ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.56.1
प्रोक्तस्त्वया पूर्वमेव प्रवीरो लोकविश्रुतः ।
न त्वस्य कर्म सङ्ग्रामे त्वया सञ्जय कीर्तितम् ॥ ८.५६.१ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸੰਜਯ, ਸੰਸਾਰ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਸ ਵੀਰ ਦਾ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਕਰਮ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ।
8.56.2
तस्य विस्तरशो ब्रूहि प्रवीरस्याद्य विक्रमम् ।
शिक्षां प्रभावं वीर्यं च प्रमाणं दर्पमेव च ॥ ८.५६.२ ॥
ਹੁਣ ਉਸ ਵੀਰ ਦਾ ਪਰਾਕਰਮ, ਸਿੱਖਿਆ, ਪ੍ਰਭਾਵ, ਵੀਰਜ, ਮਾਨ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ।
8.56.3
भीष्मद्रोणकृपद्रौणिकर्णार्जुनजनार्दनान् ।
समाप्तविद्यान्धनुषि श्रेष्ठान्यान्सप्त मन्यसे ॥ ८.५६.३ ॥
ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪ, ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ, ਕਰਨ, ਅਰਜੁਨ ਅਤੇ ਜਨਾਰਦਨ — ਧਨੁਸ਼ ਵਿਦਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ।
8.56.4
यो ह्याक्षिपति वीर्येण सर्वानेतान्महारथान् ।
न मेने चात्मना तुल्यं कञ्चिदेव नरेश्वरम् ॥ ८.५६.४ ॥
ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਵੀਰਜ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁੱਛ ਸਮਝਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ ਕਿਸੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ ਸੀ।
8.56.5
तुल्यतांद्रोणभीष्माभ्यामात्मनो यो न मृष्यते ।
वासुदेवार्जुनाभ्यां च न्यूनतां नैच्छतात्मनि ॥ ८.५६.५ ॥
ਜੋ ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣਾ ਵੀ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲੋਂ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਘੱਟ ਮੰਨਣਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
8.56.6
स पाण्ड्योऽर्थपतिश्रेष्ठः सर्वशस्त्रभृतां वरः ।
कर्णस्यानीकमहनत्पाशहस्त इवान्तकः ॥ ८.५६.६ ॥
ਉਹ ਪਾਂਡਯ ਰਾਜਾ, ਧਨਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਾਸ਼ ਫੜੇ ਯਮ ਵਾਂਗ ਕਰਨ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਗਿਰਾਇਆ।
8.56.7
तदुदीर्णरथाश्वेभं पत्तिप्रवरसङ्कुलम् ।
कुलालचक्रवद्धान्तं पाण्ड्येनाभ्याहतं बलात् ॥ ८.५६.७ ॥
ਰਥ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਹਾਥੀ ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਉਹ ਫੌਜ ਕੁਮ੍ਹਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੀ ਹੋਈ ਪਾਂਡਯ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰੀ ਗਈ।
8.56.8
व्यश्वसूतध्वजरथान्विप्रयुक्तयुगान्रथान् ।
सम्यगस्तैः शरैः पाण्ड्यो वायुर्मेघानिवाक्षिपत् ॥ ८.५६.८ ॥
ਘੋੜੇ, ਸਾਰਥੀ ਤੇ ਝੰਡੇ ਗੁਆ ਚੁੱਕੇ, ਜੂਲੇ ਟੁੱਟੇ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਪਾਂਡਯ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਸਤਰਾਂ ਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੰਡਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡਾਉਂਦੀ ਹੈ।
8.56.9
द्विरदान्प्रवरारोहान्विपताकायुधध्वजान् ।
स पादरक्षानहनद्वज्रेणाद्रीनिवाद्रिहा ॥ ८.५६.९ ॥
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤਾਕੇ, ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਝੰਡੇ ਗੁਆਚ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਰ-ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਉਸ ਨੇ ਪਰਬਤ-ਭੇਦੀ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਪਰਬਤਾਂ ਵਾਂਗ ਮਾਰਿਆ।
8.56.10
स शक्तिप्रासतूणीरानश्वारोहान्हयानपि ।
पुलिन्दखसबाह्लीकनिषादान्ध्रककुन्तलान् ॥ ८.५६.१० ॥
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀ, ਪ੍ਰਾਸ ਤੇ ਤੂਣੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਅਤੇ ਪੁਲਿੰਦ, ਖਸ, ਬਾਹਲੀਕ, ਨਿਸ਼ਾਦ, ਆਂਧ੍ਰ ਤੇ ਕੁੰਤਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
8.56.11
दाक्षिणात्यांश्च भोजांश्च शूरान्सङ्ग्रामकर्कशान् ।
विशस्त्रकवचान्बाणैः कृत्वा पाण्ड्योऽकरोद्व्यसून् ॥ ८.५६.११ ॥
ਦੱਖਣੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਭੋਜਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਕਵਚਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰਕੇ, ਪਾਂਡਯ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
8.56.12
चतुरङ्गं बलं बाणैर्निघ्नन्तं पाण्डयमाहवे ।
दृष्ट्वा द्रौणिरसम्भ्रान्तमसम्भ्रान्तस्ततोऽभ्ययात् ॥ ८.५६.१२ ॥
ਪਾਂਡਯ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਚਤੁਰੰਗ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰਦਿਆਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਿਨਾ ਘਬਰਾਏ ਉਸ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
8.56.13
आभाष्य चैनं मधुरमभीतं तमभीतवत् ।
प्राह प्रहरतां श्रेष्ठः स्मितपूर्वं समाह्वयत् ॥ ८.५६.१३ ॥
ਨਿਰਭੈ ਉਸਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਆਪ ਵੀ ਨਿਰਭੈ ਵਾਂਗ, ਪ੍ਰਹਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਉਸਨੂੰ ਲਲਕਾਰਨ ਲੱਗਾ।
8.56.14
राजन्कमलपत्राक्ष प्रधानायुधवाहन ।
वज्रसंहननप्रख्य प्रख्यातबलपौरुष ॥ ८.५६.१४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਿਆ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆ, ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਲ ਅਤੇ ਪੌਰਖ ਵਾਲਿਆ!
8.56.15
मुष्टिक्लिष्टाङ्गुलिभ्यां च व्यायताभ्यां महद्धनुः ।
दोर्भ्यां विस्फारयन्भासि महाजलदवद्भृशम् ॥ ८.५६.१५ ॥
ਮੁੱਠੀ ਦੀ ਪਕੜ ਨਾਲ ਘਸੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਅਤੇ ਫੈਲਾਏ ਦੋਵਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਂਮੇਘ ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ।
8.56.16
शरवर्षैर्महावेगैरमित्रानभिवर्षतः ।
मदन्यं नानुपश्यामि प्रतिवीरं तवाहवे ॥ ८.५६.१६ ॥
ਮਹਾਂ ਵੇਗ ਵਾਲੀ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵਰ੍ਹਦੇ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤੇਰਾ ਬਰਾਬਰ ਦਾ ਵੀਰ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
8.56.17
रथद्विरदपत्त्यश्वानेकः प्रमथसे बहून् ।
मृगसङ्घानिवारण्ये विभीर्भीमबलो हरिः ॥ ८.५६.१७ ॥
ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਤੂੰ ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਪੈਦਲਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਕਈ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਮਸਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ; ਨਿਰਭੈ, ਭਿਆਨਕ ਬਲ ਵਾਲਾ ਸ਼ੇਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਿਰਨਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਮਸਲਦਾ ਹੈ ਵਾਂਗ।
8.56.18
महता रथघोषेण दिवं भूमिं च नादयन् ।
वर्षान्ते सस्यां सूर्यो भाभिरादीपयन्निव ॥ ८.५६.१८ ॥
ਵੱਡੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਘੋਸ਼ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।
8.56.19
संस्पृशानः शरैः पूर्णौ तूणी चाशीविषोपमैः ।
मयैवैकेन युध्यस्व त्र्यम्बकेनान्धको यथा ॥ ८.५६.१९ ॥
ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਦੋ ਤਰਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਧਕ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਨਾਲ ਲੜਿਆ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੇਵਲ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰ।
8.56.20
एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा प्रमथ्यैनं स पार्थिवः ।
कर्णिना द्रोणतनयं विव्याध मलयध्वजः ॥ ८.५६.२० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, 'ਠੀਕ ਹੈ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਕੇ, ਮਲਯਧ੍ਵਜ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਰਣੀ ਬਾਣ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
8.56.21
मर्मभेदिभिरत्युग्रैर्बाणैरग्निशिखोपमैः ।
मर्मस्वभ्यहनद्द्रौणिः पाण्ड्यमाचार्यनन्दनः ॥ ८.५६.२१ ॥
ਮਰਮ-ਭੇਦੀ, ਅਤਿ-ਉਗਰ, ਅਗਨੀ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਵਰਗੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਆਚਾਰਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦ੍ਰੌਣਿ ਨੇ ਪਾਂਡਯ ਦੇ ਮਰਮ-ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
8.56.22
ततोऽपरान्नवांस्तूर्णं नाराचान्कङ्कवाससः ।
गत्या दशम्या संयुक्तानश्वत्थामाऽप्यवासृजत् ॥ ८.५६.२२ ॥
ਫਿਰ ਅਸ਼ਵੱਥਾਮਾ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਕੰਕ ਪੰਛੀ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਦਸਵੀਂ ਗਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਨਵੇਂ ਲੋਹੇ ਦੇ ਨਾਰਾਚ ਛੱਡੇ।
8.56.23
तानच्छिनत्तदा पाण्ड्यश्चतुर्भिरपरैः शरैः ।
चतुरोऽभ्याहनच्चाश्वानाशु ते व्यसवोऽभवन् ॥ ८.५६.२३ ॥
ਤਦ ਪਾਂਡਯ ਨੇ ਹੋਰ ਚਾਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਚਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਹੋ ਗਏ।
8.56.24
अथ द्रोणसुतस्येषूंस्ताञ्छित्त्वा निशितैः शरैः ।
धनुर्ज्यां विततां पाण्ड्यश्चिच्छेदादित्यतेजसः ॥ ८.५६.२४ ॥
ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਯ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਖਿੱਚੀ ਹੋਈ ਧਨੁਸ਼-ਤੰਦ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ।
8.56.25
दिव्यं धनुरथाधिज्यं कृत्वा द्रौणिरमित्रहा ।
प्रेक्ष्य चाशु रथे युक्तान्नरैरन्यान्हयोत्तमान् ॥ ८.५६.२५ ॥
ਫਿਰ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਨੇ ਦਿਵਿਆ ਧਨੁਸ਼ ਉੱਤੇ ਤਾਰ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਰੱਥ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਉੱਤਮ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਝੱਟ ਵੇਖਿਆ।
8.56.26
ततः शरसहस्राणि प्रेषयामास वै द्विजः ।
इषुसम्बाधमाकाशमकरोद्दिश एव च ॥ ८.५६.२६ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਦ੍ਵਿਜ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਣ ਛੱਡੇ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
8.56.27
ततस्तानस्यतः सर्वान्द्रौणेर्बाणान्महात्मनः ।
जानानोप्यक्षयान्पाण्ड्यो शातयत्पुरुषर्षभः ॥ ८.५६.२७ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤਮਾ ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਚਲਾਏ ਸਾਰੇ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਅਕਸ਼ੈ ਸਨ ਇਹ ਜਾਣਦਿਆਂ ਵੀ, ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਪਾਂਡਿਆ ਨੇ ਕੱਟ ਸੁੱਟਿਆ।
8.56.28
प्रयुक्तांस्तान्प्रयत्नेन छित्त्वा द्रौणेरिषूनरिः ।
चक्ररक्षौ रणे तस्य प्राणुदन्निशितैः शरैः ॥ ८.५६.२८ ॥
ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਚਲਾਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਵੈਰੀ ਨੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਚੱਕਰ-ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
8.56.29
अथ तल्लाघवं दृष्ट्वा मण्डलीकृतकार्मुकः ।
प्रास्यद्द्रोणसुतो बाणान्वृष्टिं पूषानुजो यथा ॥ ८.५६.२९ ॥
ਫਿਰ ਉਸਦੀ ਉਸ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਚੱਕਰਾਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪੂਸ਼ਨ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ (ਇੰਦਰ) ਵਾਂਗ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
8.56.30
अष्टावष्टगवान्यूहुः शकटानि यदायुधम् ।
अह्नस्तदष्टभागेन द्रौणिश्चिक्षेप मारिष ॥ ८.५६.३० ॥
ਅੱਠ-ਅੱਠ ਬਲਦਾਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਠ ਗੱਡੀਆਂ ਭਰ ਹਥਿਆਰ ਸਨ; ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਦ੍ਰੋਣ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਦਿਨ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ।
8.56.31
तमन्तकमिव क्रुद्धमन्तकालान्तकोपमम् ।
ये ये ददृशिरे रूपं विसंज्ञाः प्रायशोऽभवन् ॥ ८.५६.३१ ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਅੰਤਕ ਵਾਂਗ, ਯੁਗਾਂਤ ਦੇ ਅੰਤਕ ਵਰਗਾ ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
8.56.32
आचार्यपुत्रस्तां सेनां बाणवृष्ट्या व्यवीवृषत् ।
पर्जन्य इव घर्मान्ते वृष्ट्या साद्रिद्रुमां महिम् ॥ ८.५६.३२ ॥
ਆਚਾਰਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਉਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਭਿਉਂ ਦਿੱਤਾ; ਗਰਮੀ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਿਉਂਦਾ ਹੈ।
8.56.33
द्रौणिपर्जन्यमुक्तां तां बाणवृष्टिं सुदुःसहाम् ।
वायव्यास्त्रेण स क्षिप्रं विद्ध्वा पाण्ड्यातिलोऽनदत् ॥ ८.५६.३३ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰੂਪੀ ਬੱਦਲ ਦੀ ਛੱਡੀ ਉਸ ਅਸਹਿ ਬਾਣਵਰਖਾ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਵਾਯਵਯ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਪਾਂਡਿਆ ਰਾਜੇ ਨੇ ਗਰਜਨਾ ਕੀਤੀ।
8.56.34
तस्य नानदतः केतुं चन्दनागुरुरूषितम् ।
मलयप्रतिमं द्रौणिश्छित्त्वाश्वांश्चतुरोऽहनत् ॥ ८.५६.३४ ॥
ਗਰਜਦੇ ਉਸ ਦੇ ਚੰਦਨ ਤੇ ਅਗਰ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਿਤ, ਮਲਯ ਪਰਬਤ ਵਰਗੇ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕੱਟ ਕੇ ਉਸਦੇ ਚਾਰੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।
8.56.35
सूतमेकेषुणा हत्वा महाजलदनिःस्वनम् ।
धनुश्छित्त्वाऽर्धचन्द्रेण तिलशो व्यधमद्रथम् ॥ ८.५६.३५ ॥
ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਦੀ ਗਰਜ ਵਰਗੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਬਾਣ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਅਰਧਚੰਦਰ ਬਾਣ ਨਾਲ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਕੇ, ਰੱਥ ਨੂੰ ਤਿਲ-ਤਿਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
8.56.36
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य छित्त्वा सर्वायुधानि च ।
प्राप्तमप्यहितं द्रौणिर्नाहनद्युद्धतृष्णया ॥ ८.५६.३६ ॥
ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਅਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਕੱਟ ਕੇ, ਨੇੜੇ ਆਏ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਯੁੱਧ ਦੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨਾਲ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ।
8.56.37
हतेश्वरो दन्तिवरः सुकल्पित… ।
सत्वराभिसृष्टः प्रतिशब्दगो बली।
तमाद्रवद्द्रौणिशराहतस्त्वरन् ।
जवेन कृत्वा प्रतिहस्तिगर्जितम् ॥ ८.५६.३७ ॥
ਜਿਸਦਾ ਮਾਲਕ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਸੁਸੱਜਿਤ ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀ… ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ, ਗੂੰਜ ਮੋੜਦਾ ਬਲਵਾਨ ਉਹ, ਦ੍ਰੌਣੀ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ, ਵੇਗ ਨਾਲ, ਵਿਰੋਧੀ ਹਾਥੀ ਦੀ ਗਰਜ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ।
8.56.38
तं वारणं वारणयुद्धकोविदो ।
द्विपोत्तमं पर्वतसानुसन्निभम्।
सम्भ्यतिष्ठन्मलयध्वजस्त्वर… ।
न्यथाऽद्रिशृङ्गं हरिरुन्नदंस्तथा ॥ ८.५६.३८ ॥
ਉਸ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹਾਥੀ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰ ਵਰਗੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮਲਯ-ਧੁਜ ਰਾਜਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਟ ਗਿਆ… ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਗਰਜਦਾ ਹੈ।
8.56.39
स तोमरं भास्कररश्मिवर्चसं ।
बलास्त्रसर्गोत्तमयत्नमन्युभिः।
ससर्ज शीघ्रं परिपीडयन्गजं ।
गुरोः सुताय द्रविडेश्वरो नदन् ॥ ८.५६.३९ ॥
ਉਸਨੇ ਸੂਰਜ-ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਬਰਛਾ ਬਲ, ਅਸਤਰ-ਪ੍ਰਯੋਗ, ਉੱਤਮ ਯਤਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁੱਟਿਆ; ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਦਬਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਗੁਰੂ-ਪੁੱਤਰ ਵੱਲ, ਦ੍ਰਵਿੜਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ।
8.56.40
मणिप्रवेकोत्तमवज्रहाटकै… ।
रलङ्कृतं चांशुकमाल्यमौक्तिकैः।
हतो मयासीत्यसकृन्मुदा नद… ।
न्पराभिनद्द्रौणिवराङ्गभूषणम् ॥ ८.५६.४० ॥
ਮਣੀਆਂ, ਉੱਤਮ ਮੂੰਗੇ, ਹੀਰੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ… ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ ਹੋਏ, ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ, ਮਾਲਾਵਾਂ, ਮੋਤੀਆਂ ਸਮੇਤ, 'ਮੈਂ ਇਹਨੂੰ ਮਾਰਿਆ' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ… ਦ੍ਰੌਣੀ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਰੀਰ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਨੂੰ।
8.56.41
तदर्कचन्द्रग्रहपावकत्विषं ।
भृशाभिघातात्पतितं विघूर्णितम्।
महेन्द्रवज्राभिहतं महास्वनं ।
यथाऽद्रिशृङ्गं भरणीतले तथा ॥ ८.५६.४१ ॥
ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰਮਾ, ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਉਹ, ਭਾਰੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਕੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਹੇਂਦਰ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਘਾਇਲ, ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।
8.56.42
ततः प्रजज्वाल परेण मन्युना ।
पादाहतो नागपतिर्यथा तथा।
समाददे चान्तकदण्डसन्निभा… ।
निषूनमित्रान्तकरांश्चतुर्दश ॥ ८.५६.४२ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉੱਠਿਆ, ਪੈਰ ਦੀ ਠੋਕਰ ਖਾਏ ਗਜਰਾਜ ਵਾਂਗ। ਯਮਦੰਡ ਵਰਗਾ … (ਹਿੱਸਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ) ਚੁੱਕ ਕੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚੌਦਾਂ (ਤੀਰ) ਲਏ।
8.56.43
द्विपस्य पादाग्रकरान्स पञ्चभि… ।
र्नृपस्य बाहू च शिरोऽथ च त्रिभिः।
जघान पड्भिः पडृतूपमत्विषः ।
स पाण्ड्यराजानुचरान्महारथान् ॥ ८.५६.४३ ॥
ਉਸ ਨੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਪੈਰ ਤੇ ਸੂੰਡ ਦੇ ਸਿਰੇ (ਅੰਗ) ਪੰਜਾਂ ਨਾਲ… (ਹਿੱਸਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ) ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਤੇ ਸਿਰ ਤਿੰਨਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੇ; ਛੇ ਰੁੱਤਾਂ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਛੇ ਨਾਲ ਪਾਂਡਿਆ ਰਾਜੇ ਦੇ ਅਨੁਚਰ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
8.56.44
सुदीर्घवृत्तौ वरचन्दनोक्षितौ ।
सुवर्णमुक्तामणिवज्रभूषणौ।
भुजौ धरायां पतितौ नृपस्य तौ ।
विचेष्टतुस्तार्क्ष्यहताविवोरगौ ॥ ८.५६.४४ ॥
ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਉਹ ਲੰਮੀਆਂ, ਗੋਲ ਬਾਹਾਂ, ਉੱਤਮ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਿੱਪੀਆਂ, ਸੋਨੇ, ਮੋਤੀ, ਮਣੀ ਤੇ ਹੀਰਿਆਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਗਰੁੜ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਤੜਫੀਆਂ।
8.56.45
शिरश्च तत्पूर्णशशिप्रभाननं ।
सरोषताम्रायतनेत्रमुन्नसम्।
क्षितावपि भ्राजति तत्सकुण्डलं ।
विशाखयोर्मध्यगतः शशी यथा ॥ ८.५६.४५ ॥
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਮੁੱਖ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਵੱਡੇ ਨੇਤਰ, ਉੱਚਾ ਨੱਕ, ਕੁੰਡਲਾਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਸਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।
8.56.46
स तु द्विपः पञ्चभिरुत्तमेषुभिः ।
कृतः षडंशश्चतुरो नृपस्त्रिभिः।
कृतो दशांशः कुशलेन युध्यता ।
यथा हविस्तद्दश दैवतं तथा ॥ ८.५६.४६ ॥
ਉਸ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਉੱਤਮ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜੇ (ਵਾਹਨ) ਨੂੰ, ਤਿੰਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਦਸ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਨਿਪੁੰਨ ਯੋਧੇ ਦੇ ਲੜਦਿਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਯੱਗ ਦਾ ਹਵਿਸ਼ ਦਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
8.56.47
स पादशो राक्षसभोजनान्बहून् ।
प्रदाय पाण्ड्योऽश्वमनुष्यकुञ्जरान्।
स्वधामिवाप्य ज्वलनः पितृप्रिय… ।
स्ततः प्रशान्तः सलिलप्रवाहतः ॥ ८.५६.४७ ॥
ਉਸ ਨੇ ਟੁਕੜੇ ਟੁਕੜੇ ਕਰਕੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਭੋਜਨ, ਘੋੜੇ, ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਅਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਅਗਨੀ ਵਾਂਗ… ਫਿਰ ਜਲ-ਪ੍ਰਵਾਹ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਇਆ।
8.56.48
समाप्तविद्यं तु गुरोः सुतं नृपः ।
समाप्तकर्माणमुपेत्य ते सुतः।
सुहृद्वृतोऽत्यर्थमपूजयन्मुदा ।
जिते बलौ विष्णुमिवामरेश्वरः ॥ ८.५६.४८ ॥
ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕਰਮ ਵੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ; ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜੇ ਨੇ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਬਲੀ ਜਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਦੇਵਰਾਜ ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।