Mahābhārata · Adhyāya 8.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.60.1
हस्तिभिस्तु महामात्रास्तव पुत्रेण चोदिताः ।
धृष्टद्युम्नं घ्नतेत्याशु क्रुद्धाः पार्षतमभ्ययुः ॥ ८.६०.१ ॥
Didorong oleh putramu, para pawang gajah yang marah, berteriak "Bunuh Dhṛṣṭadyumna!", segera maju dengan gajah-gajah mereka menyerang putra Pṛṣata.
8.60.2
प्राच्याश्च दाक्षिणात्याश्च प्रवरा गजयोधिनः ।
अङ्गा वङ्गाश्च पुण्ड्राश्च मागधास्ताम्रलिप्तकाः ॥ ८.६०.२ ॥
Para prajurit gajah terbaik dari timur dan selatan: Aṅga, Vaṅga, Puṇḍra, Māgadha, dan penduduk Tāmralipta.
8.60.3
मेकलाः कोशला मद्रा दशार्णा निषधास्तथा ।
गजयुद्धेषु कुशलाः कलिङ्गैः सह भारत ॥ ८.६०.३ ॥
Mekala, Kosala, Madra, Daśārṇa, dan Niṣadha, yang mahir dalam pertempuran gajah, bersama Kaliṅga, wahai Bhārata.
8.60.4
शरतोमरनाराचैर्वृष्टिमन्त इवाम्बुदाः ।
सिषिचुस्ते ततः सर्वे पाञ्चालबलमाहवे ॥ ८.६०.४ ॥
Seperti awan yang membawa hujan, mereka semua mencurahkan panah, tombak, dan anak panah besi ke atas pasukan Pāñcāla dalam pertempuran.
8.60.5
तानभिद्रवतो नागान्मदवेगसमुद्धतान् ।
विपाठक्षुरनाराचैर्धृष्टद्युम्नो ह्यवीवृषत् ॥ ८.६०.५ ॥
Kepada gajah-gajah yang menyerbu ke arahnya, membengkak oleh dorongan birahi, Dhṛṣṭadyumna mencurahkan hujan panah bermata tajam seperti pisau cukur dan anak panah besi.
8.60.6
एकैकं दशभिः ष़ड्भिरष्टाभिरपि पार्षतः ।
द्विरदानभिविव्याध क्षिप्रं गिरिनिभाञ्शरैः ॥ ८.६०.६ ॥
Putra Pṛṣata dengan cepat menembus setiap gajah bagaikan gunung itu dengan sepuluh, enam, atau delapan anak panah.
8.60.7
प्रच्छाद्यमानं द्विरदैर्मेघैरिव दिवाकरम् ।
पर्ययुः पाण्डुपाञ्चाला नदन्तो ह्यात्तकार्मुकाः ॥ ८.६०.७ ॥
Tertutup gajah seperti matahari oleh awan, ia dikepung oleh para Pāṇḍava dan Pāñcāla yang meraung dengan busur terangkat.
8.60.8
तान्नागानभिवर्षन्तो ज्यातलत्रविनादिनः ।
वीरनृत्यं प्रनृत्यन्तः शूरतालप्रचोदितैः।
नकुलः सहदेवश्च द्रौपदेयाः प्रभद्रकाः ॥ ८.६०.८ ॥
Menghujani gajah-gajah itu dengan panah, menimbulkan bunyi tali busur dan pelindung tangan, menari tarian kepahlawanan didorong irama para pemberani: Nakula, Sahadeva, putra-putra Draupadī, dan kaum Prabhadraka.
8.60.9
सात्यकिश्च शिखण्डी च चेकितानश्च वीर्यवान् ।
समन्तात्सिषिचुर्वीरा मेघास्तोयैरिवाचलान् ॥ ८.६०.९ ॥
Sātyaki, Śikhaṇḍī, dan Cekitāna yang perkasa, para pahlawan itu menghujani mereka dari segala arah, seperti awan menyiram gunung dengan air.
8.60.10
ते म्लेच्छैः प्रेषिता नागा नरानश्वान्रथानपि ।
हस्तैराक्षिप्य ममृदुः पद्भिश्चाप्यतिमन्यवः ॥ ८.६०.१० ॥
Gajah-gajah yang dikirim oleh orang-orang biadab itu, sangat murka, menangkap manusia, kuda, dan kereta dengan belalainya lalu meremukkannya dengan kaki.
8.60.11
बिभिदुश्च विषाणाग्रैः समाक्षिप्य च चिक्षिपुः ।
विषाणलग्नाश्चाप्यन्ये परिपेतुर्विभीषणाः ॥ ८.६०.११ ॥
Mereka menusuk dengan ujung gadingnya, menangkap dan melemparkan sepenuhnya; dan yang lain tersangkut di gading jatuh berserakan dalam ketakutan.
8.60.12
प्रमुखे वर्तमानं तु द्विपमङ्गस्य सात्यकिः ।
नाराचेनोग्रवेगेन भित्त्वा मर्माण्यताडयत् ॥ ८.६०.१२ ॥
Namun Sātyaki, dengan panah besi berkecepatan dahsyat, menembus titik-titik vital gajah yang berdiri di depan Aṅga dan memukulnya.
8.60.13
तस्यावर्जितकायस्य द्विरदादुत्पतिष्यतः ।
नाराचेनाहनद्वक्षः सात्यकिः सोऽपतद्भुवि ॥ ८.६०.१३ ॥
Ketika ia melompat turun dari gajah dengan tubuh membungkuk, Sātyaki menembak dadanya dengan anak panah besi, dan ia jatuh ke tanah.
8.60.14
पुण्ड्रस्यापततो नागं चलन्तमिव पर्वतम् ।
सहदेवः प्रसन्नाग्रैर्नाराचैरहनत्त्रिभिः ॥ ८.६०.१४ ॥
Ketika gajah Puṇḍra maju seperti gunung yang berjalan, Sahadeva menembaknya dengan tiga anak panah besi berujung tajam.
8.60.15
विपताकं वियन्तारं विवर्मध्वजजीवितम् ।
तं कृत्वा द्विरदं भूयः सहदेवोऽङ्गमभ्ययात् ॥ ८.६०.१५ ॥
Setelah membuat gajah itu kehilangan panji, pengemudi, baju zirah dan kehidupan panjinya, Sahadeva kembali maju menuju raja Aṅga.
8.60.16
सहदेवं तु नकुलो वारयित्वाङ्गमार्दयत् ।
नाराचैर्यमदण्डाभैस्त्रिभिर्नागं शतेन तम् ॥ ८.६०.१६ ॥
Nakula menahan Sahadeva, lalu menyiksa raja Aṅga dengan anak panah besi seperti tongkat Yama, dan menembak gajah itu dengan tiga dan seratus anak panah.
8.60.17
दिवाकरकप्रख्यानङ्गश्चिक्षेप तोमरान् ।
नकुलाय शतान्यष्टौ त्रिधैकैकं तु सोऽच्छिनत् ॥ ८.६०.१७ ॥
Raja Aṅga melemparkan tombak-tombak yang berkilau seperti matahari kepada Nakula; tetapi ia memotong masing-masing dari delapan ratus tombak itu menjadi tiga.
8.60.18
तथाऽर्धचन्द्रेण शिरस्तस्य चिच्छेद पाण्डवः ।
स पपात हतो म्लेच्छस्तेनैव सह दन्तिना ॥ ८.६०.१८ ॥
Demikian pula sang Pāṇḍava memenggal kepalanya dengan anak panah berbentuk bulan sabit; orang biadab itu tewas dan jatuh bersama gajah itu.
8.60.19
अथाङ्गपुत्रे निहते हस्तिशिक्षाविशारदे ।
अङ्गाः क्रुद्धा महामात्रा नागैर्नकुलमभ्ययुः ॥ ८.६०.१९ ॥
Kemudian ketika putra Aṅga, yang mahir melatih gajah, telah gugur, para pawang gajah Aṅga yang marah maju menyerbu Nakula bersama gajah-gajah mereka.
8.60.20
चलत्पताकैः सुमुखैर्हेमकक्ष्यातनुच्छदैः ।
मिमर्दिषन्तस्त्वरिताः प्रदीप्तैरिव पर्वतैः ॥ ८.६०.२० ॥
Dengan panji-panji berkibar, wajah-wajah indah, sabuk emas dan penutup tubuh, menginjak-injak dengan cepat, mereka tampak seperti gunung-gunung yang menyala.
8.60.21
मेकलोत्कलकालिङ्गा निषधास्ताम्रलिप्तकाः ।
शरतोमरवर्षाणि विमुञ्चन्तो जिघांसवः ॥ ८.६०.२१ ॥
Orang-orang Mekala, Utkala, Kāliṅga, Niṣadha dan Tāmralipta, melepaskan hujan panah dan tombak, berhasrat untuk membunuh.
8.60.22
तैश्छाद्यमानं नकुलं निशाकरमिवाम्बुदैः ।
परिपेतुः सुसंरब्धाः पाण्डुपाञ्चालसात्यकाः ॥ ८.६०.२२ ॥
Nakula, yang tertutup oleh mereka seperti bulan oleh awan, dikepung oleh Pāṇḍava, Pāñcāla dan Sātyaki yang sangat murka.
8.60.23
ततस्तदभवद्युद्धं रथिनां हस्तिभिः सह ।
सृजतां शरवर्षाणि तोमरांश्च सहस्रशः ॥ ८.६०.२३ ॥
Maka terjadilah pertempuran itu antara para pengendara kereta dan gajah; mereka melepaskan hujan panah dan ribuan tombak.
8.60.24
नागानां प्रास्फुटन्कुम्भा मर्माणि च नखानि च ।
दन्ताश्चैवातिविद्धानां नाराचैर्हेमभूषणैः ॥ ८.६०.२४ ॥
Dahi, titik vital, kuku dan gading gajah-gajah yang sangat tertembus panah besi berhias emas itu pecah berserakan.
8.60.25
तेषामष्टौ महानागांश्चतुःषष्ट्या सुतेजनैः ।
नाराचैः सहदेवस्तान्पातयामास सादिभिः ॥ ८.६०.२५ ॥
Sahadeva menjatuhkan delapan gajah besar mereka beserta penunggangnya dengan enam puluh empat anak panah nārāca yang tajam.
8.60.26
अञ्जोगतिभिरायम्य प्रयत्नाद्धनुरुत्तमम् ।
नाराचैरहनन्नागान्नकुलः कुलनन्दनः ॥ ८.६०.२६ ॥
Nakula, kebanggaan keluarganya, dengan susah payah menarik busurnya yang unggul dan memukul gajah-gajah dengan anak panah nārāca yang melesat lurus.
8.60.27
ततः पाञ्चालशैनेयौ द्रौपदेयाः प्रभद्रकाः ।
शिखण्डी च महानागान्सिषिचुः शरवृष्टिभिः ॥ ८.६०.२७ ॥
Kemudian para Pāñcāla, Śaineya, putra-putra Draupadī, Prabhadraka dan Śikhaṇḍin membasahi gajah-gajah besar dengan hujan anak panah.
8.60.28
ते पाण्डुयोधाम्बुधरैः शत्रुद्विरदपर्वताः ।
बाणवर्षैर्हताः पेतुर्वज्रवर्षैरिवाचलाः ॥ ८.६०.२८ ॥
Terkena hujan panah dari para prajurit Pāṇḍava yang bagaikan awan, gajah-gajah musuh yang bagaikan gunung itu roboh seperti gunung-gunung yang runtuh diguyur hujan petir.
8.60.29
एवं हत्वा तव गजांस्ते पाण्डुरथकुञ्जराः ।
द्रुतं सेनां च वर्षन्तो भिन्नकूलामिवापगाम् ॥ ८.६०.२९ ॥
Setelah membunuh gajah-gajahmu demikian, para pengendara kereta dan gajah Pāṇḍava itu dengan cepat mencurahkan diri ke atas pasukanmu seperti sungai yang telah menjebol tepiannya.
8.60.30
तां ते सेनां समालोड्य पाण्डुपुत्रस्य सैनिकाः ।
विक्षोभयित्वा च पुनः कर्णं समभिदुद्रुवुः ॥ ८.६०.३० ॥
Prajurit putra Pāṇḍu mengaduk-aduk pasukanmu, mengacaukannya, lalu kembali menyerbu Karṇa.