Mahābhārata · Adhyāya 8.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.54.1
अथोत्तरेण पाण्डूनां सेनायां ध्वनिरुत्थितः ।
रथनागाश्वपत्तीनां दण्डधारेण वध्यताम् ॥ ८.५४.१ ॥
Entonces, desde el norte, se alzó un clamor en el ejército de los Pāṇḍavas, pues carros, elefantes, caballos e infantes eran abatidos por el portador de la maza.
8.54.2
निवर्तयित्वा तु रथं केशवोऽर्जुनमब्रवीत् ।
वाहयन्नेव तुरगान्गरुडानिलरंहसः ॥ ८.५४.२ ॥
Volviendo el carro, Keśava habló a Arjuna mientras guiaba los caballos, veloces como Garuḍa o el viento.
8.54.3
मागधोऽसावतिक्रान्तो द्विरदेन प्रमाथिना ।
भगदत्तादनवमः शिक्षया च बलेन च ॥ ८.५४.३ ॥
Aquel rey de Magadha, montado en un elefante destructor, no era inferior a Bhagadatta en destreza ni en fuerza.
8.54.4
एनं हत्वा निहन्ताऽसि पुनः संशप्तकानिति ।
वाक्यान्ते प्रापयत्पार्थं दण्डधारगजं प्रति ॥ ८.५४.४ ॥
«Tras matarlo, volverás a matar a los Saṃśaptakas»: con estas palabras, al final, llevó a Pārtha hacia el elefante del portador de la maza.
8.54.5
स मागधानां प्रवरो महाबलोऽ… ।
शुभग्रहो योधगणैः समन्वितः।
सपत्नसेनां प्रममाथ दारुणो ।
भीमं समग्रां बलवानिव ग्रहम् ॥ ८.५४.५ ॥
Él, el primero de los Māgadhas, de gran poder … acompañado de bandas de guerreros como un planeta propicio, feroz, aplastó al ejército enemigo como un planeta poderoso sacude el mundo entero.
8.54.6
सुकल्पितं दानवनागसन्निभं ।
महाभ्रनिर्हादसमस्वनं रणे।
समास्थितो नागवरं नरेश्वरो ।
रथाश्वमातङ्गनरप्रमाथिनम् ॥ ८.५४.६ ॥
Bien adornado, semejante al elefante de los demonios, con un rugido como de gran nube, el señor de los hombres montó en la batalla el mejor de los elefantes, destructor de carros, caballos, elefantes y hombres.
8.54.7
स नागयन्तॄन्समरे महारथा… ।
न्सपत्तिसङ्घांस्तुरगान्ससादिनः।
द्विपांश्च बाणैर्निजघान वीर्यवा… ।
न्समन्ततो घ्नन्निव कालचक्रवत् ॥ ८.५४.७ ॥
En la batalla abatió a los grandes carreros, a los conductores de elefantes, a las huestes de infantes, a los caballos con sus jinetes y a los elefantes con sus flechas, golpeando por todas partes como la rueda del tiempo.
8.54.8
नरांस्तु कांस्यायसवर्मभूषणा… ।
न्निपात्य साश्वानपि पत्तिभिः सह।
व्यपोथयद्दन्तिवरेण शुष्मिणा ।
सशब्दवत्स्थूलनलं यथा तथा ॥ ८.५४.८ ॥
Derribando a los hombres adornados con armaduras de bronce y hierro, y a los caballos junto con los infantes, aquel poderoso y noble elefante los aplastó, como se quebranta con estrépito una caña gruesa.
8.54.9
अथार्जुनो ज्यातलनेमिनिःस्वने ।
मृदङ्गभेरीबहुशङ्खनादिते।
रथाश्वमातङ्गसहस्रनादिते ।
रथोत्तमेनाभ्यपतद्द्विपोत्तमम् ॥ ८.५४.९ ॥
Entonces Arjuna, en medio del zumbido de cuerdas de arco y del estruendo de las ruedas de los carros, con tambores, timbales y numerosas conchas resonando, y el rugido de miles de carros, caballos y elefantes llenando la batalla, se lanzó con su excelente carro contra aquel elefante principal.
8.54.10
ततोऽर्जुनं द्वादशभिः शरोत्तमै… ।
र्जनार्दनं षोडशभिः समार्पयत्।
स दण्डधारस्तुरगांस्त्रिभिस्त्रिभि… ।
स्ततो ननाद प्रजहास चासकृत् ॥ ८.५४.१० ॥
Entonces aquel portador de la pértiga hirió a Arjuna con doce flechas excelentes, y a Arjuna y a Janārdana con dieciséis; hirió a los caballos con tres cada uno, y luego rugió y rió una y otra vez.
8.54.11
ततोऽस्य पार्थः सगुणेषुकार्मुकं ।
चकर्त भल्लैर्ध्वजमप्यलङ्कृतम्।
पुनर्नियन्तॄन्सहपादगोप्तृभि… ।
स्ततः स चुक्रोध गिरिव्रजेश्वरः ॥ ८.५४.११ ॥
Entonces Pārtha cortó su arco, con cuerda y flechas, y su estandarte adornado, con flechas de punta de media luna. Luego cortó a los conductores junto con los guardianes de los pies. Entonces el señor de Girivraja se enfureció.
8.54.12
ततोऽर्जुनं भिन्नकटेन दन्तिना ।
घनाघनेनानिलतुल्यरंहसा।
अतीव चुक्रोधयिषुर्जनार्दनं ।
घनञ्जयं चाभिजघान तोमरैः ॥ ८.५४.१२ ॥
Entonces, con un elefante de frente dividida, oscuro como una nube de tormenta y veloz como el viento, atacó a Arjuna. Deseando enfurecer en gran medida a Janārdana, también golpeó a Dhanañjaya con jabalinas.
8.54.13
अथास्य बाहू द्विपहस्तसन्निभौ ।
शिरश्च पूर्णेन्दुनिभाननं त्रिभिः।
क्षुरैः प्रचिच्छेद सहैव पाण्डव… ।
स्ततो द्विपं बाणशतैः समर्पयत् ॥ ८.५४.१३ ॥
Entonces el Pāṇḍava cortó de una vez, con tres flechas de filo de navaja, sus dos brazos, semejantes a trompas de elefante, y su cabeza, de rostro como la luna llena. Luego atravesó al elefante con cientos de flechas.
8.54.14
स पार्थबाणैस्तपनीयभूषणैः ।
समावृतः काञ्चनवर्मभृद्द्विपः।
भृशं चकाशे निशि पर्वतो यथा ।
दावाग्निना प्रज्वलितौषधिद्रुमः ॥ ८.५४.१४ ॥
Aquel elefante, cubierto de las flechas de Pārtha adornadas con oro y vestido con armadura dorada, brilló intensamente en la noche, como una montaña de hierbas medicinales y árboles ardiendo en un incendio forestal.
8.54.15
स वेदनार्तोऽम्बुदनिस्वनो नदं… ।
श्चरन्भ्रमन्प्रस्स्वलितान्तरोऽद्रवत्।
पपात रुग्णः सनियन्तृकस्तथा ।
यथा गिरिर्वज्रविदारितस्तथा ॥ ८.५४.१५ ॥
Atormentado por el dolor, rugiendo como el trueno de una nube, … corrió de un lado a otro, dando vueltas y tambaleándose. Herido, cayó junto con su conductor, así como cae una montaña partida por un rayo.
8.54.16
हिमावदानेन सुवर्णमालिना ।
हिमाद्रिकूटप्रतिमेन दन्तिना।
हते रणे भ्रातरि दण्ड आव्रज… ।
ज्जिघांसुरिन्द्रावरजं धनञ्जयम् ॥ ८.५४.१६ ॥
Daṇḍa, blanco como la nieve, ceñido de guirnaldas de oro, montado en un elefante semejante a un pico del Himālaya, al ver muerto a su hermano en la batalla, avanzó deseoso de matar a Dhanañjaya, el hermano menor de Indra.
8.54.17
सतोमरैरर्करप्रभैस्त्रिभि… ।
र्जनार्दनं पञ्चभिरर्जुनं शितैः।
समर्पयित्वा विननाद चार्दयं… ।
स्ततोऽस्य बाहू निचकर्त पाण्डवः ॥ ८.५४.१७ ॥
Tras herir a Janārdana con tres tomaras radiantes como el sol, y a Arjuna con cinco flechas afiladas, rugiendo y atormentándolos, el Pāṇḍava le cortó entonces los brazos.
8.54.18
क्षुरप्रकृत्तौ विपुलौ सतोमरौ ।
शुभाङ्गदौ चन्दनरूषितौ भुजौ।
गजात्पतन्तौ युगपद्विरेजतु… ।
र्यथोरगौ पर्वतशृङ्गवन्महीम् ॥ ८.५४.१८ ॥
Sus dos brazos, grandes, cortados por flechas kṣurapra junto con la tomara, adornados con brazaletes finos y untados de sándalo, cayeron a la vez del elefante y resplandecieron como dos serpientes que caen de las cimas de las montañas a la tierra.
8.54.19
अथाऽर्धचन्द्रेण हतं किरीटिना ।
पपात दण्डस्य शिरः क्षितिं द्विपात्।
स शोणितार्द्रो निपतन्विरेजे ।
दिवाकरोऽस्तादिव पश्चिमां दिशम् ॥ ८.५४.१९ ॥
Entonces la cabeza de Daṇḍa, abatida por Kirīṭin (Arjuna) con una flecha de punta de media luna, cayó del elefante a la tierra. Empapado en sangre y cayendo, brilló como el sol poniéndose en el cuadrante occidental.
8.54.20
अथ द्विपं श्वेतनगाग्रसन्निभं ।
दिवाकरांशुप्रतिमैः शरोत्तमैः।
बिभेद पार्थः स पपात नादयन् ।
हिमाद्रिकूटं कुलिशाहतं यथा ॥ ८.५४.२० ॥
Entonces Pārtha atravesó aquel elefante, semejante a la cima de una montaña blanca, con excelentes flechas como los rayos del sol. Rugiendo, cayó como un pico del Himālaya golpeado por un rayo.
8.54.21
ततोऽपरं तत्प्रतिमा गजोत्तमा ।
जिगीषवः संयति सव्यसाचिना।
तथा कृतास्तेऽपि यथैव तौ द्विपौ ।
ततः प्रभग्नं सुमहद्रिपोर्बलम् ॥ ८.५४.२१ ॥
Luego, otros excelentes elefantes semejantes a aquellos dos fueron igualmente abatidos por Savyasācin, deseoso de victoria en la batalla. Entonces el gran ejército enemigo se quebró.
8.54.22
गजा रथाश्वाः पुरुषाश्च सङ्घशः ।
परस्परघ्नाः परिपेतुराहवे।
परस्परं प्रस्खलिताः समाहता ।
भृशं च तत्तद्बहुभाषिणो हताः ॥ ८.५४.२२ ॥
Elefantes, carros, caballos y hombres cayeron en multitudes en la batalla, matándose unos a otros. Chocando, tropezando, heridos, gritando con muchas voces, fueron muertos.
8.54.23
अथार्जुनं स्वे परिवार्य सैनिकाः ।
पुरन्दरं देवगणा इवाब्रुवन्।
अभैष्म यस्मान्मरणादिव प्रजाः ।
स वीर दिष्ट्या निहतस्त्वया रिपुः ॥ ८.५४.२३ ॥
Entonces nuestros soldados rodearon a Arjuna y hablaron como los dioses a Indra: 'Héroe, teníamos miedo como los seres temen a la muerte; por fortuna has matado a este enemigo.'
8.54.24
न चेत्परित्रास्यदिमाञ्जनान्भया… ।
द्द्विषद्भिरेवं बलिभिः प्रपीडितान्।
तथाऽभविष्यद्द्विषतां प्रमोदनं ।
यथा हतेष्वेष्विह नोऽरिसूदन ॥ ८.५४.२४ ॥
Si no hubieras protegido a estas gentes del temor …, habrían sido así gravemente oprimidas por los fuertes de los enemigos, y habría sido para los enemigos un regocijo, como cuando nuestros hombres son muertos aquí, ¡oh destructor de enemigos!
8.54.25
इतीव भूयश्च सुहृद्भिरीडिता ।
निशम्य वाचः सुमनास्तदाऽर्जुनः।
यथाऽनुरूपं प्रतिपूज्य तं जनं ।
जगाम संशप्तकसङ्घहा पुनः ॥ ८.५४.२५ ॥
Así, de nuevo alabado por sus amigos, Arjuna, alegre de corazón al oír aquellas palabras, honró a aquella gente como convenía y, matador de la hueste de los Saṃśaptaka, volvió a marchar.