મહાભારત · અધ્યાય 8.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.56.1
प्रोक्तस्त्वया पूर्वमेव प्रवीरो लोकविश्रुतः ।
न त्वस्य कर्म सङ्ग्रामे त्वया सञ्जय कीर्तितम् ॥ ८.५६.१ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રે કહ્યું: હે સંજય, વિશ્વવિખ્યાત એ વીરનો તેં પહેલાં ઉલ્લેખ કર્યો હતો, પણ યુદ્ધમાં તેનું કર્મ તેં કહ્યું નહોતું.
8.56.2
तस्य विस्तरशो ब्रूहि प्रवीरस्याद्य विक्रमम् ।
शिक्षां प्रभावं वीर्यं च प्रमाणं दर्पमेव च ॥ ८.५६.२ ॥
હવે એ વીરનો પરાક્રમ, શિક્ષણ, પ્રભાવ, વીર્ય, પ્રમાણ અને અભિમાન વિસ્તારથી કહે.
8.56.3
भीष्मद्रोणकृपद्रौणिकर्णार्जुनजनार्दनान् ।
समाप्तविद्यान्धनुषि श्रेष्ठान्यान्सप्त मन्यसे ॥ ८.५६.३ ॥
ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ, દ્રોણપુત્ર, કર્ણ, અર્જુન અને જનાર્દન — ધનુર્વિદ્યામાં પારંગત આ સાત શ્રેષ્ઠ વીરોને તું માને છે.
8.56.4
यो ह्याक्षिपति वीर्येण सर्वानेतान्महारथान् ।
न मेने चात्मना तुल्यं कञ्चिदेव नरेश्वरम् ॥ ८.५६.४ ॥
જે પોતાના વીર્યથી આ બધા મહારથીઓને પણ તુચ્છ ગણતો હતો, અને પોતાની બરાબરીનો કોઈ રાજા માનતો નહોતો.
8.56.5
तुल्यतांद्रोणभीष्माभ्यामात्मनो यो न मृष्यते ।
वासुदेवार्जुनाभ्यां च न्यूनतां नैच्छतात्मनि ॥ ८.५६.५ ॥
દ્રોણ અને ભીષ્મની સમાન હોવાનું પણ જે સહન કરતો નહોતો, અને વાસુદેવ તથા અર્જુન કરતાં પોતાને ઊતરતો માનવાની ઇચ્છા પણ કરતો નહોતો.
8.56.6
स पाण्ड्योऽर्थपतिश्रेष्ठः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
कर्णस्यानीकमहनत्पाशहस्त इवान्तकः ॥ ८.५६.६ ॥
તે પાંડ્ય રાજા, ધનાધિપતિઓમાં શ્રેષ્ઠ અને શસ્ત્રધારીઓમાં અગ્રણી, હાથમાં પાશ લઈને કાળ જેવા કર્ણની સેનાનો સંહાર કરી નાખ્યો.
8.56.7
तदुदीर्णरथाश्वेभं पत्तिप्रवरसङ्कुलम् ।
कुलालचक्रवद्धान्तं पाण्ड्येनाभ्याहतं बलात् ॥ ८.५६.७ ॥
રથ, ઘોડા અને હાથી વિખેરાયેલા, શ્રેષ્ઠ પાયદળથી ભરેલી તે સેના કુંભારના ચાકડા પેઠે ફરતી, પાંડ્યે બળપૂર્વક પ્રહાર કર્યો.
8.56.8
व्यश्वसूतध्वजरथान्विप्रयुक्तयुगान्रथान् ।
सम्यगस्तैः शरैः पाण्ड्यो वायुर्मेघानिवाक्षिपत् ॥ ८.५६.८ ॥
ઘોડા, સારથિ અને ધ્વજ ગુમાવેલા, ઝૂંસરી તૂટેલા રથોને પાંડ્યે પોતાનાં અસ્ત્રો અને બાણોથી સંપૂર્ણપણે વિખેરી નાખ્યા, જેમ પવન વાદળોને વિખેરે.
8.56.9
द्विरदान्प्रवरारोहान्विपताकायुधध्वजान् ।
स पादरक्षानहनद्वज्रेणाद्रीनिवाद्रिहा ॥ ८.५६.९ ॥
શ્રેષ્ઠ સવારોવાળા હાથીઓ, જેમના પતાકા, આયુધ અને ધ્વજ નષ્ટ થયા હતા, અને તેમના પાદરક્ષકોને તેણે પર્વતભેદક ઇન્દ્ર જેમ વજ્રથી પર્વતોને મારે તેમ મારી નાખ્યા.
8.56.10
स शक्तिप्रासतूणीरानश्वारोहान्हयानपि ।
पुलिन्दखसबाह्लीकनिषादान्ध्रककुन्तलान् ॥ ८.५६.१० ॥
તેણે શક્તિ, પ્રાસ અને તૂણીર સહિત અશ્વારોહીઓને, ઘોડાઓને પણ, અને પુલિંદ, ખસ, બાહ્લીક, નિષાદ, આંધ્ર તથા કુંતલ લોકોને પણ મારી નાખ્યા.
8.56.11
दाक्षिणात्यांश्च भोजांश्च शूरान्सङ्ग्रामकर्कशान् ।
विशस्त्रकवचान्बाणैः कृत्वा पाण्ड्योऽकरोद्व्यसून् ॥ ८.५६.११ ॥
દક્ષિણના લોકો, ભોજ અને યુદ્ધમાં કઠોર શૂરોને, શસ્ત્ર અને કવચ વિનાના કરી, પાંડ્યે બાણોથી તેમને પ્રાણરહિત કરી નાખ્યા.
8.56.12
चतुरङ्गं बलं बाणैर्निघ्नन्तं पाण्डयमाहवे ।
दृष्ट्वा द्रौणिरसम्भ्रान्तमसम्भ्रान्तस्ततोऽभ्ययात् ॥ ८.५६.१२ ॥
પાંડ્ય યુદ્ધમાં બાણોથી ચતુરંગી સેનાનો સંહાર કરે છે એ જોઈને, દ્રોણપુત્ર અવિચલિત રહીને તેની તરફ આગળ વધ્યો.
8.56.13
आभाष्य चैनं मधुरमभीतं तमभीतवत् ।
प्राह प्रहरतां श्रेष्ठः स्मितपूर्वं समाह्वयत् ॥ ८.५६.१३ ॥
નિર્ભય એવા તેને મધુર સ્વરે સંબોધીને, પોતે પણ નિર્ભયની જેમ, પ્રહારકોમાં શ્રેષ્ઠ તે હસીને તેને પડકારવા લાગ્યો.
8.56.14
राजन्कमलपत्राक्ष प्रधानायुधवाहन ।
वज्रसंहननप्रख्य प्रख्यातबलपौरुष ॥ ८.५६.१४ ॥
હે રાજન! કમળપત્ર જેવી આંખોવાળા, મુખ્ય આયુધ ધારણ કરનાર, વજ્ર જેવા શરીરવાળા, પ્રસિદ્ધ બળ અને પરાક્રમવાળા!
8.56.15
मुष्टिक्लिष्टाङ्गुलिभ्यां च व्यायताभ्यां महद्धनुः ।
दोर्भ्यां विस्फारयन्भासि महाजलदवद्भृशम् ॥ ८.५६.१५ ॥
મુઠ્ઠીની પકડથી ઘસાયેલી આંગળીઓ વડે અને પહોળા કરેલા બે હાથો વડે મોટું ધનુષ્ય ખેંચીને, મહામેઘ જેવો તું અત્યંત શોભે છે.
8.56.16
शरवर्षैर्महावेगैरमित्रानभिवर्षतः ।
मदन्यं नानुपश्यामि प्रतिवीरं तवाहवे ॥ ८.५६.१६ ॥
મહાવેગવાળી બાણવર્ષાથી શત્રુઓ પર વરસાવતા તારા માટે, યુદ્ધમાં મને છોડીને બીજો કોઈ તારો સમાન વીર હું જોતો નથી.
8.56.17
रथद्विरदपत्त्यश्वानेकः प्रमथसे बहून् ।
मृगसङ्घानिवारण्ये विभीर्भीमबलो हरिः ॥ ८.५६.१७ ॥
એકલો જ તું રથ, હાથી, પાયદળ અને ઘોડાઓના ઘણા સમૂહોને કચડી નાખે છે; નિર્ભય, ભયંકર બળવાળો સિંહ જંગલમાં મૃગોના ટોળાંને કચડે તેમ.
8.56.18
महता रथघोषेण दिवं भूमिं च नादयन् ।
वर्षान्ते सस्यां सूर्यो भाभिरादीपयन्निव ॥ ८.५६.१८ ॥
મહાન રથના ઘોષથી આકાશ અને પૃથ્વીને ગુંજાવતો, વર્ષાના અંતે સૂર્ય પોતાનાં કિરણોથી પાકને પ્રકાશિત કરે તેમ.
8.56.19
संस्पृशानः शरैः पूर्णौ तूणी चाशीविषोपमैः ।
मयैवैकेन युध्यस्व त्र्यम्बकेनान्धको यथा ॥ ८.५६.१९ ॥
બાણોથી ભરેલા, ઝેરી સાપ સમાન બે ભાથાંને સ્પર્શતાં, અંધકે ત્ર્યંબક સાથે લડ્યો હતો તેમ, એકલા મારી સાથે જ યુદ્ધ કર.
8.56.20
एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा प्रमथ्यैनं स पार्थिवः ।
कर्णिना द्रोणतनयं विव्याध मलयध्वजः ॥ ८.५६.२० ॥
આમ કહેવાતાં, 'ઠીક છે' કહીને તેના પર ધસી જઈ, મલયધ્વજ તે રાજાએ કર્ણી બાણથી દ્રોણપુત્રને વીંધ્યો.
8.56.21
मर्मभेदिभिरत्युग्रैर्बाणैरग्निशिखोपमैः ।
मर्मस्वभ्यहनद्द्रौणिः पाण्ड्यमाचार्यनन्दनः ॥ ८.५६.२१ ॥
મર્મભેદી, અત્યંત ઉગ્ર, અગ્નિજ્વાળા સમાન બાણોથી આચાર્યપુત્ર દ્રૌણિએ પાંડ્યને મર્મસ્થાનો પર પ્રહાર કર્યો.
8.56.22
ततोऽपरान्नवांस्तूर्णं नाराचान्कङ्कवाससः ।
गत्या दशम्या संयुक्तानश्वत्थामाऽप्यवासृजत् ॥ ८.५६.२२ ॥
પછી અશ્વત્થામાએ તરત જ કંકપક્ષીનાં પીંછાંવાળા, દસમી ગતિથી યુક્ત એવા બીજા નવા લોખંડી નારાચ છોડ્યા.
8.56.23
तानच्छिनत्तदा पाण्ड्यश्चतुर्भिरपरैः शरैः ।
चतुरोऽभ्याहनच्चाश्वानाशु ते व्यसवोऽभवन् ॥ ८.५६.२३ ॥
ત્યારે પાંડ્યે બીજાં ચાર બાણોથી તેમને કાપી નાખ્યાં અને ચાર ઘોડાઓને પ્રહાર કર્યો; તેઓ તરત જ નિષ્પ્રાણ થયા.
8.56.24
अथ द्रोणसुतस्येषूंस्ताञ्छित्त्वा निशितैः शरैः ।
धनुर्ज्यां विततां पाण्ड्यश्चिच्छेदादित्यतेजसः ॥ ८.५६.२४ ॥
પછી દ્રોણપુત્રનાં બાણોને તીક્ષ્ણ બાણોથી કાપીને, સૂર્યસમાન તેજસ્વી પાંડ્યે તેના તાણેલા ધનુષ્યની દોરી કાપી નાખી.
8.56.25
दिव्यं धनुरथाधिज्यं कृत्वा द्रौणिरमित्रहा ।
प्रेक्ष्य चाशु रथे युक्तान्नरैरन्यान्हयोत्तमान् ॥ ८.५६.२५ ॥
પછી દ્રોણનો પુત્ર, શત્રુઓનો સંહારક, દિવ્ય ધનુષ્ય પર પ્રત્યંચા ચઢાવીને, રથમાં માણસો દ્વારા જોડાયેલા બીજા ઉત્તમ ઘોડાઓને ઝડપથી જોઈ રહ્યો.
8.56.26
ततः शरसहस्राणि प्रेषयामास वै द्विजः ।
इषुसम्बाधमाकाशमकरोद्दिश एव च ॥ ८.५६.२६ ॥
પછી તે દ્વિજે હજારો બાણ છોડ્યા અને આકાશ તથા દિશાઓને બાણોથી ભરી દીધાં.
8.56.27
ततस्तानस्यतः सर्वान्द्रौणेर्बाणान्महात्मनः ।
जानानोप्यक्षयान्पाण्ड्यो शातयत्पुरुषर्षभः ॥ ८.५६.२७ ॥
પછી મહાત્મા દ્રોણપુત્રે છોડેલાં તે બધાં બાણોને, તે અક્ષય હોવાનું જાણવા છતાં, પુરુષશ્રેષ્ઠ પાંડ્યે કાપી નાખ્યાં.
8.56.28
प्रयुक्तांस्तान्प्रयत्नेन छित्त्वा द्रौणेरिषूनरिः ।
चक्ररक्षौ रणे तस्य प्राणुदन्निशितैः शरैः ॥ ८.५६.२८ ॥
દ્રોણપુત્રે પ્રયોજેલાં તે બાણોને શત્રુએ પ્રયત્નપૂર્વક કાપી નાખ્યાં, અને યુદ્ધમાં તેના ચક્રરક્ષકોને તીક્ષ્ણ બાણોથી પ્રહાર કર્યો.
8.56.29
अथ तल्लाघवं दृष्ट्वा मण्डलीकृतकार्मुकः ।
प्रास्यद्द्रोणसुतो बाणान्वृष्टिं पूषानुजो यथा ॥ ८.५६.२९ ॥
પછી તેની તે કુશળતા જોઈને, ધનુષ્યને ગોળાકાર વાળીને, દ્રોણપુત્રે પૂષાના નાના ભાઈ (ઇન્દ્ર) ની જેમ બાણોની વૃષ્ટિ કરી.
8.56.30
अष्टावष्टगवान्यूहुः शकटानि यदायुधम् ।
अह्नस्तदष्टभागेन द्रौणिश्चिक्षेप मारिष ॥ ८.५६.३० ॥
આઠ-આઠ બળદ ખેંચતી આઠ ગાડીઓ ભરીને શસ્ત્રો હતાં; હે મારિષ, દ્રોણપુત્રે દિવસના આઠમા ભાગમાં જ તે ફેંકી દીધાં.
8.56.31
तमन्तकमिव क्रुद्धमन्तकालान्तकोपमम् ।
ये ये ददृशिरे रूपं विसंज्ञाः प्रायशोऽभवन् ॥ ८.५६.३१ ॥
ક્રોધિત અંતક જેવો, યુગાંતના અંતક જેવો તેનો રૂપ જેમણે જોયો, તેઓ મોટેભાગે બેભાન થઈ ગયા.
8.56.32
आचार्यपुत्रस्तां सेनां बाणवृष्ट्या व्यवीवृषत् ।
पर्जन्य इव घर्मान्ते वृष्ट्या साद्रिद्रुमां महिम् ॥ ८.५६.३२ ॥
આચાર્યપુત્રે બાણવૃષ્ટિથી તે સેનાને ભીંજવી દીધી; ગ્રીષ્માંતે મેઘ પર્વત અને વૃક્ષો સહિત પૃથ્વીને વરસાદથી ભીંજવે તેમ.
8.56.33
द्रौणिपर्जन्यमुक्तां तां बाणवृष्टिं सुदुःसहाम् ।
वायव्यास्त्रेण स क्षिप्रं विद्ध्वा पाण्ड्यातिलोऽनदत् ॥ ८.५६.३३ ॥
દ્રોણપુત્ર રૂપી મેઘે છોડેલી તે અસહ્ય બાણવૃષ્ટિને તેણે વાયવ્યાસ્ત્રથી ત્વરાથી વીંધી, અને પાંડ્યરાજે ગર્જના કરી.
8.56.34
तस्य नानदतः केतुं चन्दनागुरुरूषितम् ।
मलयप्रतिमं द्रौणिश्छित्त्वाश्वांश्चतुरोऽहनत् ॥ ८.५६.३४ ॥
ગર્જના કરતા તેના ચંદન-અગરુથી સુવાસિત, મલયપર્વત સમાન ધ્વજને દ્રોણપુત્રે કાપી નાખ્યો અને તેના ચારેય ઘોડાઓને મારી નાખ્યા.
8.56.35
सूतमेकेषुणा हत्वा महाजलदनिःस्वनम् ।
धनुश्छित्त्वाऽर्धचन्द्रेण तिलशो व्यधमद्रथम् ॥ ८.५६.३५ ॥
મહામેઘ ગર્જના સમાન સારથિને એક જ બાણથી મારી, અર્ધચંદ્ર બાણથી ધનુષ કાપીને, રથને તલ-તલ કરીને ચૂરો કર્યો.
8.56.36
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य छित्त्वा सर्वायुधानि च ।
प्राप्तमप्यहितं द्रौणिर्नाहनद्युद्धतृष्णया ॥ ८.५६.३६ ॥
અસ્ત્રોથી અસ્ત્રો રોકીને, સર્વ આયુધો કાપીને, નજીક આવેલા શત્રુ પર પણ યુદ્ધતૃષ્ણાથી દ્રોણપુત્રે પ્રહાર ન કર્યો.
8.56.37
हतेश्वरो दन्तिवरः सुकल्पित… ।
सत्वराभिसृष्टः प्रतिशब्दगो बली।
तमाद्रवद्द्रौणिशराहतस्त्वरन् ।
जवेन कृत्वा प्रतिहस्तिगर्जितम् ॥ ८.५६.३७ ॥
જેનો માલિક માર્યો ગયો છે, સુસજ્જ એવો તે શ્રેષ્ઠ હાથી… ઝડપથી છોડાયેલો, પ્રતિધ્વનિ પાછો આપતો બળવાન તે, દ્રૌણિના બાણોથી ઘાયલ થઈ તેના તરફ દોડ્યો, વેગથી, પ્રતિસ્પર્ધી હાથીની ગર્જનાનો જવાબ આપતો.
8.56.38
तं वारणं वारणयुद्धकोविदो ।
द्विपोत्तमं पर्वतसानुसन्निभम्।
सम्भ्यतिष्ठन्मलयध्वजस्त्वर… ।
न्यथाऽद्रिशृङ्गं हरिरुन्नदंस्तथा ॥ ८.५६.३८ ॥
તે હાથીની સામે, હાથી-યુદ્ધમાં કુશળ, પર્વતશિખર જેવા શ્રેષ્ઠ હાથીની સામે, મલય-ધ્વજ રાજા ઝડપથી ઊભો રહ્યો… પર્વતશિખર પર સિંહ ગર્જે તેમ.
8.56.39
स तोमरं भास्कररश्मिवर्चसं ।
बलास्त्रसर्गोत्तमयत्नमन्युभिः।
ससर्ज शीघ्रं परिपीडयन्गजं ।
गुरोः सुताय द्रविडेश्वरो नदन् ॥ ८.५६.३९ ॥
તેણે સૂર્યકિરણો જેવો તેજસ્વી ભાલો બળ, અસ્ત્રપ્રયોગ, ઉત્તમ પ્રયત્ન અને ક્રોધ સાથે ઝડપથી ફેંક્યો; હાથીને પીડતાં, ગુરુપુત્ર તરફ, દ્રવિડોના સ્વામી ગર્જતા.
8.56.40
मणिप्रवेकोत्तमवज्रहाटकै… ।
रलङ्कृतं चांशुकमाल्यमौक्तिकैः।
हतो मयासीत्यसकृन्मुदा नद… ।
न्पराभिनद्द्रौणिवराङ्गभूषणम् ॥ ८.५६.४० ॥
મણિઓ, ઉત્તમ પરવાળા, હીરા અને સોનાથી… શણગારેલ, રેશમી વસ્ત્રો, માળાઓ, મોતીઓ સાથે, 'મેં આને માર્યો' એમ વારંવાર આનંદથી ગર્જતા… દ્રૌણિના શ્રેષ્ઠ દેહાભૂષણને.
8.56.41
तदर्कचन्द्रग्रहपावकत्विषं ।
भृशाभिघातात्पतितं विघूर्णितम्।
महेन्द्रवज्राभिहतं महास्वनं ।
यथाऽद्रिशृङ्गं भरणीतले तथा ॥ ८.५६.४१ ॥
સૂર્ય, ચંદ્ર, ગ્રહો અને અગ્નિ જેવી તેજસ્વી તે, પ્રચંડ પ્રહારથી પડીને ડગમગતો, મહેન્દ્રના વજ્રથી આહત, મોટા અવાજ સાથે, પર્વતશિખર પૃથ્વી પર પડે તેમ.
8.56.42
ततः प्रजज्वाल परेण मन्युना ।
पादाहतो नागपतिर्यथा तथा।
समाददे चान्तकदण्डसन्निभा… ।
निषूनमित्रान्तकरांश्चतुर्दश ॥ ८.५६.४२ ॥
ત્યારે તે અત્યંત ક્રોધથી સળગી ઊઠ્યો, પગથી પ્રહાર પામેલા ગજરાજની જેમ. યમદંડ જેવું … (ભાગ વાંચી શકાયો નહીં) ધારણ કરી, શત્રુઓનો સંહાર કરનારા ચૌદ (બાણો) લીધા.
8.56.43
द्विपस्य पादाग्रकरान्स पञ्चभि… ।
र्नृपस्य बाहू च शिरोऽथ च त्रिभिः।
जघान पड्भिः पडृतूपमत्विषः ।
स पाण्ड्यराजानुचरान्महारथान् ॥ ८.५६.४३ ॥
તેણે હાથીના પગ અને સૂંઢના છેડા (અંગો) પાંચથી… (ભાગ વાંચી શકાયો નહીં) રાજાના બંને બાહુ અને માથું ત્રણથી કાપ્યાં; છ ઋતુઓ જેવા તેજસ્વી છ વડે પાંડ્યરાજના અનુચર મહારથીઓને માર્યા.
8.56.44
सुदीर्घवृत्तौ वरचन्दनोक्षितौ ।
सुवर्णमुक्तामणिवज्रभूषणौ।
भुजौ धरायां पतितौ नृपस्य तौ ।
विचेष्टतुस्तार्क्ष्यहताविवोरगौ ॥ ८.५६.४४ ॥
રાજાના તે લાંબા, ગોળ બાહુ, શ્રેષ્ઠ ચંદનથી લેપાયેલા, સોના, મોતી, મણિ અને હીરાના અલંકારોથી શોભતા, જમીન પર પડીને ગરુડથી હણાયેલા સર્પોની જેમ તરફડ્યા.
8.56.45
शिरश्च तत्पूर्णशशिप्रभाननं ।
सरोषताम्रायतनेत्रमुन्नसम्।
क्षितावपि भ्राजति तत्सकुण्डलं ।
विशाखयोर्मध्यगतः शशी यथा ॥ ८.५६.४५ ॥
પૂર્ણિમાના ચંદ્ર જેવું મુખ, ક્રોધથી લાલ વિશાળ નેત્રો, ઊંચું નાક, કુંડળો સહિતનું તે મસ્તક ધરતી પર પણ વિશાખા નક્ષત્રો વચ્ચેના ચંદ્રની જેમ ચમકતું હતું.
8.56.46
स तु द्विपः पञ्चभिरुत्तमेषुभिः ।
कृतः षडंशश्चतुरो नृपस्त्रिभिः।
कृतो दशांशः कुशलेन युध्यता ।
यथा हविस्तद्दश दैवतं तथा ॥ ८.५६.४६ ॥
તે હાથીને પાંચ ઉત્તમ બાણોથી છ ભાગમાં, ચારથી રાજાને (વાહનને), ત્રણથી તેને દસ ભાગમાં કરવામાં આવ્યા; કુશળ યોદ્ધા લડતાં, યજ્ઞની આહુતિ દસ દેવતાઓમાં વહેંચાય તેમ.
8.56.47
स पादशो राक्षसभोजनान्बहून् ।
प्रदाय पाण्ड्योऽश्वमनुष्यकुञ्जरान्।
स्वधामिवाप्य ज्वलनः पितृप्रिय… ।
स्ततः प्रशान्तः सलिलप्रवाहतः ॥ ८.५६.४७ ॥
તેણે ટુકડે ટુકડા કરીને રાક્ષસોને ઘણાં ભોજન, ઘોડા, મનુષ્યો અને હાથીઓ અર્પણ કર્યા, પોતાના ધામને પામેલા પિતૃપ્રિય અગ્નિની જેમ… પછી જળપ્રવાહથી શાંત થયો.
8.56.48
समाप्तविद्यं तु गुरोः सुतं नृपः ।
समाप्तकर्माणमुपेत्य ते सुतः।
सुहृद्वृतोऽत्यर्थमपूजयन्मुदा ।
जिते बलौ विष्णुमिवामरेश्वरः ॥ ८.५६.४८ ॥
ગુરુપુત્રની વિદ્યા પૂર્ણ થઈ હતી અને તેનું કર્મ પણ પૂર્ણ થયું હતું; તમારો પુત્ર રાજા, મિત્રોથી ઘેરાયેલો, તેની પાસે જઈને અત્યંત આનંદથી તેનું સન્માન કર્યું, જેમ બલિ જિતાયા પછી દેવેન્દ્રે વિષ્ણુનું સન્માન કર્યું હતું.