મહાભારત · અધ્યાય 8.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.59.1
ततः प्रववृते भूयः सङ्ग्रामो राजसत्तम ।
कर्णस्य पाण्डवानां च यमराष्ट्रविवर्धनः ॥ ८.५९.१ ॥
હે રાજશ્રેષ્ઠ, પછી કર્ણ અને પાંડવો વચ્ચે યમરાજ્યને વધારનારું યુદ્ધ ફરી શરૂ થયું.
8.59.2
धनूंषि बाणान्परिघानसिपट्टसतोमरान् ।
मुसलानि भुशुण्डीश्च शक्तिरिष्टिपरश्वथान् ॥ ८.५९.२ ॥
ધનુષ્યો, બાણો, પરિઘો, તલવારો અને પટ્ટિશો, તોમરો, મુસળો, ભુશુંડીઓ, શક્તિઓ, ઇષ્ટિઓ, પરશુઓ.
8.59.3
गदाः प्रासाञ्शितान्कुन्तान्भिंडिपालान्महाङ्कुशान् ।
प्रगृह्य क्षिप्रमापेतुः परस्परजिघांसया ॥ ८.५९.३ ॥
ગદાઓ, તીક્ષ્ણ પ્રાસો, કુંતો, ભિંડિપાલો અને મોટા અંકુશો ઉપાડીને એકબીજાને મારવાની ઇચ્છાથી તેઓ ઝડપથી ધસી ગયા.
8.59.4
बाणज्यातलशब्देन द्यां दिशः प्रदिशो वियत् ।
पृथिवीं नेमिघोषेण नादयन्तोऽभ्ययुः परान् ॥ ८.५९.४ ॥
બાણો અને ધનુષ્યની પણછના અવાજથી, રથનાં પૈડાંના ગડગડાટથી સ્વર્ગ, દિશાઓ, ઉપદિશાઓ, આકાશ અને પૃથ્વીને ગજવતા તેઓ શત્રુઓ પર ધસી ગયા.
8.59.5
तेन शब्देन महता संहृष्टाश्चक्रुराहवम् ।
वीरा वीरैर्महाप्तोरकलहान्तं तितीर्षवः ॥ ८.५९.५ ॥
એ મહાન અવાજથી હર્ષિત થયેલા વીરોએ, મહાવીરોના આ કલહનો અંત પાર કરવાની ઇચ્છાથી, વીરો સાથે યુદ્ધ આરંભ્યું.
8.59.6
ज्यातलत्रधनुःशब्दाञ्शस्त्राणां च निपात्यताम् ।
ताडितानां च पतता निनादांश्च पदातिनाम् ॥ ८.५९.६ ॥
ધનુષ્યની પણછ, હાથના રક્ષણનો, શસ્ત્રો પડવાનો, માર ખાઈને પડતા લોકોનો અને પાયદળના પોકારોનો અવાજ.
8.59.7
बाणशब्दांश्च विविधाञ्शूराणां चाभिगर्जताम् ।
श्रुत्वा गजा भृशं त्रेसुः पेतुर्मम्लुश्च सैनिकाः ॥ ८.५९.७ ॥
શૂરવીરોની ગર્જના સાથે છોડાયેલા વિવિધ બાણોનો અવાજ સાંભળીને હાથીઓ અત્યંત ભયભીત થયા; સૈનિકો પડીને કચડાઈ ગયા.
8.59.8
तेषां निनदतां चैव शस्त्रवर्षं च मुञ्चताम् ।
बहूनाधिरथिर्वीरः प्रममाथेषुभिः परान् ॥ ८.५९.८ ॥
ગર્જના કરતા અને શસ્ત્રવર્ષા કરતા તેમાંના ઘણાને વીર અધિરથપુત્રે પોતાના બાણોથી કચડી નાખ્યા.
8.59.9
पञ्च पाञ्चालवीराणां रथान्दश च पञ्च च ।
साश्वसूतध्वजान्कर्णः शरैर्निन्ये यमक्षयम् ॥ ८.५९.९ ॥
કર્ણે પાંચાલ વીરોના પંદર રથોને, ઘોડા, સારથિ અને ધ્વજ સહિત બાણોથી યમલોકે મોકલ્યા.
8.59.10
योधमुख्या महावीर्याः पाण्डूनां कर्णमाहवे ।
शिक्षितास्तमभिद्रुत्य परिवव्रुः समन्ततः ॥ ८.५९.१० ॥
પાંડવોના મહાપરાક્રમી મુખ્ય યોદ્ધાઓ, યુદ્ધમાં તાલીમ પામેલા, કર્ણ પર ધસી જઈને ચારે બાજુથી તેને ઘેરી લીધો.
8.59.11
ततः कर्णो द्विषत्सेनां शरवर्षैर्विलोडयन् ।
विजगाहाण्डजाकीर्णां पद्मिनीमिव यूथपः ॥ ८.५९.११ ॥
પછી કર્ણે બાણવર્ષાથી શત્રુસેનાને મથતાં, કમળોથી ભરેલા સરોવરમાં પ્રવેશતા યૂથપતિ હાથીની જેમ તેમાં પ્રવેશ કર્યો.
8.59.12
द्विषत्सैन्यमवस्कन्द्य राधेयो धनुरुत्तमम् ।
विधुन्वानः शितैर्बाणैः शिरांस्युन्मथ्य पातयत् ॥ ८.५९.१२ ॥
શત્રુસેના પર હુમલો કરીને રાધેય કર્ણે પોતાનું ઉત્તમ ધનુષ્ય હલાવતાં, તીક્ષ્ણ બાણોથી માથાં કચડીને પાડી દીધાં.
8.59.13
हस्तिनः समहामात्रान्साश्वारोहान्हयानपि ।
रथिनोऽप्येकबाणेन भ्रमतश्चावपातयत् ॥ ८.५९.१३ ॥
તેણે હાથીઓને તેમના મહાવત સહિત, ઘોડાઓને તેમના સવાર સહિત, અને ફરતા રથીઓને પણ એક જ બાણથી પાડી નાખ્યા.
8.59.14
वर्म वा चर्म वाऽश्रित्य निपातमपि देहिनः ।
विषेहुर्नास्य संस्पर्शं द्वितीयस्य पतत्त्रिणः ॥ ८.५९.१४ ॥
બખ્તર કે ઢાલનો આશ્રય લેવા છતાં દેહધારી યોદ્ધાઓ પડવાનું સહન ન કરી શક્યા; તે પાંખવાળા બાણના બીજા સ્પર્શને પણ તેઓ સહી ન શક્યા.
8.59.15
वर्मयुक्तेषु देहेषु धनुषोऽस्यञ्शिताञ्शरान् ।
मौर्व्या तलत्रे न्यहनत्कशया वाजिनो यथा ॥ ८.५९.१५ ॥
બખ્તરધારી દેહો પર ધનુષમાંથી તીક્ષ્ણ બાણો છોડતાં, પ્રત્યંચા અને હાથના રક્ષણથી પ્રહાર કરીને, ચાબુકથી ઘોડાઓને હાંકે તેમ તેણે તેમને પાડી નાખ્યા.
8.59.16
पाण्डुसृञ्जयपाञ्चालाञ्शरगोचरमागतान् ।
ममर्द तरसा कर्णः सिंहो मृगगणानिव ॥ ८.५९.१६ ॥
બાણના માર્ગમાં આવેલા પાંડવો, સૃંજયો અને પાંચાલોને કર્ણે વેગથી કચડી નાખ્યા; જેમ સિંહ હરણોના ટોળાને કચડે તેમ.
8.59.17
ततः पाञ्चालपुत्रश्च द्रौपदेयाश्च मारिष ।
यमौ च युयुधानश्च त्वरिताः कर्णमभ्ययुः ॥ ८.५९.१७ ॥
ત્યારે, હે મારિષ, પાંચાલપુત્ર, દ્રૌપદીના પુત્રો, જોડિયા ભાઈઓ અને યુયુધાન ઝડપથી કર્ણ પર ધસી આવ્યા.
8.59.18
तेषु व्यायच्छमानेषु कुरुपाञ्चालपाण्डुषु ।
प्रियानसून्रणे त्यक्त्वा योधा जघ्नुः परस्परम् ॥ ८.५९.१८ ॥
કૌરવો, પાંચાલો અને પાંડવો પરસ્પર લડતા હતા ત્યારે, રણમાં પોતાના પ્રિય પ્રાણ ત્યજીને યોદ્ધાઓએ એકબીજાને માર્યા.
8.59.19
सुसन्नद्धाः कवचिनः सशिरस्त्राणभूषणाः ।
गदाभिर्मुसलैश्चान्ये परिघैश्च महाबालाः ॥ ८.५९.१९ ॥
સારી રીતે સજ્જ, કવચધારી, શિરસ્ત્રાણ અને આભૂષણોથી શોભિત; બીજા મહાબળવાન ગદા, મુસળ અને પરિઘ સાથે.
8.59.20
समभ्यधावन्त भृशं कालदण्डैरिवोद्यतैः ।
नर्दन्तश्चाह्वयन्तश्च प्रवल्गन्तश्च मारिष ॥ ८.५९.२० ॥
કાળદંડ જેવાં ઉઠાવેલાં શસ્ત્રો સાથે તેઓ પ્રચંડ વેગે ધસ્યા; ગર્જના કરતા, પડકારતા, કૂદતા, હે માનનીય.
8.59.21
ततो निजघ्नुरन्योन्यं पेतुश्चान्योन्यताडिताः ।
वमन्तो रुधिरं गात्रैर्विमस्तिष्केक्षमायुधाः ॥ ८.५९.२१ ॥
પછી તેઓ એકબીજાને પ્રહાર કરવા લાગ્યા; એકબીજાના આઘાતથી પડ્યા; શરીરોમાંથી રક્ત ઓકતા, મગજ અને આંખો વિખેરાતા, શસ્ત્રો સહિત.
8.59.22
दन्तपूर्णैः सरुधिरैर्वक्रैर्दाडिमसन्निभैः ।
जीवन्त इव चाप्येके तस्थुः शस्त्रौघबृंहिताः ॥ ८.५९.२२ ॥
દાંતોથી ભરેલા, રક્તથી લથબથ, દાડમ જેવા મુખવાળા; કેટલાક જીવતા હોય તેમ ઊભા રહ્યા, શસ્ત્રપ્રવાહોથી ઘાયલ થઈને.
8.59.23
परश्वथैश्चाप्यपरे पट्टसैरसिभिस्तथा ।
शक्तिभिर्भिण्डिपालैश्च नखरप्रासतोमरैः ॥ ८.५९.२३ ॥
બીજાઓ પરશુ, પટ્ટિશ અને તલવારોથી, તેમજ શક્તિ, ભિંડિપાલ, નખર, પ્રાસ અને તોમરથી.
8.59.24
ततक्षुश्चिच्छिदुश्चान्ये बिभिदुश्चिक्षिपुस्तथा ।
सञ्चकर्तुश्च जघ्नुश्च राजन्योधा महारणे ॥ ८.५९.२४ ॥
કોઈએ કાપ્યા, કોઈએ ટુકડા કર્યા, બીજાઓએ વીંધીને ફેંક્યા, એ જ રીતે પૂર્ણપણે ચીરીને માર્યા—મહાયુદ્ધમાં ક્ષત્રિય યોદ્ધાઓ.
8.59.25
पेतुरन्योन्यनिहता व्यसवो रुधिरोक्षिताः ।
क्षरन्तः स्वरसं रक्तं प्रकृत्ताश्चन्दना इव ॥ ८.५९.२५ ॥
એકબીજાના ઘાથી મૃત્યુ પામીને તેઓ પ્રાણહીન, લોહીથી લથબથ પડ્યા; કપાયેલા ચંદનવૃક્ષોની જેમ પોતાનું જ રક્ત વહાવતા.
8.59.26
रथै रथा विनिहता हस्तिभिश्चापि हस्तिनः ।
नरैर्नरा हताः पेतुरश्वाश्चाश्वैः सहस्रशः ॥ ८.५९.२६ ॥
રથોથી રથો, હાથીઓથી હાથીઓ નાશ પામ્યા; માણસોથી માણસો માર્યા ગયા, ઘોડાઓથી હજારો ઘોડા પડ્યા.
8.59.27
ध्वजाः शिरांसि च्छिन्नाः पेतुर्महीतले ।
वध्यतां दारुणाः शब्दाः पततां स्तनतामपि। ॥ ८.५९.२७ ॥
ધ્વજો અને માથાં કપાઈને ધરતી પર પડ્યાં; મારાતા, પડતા અને ચીસ પાડતા લોકોના ભયંકર અવાજો પણ.
8.59.28
क्षुरैर्भल्लार्धचन्द्रैश्च च्छिन्नाः पेतुर्महीतले ।
नराश्वेभरथानां हिनराश्वेभरथैस्तथा ॥ ८.५९.२८ ॥
ક્ષુર અને અર્ધચંદ્ર બાણોથી કપાયેલા માણસો, ઘોડા, હાથી અને રથો ધરતી પર પડ્યા; ખરેખર માણસો, ઘોડા, હાથી અને રથો વડે પણ એ જ રીતે.
8.59.29
नरांश्च नागांश्च रथान्हयान्ममृदुराहवे ॥ ८.५९.२९ ॥
યુદ્ધમાં તેમણે માણસો, હાથીઓ, રથો અને ઘોડાઓને કચડી નાખ્યા.
8.59.30
अश्वारोहैर्हताः शूराश्छिन्नहस्ताश्च दन्तिनः ।
सपताकाध्वजाः पेतुर्विशीर्णा इव पर्वताः ॥ ८.५९.३० ॥
ઘોડેસવારોથી મરાયેલા શૂરવીરો, કપાયેલી સૂંઢવાળા હાથીઓ, પતાકા-ધ્વજવાળા રથો — પર્વતોની જેમ વિખેરાઈને પડ્યા.
8.59.31
पत्तिभिश्च समाप्लुत्य द्विरदाः स्यन्दनास्तथा ।
हताश्च हन्यमानाश्च पतिताश्चैव सर्वशः ॥ ८.५९.३१ ॥
પગપાળા સૈનિકોએ કૂદીને હુમલો કરતાં હાથીઓ અને રથો પણ તેમ જ માર્યા ગયા; મારાતા હતા અને સર્વત્ર પડી ગયા.
8.59.32
अश्वारोहाः समासाद्य त्वरिताः पत्तिभिर्हताः ।
सादिभिः पत्तिसङ्घाश्च निहता युधि शेरते ॥ ८.५९.३२ ॥
ઘોડેસવારો ઝડપથી નજીક આવીને પગપાળા સૈનિકોથી માર્યા ગયા; સવારો દ્વારા પગપાળા સૈનિકોના જૂથો પણ યુદ્ધમાં માર્યા જઈને પડ્યા છે.
8.59.33
मृदितानीव पद्मानि प्रम्लाना इव च स्रजः ।
हतानां वदनान्यासन्गात्राणि च महाहवे ॥ ८.५९.३३ ॥
મહાયુદ્ધમાં માર્યા ગયેલાઓનાં મુખ અને અંગો કચડાયેલાં કમળો અને કરમાયેલી માળાઓ જેવાં હતાં.
8.59.34
रूपाण्यत्यर्थकान्तानि द्विरदाश्वनृणां नृप ।
समुन्नानीव वस्त्राणि ययुर्दुर्दुर्शतां पराम् ॥ ८.५९.३४ ॥
હે રાજન્, હાથીઓ, ઘોડાઓ અને માણસોનાં અત્યંત સુંદર રૂપો ઉડાડેલાં વસ્ત્રો જેવાં થઈ અત્યંત ભયાનક દશાને પામ્યાં.