മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.47.1
क्षत्रियास्ते महाराज परस्परवधैषिणः ।
अन्योन्यं समरे जघ्नुः कृतवैरा महौजसः ॥ ८.४७.१ ॥
മഹാരാജാവേ, പരസ്പരം വധിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ആ ക്ഷത്രിയർ, വൈരം വളർത്തി, മഹാശക്തിയോടെ യുദ്ധത്തിൽ പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചു.
8.47.2
रथौघाश्च हयौघाश्च नरौघाश्च समन्ततः ।
गजौघाश्च महाराज संसक्ताश्च परस्परम् ॥ ८.४७.२ ॥
മഹാരാജാവേ, എല്ലായിടത്തും രഥസമൂഹങ്ങളും കുതിരക്കൂട്ടങ്ങളും മനുഷ്യക്കൂട്ടങ്ങളും ആനക്കൂട്ടങ്ങളും പരസ്പരം കൂട്ടിമുട്ടി.
8.47.3
गदानां परिघाणां च शक्तीनां च परस्परम् ।
प्रासानां भिण्डिपालानां मुसुण्ठीनां च सर्वशः ॥ ८.४७.३ ॥
ഗദകളും പരിഘങ്ങളും ശക്തികളും പ്രാസങ്ങളും ഭിണ്ഡിപാലങ്ങളും മുസുണ്ഠികളും എല്ലായിടത്തും പരസ്പരം കൂട്ടിമുട്ടി.
8.47.4
सम्पातं चानुपश्याम सङ्ग्रामे भृशदारुणे ।
शलभा इव सम्पेतुः शरवृष्ट्यः समन्ततः ॥ ८.४७.४ ॥
ആ അതിഭയങ്കരമായ യുദ്ധത്തിൽ വെട്ടുക്കിളികളെപ്പോലെ എല്ലായിടത്തും അമ്പുമഴകൾ പതിക്കുന്നത് ഞങ്ങൾ കണ്ടു.
8.47.5
नागान्नागाः समासाद्य व्यधमन्त परस्परम् ।
हया हयांश्च समरे रथिनो रथिनस्तथा ॥ ८.४७.५ ॥
ആനകൾ ആനകളെ സമീപിച്ച് പരസ്പരം പ്രഹരിച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ കുതിരകൾ കുതിരകളെയും രഥികൾ രഥികളെയും ആക്രമിച്ചു.
8.47.6
पत्तयः पत्तिसङ्घांश्च हयसङ्घांश्च पत्तयः ।
पत्तयो रथमातङ्गान्रथा हस्त्यश्वमेव च।
नागाश्च समरे त्र्यङ्गं ममृदुः शीघ्रगा नृप ॥ ८.४७.६ ॥
കാലാൾ കാലാൾക്കൂട്ടങ്ങളെയും കുതിരപ്പടയെയും രഥങ്ങളെയും ആനകളെയും ആക്രമിച്ചു; രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ വേഗത്തിൽ ചലിക്കുന്ന ആനകൾ ത്രയംഗസേനയെ ഞെരിച്ചുകളഞ്ഞു.
8.47.7
वध्यतां तत्र शूराणां क्रोशतां च परस्परम् ।
घोरमायोधनं जज्ञे पशूनां घातने यथा ॥ ८.४७.७ ॥
അവിടെ വീരന്മാർ പരസ്പരം വിളിച്ചുകൊണ്ട് വധിക്കപ്പെട്ടു; ആ യുദ്ധഭൂമി മൃഗങ്ങളെ കൊല്ലുന്ന സ്ഥലംപോലെ ഭയങ്കരമായി.
8.47.8
रुधिरेण समास्तीर्णा बभौ भारत मेदिनी ।
शक्रगोपगणाकीर्णा प्रावृषीव वसुन्धरा ॥ ८.४७.८ ॥
ഭാരതാ, രക്തംകൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ട ആ ഭൂമി മഴക്കാലത്ത് ഇന്ദ്രഗോപ കീടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ഭൂമിപോലെ തിളങ്ങി.
8.47.9
यथा वा वाससी शुक्ले महारजनरञ्जिते ।
बिभ्रती युवती श्यामा तद्वदासीद्वसुन्धरा ॥ ८.४७.९ ॥
വെളുത്ത രണ്ടു വസ്ത്രങ്ങൾ വലിയ ചുവപ്പുചായത്തിൽ മുക്കി ധരിച്ച യുവതിയെപ്പോലെ ആ ഭൂമി ആയി.
8.47.10
बद्वचूडामणिधरैः शिरोभिश्चारुकुण्डलैः ।
उज्झितैर्वृषभाक्षाणां भ्राजते स्म वसुन्धरा ॥ ८.४७.१० ॥
കെട്ടിയ ചൂഡാമണി ധരിച്ചവരും മനോഹര കുണ്ഡലങ്ങളുള്ളവരുമായ, വൃഷഭാക്ഷ വീരന്മാരുടെ വെട്ടിയ തലകളാൽ ആ ഭൂമി തിളങ്ങി.
8.47.11
शशशोणितदिग्धेव शातकुम्भमयीव च ।
भूर्बभौ भरतश्रेष्ठ शान्तार्चिर्भिरिवानलैः ॥ ८.४७.११ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, മുയലിന്റെ രക്തം പൂശിയതുപോലെയും സ്വർണ്ണമയമായതുപോലെയും ആ ഭൂമി, ശമിച്ച ജ്വാലകളുള്ള അഗ്നികൾപോലെ തിളങ്ങി.
8.47.12
छिन्नानां चोत्तमाङ्गानां बाहूनां चोरुभिः सह ।
कुण्डलानां पिनद्धानां भूषणानां च भारत ॥ ८.४७.१२ ॥
ഭാരതാ, വെട്ടിയ തലകളും ഭുജങ്ങളും തുടകളും, ബന്ധിച്ച കുണ്ഡലങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും ചേർന്ന് ആ ഭൂമി തിളങ്ങി.
8.47.13
निष्काणां हेमसूत्राणां शरीराणां च धन्विनाम् ।
चर्मणां सपताकानां सङ्घास्तत्रापतन्भुवि। ॥ ८.४७.१३ ॥
സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളും സ്വർണ്ണച്ചരടുകളും ശരീരങ്ങളും വില്ലാളികളും പരിചകളും കൊടികളോടുകൂടിയവയുമായ കൂമ്പാരങ്ങൾ അവിടെ ഭൂമിയിൽ വീണു.
8.47.14
प्रावृट्काले महाराज मेघा इव सविद्युतः ॥ ८.४७.१४ ॥
മഹാരാജാവേ, വർഷകാലത്ത് മിന്നലോടുകൂടിയ മേഘങ്ങൾ പോലെ.
8.47.15
स्यन्दमाना यथा भान्ति पर्वता धातुमण्डिताः ।
तथा रेजू रणे नागा रुधिरेण समाप्लुताः ॥ ८.४७.१५ ॥
ധാതുക്കളാൽ അലങ്കരിച്ച ഒഴുകുന്ന പർവതങ്ങൾ പോലെ, രക്തത്തിൽ കുളിച്ച ആനകൾ യുദ്ധത്തിൽ പ്രകാശിച്ചു.
8.47.16
तोमरान्सादिभिर्मुक्तान्प्रतिमानस्थितान्बहून् ।
हस्तैरुद्धृत्य तान्नागा बभञ्जुश्चापरे रणे ॥ ८.४७.१६ ॥
സവാരിക്കാർ എറിഞ്ഞ, അമ്പാരികളിൽ നിന്ന പല തോമരങ്ങളും ആനകൾ തുമ്പിക്കൈകൊണ്ട് പിടിച്ചെടുത്ത് യുദ്ധത്തിൽ ഒടിച്ചു.
8.47.17
नाराचैश्छिन्नवर्माणो भ्राजन्ते स्म गजोत्तमाः ।
हिमागमे यथा राजन्व्यभ्रा इव महीधराः ॥ ८.४७.१७ ॥
അസ്ത്രങ്ങളാൽ കവചം പിളർന്ന ശ്രേഷ്ഠ ആനകൾ പ്രകാശിച്ചു, രാജാവേ, ഹിമകാലം വരുമ്പോൾ മേഘമില്ലാത്ത പർവതങ്ങൾ പോലെ.
8.47.18
शरैः कनकपुङ्खैश्च चिता रेर्जुर्गजोत्तमाः ।
उल्काभिः सम्प्रदीप्ताग्राः पर्वता इव भारत ॥ ८.४७.१८ ॥
സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ള അമ്പുകളാൽ അടയാളപ്പെട്ട ശ്രേഷ്ഠ ആനകൾ പ്രകാശിച്ചു, ഭാരതാ, ജ്വലിക്കുന്ന പന്തങ്ങളാൽ തിളങ്ങുന്ന പർവതങ്ങൾ പോലെ.
8.47.19
केचिदभ्याहता नागैर्नागा नगवरोपमाः ।
न चेलुः समरात्तस्माच्छिन्नपक्षा इवाद्रयः ॥ ८.४७.१९ ॥
ചില ആനകൾ മറ്റ് ആനകളാൽ പ്രഹരമേറ്റ്, ചിറകറുത്ത പർവതങ്ങളെപ്പോലെ, ശ്രേഷ്ഠ പർവതങ്ങൾക്കു തുല്യരായി ആ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് ഇളകിയില്ല.
8.47.20
अपरे प्राद्रवन्नागाः शरार्ता व्रणपीडिताः ।
प्रतिमानैश्च कुम्भैश्च पेतुरुर्व्यां महाहवे ॥ ८.४७.२० ॥
മറ്റ് ആനകൾ അമ്പുകളാൽ പീഡിതരായി, മുറിവുകളാൽ വേദനിച്ച് ഓടി; ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ കവചങ്ങളോടും കുംഭങ്ങളോടും കൂടി ഭൂമിയിൽ വീണു.
8.47.21
निषेदुः सिंहवच्चान्ये नदन्तो भैरवान्रवान् ।
वेमुश्च बहवो राजंश्चुक्रुशुश्चापरे गजाः ॥ ८.४७.२१ ॥
ചില ആനകൾ സിംഹങ്ങളെപ്പോലെ ഇരുന്നു, മറ്റുള്ളവ ഭയങ്കര ശബ്ദങ്ങൾ മുഴക്കി; രാജാവേ, പലതും വിറച്ചു, മറ്റു ആനകൾ നിലവിളിച്ചു.
8.47.22
हयाश्च निहता बाणैर्हेमभाण्डविभूषिताः ।
निषेदुश्चैव मम्लुश्च बभ्रमुश्च दिशो दश ॥ ८.४७.२२ ॥
സ്വർണ്ണാലങ്കാരങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച കുതിരകൾ അമ്പുകളാൽ വധിക്കപ്പെട്ടു; അവ വീണു, തളർന്നു, പത്തു ദിക്കുകളിലും അലഞ്ഞു.
8.47.23
अपरे क्लिश्यमानाश्च व्यवेष्टन्त महीतले ।
भावान्बहुविधांश्चक्रुस्ताडिताः शरतोमरैः ॥ ८.४७.२३ ॥
മറ്റുള്ളവർ വേദനിച്ച് നിലത്തിൽ ഉരുണ്ടു; അമ്പുകളും തോമരങ്ങളും കൊണ്ട് അടിയേറ്റ് പലവിധ ഭാവങ്ങൾ കാണിച്ചു.
8.47.24
नरास्तु निहता भूमौ कूजन्तस्तत्र मारिप ।
दृष्ट्वा च बान्धवानन्ये पितॄनन्ये पितामहान् ॥ ८.४७.२४ ॥
മാരിപ, അവിടെ വധിക്കപ്പെട്ട മനുഷ്യർ നിലത്തിൽ നിലവിളിച്ചു; ചിലർ ബന്ധുക്കളെയും, ചിലർ പിതാക്കന്മാരെയും, ചിലർ മുത്തച്ഛന്മാരെയും കണ്ടു.
8.47.25
धावमानान्परांश्चान्ये दृष्ट्वान्ये तत्र भारत ।
ख्यातानि गोत्रनामानि शशंसुरितरेतरम् ॥ ८.४७.२५ ॥
ഭാരത, അവിടെ ഓടുന്ന മറ്റുള്ളവരെ കണ്ട് ചിലർ പ്രസിദ്ധമായ ഗോത്രനാമങ്ങൾ പരസ്പരം പറഞ്ഞു.
8.47.26
तेषां छिन्ना महाराज भुजाः कनकभूषणाः ।
उद्वेष्टन्ते विवेष्टन्ते भ्रमन्ति ह्युत्पतन्ति च ॥ ८.४७.२६ ॥
മഹാരാജാവേ, അവരുടെ സ്വർണാഭരണങ്ങളണിഞ്ഞ മുറിഞ്ഞ ഭുജങ്ങൾ പുളഞ്ഞു, ചുരുണ്ടു, കറങ്ങി, തെറിച്ചുയർന്നു.
8.47.27
निपतन्ति तथैवान्ये स्फुरन्ति च सहस्रशः ।
वेगांश्चान्ये रमे चक्रुः पञ्चास्या इव पन्नगाः ॥ ८.४७.२७ ॥
അതുപോലെ മറ്റുള്ളവ വീണു; ആയിരക്കണക്കിന് വിറച്ചു. വേറെ ചിലത് അഞ്ചു തലയുള്ള സർപ്പങ്ങളെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ ചലിച്ചു.
8.47.28
ते भुजा भोगिभोगाभाश्चन्दनाक्ता विशाम्पते ।
लोहितार्द्रा भृशं रेजुस्तपनीयध्वजा इव ॥ ८.४७.२८ ॥
ജനപാലകാ, ആ ഭുജങ്ങൾ സർപ്പചുരുളുകൾ പോലെയും ചന്dനം പൂശിയവയും രക്തത്തിൽ കുതിർന്നവയും സ്വർണ്ണക്കൊടികൾ പോലെ തിളങ്ങിയവയുമായിരുന്നു.
8.47.29
वर्तमाने तथा घोरे सङ्कुले सर्वतो दिशम् ।
अविज्ञाताः स्म युध्यन्ते विनिघ्नन्तः परस्परम् ॥ ८.४७.२९ ॥
ഇങ്ങനെ ഭയങ്കരമായ, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും തിങ്ങിയ കോലാഹലം നടക്കുമ്പോൾ, പരസ്പരം അടിച്ചുകൊണ്ട്, തിരിച്ചറിയാതെ അവർ യുദ്ധം ചെയ്തു.
8.47.30
भौमेन रजसाकीर्णे शस्त्रसम्पातसङ्कुले ।
नैव स्वे न परे राजन्व्यज्ञायन्त तमोवृताः ॥ ८.४७.३० ॥
രാജാവേ, പൊടിയാൽ നിറഞ്ഞ, ആയുധങ്ങൾ വീണ് തിങ്ങിയ ആ കോലാഹലത്തിൽ, ഇരുട്ടിൽ മൂടപ്പെട്ടവർക്ക് സ്വന്തക്കാരെയോ മറ്റുള്ളവരെയോ തിരിച്ചറിയാനായില്ല.
8.47.31
तथा तदभवद्युद्धं घोररूपं भयानकम् ।
लोहितोदा महानद्यः प्रसस्रुस्तत्र चासकृत् ॥ ८.४७.३१ ॥
ഇങ്ങനെ ആ യുദ്ധം ഭയങ്കരവും ഭീതിദവുമായ രൂപം പ്രാപിച്ചു. അവിടെ രക്തമാകുന്ന ജലമുള്ള മഹാനദികൾ പലതവണ ഒഴുകി.
8.47.32
शीर्षपाषाणसञ्छन्नाः केशशैवलशाद्वलाः ।
अस्थिमीनसमाकीर्णा धनुःशरगदोडुपाः ॥ ८.४७.३२ ॥
ആ നദികൾ തലകളാകുന്ന കല്ലുകളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു; മുടി പായലും പച്ചപ്പുല്ലും പോലെയായിരുന്നു. അസ്ഥികൾ മീനുകളെപ്പോലെ നിറഞ്ഞുകിടന്നു; വില്ലും അമ്പും ഗദയും തോണികളായിരുന്നു.
8.47.33
मांसशोणितपङ्किन्यो घोररूपाः सुदारुणाः ।
नदीः प्रवर्तयामासुः सोणितौघविवर्धिनीः ॥ ८.४७.३३ ॥
മാംസവും രക്തവും ചേർന്ന ചേറുള്ള, ഭയങ്കര രൂപവും അതിദാരുണവുമായ, രക്തപ്രവാഹത്താൽ വളരുന്ന നദികളെ അവർ ഒഴുക്കി.
8.47.34
भीरुवित्रासकारिण्यः शूराणां हर्षवर्धनाः ।
ता नद्यो घोररूपास्तु नयन्त्यो यमसादनम् ॥ ८.४७.३४ ॥
ആ ഭയങ്കര രൂപമുള്ള നദികൾ ഭീരുക്കളിൽ ഭീതിയും ത്രാസവും ഉണ്ടാക്കി; ശൂരന്മാരുടെ സന്തോഷം വർധിപ്പിച്ചു; യമന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
8.47.35
अवगाढान्मज्जयन्त्यः क्षत्रस्याजनयन्भयम् ।
क्रव्यादानां नरव्याघ्र नर्दतां तत्रतत्र ह ॥ ८.४७.३५ ॥
അവയിൽ ഇറങ്ങിയവരെ മുക്കിക്കൊണ്ട് അവ ക്ഷത്രിയരിൽ ഭയം ഉണ്ടാക്കി. ഓ നരവ്യാഘ്രാ, അവിടവിടെ ഗർജിക്കുന്ന മാംസഭോജികളുടെ ഭയവുമുണ്ടായിരുന്നു.
8.47.36
घोरमायोधनं जज्ञे प्रेतराजपुरोपमम् ।
उत्थितान्यगणेयानि कबन्धानि समन्ततः ॥ ८.४७.३६ ॥
ആ യുദ്ധരംഗം ഭയങ്കരമായി; പ്രേതരാജനായ യമന്റെ നഗരത്തിനു തുല്യമായി. എല്ലാ ദിക്കിലും എണ്ണമറ്റ തലയില്ലാത്ത ഉടലുകൾ എഴുന്നേറ്റുനിന്നു.
8.47.37
नृत्यन्ति वै भूतगणाः सुतृप्ता मांसशोणितैः ।
पीत्वा च शोणितं तत्र वसां भुक्त्वा च भारत ॥ ८.४७.३७ ॥
ഭൂതഗണങ്ങൾ മാംസരക്തങ്ങളാൽ പൂർണമായി തൃപ്തരായി നൃത്തം ചെയ്തു. അവിടെ രക്തം കുടിച്ചും കൊഴുപ്പ് ഭക്ഷിച്ചും, ഹേ ഭാരത.
8.47.38
मेदोमज्जावसामत्तास्तृप्ता मांसस्य चैव ह ।
धावमानाः स्म दृश्यन्ते काकगृघ्रबकास्तथा ॥ ८.४७.३८ ॥
കൊഴുപ്പ്, മജ്ജ, വസ എന്നിവകൊണ്ട് മത്തരായി, മാംസംകൊണ്ട് തൃപ്തരായി, കാക്കകളും കഴുകന്മാരും കൊക്കുകളും ഓടുന്നതായി കാണപ്പെട്ടു.
8.47.39
शूरास्तु समरे राजन्भयं त्यक्त्वा सुदुस्त्यजम् ।
योधव्रतसमाख्याताश्चक्रुः कर्माण्यभीतवत् ॥ ८.४७.३९ ॥
എന്നാൽ ഹേ രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ വീരന്മാർ അതികഠിനമായി ഉപേക്ഷിക്കാവുന്ന ഭയം വിട്ട്, യോദ്ധൃവ്രതത്താൽ പ്രസിദ്ധരായി, നിർഭയരെപ്പോലെ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു.
8.47.40
शरशक्तिसमाकीर्णे क्रव्यादगणसङ्कुले ।
व्यचरन्त रणे शूराः ख्यापयन्तः स्वपौरुषम् ॥ ८.४७.४० ॥
അമ്പുകളും ശക്തികളും നിറഞ്ഞ, മാംസഭക്ഷകജീവികളുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ തിങ്ങിയ യുദ്ധഭൂമിയിൽ വീരന്മാർ തങ്ങളുടെ പൗരുഷം വിളംബരം ചെയ്തുകൊണ്ട് സഞ്ചരിച്ചു.
8.47.41
अन्योन्यं श्रावयन्ति स्म नामगोत्राणि भारत ।
पितृनामानि च रणे गोत्रनामानि वा विभो ॥ ८.४७.४१ ॥
ഹേ ഭാരത, അവർ യുദ്ധത്തിൽ പരസ്പരം തങ്ങളുടെ പേരുകളും ഗോത്രങ്ങളും വിളിച്ചുപറഞ്ഞു; ഹേ വിഭോ, പിതാക്കന്മാരുടെ പേരുകളും ഗോത്രനാമങ്ങളും പറഞ്ഞു.
8.47.42
श्रावयाणाश्च बहवस्तत्र योधा विशाम्पते ।
अन्योन्यमवमृद्रन्तः शक्तितोमरपट्टसैः ॥ ८.४७.४२ ॥
ഹേ വിശാംപതേ, അവിടെ അനേകം യോദ്ധാക്കൾ പരസ്പരം വെല്ലുവിളിച്ചുകൊണ്ട്, ശക്തി, തോമരം, പട്ടസം എന്നിവകൊണ്ട് പരസ്പരം ഞെരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
8.47.43
वर्तमाने तथा युद्धे घोररूपे सुदारुणे ।
व्यषीदत्कौरवी सेना भिन्ना नौरिव सागरे ॥ ८.४७.४३ ॥
ഇങ്ങനെ ഭയങ്കരവും അതിദാരുണവുമായ യുദ്ധം നടക്കുമ്പോൾ, കൗരവസേന സമുദ്രത്തിൽ തകർന്ന തോണിപോലെ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി.