Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.60

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

8.60.1

हस्तिभिस्तु महामात्रास्तव पुत्रेण चोदिताः ।
धृष्टद्युम्नं घ्नतेत्याशु क्रुद्धाः पार्षतमभ्ययुः ॥ ८.६०.१ ॥

ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ମାହୁଟମାନେ 'ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନକୁ ମାର' ବୋଲି କହି ହାତୀ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ପାର୍ଷତଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

8.60.2

प्राच्याश्च दाक्षिणात्याश्च प्रवरा गजयोधिनः ।
अङ्गा वङ्गाश्च पुण्ड्राश्च मागधास्ताम्रलिप्तकाः ॥ ८.६०.२ ॥

ପୂର୍ବ ଓ ଦକ୍ଷିଣର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ-ଯୋଦ୍ଧା, ଅଙ୍ଗ, ବଙ୍ଗ, ପୁଣ୍ଡ୍ର, ମାଗଧ ଓ ତାମ୍ରଲିପ୍ତକ।

8.60.3

मेकलाः कोशला मद्रा दशार्णा निषधास्तथा ।
गजयुद्धेषु कुशलाः कलिङ्गैः सह भारत ॥ ८.६०.३ ॥

ମେକଲ, କୋଶଳ, ମଦ୍ର, ଦଶାର୍ଣ ଓ ନିଷଧ, ହାତୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ, କଳିଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହିତ, ହେ ଭରତ।

8.60.4

शरतोमरनाराचैर्वृष्टिमन्त इवाम्बुदाः ।
सिषिचुस्ते ततः सर्वे पाञ्चालबलमाहवे ॥ ८.६०.४ ॥

ଶର, ତୋମର ଓ ନାରାଚରେ ବର୍ଷା କରୁଥିବା ମେଘ ପରି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଞ୍ଚାଳ ସେନା ଉପରେ ବର୍ଷଣ କଲେ।

8.60.5

तानभिद्रवतो नागान्मदवेगसमुद्धतान् ।
विपाठक्षुरनाराचैर्धृष्टद्युम्नो ह्यवीवृषत् ॥ ८.६०.५ ॥

ମଦବେଗରେ ଉଚ୍ଛୁସିତ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଉଥିବା ସେହି ହାତୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କ୍ଷୁର ଓ ନାରାଚ ବର୍ଷଣ କଲେ।

8.60.6

एकैकं दशभिः ष़ड्भिरष्टाभिरपि पार्षतः ।
द्विरदानभिविव्याध क्षिप्रं गिरिनिभाञ्शरैः ॥ ८.६०.६ ॥

ପାର୍ଷତ ପର୍ବତ ସଦୃଶ ସେହି ହାତୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ଦଶ, ଛଅ ଓ ଆଠଟି ବାଣରେ ଶୀଘ୍ର ବିଦ୍ଧ କଲେ।

8.60.7

प्रच्छाद्यमानं द्विरदैर्मेघैरिव दिवाकरम् ।
पर्ययुः पाण्डुपाञ्चाला नदन्तो ह्यात्तकार्मुकाः ॥ ८.६०.७ ॥

ମେଘ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଢାଙ୍କିବା ପରି ହାତୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ତାଙ୍କୁ, ଧନୁ ଧରି ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ପାଣ୍ଡବ ଓ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଘେରିଲେ।

8.60.8

तान्नागानभिवर्षन्तो ज्यातलत्रविनादिनः ।
वीरनृत्यं प्रनृत्यन्तः शूरतालप्रचोदितैः।
नकुलः सहदेवश्च द्रौपदेयाः प्रभद्रकाः ॥ ८.६०.८ ॥

ସେହି ହାତୀମାନଙ୍କ ଉପରେ ବାଣବର୍ଷଣ କରି, ଧନୁ-ଦଉଡ଼ି ଓ କରତଳର ଶବ୍ଦ କରି, ବୀରମାନଙ୍କ ତାଳରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ବୀରନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ନକୁଳ, ସହଦେବ, ଦ୍ରୌପଦୀ ପୁତ୍ରମାନେ ଏବଂ ପ୍ରଭଦ୍ରକମାନେ।

8.60.9

सात्यकिश्च शिखण्डी च चेकितानश्च वीर्यवान् ।
समन्तात्सिषिचुर्वीरा मेघास्तोयैरिवाचलान् ॥ ८.६०.९ ॥

ସାତ୍ୟକି, ଶିଖଣ୍ଡୀ ଓ ପରାକ୍ରମୀ ଚେକିତାନ — ମେଘ ଯେପରି ପର୍ବତକୁ ଜଳରେ ସିଞ୍ଚେ, ସେପରି ସବୁ ପଟରୁ ସେମାନଙ୍କୁ ସିଞ୍ଚିଲେ।

8.60.10

ते म्लेच्छैः प्रेषिता नागा नरानश्वान्रथानपि ।
हस्तैराक्षिप्य ममृदुः पद्भिश्चाप्यतिमन्यवः ॥ ८.६०.१० ॥

ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ସେହି ହାତୀମାନେ ଅତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଶୁଣ୍ଡରେ ଧରି ମଣିଷ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥକୁ ପାଦରେ ଦଳି ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ।

8.60.11

बिभिदुश्च विषाणाग्रैः समाक्षिप्य च चिक्षिपुः ।
विषाणलग्नाश्चाप्यन्ये परिपेतुर्विभीषणाः ॥ ८.६०.११ ॥

ସେମାନେ ଦାନ୍ତର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ବିନ୍ଧିଲେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧରି ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ; ଦାନ୍ତରେ ଲାଗିଥିବା ଅନ୍ୟମାନେ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ପଡ଼ିଗଲେ।

8.60.12

प्रमुखे वर्तमानं तु द्विपमङ्गस्य सात्यकिः ।
नाराचेनोग्रवेगेन भित्त्वा मर्माण्यताडयत् ॥ ८.६०.१२ ॥

ଅଙ୍ଗର ସମ୍ମୁଖରେ ଥିବା ହାତୀକୁ ସାତ୍ୟକି ଭୟଙ୍କର ବେଗର ନାରାଚରେ ମର୍ମସ୍ଥଳ ବିନ୍ଧି ପ୍ରହାର କଲେ।

8.60.13

तस्यावर्जितकायस्य द्विरदादुत्पतिष्यतः ।
नाराचेनाहनद्वक्षः सात्यकिः सोऽपतद्भुवि ॥ ८.६०.१३ ॥

ହାତୀରୁ ଡେଇଁବା ପାଇଁ ଶରୀର ନଇଁଥିବା ତାଙ୍କ ଛାତିରେ ସାତ୍ୟକି ନାରାଚ ଦ୍ଵାରା ଆଘାତ କଲେ; ସେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା।

8.60.14

पुण्ड्रस्यापततो नागं चलन्तमिव पर्वतम् ।
सहदेवः प्रसन्नाग्रैर्नाराचैरहनत्त्रिभिः ॥ ८.६०.१४ ॥

ପୁଣ୍ଡ୍ରଙ୍କ ହାତୀ ଚାଲୁଥିବା ପର୍ବତ ପରି ଆଗକୁ ଆସିବାରୁ ସହଦେବ ନିର୍ମଳ ଅଗ୍ରଯୁକ୍ତ ତିନୋଟି ନାରାଚ ଦ୍ଵାରା ତାକୁ ଆଘାତ କଲେ।

8.60.15

विपताकं वियन्तारं विवर्मध्वजजीवितम् ।
तं कृत्वा द्विरदं भूयः सहदेवोऽङ्गमभ्ययात् ॥ ८.६०.१५ ॥

ସେହି ହାତୀକୁ ଧ୍ଵଜ, ମାହୁତ ଓ କବଚବିହୀନ କରି ସହଦେବ ପୁଣି ଅଙ୍ଗ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।

8.60.16

सहदेवं तु नकुलो वारयित्वाङ्गमार्दयत् ।
नाराचैर्यमदण्डाभैस्त्रिभिर्नागं शतेन तम् ॥ ८.६०.१६ ॥

ସହଦେବଙ୍କୁ ଅଟକାଇ ନକୁଳ ଯମଦଣ୍ଡ ପରି ନାରାଚରେ ଅଙ୍ଗକୁ ପୀଡ଼ିତ କଲେ; ତିନି ଓ ଶହେରେ ସେହି ହାତୀକୁ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ କଲେ।

8.60.17

दिवाकरकप्रख्यानङ्गश्चिक्षेप तोमरान् ।
नकुलाय शतान्यष्टौ त्रिधैकैकं तु सोऽच्छिनत् ॥ ८.६०.१७ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ଵଳ ତୋମର ଅଙ୍ଗ ନକୁଳ ଉପରକୁ ଫିଙ୍ଗିଲେ; କିନ୍ତୁ ସେ ଆଠ ଶହ ତୋମରର ପ୍ରତ୍ୟେକକୁ ତିନି ଖଣ୍ଡ କରି କାଟିଦେଲେ।

8.60.18

तथाऽर्धचन्द्रेण शिरस्तस्य चिच्छेद पाण्डवः ।
स पपात हतो म्लेच्छस्तेनैव सह दन्तिना ॥ ८.६०.१८ ॥

ସେହିପରି ପାଣ୍ଡବ ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ବାଣରେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ; ସେହି ମ୍ଲେଚ୍ଛ ମୃତ ହୋଇ ସେହି ହାତୀ ସହିତ ପଡ଼ିଗଲା।

8.60.19

अथाङ्गपुत्रे निहते हस्तिशिक्षाविशारदे ।
अङ्गाः क्रुद्धा महामात्रा नागैर्नकुलमभ्ययुः ॥ ८.६०.१९ ॥

ହସ୍ତୀ ଶିକ୍ଷାରେ ନିପୁଣ ଅଙ୍ଗପୁତ୍ର ନିହତ ହେବାରୁ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଅଙ୍ଗଦେଶୀୟ ମହାମାତ୍ରମାନେ ହସ୍ତୀ ସହିତ ନକୁଳ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।

8.60.20

चलत्पताकैः सुमुखैर्हेमकक्ष्यातनुच्छदैः ।
मिमर्दिषन्तस्त्वरिताः प्रदीप्तैरिव पर्वतैः ॥ ८.६०.२० ॥

ଚଞ୍ଚଳ ପତାକା, ସୁନ୍ଦର ମୁଖ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ କକ୍ଷ୍ୟା ଓ ଦେହାବରଣ ସହିତ, ଦ୍ରୁତ ଦଳନ କରି ସେମାନେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ପର୍ବତ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।

8.60.21

मेकलोत्कलकालिङ्गा निषधास्ताम्रलिप्तकाः ।
शरतोमरवर्षाणि विमुञ्चन्तो जिघांसवः ॥ ८.६०.२१ ॥

ମେକଳ, ଉତ୍କଳ, କଳିଙ୍ଗ, ନିଷଧ ଓ ତାମ୍ରଲିପ୍ତକ—ବଧ ଇଚ୍ଛାରେ ଶର ଓ ତୋମରର ବର୍ଷା କରୁଥିବା।

8.60.22

तैश्छाद्यमानं नकुलं निशाकरमिवाम्बुदैः ।
परिपेतुः सुसंरब्धाः पाण्डुपाञ्चालसात्यकाः ॥ ८.६०.२२ ॥

ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ନକୁଳକୁ, ମେଘ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଢାଙ୍କିଲା ପରି, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ପାଣ୍ଡବ, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ସାତ୍ୟକି ଘେରିଲେ।

8.60.23

ततस्तदभवद्युद्धं रथिनां हस्तिभिः सह ।
सृजतां शरवर्षाणि तोमरांश्च सहस्रशः ॥ ८.६०.२३ ॥

ତା'ପରେ ରଥୀ ଓ ହସ୍ତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ସେମାନେ ହଜାର ହଜାର ଶର ଓ ତୋମର ବର୍ଷାଇଲେ।

8.60.24

नागानां प्रास्फुटन्कुम्भा मर्माणि च नखानि च ।
दन्ताश्चैवातिविद्धानां नाराचैर्हेमभूषणैः ॥ ८.६०.२४ ॥

ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷଣ ଥିବା ନାରାଚ ଶରରେ ଅତ୍ୟଧିକ ବିଦ୍ଧ ହସ୍ତୀମାନଙ୍କର କୁମ୍ଭ, ମର୍ମସ୍ଥଳ, ନଖ ଓ ଦନ୍ତ ଫାଟିଗଲା।

8.60.25

तेषामष्टौ महानागांश्चतुःषष्ट्या सुतेजनैः ।
नाराचैः सहदेवस्तान्पातयामास सादिभिः ॥ ८.६०.२५ ॥

ସହଦେବ ସେମାନଙ୍କ ଆଠଟି ମହାହାତୀକୁ ଚଉଷଠିଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନାରାଚରେ ସବାରସହ ପାତିଦେଲେ।

8.60.26

अञ्जोगतिभिरायम्य प्रयत्नाद्धनुरुत्तमम् ।
नाराचैरहनन्नागान्नकुलः कुलनन्दनः ॥ ८.६०.२६ ॥

କୁଳନନ୍ଦନ ନକୁଳ ଉତ୍ତମ ଧନୁକୁ ଯତ୍ନରେ ଟାଣି, ସିଧା ଉଡ଼ୁଥିବା ନାରାଚରେ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ମାରିଲେ।

8.60.27

ततः पाञ्चालशैनेयौ द्रौपदेयाः प्रभद्रकाः ।
शिखण्डी च महानागान्सिषिचुः शरवृष्टिभिः ॥ ८.६०.२७ ॥

ତା'ପରେ ପାଞ୍ଚାଳ, ଶୈନେୟ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପ୍ରଭଦ୍ରକ ଓ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଶରବର୍ଷଣରେ ମହାହାତୀମାନଙ୍କୁ ଭିଜାଇଦେଲେ।

8.60.28

ते पाण्डुयोधाम्बुधरैः शत्रुद्विरदपर्वताः ।
बाणवर्षैर्हताः पेतुर्वज्रवर्षैरिवाचलाः ॥ ८.६०.२८ ॥

ପାଣ୍ଡବ ଯୋଦ୍ଧାରୂପୀ ମେଘଙ୍କ ଶରବର୍ଷଣରେ ହତ ଶତ୍ରୁର ହାତୀରୂପୀ ପର୍ବତମାନେ ବଜ୍ରବର୍ଷଣରେ ପର୍ବତ ଭଳି ପଡ଼ିଗଲେ।

8.60.29

एवं हत्वा तव गजांस्ते पाण्डुरथकुञ्जराः ।
द्रुतं सेनां च वर्षन्तो भिन्नकूलामिवापगाम् ॥ ८.६०.२९ ॥

ଏହିପରି ତୁମ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି, ସେହି ପାଣ୍ଡବ ରଥୀ ଓ ହାତୀମାନେ କୂଳ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ନଦୀ ଭଳି ଶୀଘ୍ର ସେନା ଉପରେ ବର୍ଷିଲେ।

8.60.30

तां ते सेनां समालोड्य पाण्डुपुत्रस्य सैनिकाः ।
विक्षोभयित्वा च पुनः कर्णं समभिदुद्रुवुः ॥ ८.६०.३० ॥

ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଙ୍କ ସୈନିକମାନେ ତୁମ ସେନାକୁ ମଥି, କ୍ଷୋଭିତ କରି, ପୁଣି କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।