มหาภารตะ · อัธยายะ 8.57
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.57.1
पाण्ड्ये हते किमकरोदर्जुनो जयतांवरः ।
एकवीरेण कर्णेन द्राविते च युधिष्ठिरे ॥ ८.५७.१ ॥
เมื่อปาณฑยะถูกสังหารแล้ว อรชุน ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ชนะ ได้ทำอะไร และเขาทำอย่างไรเมื่อยุธิษฐิระถูกกรรณะผู้เป็นวีรบุรุษเพียงคนเดียวขับไล่ไป
8.57.2
समाप्तविद्यो बलवान्युक्तो वीरश्च पाण्डवः ।
सर्वभूतेष्वनुज्ञातः शङ्करेण महात्मना ॥ ८.५७.२ ॥
ปาณฑพผู้นั้นชำนาญในวิชาอาวุธ มีกำลัง มีวินัย และกล้าหาญ ได้รับอนุญาตจากพระศังกรผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ให้ใช้อาวุธนั้นต่อสรรพสัตว์ได้
8.57.3
तस्मान्महद्भयं तीव्रममित्रघ्नाद्धनञ्जयात् ।
स यत्तत्राकरोत्पार्थस्तन्ममाचक्ष्व सञ्जय ॥ ८.५७.३ ॥
เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าจึงมีความกลัวอย่างยิ่งและรุนแรงต่อธนัญชัย ผู้ทำลายศัตรู สัญชัยเอ๋ย จงบอกข้าพเจ้าว่าบุตรของปฤถาได้ทำอะไรที่นั่น
8.57.4
हते पाण्ड्येऽर्जुनं कृष्णस्त्वरन्नाह वचो हितम् ।
हतं पश्य स्वराजानमपयातांश्च पाण्डवान् ॥ ८.५७.४ ॥
เมื่อปาณฑยะถูกสังหารแล้ว พระกฤษณะรีบกล่าวถ้อยคำอันเป็นประโยชน์แก่อรชุนว่า ดูเถิด กษัตริย์ของท่านถูกสังหารแล้ว และปาณฑพทั้งหลายหนีไปแล้ว
8.57.5
कर्णं पश्य महारङ्गे ज्वलन्तमिव पावकम् ।
असौ भीमो महेष्वासः प्रतिवृत्तो रणं प्रति ॥ ८.५७.५ ॥
จงดูกรรณะที่ลุกโชนดุจไฟในสนามรบอันยิ่งใหญ่ ภีมะผู้เป็นนักธนูผู้ยิ่งใหญ่นั้นได้หันกลับมาสู่สนามรบแล้ว
8.57.6
त इमे नानुवर्तन्ते धृष्टद्युम्नपुरोगमाः ।
पाञ्चालाः सृञ्जयाश्चैव पाण्डवानां चमूमुखम् ॥ ८.५७.६ ॥
เหล่าปัญจาละและสฤญชัยเหล่านี้ ซึ่งมีธฤษฏทยุมนำหน้า ไม่ได้ตามมาที่หน้ากองทัพของปาณฑพ
8.57.7
निवृत्तैश्च पुनः पार्थैर्भग्नं शत्रुबलं महत् ।
कौरवान्द्रवतो ह्येष कर्णो वारयते भृशम् ॥ ८.५७.७ ॥
บุตรของปฤถาหันกลับมาอีกครั้งและตีกองทัพของศัตรูอันยิ่งใหญ่แตกพ่าย แต่กรรณะนี้เพียงผู้เดียวกำลังต้านทานเการพที่กำลังหนีอย่างแข็งขัน
8.57.8
अन्तकप्रतिमो वेगे शक्रतुल्यपराक्रमः ।
असौ गच्छति कौन्तेय द्रौणिः शस्त्रभृतां वरः ॥ ८.५७.८ ॥
ดุจมฤตยูในความเร็ว มีกำลังเทียบเท่าพระอินทร์ บุตรของโทรณะผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ถืออาวุธ เขากำลังเดินหน้าไป ดูก่อนบุตรของกุนตี
8.57.9
तमेष प्रद्रुतः सङ्ख्ये धृष्टद्युम्नो महारथः ।
अश्वत्थाम्ना हताः सङ्ख्ये सर्वे कौन्तेय सृञ्जयाः ॥ ८.५७.९ ॥
ธฤษฏทยุมนผู้เป็นมหารถกำลังพุ่งเข้าหาเขาในการสงคราม ดูก่อนบุตรของกุนตี สัญชัยทั้งหมดถูกอัศวัตถามาทำลายลงในการรบแล้ว
8.57.10
रथाश्वनरनागानां कृतं च कदनं महत् ।
इत्येतत्सर्वमाचष्ट वासुदेवः किरीटिने ॥ ८.५७.१० ॥
การสังหารครั้งใหญ่ของรถศึก ม้า ทหาร และช้างได้เกิดขึ้นแล้ว วาสุเทพได้เล่าเรื่องทั้งหมดนี้แก่ผู้สวมมงกุฎ
8.57.11
एतच्छ्रुत्वा च दृष्ट्वा च भ्रातृणां व्यसनं महत् ।
वाहयाश्वान्हृषीकेश क्षिप्रमित्याह पाण्डवः ॥ ८.५७.११ ॥
เมื่อได้ฟังและเห็นความทุกข์ยากอันใหญ่หลวงของพี่น้องแล้ว ปาณฑพจึงกล่าวว่า ดูก่อนหฤษีเกศะ จงขับม้าให้เร็วขึ้นเถิด
8.57.12
ततः प्रायाद्धृषीकेशो रथेनाप्रतिमो युधि ।
ततो रेणुः समभवत्पुनस्तत्र महारणे ॥ ८.५७.१२ ॥
จากนั้นหฤษีเกศะผู้ไม่มีใครเทียบได้ในการรบ ได้ขับรถศึกไปข้างหน้า จากนั้นฝุ่นก็ฟุ้งขึ้นอีกครั้งที่นั่นในสงครามใหญ่
8.57.13
ततो राजन्महानासीत्सङ्गामो रोमहर्षणः ।
सिंहनादरवाश्चात्र प्रादुरासन्समागमे।
उभयोः सेनयो राजन्मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ८.५७.१३ ॥
ดูก่อนพระราชา จากนั้นการสู้รบอันยิ่งใหญ่ชวนให้ขนลุกก็เกิดขึ้นที่นั่น และในการประจันหน้านั้น เสียงคำรามดุจสิงโตก็ดังขึ้น ดูก่อนพระราชา ทั้งสองกองทัพตั้งใจแน่วแน่จนถึงความตาย ยืนหยัดโดยไม่หันหลังกลับ
8.57.14
ततः हुनः समाजग्मुरभीताः कुरुसृञ्जयाः ।
युधिषरमुखाः पार्था वैकर्तनमुखा वयम् ॥ ८.५७.१४ ॥
จากนั้นเการพและสฤญชัยผู้ไม่หวาดกลัวก็มารวมกันอีกครั้ง บรรดาปฤถาบุตรมียุธิษฐิระนำหน้า ส่วนพวกเรามีกรรณะนำหน้า
8.57.15
ततः प्रववृते यूद्धं घोररूपं विशाम्पते ।
कर्णस्य पाण्डवानां च यमराष्ट्रविवर्धनम् ॥ ८.५७.१५ ॥
จากนั้น ดูก่อนเจ้าแห่งมนุษย์ การรบอันน่าสะพรึงกลัวก็เริ่มขึ้นระหว่างกรรณะกับปาณฑพ ซึ่งทำให้อาณาจักรของยมขยายใหญ่ขึ้น
8.57.16
तस्मिन्प्रवृत्ते सङ्ग्रामे तुमुले रोमहर्षणे ।
संशप्तकेषु वीरेषु किञ्चिच्छेषेषु भारत ॥ ८.५७.१६ ॥
ดูก่อนหลานของภรตะ เมื่อการสงครามอันอึกทึกชวนให้ขนลุกนั้นดำเนินอยู่ และเหลือเพียงไม่กี่คนในบรรดาวีรบุรุษสังศปตกะ
8.57.17
धृष्टद्युम्नो महाराज सहितः सर्वराजभिः ।
कर्णमेवाभिदुद्राव पाण्डवाश्च महारथाः ॥ ८.५७.१७ ॥
ดูก่อนมหาราช ธฤษฏทยุมนพร้อมด้วยกษัตริย์ทั้งหมด และเหล่ามหารถของปาณฑพ ต่างพุ่งเข้าหากรรณะโดยตรง
8.57.18
आगच्छमानांस्तान्दृष्ट्वा सङ्ग्रमे विजयैषिणः ।
दधारैको रणे कार्णो जलौघानिव पर्वतः ॥ ८.५७.१८ ॥
เมื่อเห็นพวกเขาเข้ามา ผู้ปรารถนาชัยชนะในการรบ กรรณะเพียงผู้เดียวได้ต้านทานพวกเขาไว้ในสนามรบ ดุจภูเขาที่ต้านทานการถาโถมของกระแสน้ำ
8.57.19
समासाद्य तु ते कर्णं व्यशीर्यन्त महारथाः ।
यथाऽचलं समासाद्य वार्योधाः सर्वतोदिशम् ॥ ८.५७.१९ ॥
เมื่อเข้าปะทะกรรณะ มหารถเหล่านั้นก็แตกกระจัดกระจาย ดุจกระแสน้ำที่เมื่อปะทะภูเขาแล้วก็กระจายไปทุกทิศทาง
8.57.20
तयोरासीन्महाराज सङ्ग्रामो घोरदर्शनः ।
प्रवृद्धयोर्महारङ्गे बलिनोर्विजिगीषतोः ॥ ८.५७.२० ॥
ดูก่อนมหาราช ระหว่างวีรบุรุษทั้งสองนั้น ผู้ปรารถนาชัยชนะ การสู้รบอันน่าสะพรึงกลัวก็อุบัติขึ้นในสนามรบอันยิ่งใหญ่
8.57.21
धृष्टद्युम्नस्तु राधेयं शरेणानतपर्वणा ।
छादयामास सङ्क्रुद्धस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ८.५७.२१ ॥
ฝ่ายธฤษฏทยุมนะผู้โกรธจัด ใช้ลูกศรที่ข้อโค้งงอปกคลุมบุตรของราธา และกล่าวว่า "หยุดก่อน หยุดก่อน!"
8.57.22
विजयं तु धनुः श्रेष्ठं विधृन्वानो महारथः ।
पार्षतस्य धनुश्छित्त्वा शरांश्चाशीविषोपमान् ॥ ८.५७.२२ ॥
แล้วมหารถกรรณะผู้ถือคันธนูชั้นเลิศชื่อวิชัยหมุนคันธนู ตัดคันธนูของธฤษฏทยุมนะ บุตรของปฤษตะ และตัดลูกศรของเขาซึ่งเหมือนงูพิษ
8.57.23
ववर्ष शरवर्षाणि तोयवर्षानिवाम्बुदः ।
छादयामास सङ्क्रुद्धः पार्षतं नवभिः शरैः ॥ ८.५७.२३ ॥
กรรณะผู้โกรธจัดดุจเมฆที่หลั่งฝน ระดมลูกศรลงมาดังสายฝน และปกคลุมธฤษฏทยุมนะด้วยลูกศรเก้าดอก
8.57.24
ते हेमविकृतं वर्म भित्त्वा तस्य महात्मनः ।
शोणिताक्ता व्यराजन्त शक्रगोपा इवानघ ॥ ८.५७.२४ ॥
ข้าแต่ผู้ไร้บาป ลูกศรเหล่านั้นทะลุเกราะทองของมหาบุรุษผู้นั้น แล้วส่องแสงเปรอะด้วยโลหิต ดุจด้วงอินทรโคปะ
8.57.25
तदपास्य धनुश्छिन्नं धृष्टद्युम्नः प्रतापवान् ।
ततोऽन्यद्धनुरादाय सारवद्भारसाधनम्।
कर्णं विव्याध सप्तत्या शरैः सन्नतपर्वभिः ॥ ८.५७.२५ ॥
ธฤษฏทยุมนะผู้ทรงอานุภาพจึงทิ้งคันธนูที่หักนั้นเสีย หยิบคันธนูอีกคันที่แข็งแรงพอจะรับแรงได้ แล้วยิงกรรณะด้วยลูกศรเจ็ดสิบดอกที่ข้อโค้งงอ
8.57.26
तथैव राजन्कर्णोऽपि पार्षतं शत्रुतापनम् ।
द्रोणशत्रुं महेष्वासो विव्याध निशितैः शरैः ॥ ८.५७.२६ ॥
ข้าแต่พระราชา มหาธนูกรรณะก็เช่นกัน ยิงบุตรของปฤษตะผู้ทำให้ศัตรูเดือดร้อนและเป็นศัตรูของโทรณะ ด้วยลูกศรที่คมกริบ
8.57.27
पुनरन्यं महाराज शरं कनकभूषणम् ।
प्रेषयामास समरे मृत्युदण्डमिवापरम् ॥ ८.५७.२७ ॥
ข้าแต่มหาราช กรรณะยิงลูกศรอีกดอกหนึ่งที่ประดับด้วยทองออกไปในสนามรบ ดุจไม้ตะบองของพระยมอีกอันหนึ่ง
8.57.28
तमापतन्तं सहसा घोररूपं विशाम्पते ।
चिच्छेद शतधा राजन्पार्षतः कृतहस्तवत् ॥ ८.५७.२८ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ลูกศรรูปร่างน่าสะพรึงนั้นพุ่งเข้าหาอย่างฉับพลัน บุตรของปฤษตะตัดมันเป็นร้อยท่อนด้วยมือที่ชำนาญ
8.57.29
दृष्टवान्पतितं भूमौ शरं कर्णो विशाम्पते ॥ ८.५७.२९ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ กรรณะเห็นลูกศรนั้นตกลงบนพื้นดิน
8.57.30
पार्षतः शरवर्षेण समन्तात्पर्यवारयत् ।
विव्याध चैनं त्वरितो नाराचैः सप्तभिस्तदा ॥ ८.५७.३० ॥
บุตรของปฤษตะล้อมกรรณะไว้รอบด้านด้วยฝนลูกศร แล้วรีบยิงเขาด้วยลูกศรเหล็กเจ็ดดอก
8.57.31
तं प्रत्यविध्यद्दशभिः शरैर्हेमविभूषितैः ।
तयोर्युद्धं समभवद्दृष्टिश्रोत्रमनोहरम् ॥ ८.५७.३१ ॥
กรรณะยิงตอบด้วยลูกศรสิบดอกที่ประดับทอง การรบของทั้งสองจึงน่าชื่นชมทั้งแก่สายตาและการฟัง
8.57.32
आसीद्धोरं च चित्रं च प्रेक्षणीयं च सर्वशः ॥ ८.५७.३२ ॥
การรบนั้นน่าสะพรึงกลัว น่าอัศจรรย์ และน่าดูทุกด้าน
8.57.33
सर्वेषां तत्र भूतानां रोमहर्षो व्यजायत ।
दृष्ट्वा तत्समरे कर्म कर्णपार्षतयोर्नृप ॥ ८.५७.३३ ॥
ข้าแต่พระราชา สัตว์ทั้งหลายในที่นั้นขนลุกชูชันเมื่อเห็นการกระทำของกรรณะและปฤษตะในสนามรบ
8.57.34
एतस्मिन्नन्तरे द्रौणिरभ्ययात्तं महारथम् ।
पार्षतं शत्रुदमनं शत्रुवीर्यासुनाशनम् ॥ ८.५७.३४ ॥
ในขณะนั้น บุตรของโทรณะคืออัศวัตถามาเข้าไปหามหารถปฤษตะผู้ปราบศัตรู ผู้ทำลายกำลังของข้าศึก
8.57.35
स दृष्ट्वा समरे यान्तमभीतं च महारथम् ।
अभ्यभाषत सङ्क्रुद्धः पार्षतं शत्रुतापनम् ॥ ८.५७.३५ ॥
อัศวัตถามาเห็นมหารถผู้ไม่หวั่นเกรงกำลังรุกเข้ามาในสนามรบ จึงกล่าวด้วยความโกรธแก่ปฤษตะผู้ทำให้ศัตรูเดือดร้อน
8.57.36
रथं रथेन सम्पीड्य पार्षतस्य तु ब्राह्मणः ॥ ८.५७.३६ ॥
พราหมณ์อัศวัตถามากดรถของปฤษตะอย่างหนัก ด้วยรถของตนเอง
8.57.37
तिष्ठतिष्ठेति ब्रह्मघ्न न मे जीवन्विमोक्ष्यसे ।
इत्युक्त्वा सुभृशं वीरः शीघ्रकृन्निशितैः शरैः।
छादयामास समरे यतमानो महारथः ॥ ८.५७.३७ ॥
"หยุดก่อน หยุดก่อน ผู้ฆ่าพราหมณ์! ตราบที่ข้ายังมีชีวิตอยู่ เจ้าจะไม่รอดไปได้" กล่าวดังนั้นแล้ว วีรบุรุษมหารถผู้ดิ้นรนในสนามรบ ก็รีบปกคลุมเขาด้วยลูกศรคม
8.57.38
यत्नतः परया शक्त्या धृष्टद्युम्नं महारथम् ।
योधयामास समरे क्रुद्धरूपो विशाम्पते ॥ ८.५७.३८ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน ด้วยใบหน้าที่โกรธเกรี้ยว เขาต่อสู้กับมหารถธฤษฏทยุมนะในสนามรบ ด้วยความพยายามและกำลังอันสูงสุด
8.57.39
तयोस्तु सन्निपाते हि घोररूपो विशाम्पते ॥ ८.५७.३९ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน การปะทะกันของทั้งสองนั้นน่าสะพรึงกลัวยิ่ง
8.57.40
यथा हि समरे द्रौणिः पार्षतं दृश्यत मारिष ।
नातिहृष्टमना ह्यासीन्मन्वानो मृत्युमात्मनः ॥ ८.५७.४० ॥
ท่านผู้เจริญ เมื่ออัศวัตถามาถูกเห็นกำลังประจันหน้ากับปฤษตะในสนามรบ เขาก็มิได้มีใจยินดีนัก เพราะคิดถึงความตายของตนเอง
8.57.41
स ज्ञात्वा पितुरत्यन्तरैरिणं तु महाहवे ।
आत्मानं समरे ज्ञात्वाऽशस्त्रवध्यं महाबलः।
जवेनाभिययौ द्रौणिं कालः कालक्षये यथा ॥ ८.५७.४१ ॥
เขารู้ว่าบิดาของตนถูกล้อมไว้ในสนามรบอันกว้างใหญ่ และรู้ว่าตนเองไม่อาจถูกฆ่าด้วยอาวุธในการรบ วีรบุรุษผู้ทรงพลังจึงพุ่งเข้าหาอัศวัตถามัน เหมือนความตายที่มาถึงในวาระสุดท้ายของกาลเวลา
8.57.42
द्रौणिस्तु दृष्ट्वा राजेन्द्र धृष्टद्युम्नमवस्थितम् ।
क्रोधेन निःश्वसन्वीरः पार्षदं समभिद्रवत् ॥ ८.५७.४२ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ เมื่ออัศวัตถามันเห็นธฤษฏทยุมน์ยืนหยัดอยู่ วีรบุรุษผู้นั้นหายใจแรงด้วยความโกรธ จึงพุ่งเข้าหาบุตรแห่งปฤษตะ
8.57.43
तावन्योन्यं तु दृष्ट्वैव संरम्भं जग्मतुः परम् ।
प्रगृह्य महती चापे शरासनसमन्विते ॥ ८.५७.४३ ॥
ทั้งสองเมื่อเห็นกันและกันก็เดือดดาลถึงที่สุด ต่างคว้าธนูขนาดใหญ่พร้อมแล่งลูกศรขึ้นมา
8.57.44
अथाब्रवीन्महाराज द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
धृष्टद्युम्नं समीपस्थं त्वरमाणो विशाम्पते ॥ ८.५७.४४ ॥
ข้าแต่มหาราช บุตรแห่งโทรณะผู้ทรงานุภาพจึงกล่าวกับธฤษฏทยุมน์ผู้ยืนอยู่ใกล้ ด้วยความรีบร้อน ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์
8.57.45
पाञ्चालापशदाद्य त्वां प्रेषयामि यमक्षयम् ।
पापं हि यत्त्वया कर्म कृतं तातं घ्नता रणे ॥ ८.५७.४५ ॥
ข้าแต่ความอัปยศของปาญจาล วันนี้เราจะส่งเจ้าไปสู่ที่อยู่ของยมะ เพราะเจ้าได้กระทำกรรมชั่วเมื่อสังหารบิดาของเราในสนามรบ
8.57.46
अद्य त्वं प्राप्स्यसे तद्वै यथा ह्यकुशलस्तथा ।
अरक्ष्यमाणः पार्थेन यदि तिष्ठसि संयुगे।
नापक्रामसि वा मोहात्सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ ८.५७.४६ ॥
วันนี้เจ้าจะได้รับผลเช่นเดียวกับคนโชคร้าย หากเจ้ายืนหยัดในการรบโดยไม่มีบุตรแห่งปฤถาคุ้มครอง หรือหากเจ้าไม่หนีไปด้วยความหลงผิด ข้าบอกความจริงนี้แก่เจ้า