ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 8.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.54.1
अथोत्तरेण पाण्डूनां सेनायां ध्वनिरुत्थितः ।
रथनागाश्वपत्तीनां दण्डधारेण वध्यताम् ॥ ८.५४.१ ॥
ಆಗ ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ಪಾಂಡವರ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಶಬ್ದವೆದ್ದಿತು; ದಂಡಧಾರಿಯಿಂದ ರಥ, ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ಕಾಲಾಳುಗಳು ಹತರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು.
8.54.2
निवर्तयित्वा तु रथं केशवोऽर्जुनमब्रवीत् ।
वाहयन्नेव तुरगान्गरुडानिलरंहसः ॥ ८.५४.२ ॥
ರಥವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ ಕೇಶವನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು; ಗರುಡ ಅಥವಾ ವಾಯುವಿನ ವೇಗದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತಾ.
8.54.3
मागधोऽसावतिक्रान्तो द्विरदेन प्रमाथिना ।
भगदत्तादनवमः शिक्षया च बलेन च ॥ ८.५४.३ ॥
ಆ ಮಾಗಧನು, ನಾಶಕಾರಿಯಾದ ಆನೆಯ ಮೇಲೆ ಇದ್ದವನು, ಭಗದತ್ತನಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಲ್ಲ—ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲೂ ಬಲದಲ್ಲೂ.
8.54.4
एनं हत्वा निहन्ताऽसि पुनः संशप्तकानिति ।
वाक्यान्ते प्रापयत्पार्थं दण्डधारगजं प्रति ॥ ८.५४.४ ॥
"ಇವನನ್ನು ಕೊಂದು ನೀನು ಮತ್ತೆ ಸಂಶಪ್ತಕರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವೆ" ಎಂದು ಮಾತು ಮುಗಿಸಿ, ದಂಡಧಾರಿಯ ಆನೆಯತ್ತ ಪಾರ್ಥನನ್ನು ಕರೆತಂದನು.
8.54.5
स मागधानां प्रवरो महाबलोऽ… ।
शुभग्रहो योधगणैः समन्वितः।
सपत्नसेनां प्रममाथ दारुणो ।
भीमं समग्रां बलवानिव ग्रहम् ॥ ८.५४.५ ॥
ಅವನು ಮಾಗಧರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮಹಾಬಲ … ಶುಭಗ್ರಹದಂತೆ ಯೋಧಗಣಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿದವನು; ಭಯಂಕರನಾಗಿ ಶತ್ರುಸೇನೆಯನ್ನು ಮಥಿಸಿದನು, ಬಲವಾದ ಗ್ರಹವು ಭಯಂಕರ ಜಗತ್ತನ್ನು ಮಥಿಸುವಂತೆ.
8.54.6
सुकल्पितं दानवनागसन्निभं ।
महाभ्रनिर्हादसमस्वनं रणे।
समास्थितो नागवरं नरेश्वरो ।
रथाश्वमातङ्गनरप्रमाथिनम् ॥ ८.५४.६ ॥
ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕೃತ, ದಾನವರ ಆನೆಯಂತಿದ್ದ, ಮಹಾಮೇಘ ಗರ್ಜನೆಯಂತಹ ಧ್ವನಿಯ, ರಣದಲ್ಲಿ ಆ ನರೇಶ್ವರನು ರಥ, ಕುದುರೆ, ಆನೆ, ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗಜವನ್ನೇರಿದನು.
8.54.7
स नागयन्तॄन्समरे महारथा… ।
न्सपत्तिसङ्घांस्तुरगान्ससादिनः।
द्विपांश्च बाणैर्निजघान वीर्यवा… ।
न्समन्ततो घ्नन्निव कालचक्रवत् ॥ ८.५४.७ ॥
ಅವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಥರನ್ನು, ಆನೆ ಸಾರಥಿಗಳನ್ನು, ಕಾಲಾಳುಗಳ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು, ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸವಾರರನ್ನು, ಆನೆಗಳನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕೊಂದನು; ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಕಾಲಚಕ್ರದಂತೆ ಹೊಡೆದನು.
8.54.8
नरांस्तु कांस्यायसवर्मभूषणा… ।
न्निपात्य साश्वानपि पत्तिभिः सह।
व्यपोथयद्दन्तिवरेण शुष्मिणा ।
सशब्दवत्स्थूलनलं यथा तथा ॥ ८.५४.८ ॥
ಕಂಚು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಕವಚ ಆಭರಣ ಧರಿಸಿದ ಯೋಧರನ್ನು, ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಲಾಳುಗಳನ್ನೂ ಬೀಳಿಸಿ, ಆ ಬಲಶಾಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆನೆ ಅವರನ್ನು ಹೊಸಕಿತು; ದೊಡ್ಡ ಜೊಂಡನ್ನು ಶಬ್ದದೊಂದಿಗೆ ಮುರಿದಂತೆ.
8.54.9
अथार्जुनो ज्यातलनेमिनिःस्वने ।
मृदङ्गभेरीबहुशङ्खनादिते।
रथाश्वमातङ्गसहस्रनादिते ।
रथोत्तमेनाभ्यपतद्द्विपोत्तमम् ॥ ८.५४.९ ॥
ಆಗ ಅರ್ಜುನನು, ಬಿಲ್ಲಿನ ದಾರ ಮತ್ತು ರಥಚಕ್ರದ ಸದ್ದು, ಮೃದಂಗ-ಭೇರಿ-ಶಂಖಗಳ ನಾದ, ಸಾವಿರಾರು ರಥ-ಕುದುರೆ-ಆನೆಗಳ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥದಿಂದ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆನೆಯ ಮೇಲೆ ಎರಗಿದನು.
8.54.10
ततोऽर्जुनं द्वादशभिः शरोत्तमै… ।
र्जनार्दनं षोडशभिः समार्पयत्।
स दण्डधारस्तुरगांस्त्रिभिस्त्रिभि… ।
स्ततो ननाद प्रजहास चासकृत् ॥ ८.५४.१० ॥
ಆಗ ಆ ದಂಡಧಾರಿ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಹದಿನಾರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಮೂರು ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ಆಮೇಲೆ ಗರ್ಜಿಸಿ ಪದೇ ಪದೇ ನಕ್ಕನು.
8.54.11
ततोऽस्य पार्थः सगुणेषुकार्मुकं ।
चकर्त भल्लैर्ध्वजमप्यलङ्कृतम्।
पुनर्नियन्तॄन्सहपादगोप्तृभि… ।
स्ततः स चुक्रोध गिरिव्रजेश्वरः ॥ ८.५४.११ ॥
ನಂತರ ಪಾರ್ಥನು ಅವನ ಹೆದೆ ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳಿದ್ದ ಬಿಲ್ಲನ್ನು, ಅಲಂಕೃತ ಧ್ವಜವನ್ನೂ ಭಲ್ಲಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಮತ್ತೆ ಸಾರಥಿಗಳನ್ನು, ಪಾದರಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಆಗ ಗಿರಿವ್ರಜದ ಅಧೀಶ್ವರನು ಕೋಪಗೊಂಡನು.
8.54.12
ततोऽर्जुनं भिन्नकटेन दन्तिना ।
घनाघनेनानिलतुल्यरंहसा।
अतीव चुक्रोधयिषुर्जनार्दनं ।
घनञ्जयं चाभिजघान तोमरैः ॥ ८.५४.१२ ॥
ನಂತರ ಮದ ಸುರಿಸುವ, ಮೋಡದಂತೆ ಕಪ್ಪಾದ, ಗಾಳಿಯಷ್ಟು ವೇಗದ ಆನೆಯಿಂದ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದನು. ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಕೋಪಗೊಳಿಸುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಧನಂಜಯನನ್ನೂ ತೋಮರಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
8.54.13
अथास्य बाहू द्विपहस्तसन्निभौ ।
शिरश्च पूर्णेन्दुनिभाननं त्रिभिः।
क्षुरैः प्रचिच्छेद सहैव पाण्डव… ।
स्ततो द्विपं बाणशतैः समर्पयत् ॥ ८.५४.१३ ॥
ನಂತರ ಪಾಂಡವನು ಅವನ ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲಿನಂತಿದ್ದ ಎರಡು ತೋಳುಗಳನ್ನು, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತಿದ್ದ ಮುಖವುಳ್ಳ ತಲೆಯನ್ನು ಮೂರು ಕ್ಷುರಗಳಿಂದ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಆನೆಯನ್ನು ನೂರಾರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದನು.
8.54.14
स पार्थबाणैस्तपनीयभूषणैः ।
समावृतः काञ्चनवर्मभृद्द्विपः।
भृशं चकाशे निशि पर्वतो यथा ।
दावाग्निना प्रज्वलितौषधिद्रुमः ॥ ८.५४.१४ ॥
ಪಾರ್ಥನ ಬಂಗಾರದ ಅಲಂಕಾರದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ, ಬಂಗಾರದ ಕವಚ ಧರಿಸಿದ ಆ ಆನೆ, ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಿಂದ ಉರಿಯುವ ಔಷಧಿ-ಮರಗಳ ಪರ್ವತದಂತೆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹೊಳೆಯಿತು.
8.54.15
स वेदनार्तोऽम्बुदनिस्वनो नदं… ।
श्चरन्भ्रमन्प्रस्स्वलितान्तरोऽद्रवत्।
पपात रुग्णः सनियन्तृकस्तथा ।
यथा गिरिर्वज्रविदारितस्तथा ॥ ८.५४.१५ ॥
ನೋವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತವಾಗಿ ಮೇಘಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಘರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, … ಅತ್ತಿಂದಿತ್ತ ಸಂಚರಿಸಿ, ತಿರುಗಾಡಿ, ತೂರಾಡುತ್ತಾ ಓಡಿತು. ಗಾಯಗೊಂಡು ಮಾವುತನ ಸಹಿತ ವಜ್ರದಿಂದ ಸೀಳಿದ ಪರ್ವತದಂತೆ ಬಿದ್ದಿತು.
8.54.16
हिमावदानेन सुवर्णमालिना ।
हिमाद्रिकूटप्रतिमेन दन्तिना।
हते रणे भ्रातरि दण्ड आव्रज… ।
ज्जिघांसुरिन्द्रावरजं धनञ्जयम् ॥ ८.५४.१६ ॥
ಹಿಮದಂತೆ ಬಿಳಿಯ, ಚಿನ್ನದ ಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದ, ಹಿಮಾಲಯದ ಶಿಖರದಂತಿದ್ದ ಆನೆಯ ಮೇಲಿದ್ದ ದಂಡನು, ರಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಹತನಾದಾಗ, ಇಂದ್ರನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಧನಂಜಯನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದನು.
8.54.17
सतोमरैरर्करप्रभैस्त्रिभि… ।
र्जनार्दनं पञ्चभिरर्जुनं शितैः।
समर्पयित्वा विननाद चार्दयं… ।
स्ततोऽस्य बाहू निचकर्त पाण्डवः ॥ ८.५४.१७ ॥
ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಭೆಯ ತೋಮರಗಳಿಂದ ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಜನಾರ್ದನನನ್ನೂ, ಐದು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅರ್ಜುನನನ್ನೂ ಹೊಡೆದು, ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಪೀಡಿಸುತ್ತಾ, ಆಗ ಪಾಂಡವನು ಅವನ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
8.54.18
क्षुरप्रकृत्तौ विपुलौ सतोमरौ ।
शुभाङ्गदौ चन्दनरूषितौ भुजौ।
गजात्पतन्तौ युगपद्विरेजतु… ।
र्यथोरगौ पर्वतशृङ्गवन्महीम् ॥ ८.५४.१८ ॥
ಕ್ಷುರಪ್ರ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ವಿಶಾಲವಾದ, ತೋಮರದೊಂದಿಗಿದ್ದ, ಸುಂದರ ಬಾಹುಬಂದಿ ಧರಿಸಿದ, ಗಂಧ ಲೇಪಿತ ಅವನ ಎರಡು ಬಾಹುಗಳು ಆನೆಯಿಂದ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾ ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಬೀಳುವ ಎರಡು ಸರ್ಪಗಳಂತೆ ಶೋಭಿಸಿದವು.
8.54.19
अथाऽर्धचन्द्रेण हतं किरीटिना ।
पपात दण्डस्य शिरः क्षितिं द्विपात्।
स शोणितार्द्रो निपतन्विरेजे ।
दिवाकरोऽस्तादिव पश्चिमां दिशम् ॥ ८.५४.१९ ॥
ಆಗ ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ಬಾಣದಿಂದ ಕಿರೀಟಿ (ಅರ್ಜುನ) ಹೊಡೆದ ದಂಡನ ತಲೆ ಆನೆಯಿಂದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿತು. ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ತೋಯ್ದು ಬೀಳುತ್ತಾ ಅವನು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಸಮಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಂತೆ ಹೊಳೆದನು.
8.54.20
अथ द्विपं श्वेतनगाग्रसन्निभं ।
दिवाकरांशुप्रतिमैः शरोत्तमैः।
बिभेद पार्थः स पपात नादयन् ।
हिमाद्रिकूटं कुलिशाहतं यथा ॥ ८.५४.२० ॥
ಆಗ ಪಾರ್ಥನು ಬಿಳಿಯ ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಂತಿದ್ದ ಆ ಆನೆಯನ್ನು ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಂತಹ ಉತ್ತಮ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದನು. ಅದು ಘರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ವಜ್ರದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಹಿಮಾದ್ರಿ ಶಿಖರದಂತೆ ಬಿದ್ದಿತು.
8.54.21
ततोऽपरं तत्प्रतिमा गजोत्तमा ।
जिगीषवः संयति सव्यसाचिना।
तथा कृतास्तेऽपि यथैव तौ द्विपौ ।
ततः प्रभग्नं सुमहद्रिपोर्बलम् ॥ ८.५४.२१ ॥
ನಂತರ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆನೆಗಳೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲಲು ಬಯಸಿದ ಸವ್ಯಸಾಚಿಯಿಂದ ಆ ಎರಡು ಆನೆಗಳಂತೆಯೇ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು. ಆಗ ಶತ್ರುಗಳ ಮಹಾ ಸೇನೆ ಛಿದ್ರವಾಯಿತು.
8.54.22
गजा रथाश्वाः पुरुषाश्च सङ्घशः ।
परस्परघ्नाः परिपेतुराहवे।
परस्परं प्रस्खलिताः समाहता ।
भृशं च तत्तद्बहुभाषिणो हताः ॥ ८.५४.२२ ॥
ಆನೆಗಳು, ರಥಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಪುರುಷರು ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾ ಬಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಎಡವಿ ಗಾಯಗೊಂಡು, ಬಹಳವಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಾ ಸತ್ತರು.
8.54.23
अथार्जुनं स्वे परिवार्य सैनिकाः ।
पुरन्दरं देवगणा इवाब्रुवन्।
अभैष्म यस्मान्मरणादिव प्रजाः ।
स वीर दिष्ट्या निहतस्त्वया रिपुः ॥ ८.५४.२३ ॥
ಆಗ ನಮ್ಮ ಸೈನಿಕರು ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ದೇವತೆಗಳು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಹೇಳುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು: 'ವೀರನೇ, ಪ್ರಜೆಗಳು ಮರಣಕ್ಕೆ ಹೆದರುವಂತೆ ನಾವು ಹೆದರಿದ್ದೆವು; ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ನೀನು ಆ ಶತ್ರುವನ್ನು ಕೊಂದೆ.'
8.54.24
न चेत्परित्रास्यदिमाञ्जनान्भया… ।
द्द्विषद्भिरेवं बलिभिः प्रपीडितान्।
तथाऽभविष्यद्द्विषतां प्रमोदनं ।
यथा हतेष्वेष्विह नोऽरिसूदन ॥ ८.५४.२४ ॥
ನೀನು ಈ ಜನರನ್ನು ಭಯದಿಂದ … ರಕ್ಷಿಸದೇ ಹೋಗಿದ್ದರೆ, ಶತ್ರುಗಳ ಬಲಶಾಲಿಗಳಿಂದ ಹೀಗೆ ಪೀಡಿತರಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ನಮ್ಮವರು ಹತರಾದಾಗ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತಿತ್ತೋ ಹಾಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಓ ಶತ್ರುಸೂದನ!
8.54.25
इतीव भूयश्च सुहृद्भिरीडिता ।
निशम्य वाचः सुमनास्तदाऽर्जुनः।
यथाऽनुरूपं प्रतिपूज्य तं जनं ।
जगाम संशप्तकसङ्घहा पुनः ॥ ८.५४.२५ ॥
ಹೀಗೆ ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೊಗಳಲ್ಪಟ್ಟು, ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಅರ್ಜುನನು, ಆ ಜನರನ್ನು ಯೋಗ್ಯರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಿ, ಸಂಶಪ್ತಕ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಮುಂದೆ ಹೋದನು.