มหาภารตะ · อัธยายะ 8.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.58.1
एवमुक्तः प्रत्युवाच धृष्टद्युम्नः प्रतापवान् ।
आशिषं तां प्रवक्तव्यां मामको दास्यते तव ॥ ८.५८.१ ॥
ธฤษฏทยุมนผู้ทรงพลังเมื่อถูกกล่าวเช่นนั้นจึงตอบว่า คำอวยพรที่พึงกล่าวนั้น อาวุธของข้าพเจ้าจะมอบให้แก่ท่าน
8.58.2
येनैव ते पितुर्दत्ता यतमानस्य संयुगे ।
एष ते प्रतिवाक्यं वै असिर्दास्यति मामकः।
येन कृत्तं तव पितुर्यतमानस्य तच्छिरः ॥ ८.५८.२ ॥
ดาบเล่มเดียวกันที่ได้มอบแก่บิดาของท่านขณะที่ท่านต่อสู้ในสงคราม ดาบของข้าพเจ้านี้จะมอบให้แก่ท่านเป็นการตอบแทน ด้วยดาบนั้นเองศีรษะของบิดาท่านขณะที่ท่านต่อสู้ได้ถูกตัดขาด
8.58.3
यदि तावन्मया द्रोणो निहतो ब्राह्मणब्रुवः ।
त्वामिदानीं कथं युद्धे न हनिष्यामि किल्बिषम् ॥ ८.५८.३ ॥
หากข้าพเจ้าได้สังหารโทรณะผู้อ้างตนเป็นพราหมณ์แล้วไซร้ บัดนี้ข้าพเจ้าจะไม่สังหารท่านผู้เป็นคนบาปในการรบได้อย่างไรเล่า
8.58.4
एवमुक्त्वा महातेजाः सेनापतिररिन्दमः ।
सुतीक्ष्णेनाथ भल्लेन द्रौणिं विव्याध पार्षतः ॥ ८.५८.४ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ปารษตผู้เป็นแม่ทัพผู้มีเดชรุ่งเรืองยิ่ง ผู้ปราบศัตรู ได้ยิงทราอุณิด้วยลูกศรภัลลาอันคมกล้า
8.58.5
ततो द्रौणिः सुसङ्क्रुद्धः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
आच्छादयद्दिशो राजन्धृष्टद्युम्नस्य संयुगे ॥ ८.५८.५ ॥
ครั้งนั้น ทราอุณิผู้โกรธจัดยิ่งนัก ข้าแต่พระราชา ได้ปกคลุมทิศทั้งหลายของธฤษฏทยุมนในการรบด้วยลูกศรที่มีข้อโค้งงอ
8.58.6
नैवान्तरिक्षं न दिशो नापि योधाः सहस्रशः ।
दृश्यन्ते वै महाराज शरैश्छन्नाः समन्ततः।
एकः सन्वारयामास प्रेक्षणीयः समन्ततः ॥ ८.५८.६ ॥
ทั้งท้องฟ้า ทั้งทิศ และนักรบนับพันก็มิอาจมองเห็นได้ ข้าแต่มหาราช ทุกสิ่งถูกลูกศรปกคลุมรอบด้าน ปารษตผู้เดียวที่ยังมองเห็นได้รอบด้านยืนหยัดต้านทานไว้
8.58.7
तथैव पार्षतो राजन्द्रौणिमाहवशोभिनम् ।
शरैः सञ्छादयामास सूतपुत्रस्य पश्यतः ॥ ८.५८.७ ॥
ข้าแต่พระราชา ปารษตก็ได้ปกคลุมบุตรของโทรณะผู้รุ่งโรจน์ในการรบด้วยลูกศร ต่อหน้าบุตรของสารถีผู้กำลังมองดูอยู่เช่นกัน
8.58.8
राधेयोऽपि महाराज पाञ्चालान्सह पाण्डवैः ।
द्रौपदेया युधामन्युमुत्तमौजसमेव च ॥ ८.५८.८ ॥
ข้าแต่มหาราช กรรณบุตรของราธาได้โจมตีปาญจาลทั้งหลายพร้อมกับปาณฑพ และบรรดาโอรสของเทราปที พร้อมทั้งยุธามันยุและอุตตมเอาช์ด้วย
8.58.9
सात्यकिश्च महाराज योधांश्चान्यान्सहस्रशः ।
एकस्तान्वारयामास प्रेक्षणीयः समन्ततः ॥ ८.५८.९ ॥
ข้าแต่มหาราช สาตยกีเพียงผู้เดียวได้ต้านทานนักรบอื่นนับพันไว้รอบด้าน ผู้เป็นที่น่าชื่นชมเมื่อได้เห็น
8.58.10
धृष्टद्युम्नस्तु समरे द्रौणेश्चिच्छेद कार्मुकम् ।
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन पश्यतां सर्वयोधिनाम् ॥ ८.५८.१० ॥
ส่วนธฤษฏทยุมนในการรบได้ตัดคันธนูของบุตรโทรณะด้วยลูกศรปลายคล้ายใบมีดโกนอันคมกล้า ขณะที่นักรบทั้งปวงกำลังมองดูอยู่
8.58.11
तदपास्य धनुश्छिन्नमन्यदादत्त कार्मुकम् ।
वेगवत्समरे घोरं शरांश्चाशीविषोपमान् ॥ ८.५८.११ ॥
แล้วเขาทิ้งคันธนูที่หักนั้นและหยิบคันธนูอันอื่นขึ้นมา ในการรบเขาได้ใช้ลูกศรที่รวดเร็วและน่าสะพรึงกลัวดุจงูพิษ
8.58.12
स पार्षतस्य राजेन्द्र धनुः शक्तिं गदां ध्वजम् ।
हयान्सूतं रथं चैव निमेषाद्व्यधमच्छरैः ॥ ८.५८.१२ ॥
ข้าแต่ราชาผู้ยอดเยี่ยมในหมู่กษัตริย์ เพียงชั่วพริบตาเดียวเขาได้ทำลายคันธนู หอก กระบอง ธง ม้า สารถี และรถศึกของบุตรปารษตด้วยลูกศร
8.58.13
स च्छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः ।
खङ्गमादत्त विपुलं शतचन्द्रं च भानुमत् ॥ ८.५८.१३ ॥
คันธนูของเขาถูกตัดขาด รถศึกไม่มีแล้ว ม้าและสารถีถูกสังหาร เขาจึงหยิบดาบขนาดใหญ่ที่มีรอยดุจพระจันทร์ร้อยดวงและส่องประกาย
8.58.14
द्रौणिस्तदपि राजेन्द्र भल्लैः क्षिप्रं महारथः ।
चिच्छेद समरे वीरः क्षिप्रहस्तो दृढायुधः ॥ ८.५८.१४ ॥
ข้าแต่จอมกษัตริย์ แม้กระนั้นบุตรของโทรณะผู้เป็นมหารถีก็รีบตัดดาบนั้นลงด้วยลูกศรปลายรูปพระจันทร์เสี้ยวในการรบ วีรบุรุษผู้มือไวและถือศัสตราอาวุธมั่นคงผู้นั้น
8.58.15
रथादनवरूढस्य धन्विनो बाहुशालिनः ।
पश्यतां सर्वसैन्यानां तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ८.५८.१५ ॥
แม้มิได้ลงจากรถศึก นักธนูผู้มีแขนอันทรงพลังผู้นั้นก็ดูเหมือนเป็นสิ่งมหัศจรรย์แก่กองทัพทั้งหมดที่กำลังมองดู
8.58.16
धृष्टद्युम्नं तु विरथं हताश्वरथसारथिम् ।
शस्त्रैश्च बहुधा विद्धमस्त्रैश्च शकलीकृतम्।
नातरद्भरतश्रेष्ठ यदमानो महारथः ॥ ८.५८.१६ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในพงศ์ภารตะ ธฤษฏทยุมนไร้รถศึก ม้า รถ และสารถีถูกสังหาร ถูกอาวุธแทงหลายแห่ง และถูกอัสตราทำให้แตกเป็นชิ้นๆ ไม่อาจหนีออกไปได้ แม้มหารถีผู้นั้นพยายามอยู่
8.58.17
तस्यान्तमिषुभी राजन्यदा द्रौणिर्न गच्छति ।
अथ त्यक्त्वा रथं वीरः पार्षतं त्वरितोऽन्वगात्।
प्रगृह्य विपुलं खह्गं जातरूपपरिष्कृतम् ॥ ८.५८.१७ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อบุตรของโทรณะไม่อาจไปถึงที่สุดของเขาด้วยลูกศร วีรบุรุษผู้นั้นจึงละทิ้งรถศึก รีบไล่ตามปารษต โดยถือดาบขนาดใหญ่ประดับด้วยทองคำ
8.58.18
तस्य सम्पततो राजन्वपुरासीन्महात्मनः ।
गरुडस्येव ततो जिघृक्षोः पन्नगोत्तमम् ॥ ८.५८.१८ ॥
ข้าแต่พระราชา ร่างอันยิ่งใหญ่ของเขาขณะพุ่งเข้าไปนั้น เหมือนครุฑที่โฉบลงมาเพราะปรารถนาจะคว้างูที่ประเสริฐที่สุด
8.58.19
एतस्मिन्नेव काले तु केशवः परवीरहा ।
अब्रवीद्भरतश्रेष्ठमर्जुनं जयतां वरम् ॥ ८.५८.१९ ॥
ในขณะนั้นเอง เกศวะผู้สังหารวีรบุรุษของศัตรู ได้กล่าวกับอรชุน ผู้ประเสริฐที่สุดในพงศ์ภารตะ และผู้ยอดเยี่ยมที่สุดในบรรดาผู้ชนะ
8.58.20
पश्य द्रौणिं पार्षतस्य यतमानं वधं प्रति ।
यत्नं करोति विपुलं हन्याच्चैनं न संशयः ॥ ८.५८.२० ॥
ดูเถิด บุตรของโทรณะกำลังพยายามอย่างยิ่งเพื่อจะสังหารบุตรของปารษต เขาจะสังหารบุตรนั้นอย่างแน่นอน ไม่ต้องสงสัยเลย
8.58.21
त्रायस्वैनं महाबाहो पार्षतं युद्धदुर्मदम् ।
द्रौणेरास्यगतं वीर मृत्योरास्यगतं यथा ॥ ८.५८.२१ ॥
ท่านผู้มีแขนทรงพลัง จงปกป้องบุตรของปฤษตะผู้นี้ วีรบุรุษผู้มัวเมาในการรบ ผู้ได้เข้าไปอยู่ในปากของบุตรแห่งโทรณะ ดุจคนที่เข้าไปอยู่ในปากของความตาย
8.58.22
एवमुक्त्वा महाराज वासुदेवः प्रतापवान् ।
प्रैषयत्तुरगान्यत्र द्रौणिर्वीरो व्यवस्थितः ॥ ८.५८.२२ ॥
พระวาสุเทพผู้ทรงอานุภาพ เมื่อตรัสเช่นนี้แล้ว ข้าแต่มหาราช ก็ทรงขับม้าไปยังที่ที่วีรบุรุษ บุตรแห่งโทรณะ ยืนอยู่
8.58.23
ते हयाश्चन्द्रसङ्काशाः केशवेन प्रचोदिताः ।
पिबन्त इव चाकाशं जग्मुद्रौणेर्महारथम् ॥ ८.५८.२३ ॥
ม้าเหล่านั้นสว่างดุจพระจันทร์ ถูกพระเกศวะขับไปข้างหน้า พุ่งไปยังรถศึกอันยิ่งใหญ่ของบุตรแห่งโทรณะ ราวกับจะดื่มท้องฟ้าไว้ทั้งหมด
8.58.24
दृष्ट्वा द्रौणिर्महाराज वासुदेवधनंजयौ ।
धृष्टद्युम्नवधे राजंश्चक्रे यत्नं महाबलः ॥ ८.५८.२४ ॥
ข้าแต่มหาราช เมื่อบุตรแห่งโทรณะผู้มีกำลังมหาศาลเห็นพระวาสุเทพและธนัญชัย ข้าแต่พระราชา ท่านก็พยายามจะสังหารธฤษฏทยุมน์
8.58.25
विकृष्यमाणं दृष्ट्वै धृष्टद्युम्नं जनेश्वर ।
शरांश्चिक्षेप वै पार्थो द्रौणिं प्रति महारथः ॥ ८.५८.२५ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ เมื่อปารถะผู้เป็นนักรบรถศึกเห็นธฤษฏทยุมน์ถูกลากไปจากที่นั้น ท่านก็ยิงลูกศรไปยังบุตรแห่งทรุณะ
8.58.26
ते शरा हेमविकृता गाण्डीवप्रेषिता भृशम् ।
द्रौणिमासाद्य विविशुर्वल्मीकमिव पन्नगाः ॥ ८.५८.२६ ॥
ลูกศรเหล่านั้นประดับด้วยทอง ถูกส่งออกจากคันธนูคาณฑีวะด้วยกำลังอย่างยิ่ง พุ่งถึงบุตรแห่งทรุณะและเข้าไปในตัวเขา ดุจงูเข้าไปในจอมปลวก
8.58.27
विद्धस्तु तैः शरैर्घोरैद्रोणपुत्रः प्रतापवान् ।
उत्सृज्य समरे राजन्पाञ्चालममितौजसम् ॥ ८.५८.२७ ॥
แต่บุตรแห่งโทรณะผู้มีอานุภาพ ถูกลูกศรอันน่ากลัวเหล่านั้นทิ่มแทง ข้าแต่พระราชา จึงปล่อยเจ้าชายปาญจาละผู้มีพลังอันหาประมาณมิได้ไปในการรบ
8.58.28
आरुरोह रथं वीरो धनञ्जयशरार्दितः ।
प्रगृह्य च धनुः श्रेष्ठं पार्थं विव्याध सायकैः ॥ ८.५८.२८ ॥
วีรบุรุษผู้ถูกลูกศรของธนัญชัยทำให้ทุกข์ทรมาน ขึ้นยืนบนรถศึก หยิบคันธนูอันประเสริฐขึ้นมา และยิงปารถะด้วยลูกศร
8.58.29
एतस्मिन्नन्तरे शूरः सहदेवो जनाधिप ।
अपोवाह रथेनाजौ पार्षतं शत्रुतापनम् ॥ ८.५८.२९ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ในระหว่างนั้น สหเทวะผู้กล้าหาญได้นำปารษตะผู้เป็นผู้ทำให้ศัตรูหวาดหวั่นออกไปจากการรบด้วยรถศึกของตน
8.58.30
अर्जुनोऽपि महाराज द्रौणिं विव्याध पत्रिभिः ।
तं द्रोणपुत्रः संरब्धो बाह्वोरुरसि चार्पयत् ॥ ८.५८.३० ॥
ข้าแต่มหาราช อรชุนก็ได้ยิงบุตรแห่งโทรณะด้วยลูกศรขนนก แล้วบุตรแห่งโทรณะผู้โกรธเกรี้ยว ก็ยิงลูกศรเข้าที่แขน ไหล่ และอกของอรชุน
8.58.31
क्रोधितस्तु रणे पार्थो नाराचं कालसन्निभम् ।
द्रोणपुत्राय चिक्षेप यमदण्डमिवापरम् ॥ ८.५८.३१ ॥
ปารถะผู้โกรธแค้นในการรบ ได้ขว้างลูกศรเหล็กดุจกาลเวลา ดุจอีกหนึ่งคทาของยมไปยังบุตรแห่งโทรณะ
8.58.32
स ब्राह्मणस्यांसदेशे निपपात महाद्युतेः ।
स विह्वलो महाराज शरवेगेन संयुगे।
निषसाद रथोपस्थे वैक्लव्यं परमं ययौ ॥ ८.५८.३२ ॥
ลูกศรนั้นตกลงที่ไหล่ของพราหมณ์ผู้รุ่งโรจน์ (บุตรแห่งโทรณะ) ข้าแต่มหาราช เขาถูกแรงของลูกศรทำให้งุนงงในการรบ จึงนั่งลงบนพื้นรถศึกและตกอยู่ในความทุกข์ระทมอย่างยิ่ง
8.58.33
तं तु मत्वा हतं वीरं सारथिः शत्रुकर्शनम् ।
अपोवाह रणेनाजौ त्वरमाणो रणाजिरात् ॥ ८.५८.३३ ॥
สารถีเห็นว่าวีรบุรุษผู้ทำให้ศัตรูหวาดหวั่นนั้นถูกสังหารแล้ว จึงรีบนำเขาออกจากการรบ ออกจากสนามรบ
8.58.34
अथोद्धृष्टं महाराज पाञ्चालैर्जितकाशिभिः ।
मोक्षितं पार्षतं दृष्ट्वा द्रोणपुत्रं च पीडितम् ॥ ८.५८.३४ ॥
แล้ว ข้าแต่มหาราช ชาวปาญจาละและกาศีผู้ได้รับชัยชนะ เห็นบุตรแห่งปฤษตะถูกปลดปล่อยและบุตรแห่งโทรณะถูกทำให้ทุกข์ทรมาน ก็ร้องโห่ร้องด้วยความปีติยินดี
8.58.35
वादित्राणि च दिव्यानि प्रावाद्यन्त सहस्रशः ।
सिंहनादश्च सञ्जज्ञे दृष्ट्वा युद्धं तदद्भुतम् ॥ ८.५८.३५ ॥
เครื่องดนตรีทิพย์นับพันก็บรรเลงขึ้น และเสียงคำรามดุจสิงโตก็ดังขึ้นเมื่อเห็นการรบอันน่าอัศจรรย์นั้น
8.58.36
ततः कर्णो महाराज व्याक्षिपद्विजयं धनुः ।
दृष्ट्वार्जुनं रणे क्रुद्धः प्रेक्षते च मुहुर्मुहुः।
द्वैरथं चापि पार्थेन गन्तुकामो महाद्युतिः ॥ ८.५८.३६ ॥
ข้าแต่มหาราช ครั้งนั้น กรรณะดึงคันธนูวิชัยของตนกลับมา เมื่อเห็นอรชุนในการรบ ก็โกรธเกรี้ยวและมองดูอรชุนซ้ำแล้วซ้ำเล่า ผู้มีรัศมีรุ่งโรจน์ยิ่งนั้นปรารถนาจะเข้าสู่การประลองตัวต่อตัวกับปารถะ
8.58.37
एवं कृत्वाऽब्रवीत्पार्थो वासुदेवं धनञ्जयः ।
याहि संशप्तकान्कृष्ण कार्यमेतत्परं मम ॥ ८.५८.३७ ॥
เมื่อกระทำเช่นนั้นแล้ว ปารถะธนัญชัยได้กล่าวกับพระวาสุเทพว่า ไปเถิด กฤษณะ มุ่งไปยังสังศัปตกะทั้งหลาย นี่คือภารกิจสูงสุดของข้า
8.58.38
ततः प्रयातो गोविन्दः श्रुत्वा पाण्डवभाषितम् ।
रथेनातिपताकेन मनोमारुतरंहसा ॥ ८.५८.३८ ॥
ครั้งนั้น พระโควินทะ ได้ฟังคำของปาณฑพ จึงออกไปด้วยรถศึกที่มีธงมากมาย เร็วดุจใจและลม
8.58.39
एवमेष क्षयो वृत्तः पृथिव्यां पृथिवीपते ।
तावकानां परेषां च राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ८.५८.३९ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งแผ่นดิน ความพินาศเช่นนี้ได้เกิดขึ้นบนแผ่นดิน ข้าแต่พระราชา แก่ทั้งพวกของท่านและพวกอื่น เพราะคำแนะนำอันชั่วร้ายของท่าน