ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.56.1
प्रोक्तस्त्वया पूर्वमेव प्रवीरो लोकविश्रुतः ।
न त्वस्य कर्म सङ्ग्रामे त्वया सञ्जय कीर्तितम् ॥ ८.५६.१ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର କହିଲେ: ହେ ସଞ୍ଜୟ, ବିଶ୍ୱବିଖ୍ୟାତ ସେହି ବୀରଙ୍କ କଥା ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିଲ, ମାତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ କର୍ମ ତୁମେ କହିନଥିଲ।
8.56.2
तस्य विस्तरशो ब्रूहि प्रवीरस्याद्य विक्रमम् ।
शिक्षां प्रभावं वीर्यं च प्रमाणं दर्पमेव च ॥ ८.५६.२ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ ସେହି ବୀରଙ୍କ ପରାକ୍ରମ, ଶିକ୍ଷା, ପ୍ରଭାବ, ବୀର୍ଯ୍ୟ, ପ୍ରମାଣ ଓ ଦର୍ପ ବିସ୍ତାରରେ କୁହ।
8.56.3
भीष्मद्रोणकृपद्रौणिकर्णार्जुनजनार्दनान् ।
समाप्तविद्यान्धनुषि श्रेष्ठान्यान्सप्त मन्यसे ॥ ८.५६.३ ॥
ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, କର୍ଣ୍ଣ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ — ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏହି ସାତଜଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ତୁମେ ମାନୁଛ।
8.56.4
यो ह्याक्षिपति वीर्येण सर्वानेतान्महारथान् ।
न मेने चात्मना तुल्यं कञ्चिदेव नरेश्वरम् ॥ ८.५६.४ ॥
ଯେ ନିଜ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ଏହି ସମସ୍ତ ମହାରଥୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତୁଚ୍ଛ ଜ୍ଞାନ କରୁଥିଲା, ଏବଂ ନିଜ ସମକକ୍ଷ କୌଣସି ରାଜାକୁ ମାନୁନଥିଲା।
8.56.5
तुल्यतांद्रोणभीष्माभ्यामात्मनो यो न मृष्यते ।
वासुदेवार्जुनाभ्यां च न्यूनतां नैच्छतात्मनि ॥ ८.५६.५ ॥
ଦ୍ରୋଣ ଓ ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସମକକ୍ଷ ହେବାକୁ ମଧ୍ୟ ଯେ ସହ୍ୟ କରୁନଥିଲା, ଏବଂ ବାସୁଦେବ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କଠାରୁ ନିଜକୁ ନ୍ୟୂନ ଭାବିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କରୁନଥିଲା।
8.56.6
स पाण्ड्योऽर्थपतिश्रेष्ठः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
कर्णस्यानीकमहनत्पाशहस्त इवान्तकः ॥ ८.५६.६ ॥
ସେହି ପାଣ୍ଡ୍ୟ ରାଜା, ଧନାଧିପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରଣୀ, ହାତରେ ପାଶ ଧରିଥିବା କାଳ ପରି କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସେନାକୁ ଆଘାତ କଲେ।
8.56.7
तदुदीर्णरथाश्वेभं पत्तिप्रवरसङ्कुलम् ।
कुलालचक्रवद्धान्तं पाण्ड्येनाभ्याहतं बलात् ॥ ८.५६.७ ॥
ରଥ, ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇଥିବା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦାତିକରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ସେନା କୁମ୍ଭାରର ଚକ୍ର ପରି ଘୂରି ପାଣ୍ଡ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଳପୂର୍ବକ ଆହତ ହେଲା।
8.56.8
व्यश्वसूतध्वजरथान्विप्रयुक्तयुगान्रथान् ।
सम्यगस्तैः शरैः पाण्ड्यो वायुर्मेघानिवाक्षिपत् ॥ ८.५६.८ ॥
ଘୋଡ଼ା, ସାରଥି ଓ ଧ୍ୱଜ ହରାଇଥିବା, ଯୁଆଳି ଖୋଲିଯାଇଥିବା ରଥଗୁଡ଼ିକୁ ପାଣ୍ଡ୍ୟ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ବାଣରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ, ଯେପରି ପବନ ମେଘକୁ ବିଖେରେ।
8.56.9
द्विरदान्प्रवरारोहान्विपताकायुधध्वजान् ।
स पादरक्षानहनद्वज्रेणाद्रीनिवाद्रिहा ॥ ८.५६.९ ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆରୋହୀ ଥିବା ହସ୍ତୀଗୁଡ଼ିକୁ, ଯାହାଙ୍କର ପତାକା, ଆୟୁଧ ଓ ଧ୍ୱଜ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ପାଦରକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ସେ ପର୍ବତଭେଦୀ ଇନ୍ଦ୍ର ପରି ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ପର୍ବତ ଭଳି ଆଘାତ କଲେ।
8.56.10
स शक्तिप्रासतूणीरानश्वारोहान्हयानपि ।
पुलिन्दखसबाह्लीकनिषादान्ध्रककुन्तलान् ॥ ८.५६.१० ॥
ସେ ଶକ୍ତି, ପ୍ରାସ ଓ ତୂଣୀର ସହିତ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନଙ୍କୁ, ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ପୁଲିନ୍ଦ, ଖସ, ବାହ୍ଲୀକ, ନିଷାଦ, ଆନ୍ଧ୍ର ଓ କୁନ୍ତଳମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
8.56.11
दाक्षिणात्यांश्च भोजांश्च शूरान्सङ्ग्रामकर्कशान् ।
विशस्त्रकवचान्बाणैः कृत्वा पाण्ड्योऽकरोद्व्यसून् ॥ ८.५६.११ ॥
ଦକ୍ଷିଣବାସୀ, ଭୋଜ ଓ ଯୁଦ୍ଧରେ କଠୋର ବୀରମାନଙ୍କୁ, ଆୟୁଧ ଓ କବଚ ଛଡ଼ାଇ, ପାଣ୍ଡ୍ୟ ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାଣହୀନ କଲେ।
8.56.12
चतुरङ्गं बलं बाणैर्निघ्नन्तं पाण्डयमाहवे ।
दृष्ट्वा द्रौणिरसम्भ्रान्तमसम्भ्रान्तस्ततोऽभ्ययात् ॥ ८.५६.१२ ॥
ପାଣ୍ଡ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଣରେ ଚତୁରଙ୍ଗ ସେନା ସଂହାର କରୁଥିବା ଦେଖି, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଅବିଚଳିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
8.56.13
आभाष्य चैनं मधुरमभीतं तमभीतवत् ।
प्राह प्रहरतां श्रेष्ठः स्मितपूर्वं समाह्वयत् ॥ ८.५६.१३ ॥
ନିର୍ଭୟ ତାହାକୁ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ନିଜେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଭୟ ପରି, ପ୍ରହାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ହସି ହସି ତାହାକୁ ଆହ୍ୱାନ କଲା।
8.56.14
राजन्कमलपत्राक्ष प्रधानायुधवाहन ।
वज्रसंहननप्रख्य प्रख्यातबलपौरुष ॥ ८.५६.१४ ॥
ହେ ରାଜନ୍! କମଳପତ୍ର ପରି ଆଖିବିଶିଷ୍ଟ, ପ୍ରଧାନ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣକାରୀ, ବଜ୍ର ସଦୃଶ ଦେହଧାରୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବଳ ଓ ପୌରୁଷବିଶିଷ୍ଟ!
8.56.15
मुष्टिक्लिष्टाङ्गुलिभ्यां च व्यायताभ्यां महद्धनुः ।
दोर्भ्यां विस्फारयन्भासि महाजलदवद्भृशम् ॥ ८.५६.१५ ॥
ମୁଠି ଧରିବାରୁ କ୍ଷୟିତ ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ପ୍ରସାରିତ ଦୁଇ ବାହୁରେ ମହାନ ଧନୁ ଟାଣି, ମହାମେଘ ପରି ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିଶୁଛ।
8.56.16
शरवर्षैर्महावेगैरमित्रानभिवर्षतः ।
मदन्यं नानुपश्यामि प्रतिवीरं तवाहवे ॥ ८.५६.१६ ॥
ମହାବେଗ ଶରବର୍ଷାରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଉପରେ ବର୍ଷଣ କରୁଥିବା ତୁମ ପାଇଁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ମୁଁ ତୁମର ସମାନ ବୀର ଦେଖୁନାହିଁ।
8.56.17
रथद्विरदपत्त्यश्वानेकः प्रमथसे बहून् ।
मृगसङ्घानिवारण्ये विभीर्भीमबलो हरिः ॥ ८.५६.१७ ॥
ଏକାକୀ ତୁମେ ରଥ, ହାତୀ, ପଦାତି ଓ ଘୋଡ଼ାର ଅନେକ ଦଳକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରୁଛ; ନିର୍ଭୟ, ଭୟଙ୍କର ବଳବାନ ସିଂହ ଜଙ୍ଗଲରେ ହରିଣ ଦଳକୁ ଯେପରି ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରେ।
8.56.18
महता रथघोषेण दिवं भूमिं च नादयन् ।
वर्षान्ते सस्यां सूर्यो भाभिरादीपयन्निव ॥ ८.५६.१८ ॥
ମହାନ ରଥଘୋଷରେ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରି, ବର୍ଷା ଶେଷରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ନିଜ କିରଣରେ ଶସ୍ୟକୁ ଉଦ୍ଦୀପ୍ତ କରେ।
8.56.19
संस्पृशानः शरैः पूर्णौ तूणी चाशीविषोपमैः ।
मयैवैकेन युध्यस्व त्र्यम्बकेनान्धको यथा ॥ ८.५६.१९ ॥
ବାଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବିଷଧର ସର୍ପ ସଦୃଶ ଦୁଇ ତୂଣୀର ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଅନ୍ଧକ ଯେପରି ତ୍ର୍ୟମ୍ବକଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲା, ସେପରି କେବଳ ମୋ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର।
8.56.20
एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा प्रमथ्यैनं स पार्थिवः ।
कर्णिना द्रोणतनयं विव्याध मलयध्वजः ॥ ८.५६.२० ॥
ଏପରି କୁହାଯାଇଲେ, 'ଠିକ୍' କହି ତାଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରି, ମଳୟଧ୍ୱଜ ସେ ରାଜା କର୍ଣୀ ବାଣରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
8.56.21
मर्मभेदिभिरत्युग्रैर्बाणैरग्निशिखोपमैः ।
मर्मस्वभ्यहनद्द्रौणिः पाण्ड्यमाचार्यनन्दनः ॥ ८.५६.२१ ॥
ମର୍ମଭେଦୀ, ଅତି ଉଗ୍ର, ଅଗ୍ନିଶିଖା ସଦୃଶ ବାଣରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ଦ୍ରୌଣି ପାଣ୍ଡ୍ୟଙ୍କର ମର୍ମସ୍ଥଳରେ ଆଘାତ କଲେ।
8.56.22
ततोऽपरान्नवांस्तूर्णं नाराचान्कङ्कवाससः ।
गत्या दशम्या संयुक्तानश्वत्थामाऽप्यवासृजत् ॥ ८.५६.२२ ॥
ତା'ପରେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଶୀଘ୍ର କଙ୍କପକ୍ଷୀର ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ, ଦଶମ ଗତିରେ ଯୁକ୍ତ ଅନ୍ୟ ନୂଆ ଲୌହ ନାରାଚ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
8.56.23
तानच्छिनत्तदा पाण्ड्यश्चतुर्भिरपरैः शरैः ।
चतुरोऽभ्याहनच्चाश्वानाशु ते व्यसवोऽभवन् ॥ ८.५६.२३ ॥
ସେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଚାରି ବାଣରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କାଟି ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ାକୁ ଆଘାତ କଲେ; ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରାଣହୀନ ହେଲେ।
8.56.24
अथ द्रोणसुतस्येषूंस्ताञ्छित्त्वा निशितैः शरैः ।
धनुर्ज्यां विततां पाण्ड्यश्चिच्छेदादित्यतेजसः ॥ ८.५६.२४ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ କାଟି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ ପାଣ୍ଡ୍ୟ ତାଙ୍କ ଟାଣା ଧନୁର ଜ୍ୟା ଛେଦନ କଲେ।
8.56.25
दिव्यं धनुरथाधिज्यं कृत्वा द्रौणिरमित्रहा ।
प्रेक्ष्य चाशु रथे युक्तान्नरैरन्यान्हयोत्तमान् ॥ ८.५६.२५ ॥
ଏବେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, ଶତ୍ରୁନାଶକ, ଦିବ୍ୟ ଧନୁରେ ଗୁଣ ଚଢ଼ାଇ, ରଥରେ ଯୋଡ଼ା ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଦେଖିଲେ।
8.56.26
ततः शरसहस्राणि प्रेषयामास वै द्विजः ।
इषुसम्बाधमाकाशमकरोद्दिश एव च ॥ ८.५६.२६ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ଦ୍ୱିଜ ହଜାର ହଜାର ବାଣ ପ୍ରେରଣ କଲେ; ଆକାଶ ଓ ଦିଗସବୁ ବାଣରେ ଭରିଦେଲେ।
8.56.27
ततस्तानस्यतः सर्वान्द्रौणेर्बाणान्महात्मनः ।
जानानोप्यक्षयान्पाण्ड्यो शातयत्पुरुषर्षभः ॥ ८.५६.२७ ॥
ଏବେ ମହାତ୍ମା ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ସେହି ସମସ୍ତ ବାଣ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଅକ୍ଷୟ ବୋଲି ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡ୍ୟ କାଟିଦେଲେ।
8.56.28
प्रयुक्तांस्तान्प्रयत्नेन छित्त्वा द्रौणेरिषूनरिः ।
चक्ररक्षौ रणे तस्य प्राणुदन्निशितैः शरैः ॥ ८.५६.२८ ॥
ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇଥିବା ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ଶତ୍ରୁ ଯତ୍ନରେ କାଟି, ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ର-ରକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।
8.56.29
अथ तल्लाघवं दृष्ट्वा मण्डलीकृतकार्मुकः ।
प्रास्यद्द्रोणसुतो बाणान्वृष्टिं पूषानुजो यथा ॥ ८.५६.२९ ॥
ଏବେ ତାଙ୍କର ସେହି ଦକ୍ଷତା ଦେଖି, ଧନୁକୁ ବୃତ୍ତାକାର କରି, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ପୂଷାଙ୍କ କନିଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା (ଇନ୍ଦ୍ର) ପରି ବାଣବର୍ଷା କଲେ।
8.56.30
अष्टावष्टगवान्यूहुः शकटानि यदायुधम् ।
अह्नस्तदष्टभागेन द्रौणिश्चिक्षेप मारिष ॥ ८.५६.३० ॥
ଆଠ-ଆଠ ବଳଦ ଟଣା ଆଠଟି ଗାଡ଼ି ପରିମାଣର ଅସ୍ତ୍ର ଥିଲା; ହେ ମାରିଷ, ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଦିନର ଆଠ ଭାଗରୁ ଏକ ଭାଗରେ ହିଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।
8.56.31
तमन्तकमिव क्रुद्धमन्तकालान्तकोपमम् ।
ये ये ददृशिरे रूपं विसंज्ञाः प्रायशोऽभवन् ॥ ८.५६.३१ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ଅନ୍ତକ ପରି, ଯୁଗାନ୍ତର ଅନ୍ତକ ସଦୃଶ ତାଙ୍କ ରୂପ ଯେଉଁମାନେ ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ ପ୍ରାୟ ଚେତନାହୀନ ହେଲେ।
8.56.32
आचार्यपुत्रस्तां सेनां बाणवृष्ट्या व्यवीवृषत् ।
पर्जन्य इव घर्मान्ते वृष्ट्या साद्रिद्रुमां महिम् ॥ ८.५६.३२ ॥
ଆଚାର୍ଯପୁତ୍ର ବାଣବର୍ଷଣରେ ସେହି ସେନାକୁ ଭିଜାଇଦେଲେ; ଗ୍ରୀଷ୍ମାନ୍ତରେ ମେଘ ପର୍ବତ ଓ ବୃକ୍ଷସହ ପୃଥିବୀକୁ ବର୍ଷାରେ ଭିଜାଏ ପରି।
8.56.33
द्रौणिपर्जन्यमुक्तां तां बाणवृष्टिं सुदुःसहाम् ।
वायव्यास्त्रेण स क्षिप्रं विद्ध्वा पाण्ड्यातिलोऽनदत् ॥ ८.५६.३३ ॥
ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ରୂପ ମେଘ ଛାଡ଼ିଥିବା ସେହି ଅସହ୍ୟ ବାଣବର୍ଷାକୁ ସେ ବାୟବ୍ୟାସ୍ତ୍ରରେ ଶୀଘ୍ର ବିଦ୍ଧ କରି ପାଣ୍ଡ୍ୟରାଜ ଗର୍ଜନ କଲେ।
8.56.34
तस्य नानदतः केतुं चन्दनागुरुरूषितम् ।
मलयप्रतिमं द्रौणिश्छित्त्वाश्वांश्चतुरोऽहनत् ॥ ८.५६.३४ ॥
ଗର୍ଜୁଥିବା ତାଙ୍କର ଚନ୍ଦନ-ଅଗୁରୁ ସୁବାସିତ, ମଳୟ ପର୍ବତ ସଦୃଶ ଧ୍ୱଜକୁ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର କାଟି ତାଙ୍କ ଚାରି ଘୋଡ଼ାକୁ ବଧ କଲେ।
8.56.35
सूतमेकेषुणा हत्वा महाजलदनिःस्वनम् ।
धनुश्छित्त्वाऽर्धचन्द्रेण तिलशो व्यधमद्रथम् ॥ ८.५६.३५ ॥
ମହାମେଘ ଗର୍ଜନ ସମ ସାରଥିକୁ ଏକ ବାଣରେ ବଧ କରି, ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ବାଣରେ ଧନୁ କାଟି, ରଥକୁ ତିଳ ତିଳ କରି ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
8.56.36
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य छित्त्वा सर्वायुधानि च ।
प्राप्तमप्यहितं द्रौणिर्नाहनद्युद्धतृष्णया ॥ ८.५६.३६ ॥
ଅସ୍ତ୍ରରେ ଅସ୍ତ୍ର ରୋକି, ସମସ୍ତ ଆୟୁଧ କାଟି, ନିକଟକୁ ଆସିଥିବା ଶତ୍ରୁକୁ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧତୃଷ୍ଣାରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ପ୍ରହାର କଲେ ନାହିଁ।
8.56.37
हतेश्वरो दन्तिवरः सुकल्पित… ।
सत्वराभिसृष्टः प्रतिशब्दगो बली।
तमाद्रवद्द्रौणिशराहतस्त्वरन् ।
जवेन कृत्वा प्रतिहस्तिगर्जितम् ॥ ८.५६.३७ ॥
ଯାହାର ପ୍ରଭୁ ହତ, ସୁସଜ୍ଜିତ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସ୍ତୀ… ଶୀଘ୍ର ଛଡ଼ାଯାଇ, ପ୍ରତିଧ୍ୱନି ଫେରାଇ ଦେଉଥିବା ବଳବାନ ସେ, ଦ୍ରୌଣିଙ୍କ ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲା, ବେଗରେ, ପ୍ରତିପକ୍ଷ ହସ୍ତୀର ଗର୍ଜନର ଉତ୍ତର ଦେଇ।
8.56.38
तं वारणं वारणयुद्धकोविदो ।
द्विपोत्तमं पर्वतसानुसन्निभम्।
सम्भ्यतिष्ठन्मलयध्वजस्त्वर… ।
न्यथाऽद्रिशृङ्गं हरिरुन्नदंस्तथा ॥ ८.५६.३८ ॥
ସେହି ହସ୍ତୀ ସାମ୍ନାରେ, ହସ୍ତୀ-ଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ, ପର୍ବତ-ଶିଖର ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହସ୍ତୀ ସାମ୍ନାରେ, ମଳୟ-ଧ୍ୱଜ ରାଜା ଶୀଘ୍ର ଠିଆ ହେଲେ… ଯେପରି ସିଂହ ପର୍ବତ-ଶିଖରରେ ଗର୍ଜେ, ସେପରି।
8.56.39
स तोमरं भास्कररश्मिवर्चसं ।
बलास्त्रसर्गोत्तमयत्नमन्युभिः।
ससर्ज शीघ्रं परिपीडयन्गजं ।
गुरोः सुताय द्रविडेश्वरो नदन् ॥ ८.५६.३९ ॥
ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ-କିରଣ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବର୍ଶାକୁ ବଳ, ଅସ୍ତ୍ର-ପ୍ରୟୋଗ, ଉତ୍ତମ ପ୍ରୟାସ ଓ କ୍ରୋଧ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଫିଙ୍ଗିଲେ; ହସ୍ତୀକୁ ପୀଡ଼ି, ଗୁରୁପୁତ୍ର ଆଡ଼କୁ, ଦ୍ରାବିଡ଼ମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ଗର୍ଜି।
8.56.40
मणिप्रवेकोत्तमवज्रहाटकै… ।
रलङ्कृतं चांशुकमाल्यमौक्तिकैः।
हतो मयासीत्यसकृन्मुदा नद… ।
न्पराभिनद्द्रौणिवराङ्गभूषणम् ॥ ८.५६.४० ॥
ମଣି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରବାଳ, ହୀରା ଓ ସୁନାରେ… ଅଳଙ୍କୃତ, ରେଶମ ବସ୍ତ୍ର, ମାଳା, ମୁକ୍ତାସହ, 'ମୁଁ ଏହାକୁ ବଧ କଲି' ବୋଲି ବାରମ୍ବାର ଆନନ୍ଦରେ ଗର୍ଜି… ଦ୍ରୌଣିଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେହଭୂଷଣକୁ।
8.56.41
तदर्कचन्द्रग्रहपावकत्विषं ।
भृशाभिघातात्पतितं विघूर्णितम्।
महेन्द्रवज्राभिहतं महास्वनं ।
यथाऽद्रिशृङ्गं भरणीतले तथा ॥ ८.५६.४१ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଗ୍ରହ ଓ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତି ଯାହାର, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଆଘାତରେ ପଡ଼ି ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ରରେ ଆହତ, ମହାଶବ୍ଦରେ, ପର୍ବତଶିଖର ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲା ପରି।
8.56.42
ततः प्रजज्वाल परेण मन्युना ।
पादाहतो नागपतिर्यथा तथा।
समाददे चान्तकदण्डसन्निभा… ।
निषूनमित्रान्तकरांश्चतुर्दश ॥ ८.५६.४२ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧରେ ଜଳି ଉଠିଲା, ପାଦାଘାତରେ ଆହତ ଗଜରାଜ ପରି। ଯମଦଣ୍ଡ ସଦୃଶ … (ଅଂଶ ପଢ଼ି ହେଲା ନାହିଁ) ଧରି, ଶତ୍ରୁ ସଂହାରକ ଚଉଦଟି (ବାଣ) ନେଲା।
8.56.43
द्विपस्य पादाग्रकरान्स पञ्चभि… ।
र्नृपस्य बाहू च शिरोऽथ च त्रिभिः।
जघान पड्भिः पडृतूपमत्विषः ।
स पाण्ड्यराजानुचरान्महारथान् ॥ ८.५६.४३ ॥
ସେ ହାତୀର ଗୋଡ଼ ଓ ଶୁଣ୍ଡର ଅଗ୍ରଭାଗ (ଅଙ୍ଗ) ପାଞ୍ଚରେ… (ଅଂଶ ପଢ଼ି ହେଲା ନାହିଁ) ରାଜାର ଦୁଇ ବାହୁ ଓ ମସ୍ତକ ତିନିରେ କାଟିଲା; ଛଅ ଋତୁ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଛଅରେ ପାଣ୍ଡ୍ୟରାଜର ଅନୁଚର ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲା।
8.56.44
सुदीर्घवृत्तौ वरचन्दनोक्षितौ ।
सुवर्णमुक्तामणिवज्रभूषणौ।
भुजौ धरायां पतितौ नृपस्य तौ ।
विचेष्टतुस्तार्क्ष्यहताविवोरगौ ॥ ८.५६.४४ ॥
ରାଜାଙ୍କର ସେହି ଦୀର୍ଘ, ଗୋଲ ବାହୁ ଦୁଇଟି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚନ୍ଦନରେ ଲିପ୍ତ, ସୁନା, ମୁକ୍ତା, ମଣି ଓ ହୀରା ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ମାଟିରେ ପଡ଼ି ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଆଘାତରେ ଆହତ ସର୍ପ ପରି ଛଟପଟ ହେଲେ।
8.56.45
शिरश्च तत्पूर्णशशिप्रभाननं ।
सरोषताम्रायतनेत्रमुन्नसम्।
क्षितावपि भ्राजति तत्सकुण्डलं ।
विशाखयोर्मध्यगतः शशी यथा ॥ ८.५६.४५ ॥
ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ପରି ମୁଖ, କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ବିଶାଳ ନୟନ, ଉଚ୍ଚ ନାସିକା, କୁଣ୍ଡଳ ସହ ସେହି ମସ୍ତକ ମାଟିରେ ମଧ୍ୟ ବିଶାଖା ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଝଲମଲ କଲା।
8.56.46
स तु द्विपः पञ्चभिरुत्तमेषुभिः ।
कृतः षडंशश्चतुरो नृपस्त्रिभिः।
कृतो दशांशः कुशलेन युध्यता ।
यथा हविस्तद्दश दैवतं तथा ॥ ८.५६.४६ ॥
ସେହି ହାତୀକୁ ପାଞ୍ଚଟି ଉତ୍ତମ ବାଣରେ ଛଅ ଭାଗରେ, ଚାରିରେ ରାଜାଙ୍କୁ (ବାହନକୁ), ତିନିରେ ତାଙ୍କୁ ଦଶ ଭାଗରେ କରାଗଲା; କୁଶଳୀ ଯୋଦ୍ଧା ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବାବେଳେ, ଯଜ୍ଞର ହବି ଦଶ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟାଯିବା ପରି।
8.56.47
स पादशो राक्षसभोजनान्बहून् ।
प्रदाय पाण्ड्योऽश्वमनुष्यकुञ्जरान्।
स्वधामिवाप्य ज्वलनः पितृप्रिय… ।
स्ततः प्रशान्तः सलिलप्रवाहतः ॥ ८.५६.४७ ॥
ସେ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ କରି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ବହୁ ଭୋଜନ, ଅଶ୍ୱ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ହାତୀ ଅର୍ପଣ କରି, ନିଜ ଧାମରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ପିତୃପ୍ରିୟ ଅଗ୍ନି ପରି… ତା'ପରେ ଜଳପ୍ରବାହରେ ଶାନ୍ତ ହେଲା।
8.56.48
समाप्तविद्यं तु गुरोः सुतं नृपः ।
समाप्तकर्माणमुपेत्य ते सुतः।
सुहृद्वृतोऽत्यर्थमपूजयन्मुदा ।
जिते बलौ विष्णुमिवामरेश्वरः ॥ ८.५६.४८ ॥
ଗୁରୁପୁତ୍ରଙ୍କ ବିଦ୍ୟା ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା, ତାଙ୍କ କର୍ମ ମଧ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା; ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା, ମିତ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି, ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ଅତ୍ୟଧିକ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, ବଳି ଜିତାଯିବା ପରେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିଥିବା ପରି।