡାକି ମରୁଥିଲେ; ପଶୁବଧ ପରି ସେ ରଣକ୍ଷେତ୍ର ଭୟଙ୍କର ହୋଇଗଲା।
8.47.8
रुधिरेण समास्तीर्णा बभौ भारत मेदिनी ।
शक्रगोपगणाकीर्णा प्रावृषीव वसुन्धरा ॥ ८.४७.८ ॥
ହେ ଭାରତ, ରକ୍ତରେ ଢାଙ୍କି ହୋଇଥିବା ସେ ପୃଥିବୀ ବର୍ଷାଋତୁରେ ଇନ୍ଦ୍ରଗୋପ କୀଟରେ ଭରା ଭୂମି ପରି ଚମକୁଥିଲା।
8.47.9
यथा वा वाससी शुक्ले महारजनरञ्जिते ।
बिभ्रती युवती श्यामा तद्वदासीद्वसुन्धरा ॥ ८.४७.९ ॥
ଧଳା ଦୁଇ ବସ୍ତ୍ର ଗାଢ଼ ଲାଲ ରଙ୍ଗରେ ରଞ୍ଜିତ କରି ପିନ୍ଧିଥିବା ଶ୍ୟାମା ଯୁବତୀ ପରି ସେ ପୃଥିବୀ ହେଲା।
8.47.10
बद्वचूडामणिधरैः शिरोभिश्चारुकुण्डलैः ।
उज्झितैर्वृषभाक्षाणां भ्राजते स्म वसुन्धरा ॥ ८.४७.१० ॥
ବାନ୍ଧିଥିବା ଚୂଡାମଣି ଧାରଣ କରିଥିବା, ସୁନ୍ଦର କୁଣ୍ଡଳଧାରୀ, ବୃଷଭାକ୍ଷ ବୀରମାନଙ୍କର କଟାଯାଇଥିବା ମୁଣ୍ଡରେ ସେ ପୃଥିବୀ ଚମକୁଥିଲା।
8.47.11
शशशोणितदिग्धेव शातकुम्भमयीव च ।
भूर्बभौ भरतश्रेष्ठ शान्तार्चिर्भिरिवानलैः ॥ ८.४७.११ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶଶକ ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣମୟ ପରି ସେ ପୃଥିବୀ ଶାନ୍ତ ଶିଖାର ଅଗ୍ନି ପରି ଚମକିଲା।
8.47.12
छिन्नानां चोत्तमाङ्गानां बाहूनां चोरुभिः सह ।
कुण्डलानां पिनद्धानां भूषणानां च भारत ॥ ८.४७.१२ ॥
ହେ ଭାରତ, କଟାଯାଇଥିବା ମୁଣ୍ଡ, ବାହୁ ଓ ଊରୁ ସହିତ, ବାନ୍ଧିଥିବା କୁଣ୍ଡଳ ଓ ଅଳଙ୍କାର ସହିତ ସେ ପୃଥିବୀ ଚମକିଲା।
8.47.13
निष्काणां हेमसूत्राणां शरीराणां च धन्विनाम् ।
चर्मणां सपताकानां सङ्घास्तत्रापतन्भुवि। ॥ ८.४७.१३ ॥
ସୁନାର ଅଳଙ୍କାର, ସୁନାର ସୂତ୍ର, ଶରୀର, ଧନୁର୍ଧର, ଢାଲ ଓ ପତାକା ସହିତ ଗଦା ସେଠାରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା।
8.47.14
प्रावृट्काले महाराज मेघा इव सविद्युतः ॥ ८.४७.१४ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ବର୍ଷା ଋତୁରେ ବିଜୁଳି ସହିତ ମେଘ ପରି।
8.47.15
स्यन्दमाना यथा भान्ति पर्वता धातुमण्डिताः ।
तथा रेजू रणे नागा रुधिरेण समाप्लुताः ॥ ८.४७.१५ ॥
ଧାତୁରେ ସଜ୍ଜିତ ପ୍ରବାହିତ ପର୍ବତ ପରି, ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ ହାତୀମାନେ ରଣରେ ଶୋଭିତ ହେଲେ।
8.47.16
तोमरान्सादिभिर्मुक्तान्प्रतिमानस्थितान्बहून् ।
हस्तैरुद्धृत्य तान्नागा बभञ्जुश्चापरे रणे ॥ ८.४७.१६ ॥
ସାଦୀମାନେ ଫିଙ୍ଗିଥିବା, ହାଉଦାରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଅନେକ ତୋମର ହାତୀମାନେ ଶୁଣ୍ଡରେ ଧରି ରଣରେ କିଛି ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
8.47.17
नाराचैश्छिन्नवर्माणो भ्राजन्ते स्म गजोत्तमाः ।
हिमागमे यथा राजन्व्यभ्रा इव महीधराः ॥ ८.४७.१७ ॥
ବାଣରେ କବଚ ଛିନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀମାନେ ଶୋଭିଲେ, ରାଜନ୍, ହେମନ୍ତ ଆସିଲେ ମେଘହୀନ ପର୍ବତ ପରି।
8.47.18
शरैः कनकपुङ्खैश्च चिता रेर्जुर्गजोत्तमाः ।
उल्काभिः सम्प्रदीप्ताग्राः पर्वता इव भारत ॥ ८.४७.१८ ॥
ସୁନା ପେଖମ ବାଣରେ ଚିହ୍ନିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀମାନେ ଶୋଭିଲେ, ହେ ଭାରତ, ଜଳୁଥିବା ମଶାଲରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପର୍ବତ ପରି।
8.47.19
केचिदभ्याहता नागैर्नागा नगवरोपमाः ।
न चेलुः समरात्तस्माच्छिन्नपक्षा इवाद्रयः ॥ ८.४७.१९ ॥
କେତେକ ହାତୀ ଅନ୍ୟ ହାତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହତ ହୋଇ, ପକ୍ଷ କଟା ପର୍ବତ ପରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତ ସମାନ ସେହି ଯୁଦ୍ଧରୁ ଟଳିଲେ ନାହିଁ।
8.47.20
अपरे प्राद्रवन्नागाः शरार्ता व्रणपीडिताः ।
प्रतिमानैश्च कुम्भैश्च पेतुरुर्व्यां महाहवे ॥ ८.४७.२० ॥
ଅନ୍ୟ ହାତୀମାନେ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ଓ ଘାଆରେ ଯନ୍ତ୍ରଣାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ପଳାଇଲେ; ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ କବଚ ଓ କୁମ୍ଭ ସହିତ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ।
8.47.21
निषेदुः सिंहवच्चान्ये नदन्तो भैरवान्रवान् ।
वेमुश्च बहवो राजंश्चुक्रुशुश्चापरे गजाः ॥ ८.४७.२१ ॥
କେତେକ ହାତୀ ସିଂହ ପରି ବସିଗଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ଅନେକ କମ୍ପିଲେ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ହାତୀମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
8.47.22
हयाश्च निहता बाणैर्हेमभाण्डविभूषिताः ।
निषेदुश्चैव मम्लुश्च बभ्रमुश्च दिशो दश ॥ ८.४७.२२ ॥
ସୁନା ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ଘୋଡ଼ାମାନେ ବାଣରେ ହତ ହେଲେ; ସେମାନେ ପଡ଼ିଗଲେ, କ୍ଳାନ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ଦଶ ଦିଗରେ ଘୂରିଲେ।
8.47.23
अपरे क्लिश्यमानाश्च व्यवेष्टन्त महीतले ।
भावान्बहुविधांश्चक्रुस्ताडिताः शरतोमरैः ॥ ८.४७.२३ ॥
ଅନ୍ୟମାନେ ଯନ୍ତ୍ରଣାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ଗଡ଼ାଗଡ଼ି ହେଲେ; ବାଣ ଓ ତୋମରରେ ଆଘାତିତ ହୋଇ ସେମାନେ ବହୁ ପ୍ରକାର ଭଙ୍ଗୀ କଲେ।
8.47.24
नरास्तु निहता भूमौ कूजन्तस्तत्र मारिप ।
दृष्ट्वा च बान्धवानन्ये पितॄनन्ये पितामहान् ॥ ८.४७.२४ ॥
ହେ ମାରିପ, ସେଠାରେ ହତ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଭୂମିରେ ଚିତ୍କାର କଲେ; କେହି ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ, କେହି ପିତୃମାନଙ୍କୁ, କେହି ପିତାମହମାନଙ୍କୁ ଦେଖି।
8.47.25
धावमानान्परांश्चान्ये दृष्ट्वान्ये तत्र भारत ।
ख्यातानि गोत्रनामानि शशंसुरितरेतरम् ॥ ८.४७.२५ ॥
ହେ ଭରତ, ସେଠାରେ କେତେକ ପଳାୟମାନ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଆଉ କେତେକ ପରସ୍ପରକୁ ବିଖ୍ୟାତ ଗୋତ୍ର ଓ ନାମ କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
8.47.26
तेषां छिन्ना महाराज भुजाः कनकभूषणाः ।
उद्वेष्टन्ते विवेष्टन्ते भ्रमन्ति ह्युत्पतन्ति च ॥ ८.४७.२६ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେମାନଙ୍କର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରରେ ସଜ୍ଜିତ ଛିନ୍ନ ବାହୁଗୁଡ଼ିକ ମୋଡ଼ି ହେଲା, ଜଡ଼ାଇ ଗଲା, ଘୂରିଲା ଓ ଉଛୁଳି ପଡ଼ିଲା।
8.47.27
निपतन्ति तथैवान्ये स्फुरन्ति च सहस्रशः ।
वेगांश्चान्ये रमे चक्रुः पञ्चास्या इव पन्नगाः ॥ ८.४७.२७ ॥
ସେହିପରି ଅନ୍ୟମାନେ ପଡ଼ିଲେ, ହଜାର ହଜାର ଥର କମ୍ପିଲେ। ଆଉ କେତେକ ପଞ୍ଚ ଫଣା ସର୍ପ ପରି ବେଗରେ ଗତି କଲେ।
8.47.28
ते भुजा भोगिभोगाभाश्चन्दनाक्ता विशाम्पते ।
लोहितार्द्रा भृशं रेजुस्तपनीयध्वजा इव ॥ ८.४७.२८ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପାଳକ, ସେହି ବାହୁଗୁଡ଼ିକ ସର୍ପ-କୁଣ୍ଡଳୀ ପରି, ଚନ୍ଦନ ଲିପ୍ତ, ରକ୍ତରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଭିଜା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱଜା ପରି ଝଲସୁଥିଲେ।
8.47.29
वर्तमाने तथा घोरे सङ्कुले सर्वतो दिशम् ।
अविज्ञाताः स्म युध्यन्ते विनिघ्नन्तः परस्परम् ॥ ८.४७.२९ ॥
ଏହିପରି ଭୟଙ୍କର, ସର୍ବଦିଗରେ କୋଳାହଳ ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ, ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କରି, ଚିହ୍ନି ନ ପାରି ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
8.47.30
भौमेन रजसाकीर्णे शस्त्रसम्पातसङ्कुले ।
नैव स्वे न परे राजन्व्यज्ञायन्त तमोवृताः ॥ ८.४७.३० ॥
ହେ ରାଜନ, ଧୂଳିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅସ୍ତ୍ରପତନରେ ସଂକୁଳ ସେହି କୋଳାହଳରେ, ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ ଲୋକେ ନିଜର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟର କାହାକୁ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
8.47.31
तथा तदभवद्युद्धं घोररूपं भयानकम् ।
लोहितोदा महानद्यः प्रसस्रुस्तत्र चासकृत् ॥ ८.४७.३१ ॥
ଏହିପରି ସେହି ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୀଷଣ ରୂପ ଧାରଣ କଲା। ସେଠାରେ ରକ୍ତ ହିଁ ଯାହାର ଜଳ, ଏପରି ମହାନଦୀ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ।
8.47.32
शीर्षपाषाणसञ्छन्नाः केशशैवलशाद्वलाः ।
अस्थिमीनसमाकीर्णा धनुःशरगदोडुपाः ॥ ८.४७.३२ ॥
ସେହି ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ମୁଣ୍ଡରୂପୀ ପଥରରେ ଆବୃତ ଥିଲା; କେଶ ଶେଓଳ ଓ ସବୁଜ ଘାସ ପରି ଥିଲା। ହାଡ଼ ମାଛ ପରି ଭରା ଥିଲା; ଧନୁ, ବାଣ ଓ ଗଦା ଡଙ୍ଗା ପରି ଥିଲା।
8.47.33
मांसशोणितपङ्किन्यो घोररूपाः सुदारुणाः ।
नदीः प्रवर्तयामासुः सोणितौघविवर्धिनीः ॥ ८.४७.३३ ॥
ମାଂସ ଓ ରକ୍ତର କାଦୁଅରେ ଭରା, ଭୟଙ୍କର ରୂପର, ଅତି ଭୀଷଣ, ରକ୍ତସ୍ରୋତରେ ବଢ଼ୁଥିବା ନଦୀଗୁଡ଼ିକୁ ସେମାନେ ପ୍ରବାହିତ କଲେ।
8.47.34
भीरुवित्रासकारिण्यः शूराणां हर्षवर्धनाः ।
ता नद्यो घोररूपास्तु नयन्त्यो यमसादनम् ॥ ८.४७.३४ ॥
ସେହି ଭୟଙ୍କର ରୂପର ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ଭୀରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ଓ ତ୍ରାସ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲା, ଶୂରମାନଙ୍କର ହର୍ଷ ବଢ଼ାଉଥିଲା ଏବଂ ଯମଲୋକକୁ ଘେନି ଯାଉଥିଲା।
8.47.35
अवगाढान्मज्जयन्त्यः क्षत्रस्याजनयन्भयम् ।
क्रव्यादानां नरव्याघ्र नर्दतां तत्रतत्र ह ॥ ८.४७.३५ ॥
ସେଥିରେ ଓହ୍ଲାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ବୁଡ଼ାଇ ସେମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ହେ ନରବ୍ୟାଘ୍ର, ସେଠାରେ ସେଠାରେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ମାଂସଭୋଜୀଙ୍କ ଭୟ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।
8.47.36
घोरमायोधनं जज्ञे प्रेतराजपुरोपमम् ।
उत्थितान्यगणेयानि कबन्धानि समन्ततः ॥ ८.४७.३६ ॥
ସେହି ରଣଭୂମି ଭୟଙ୍କର ହେଲା, ପ୍ରେତରାଜ ଯମଙ୍କ ନଗରୀ ପରି। ଚାରିଆଡ଼େ ଅଗଣିତ ମୁଣ୍ଡହୀନ ଶରୀର ଉଠି ଠିଆ ହେଲେ।
8.47.37
नृत्यन्ति वै भूतगणाः सुतृप्ता मांसशोणितैः ।
पीत्वा च शोणितं तत्र वसां भुक्त्वा च भारत ॥ ८.४७.३७ ॥
ଭୂତଗଣ ମାଂସ ଓ ରକ୍ତରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୃପ୍ତ ହୋଇ ନାଚୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ରକ୍ତ ପାନ କରି ଓ ଚର୍ବି ଭୋଜନ କରି, ହେ ଭାରତ।
8.47.38
मेदोमज्जावसामत्तास्तृप्ता मांसस्य चैव ह ।
धावमानाः स्म दृश्यन्ते काकगृघ्रबकास्तथा ॥ ८.४७.३८ ॥
ମେଦ, ମଜ୍ଜା ଓ ବସାରେ ମତ୍ତ ଏବଂ ମାଂସରେ ତୃପ୍ତ ହୋଇ, କାଉ, ଶାଗୁଣା ଓ ବଗ ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଦେଖାଗଲା।
8.47.39
शूरास्तु समरे राजन्भयं त्यक्त्वा सुदुस्त्यजम् ।
योधव्रतसमाख्याताश्चक्रुः कर्माण्यभीतवत् ॥ ८.४७.३९ ॥
ମାତ୍ର ହେ ରାଜନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୂରମାନେ ଅତି କଷ୍ଟରେ ଛାଡ଼ିହେଉଥିବା ଭୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ଯୋଦ୍ଧାବ୍ରତରେ ଖ୍ୟାତ ହୋଇ, ନିର୍ଭୟ ପରି କର୍ମ କଲେ।
8.47.40
शरशक्तिसमाकीर्णे क्रव्यादगणसङ्कुले ।
व्यचरन्त रणे शूराः ख्यापयन्तः स्वपौरुषम् ॥ ८.४७.४० ॥
ବାଣ ଓ ଶକ୍ତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ମାଂସଭକ୍ଷୀ ପ୍ରାଣୀଗଣର ଦଳରେ ଭରା ରଣକ୍ଷେତ୍ରରେ ଶୂରମାନେ ନିଜ ପୌରୁଷ ପ୍ରକାଶ କରି ବିଚରଣ କଲେ।
8.47.41
अन्योन्यं श्रावयन्ति स्म नामगोत्राणि भारत ।
पितृनामानि च रणे गोत्रनामानि वा विभो ॥ ८.४७.४१ ॥
ହେ ଭାରତ, ସେମାନେ ରଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ନିଜ ନାମ ଓ ଗୋତ୍ର ଶୁଣାଉଥିଲେ; ହେ ବିଭୋ, ନିଜ ପିତୃମାନଙ୍କ ନାମ ଓ ଗୋତ୍ରନାମ ମଧ୍ୟ।
8.47.42
श्रावयाणाश्च बहवस्तत्र योधा विशाम्पते ।
अन्योन्यमवमृद्रन्तः शक्तितोमरपट्टसैः ॥ ८.४७.४२ ॥
ହେ ବିଶାମ୍ପତି, ସେଠାରେ ଅନେକ ଯୋଦ୍ଧା ପରସ୍ପରକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ଶକ୍ତି, ତୋମର ଓ ପଟ୍ଟସ ଦ୍ୱାରା ପରସ୍ପରକୁ ଦଳିତ କରୁଥିଲେ।
8.47.43
वर्तमाने तथा युद्धे घोररूपे सुदारुणे ।
व्यषीदत्कौरवी सेना भिन्ना नौरिव सागरे ॥ ८.४७.४३ ॥
ଏହିପରି ଭୟଙ୍କର ଓ ଅତି ଦାରୁଣ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ, କୌରବ ସେନା ସମୁଦ୍ରରେ ଭଗ୍ନ ନୌକା ପରି ବିଷାଦରେ ବୁଡ଼ିଗଲା।