ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.47.1
क्षत्रियास्ते महाराज परस्परवधैषिणः ।
अन्योन्यं समरे जघ्नुः कृतवैरा महौजसः ॥ ८.४७.१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ, ਵੈਰ ਪਾਲੇ ਹੋਏ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਖੱਤਰੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
8.47.2
रथौघाश्च हयौघाश्च नरौघाश्च समन्ततः ।
गजौघाश्च महाराज संसक्ताश्च परस्परम् ॥ ८.४७.२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਚੁਫੇਰੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਏ।
8.47.3
गदानां परिघाणां च शक्तीनां च परस्परम् ।
प्रासानां भिण्डिपालानां मुसुण्ठीनां च सर्वशः ॥ ८.४७.३ ॥
ਗਦਾਵਾਂ, ਪਰਿਘਾਂ, ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਪ੍ਰਾਸਾਂ, ਭਿੰਡੀਪਾਲਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸੁੰਠੀਆਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾਈਆਂ।
8.47.4
सम्पातं चानुपश्याम सङ्ग्रामे भृशदारुणे ।
शलभा इव सम्पेतुः शरवृष्ट्यः समन्ततः ॥ ८.४७.४ ॥
ਉਸ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਟਿੱਡੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚੁਫੇਰੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।
8.47.5
नागान्नागाः समासाद्य व्यधमन्त परस्परम् ।
हया हयांश्च समरे रथिनो रथिनस्तथा ॥ ८.४७.५ ॥
ਹਾਥੀ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਘੋੜੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਰਥੀ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲੱਗੇ।
8.47.6
पत्तयः पत्तिसङ्घांश्च हयसङ्घांश्च पत्तयः ।
पत्तयो रथमातङ्गान्रथा हस्त्यश्वमेव च।
नागाश्च समरे त्र्यङ्गं ममृदुः शीघ्रगा नृप ॥ ८.४७.६ ॥
ਪੈਦਲ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਪੈਦਲ ਟੋਲੀਆਂ ਨੂੰ, ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਿਆ; ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਸਲ ਦਿੱਤਾ।
8.47.7
वध्यतां तत्र शूराणां क्रोशतां च परस्परम् ।
घोरमायोधनं जज्ञे पशूनां घातने यथा ॥ ८.४७.७ ॥
ਉੱਥੇ ਸੂਰਮੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹੋਏ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ; ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਕਤਲ ਵਾਂਗ ਉਹ ਰਣਭੂਮੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਈ।
8.47.8
रुधिरेण समास्तीर्णा बभौ भारत मेदिनी ।
शक्रगोपगणाकीर्णा प्रावृषीव वसुन्धरा ॥ ८.४७.८ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲੀ ਉਹ ਧਰਤੀ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰਗੋਪ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
8.47.9
यथा वा वाससी शुक्ले महारजनरञ्जिते ।
बिभ्रती युवती श्यामा तद्वदासीद्वसुन्धरा ॥ ८.४७.९ ॥
ਚਿੱਟੇ ਦੋ ਕਪੜੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਰੰਗੇ ਹੋਏ ਪਹਿਨੀ ਸਾਂਵਲੀ ਜਵਾਨ ਔਰਤ ਵਾਂਗ ਉਹ ਧਰਤੀ ਹੋ ਗਈ।
8.47.10
बद्वचूडामणिधरैः शिरोभिश्चारुकुण्डलैः ।
उज्झितैर्वृषभाक्षाणां भ्राजते स्म वसुन्धरा ॥ ८.४७.१० ॥
ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਚੂੜਾਮਣੀਆਂ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਡਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾਕ੍ਸ਼ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਧਰਤੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
8.47.11
शशशोणितदिग्धेव शातकुम्भमयीव च ।
भूर्बभौ भरतश्रेष्ठ शान्तार्चिर्भिरिवानलैः ॥ ८.४७.११ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਖਰਗੋਸ਼ ਦੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਉਹ ਧਰਤੀ ਬੁਝੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕੀ।
8.47.12
छिन्नानां चोत्तमाङ्गानां बाहूनां चोरुभिः सह ।
कुण्डलानां पिनद्धानां भूषणानां च भारत ॥ ८.४७.१२ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਿਰਾਂ, ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਪੱਟਾਂ ਨਾਲ, ਬੰਨ੍ਹੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਧਰਤੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
8.47.13
निष्काणां हेमसूत्राणां शरीराणां च धन्विनाम् ।
चर्मणां सपताकानां सङ्घास्तत्रापतन्भुवि। ॥ ८.४७.१३ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਰੀਰ, ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ, ਢਾਲਾਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਸਮੇਤ ਢੇਰ ਉੱਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
8.47.14
प्रावृट्काले महाराज मेघा इव सविद्युतः ॥ ८.४७.१४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ।
8.47.15
स्यन्दमाना यथा भान्ति पर्वता धातुमण्डिताः ।
तथा रेजू रणे नागा रुधिरेण समाप्लुताः ॥ ८.४७.१५ ॥
ਧਾਤੂਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਵਹਿੰਦੇ ਪਰਬਤਾਂ ਵਾਂਗ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹਾਥੀ ਰਣ ਵਿੱਚ ਚਮਕੇ।
8.47.16
तोमरान्सादिभिर्मुक्तान्प्रतिमानस्थितान्बहून् ।
हस्तैरुद्धृत्य तान्नागा बभञ्जुश्चापरे रणे ॥ ८.४७.१६ ॥
ਸਵਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟੇ ਗਏ, ਅੰਬਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤੋਮਰਾਂ ਨੂੰ ਹਾਥੀਆਂ ਨੇ ਸੁੰਡ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।
8.47.17
नाराचैश्छिन्नवर्माणो भ्राजन्ते स्म गजोत्तमाः ।
हिमागमे यथा राजन्व्यभ्रा इव महीधराः ॥ ८.४७.१७ ॥
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕਵਚ ਕੱਟੇ ਗਏ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀ ਚਮਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਿਆਲ ਦੇ ਆਗਮਨ ਤੇ ਬੱਦਲ ਰਹਿਤ ਪਰਬਤਾਂ ਵਾਂਗ।
8.47.18
शरैः कनकपुङ्खैश्च चिता रेर्जुर्गजोत्तमाः ।
उल्काभिः सम्प्रदीप्ताग्राः पर्वता इव भारत ॥ ८.४७.१८ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀ ਚਮਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਬਲਦੀਆਂ ਮਸ਼ਾਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਪਰਬਤਾਂ ਵਾਂਗ।
8.47.19
केचिदभ्याहता नागैर्नागा नगवरोपमाः ।
न चेलुः समरात्तस्माच्छिन्नपक्षा इवाद्रयः ॥ ८.४७.१९ ॥
ਕੁਝ ਹਾਥੀ ਦੂਜੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਖੰਭ ਕੱਟੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਉਸ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਨਾ ਹਿੱਲੇ।
8.47.20
अपरे प्राद्रवन्नागाः शरार्ता व्रणपीडिताः ।
प्रतिमानैश्च कुम्भैश्च पेतुरुर्व्यां महाहवे ॥ ८.४७.२० ॥
ਹੋਰ ਹਾਥੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜੇ; ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਵਚਾਂ ਅਤੇ ਕੁੰਭਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
8.47.21
निषेदुः सिंहवच्चान्ये नदन्तो भैरवान्रवान् ।
वेमुश्च बहवो राजंश्चुक्रुशुश्चापरे गजाः ॥ ८.४७.२१ ॥
ਕੁਝ ਹਾਥੀ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਬੈਠ ਗਏ, ਹੋਰ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜਦੇ ਰਹੇ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬਹੁਤ ਕੰਬੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਹਾਥੀ ਚੀਕੇ।
8.47.22
हयाश्च निहता बाणैर्हेमभाण्डविभूषिताः ।
निषेदुश्चैव मम्लुश्च बभ्रमुश्च दिशो दश ॥ ८.४७.२२ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਘੋੜੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਥੱਕ ਗਏ ਅਤੇ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਣ ਲੱਗੇ।
8.47.23
अपरे क्लिश्यमानाश्च व्यवेष्टन्त महीतले ।
भावान्बहुविधांश्चक्रुस्ताडिताः शरतोमरैः ॥ ८.४७.२३ ॥
ਹੋਰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੋਟਣ ਲੱਗੇ; ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਤੋਮਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਖਾਈਆਂ।
8.47.24
नरास्तु निहता भूमौ कूजन्तस्तत्र मारिप ।
दृष्ट्वा च बान्धवानन्ये पितॄनन्ये पितामहान् ॥ ८.४७.२४ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਪ, ਉੱਥੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚੀਕਦੇ ਰਹੇ; ਕਿਸੇ ਨੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਪਿਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ।
8.47.25
धावमानान्परांश्चान्ये दृष्ट्वान्ये तत्र भारत ।
ख्यातानि गोत्रनामानि शशंसुरितरेतरम् ॥ ८.४७.२५ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਦੌੜਦੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਗੋਤਰ ਅਤੇ ਨਾਮ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ।
8.47.26
तेषां छिन्ना महाराज भुजाः कनकभूषणाः ।
उद्वेष्टन्ते विवेष्टन्ते भ्रमन्ति ह्युत्पतन्ति च ॥ ८.४७.२६ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਕੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬਾਹਾਂ ਮਰੋੜਾਂ ਖਾਂਦੀਆਂ, ਲਿਪਟਦੀਆਂ, ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਅਤੇ ਉੱਛਲ ਪੈਂਦੀਆਂ ਸਨ।
8.47.27
निपतन्ति तथैवान्ये स्फुरन्ति च सहस्रशः ।
वेगांश्चान्ये रमे चक्रुः पञ्चास्या इव पन्नगाः ॥ ८.४७.२७ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਕੰਬੇ। ਹੋਰ ਕਈ ਪੰਜ ਫਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਵੇਗ ਨਾਲ ਹਿੱਲੇ।
8.47.28
ते भुजा भोगिभोगाभाश्चन्दनाक्ता विशाम्पते ।
लोहितार्द्रा भृशं रेजुस्तपनीयध्वजा इव ॥ ८.४७.२८ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਾਲਕ, ਉਹ ਬਾਹਾਂ ਸੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ, ਚੰਦਨ ਲੱਗੀਆਂ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਭਿੱਜੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਸਨ।
8.47.29
वर्तमाने तथा घोरे सङ्कुले सर्वतो दिशम् ।
अविज्ञाताः स्म युध्यन्ते विनिघ्नन्तः परस्परम् ॥ ८.४७.२९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਿਆਨਕ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰੌਲੇ ਦੇ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ, ਪਛਾਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਲੜਦੇ ਰਹੇ।
8.47.30
भौमेन रजसाकीर्णे शस्त्रसम्पातसङ्कुले ।
नैव स्वे न परे राजन्व्यज्ञायन्त तमोवृताः ॥ ८.४७.३० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਭੀੜੇ ਉਸ ਰੌਲੇ ਵਿੱਚ, ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢਕੇ ਲੋਕ ਨਾ ਆਪਣਿਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਸਕੇ ਨਾ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ।
8.47.31
तथा तदभवद्युद्धं घोररूपं भयानकम् ।
लोहितोदा महानद्यः प्रसस्रुस्तत्र चासकृत् ॥ ८.४७.३१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਯੁੱਧ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਲਹੂ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਸੀ, ਐਸੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਹਿ ਤੁਰੀਆਂ।
8.47.32
शीर्षपाषाणसञ्छन्नाः केशशैवलशाद्वलाः ।
अस्थिमीनसमाकीर्णा धनुःशरगदोडुपाः ॥ ८.४७.३२ ॥
ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਸਿਰਾਂ ਰੂਪੀ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ; ਵਾਲ ਕਾਈ ਅਤੇ ਹਰੀ ਘਾਹ ਵਰਗੇ ਸਨ। ਹੱਡੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ; ਧਨੁਸ਼, ਬਾਣ ਅਤੇ ਗਦਾਵਾਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ।
8.47.33
मांसशोणितपङ्किन्यो घोररूपाः सुदारुणाः ।
नदीः प्रवर्तयामासुः सोणितौघविवर्धिनीः ॥ ८.४७.३३ ॥
ਮਾਸ ਅਤੇ ਲਹੂ ਦੇ ਚਿੱਕੜ ਵਾਲੀਆਂ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਧਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਹਾ ਦਿੱਤੀਆਂ।
8.47.34
भीरुवित्रासकारिण्यः शूराणां हर्षवर्धनाः ।
ता नद्यो घोररूपास्तु नयन्त्यो यमसादनम् ॥ ८.४७.३४ ॥
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਡਰਪੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੈ ਅਤੇ ਤ੍ਰਾਸ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਸੂਰਬੀਰਾਂ ਦਾ ਹਰਖ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਯਮਲੋਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ।
8.47.35
अवगाढान्मज्जयन्त्यः क्षत्रस्याजनयन्भयम् ।
क्रव्यादानां नरव्याघ्र नर्दतां तत्रतत्र ह ॥ ८.४७.३५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡੋਬਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੱਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭੈ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਥਾਂ-ਥਾਂ ਗਰਜਦੇ ਮਾਸਾਹਾਰੀਆਂ ਦਾ ਭੈ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸੀ।
8.47.36
घोरमायोधनं जज्ञे प्रेतराजपुरोपमम् ।
उत्थितान्यगणेयानि कबन्धानि समन्ततः ॥ ८.४७.३६ ॥
ਉਹ ਰਣਭੂਮੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਈ, ਪ੍ਰੇਤਰਾਜ ਯਮ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਾਂਗ। ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਅਣਗਿਣਤ ਸਿਰ-ਰਹਿਤ ਧੜ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
8.47.37
नृत्यन्ति वै भूतगणाः सुतृप्ता मांसशोणितैः ।
पीत्वा च शोणितं तत्र वसां भुक्त्वा च भारत ॥ ८.४७.३७ ॥
ਭੂਤਗਣ ਮਾਸ ਅਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਲਹੂ ਪੀ ਕੇ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਖਾ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
8.47.38
मेदोमज्जावसामत्तास्तृप्ता मांसस्य चैव ह ।
धावमानाः स्म दृश्यन्ते काकगृघ्रबकास्तथा ॥ ८.४७.३८ ॥
ਚਰਬੀ, ਮੱਜ਼ਾ ਅਤੇ ਵਸਾ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਾਸ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਕਾਂ, ਗਿੱਧ ਅਤੇ ਬਗਲੇ ਦੌੜਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ।
8.47.39
शूरास्तु समरे राजन्भयं त्यक्त्वा सुदुस्त्यजम् ।
योधव्रतसमाख्याताश्चक्रुः कर्माण्यभीतवत् ॥ ८.४७.३९ ॥
ਪਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਛੱਡਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਡਰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਯੋਧੇ ਦੇ ਵਰਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਨਿਡਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।
8.47.40
शरशक्तिसमाकीर्णे क्रव्यादगणसङ्कुले ।
व्यचरन्त रणे शूराः ख्यापयन्तः स्वपौरुषम् ॥ ८.४७.४० ॥
ਤੀਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਣ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮੇ ਆਪਣਾ ਪੌਰਖ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵਿਚਰਦੇ ਸਨ।
8.47.41
अन्योन्यं श्रावयन्ति स्म नामगोत्राणि भारत ।
पितृनामानि च रणे गोत्रनामानि वा विभो ॥ ८.४७.४१ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਗੋਤਰ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਸਨ; ਹੇ ਵਿਭੋ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਗੋਤਰ-ਨਾਮ ਵੀ।
8.47.42
श्रावयाणाश्च बहवस्तत्र योधा विशाम्पते ।
अन्योन्यमवमृद्रन्तः शक्तितोमरपट्टसैः ॥ ८.४७.४२ ॥
ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਮਪਤੀ, ਉੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ਕਤੀ, ਤੋਮਰ ਅਤੇ ਪੱਟਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿੱਧ ਰਹੇ ਸਨ।
8.47.43
वर्तमाने तथा युद्धे घोररूपे सुदारुणे ।
व्यषीदत्कौरवी सेना भिन्ना नौरिव सागरे ॥ ८.४७.४३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਤਿ ਦਾਰੁਣ ਯੁੱਧ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਕੌਰਵ ਸੈਨਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਾਂਗ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ।