ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 8.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.62.1
आतुरो मे मतो राजा अविपह्यश्च भारत ।
यथैनमनुवर्तन्ते पञ्चालाः सह पाण्डवैः ॥ ८.६२.१ ॥
ಭಾರತ, ರಾಜನು (ಕರ್ಣ) ಪೀಡಿತನೂ ಅಜೇಯನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆಂದು ನನಗೆ ತೋರುತ್ತದೆ; ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಪಾಂಚಾಲರು ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
8.62.2
त्वरमाणास्त्वराकाले सर्वशस्त्रभृतां वराः ।
मज्जन्तमिव पाताले बलिनो ह्युज्जिहीर्षवः ॥ ८.६२.२ ॥
ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ವೀರರು, ಸಂಕಟದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತ್ವರೆಪಟ್ಟು, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವವನನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಲು ಬಯಸುವಂತೆ ಬಲಶಾಲಿಗಳು ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
8.62.3
न केतुर्दृश्यते राज्ञः कर्णस्य पिहितः शरैः ।
पश्यतोर्यमयोः पार्थ सात्यकेश्च शिखण्डिनः ॥ ८.६२.३ ॥
ಪಾರ್ಥ, ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜ ಕರ್ಣನ ಧ್ವಜ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ಯಮಳರು (ನಕುಲ-ಸಹದೇವ), ಸಾತ್ಯಕಿ ಮತ್ತು ಶಿಖಂಡಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಇದು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
8.62.4
धृष्टद्युम्नस्य भीमस्य शतानीकस्य वा विभो ।
पाञ्चालानां च सर्वेषां चेदीनां चैव भारत ॥ ८.६२.४ ॥
ವಿಭು, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ, ಭೀಮ ಅಥವಾ ಶತಾನೀಕನ ಧ್ವಜ (ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ), ಪಾಂಚಾಲರೆಲ್ಲರ ಹಾಗೂ ಚೇದಿಗಳ ಧ್ವಜವೂ ಕೂಡ, ಭಾರತ.
8.62.5
एष कर्णो रणे पार्थ पाण्डवानामनीकिनीम् ।
शरैर्विध्वंसयामास नलिनीमिव कुञ्जरः ॥ ८.६२.५ ॥
ಪಾರ್ಥ, ಇಗೋ ಕರ್ಣನು ರಣದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆನೆ ತಾವರೆ ಕೊಳವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವಂತೆ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
8.62.6
एते द्रवन्ति रथिनस्त्वदीयाः पाण्डुनन्दन ।
पश्य पश्य यथा पार्थ गच्छन्त्येते महारथाः ॥ ८.६२.६ ॥
ಪಾಂಡುನಂದನ, ನಿನ್ನ ರಥಿಕರು ಓಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ನೋಡು, ನೋಡು, ಪಾರ್ಥ, ಈ ಮಹಾರಥರು ಹೇಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
8.62.7
एते भारत मातङ्गाः कर्णेनाभिहताः शरैः ।
आर्तनादान्विकुर्वाणा विद्रवन्ति दिशो दश ॥ ८.६२.७ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಕರ್ಣನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಆನೆಗಳು ಆರ್ತನಾದ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡುತ್ತಿವೆ.
8.62.8
रथानां द्रवते वृन्दमेतच्चैव समन्ततः ।
द्राव्यमाणं रणे पार्थ कर्णेनामिततेजसा ॥ ८.६२.८ ॥
ಓ ಪಾರ್ಥ, ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ವಿ ಕರ್ಣನಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಓಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಈ ರಥಿಕರ ಸಮೂಹ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಓಡುತ್ತಿದೆ.
8.62.9
हस्तिकक्ष्यां रणे पश्य चरन्तीं तत्रतत्र ह ।
रथस्थं सूतपुत्रस्य केतुं केतुमतां वर ॥ ८.६२.९ ॥
ಓ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆನೆಯ ಪಾರ್ಶ್ವದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯೂಹವನ್ನು ನೋಡು; ಸೂತಪುತ್ರನ ರಥದ ಮೇಲಿರುವ ಧ್ವಜವನ್ನು ನೋಡು, ಅದು ಧ್ವಜಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
8.62.10
असौ धावति राधेयो भीमसेनरथं प्रति ।
किरञ्शरशतान्येव विनिघ्नंस्तव वाहिनीम् ॥ ८.६२.१० ॥
ಅಗೋ ರಾಧೆಯ ಮಗ ಕರ್ಣ ಭೀಮಸೇನನ ರಥದ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ನೂರಾರು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತ, ನಿನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತ.
8.62.11
एते नश्यन्ति पाञ्चाला द्राव्यमाणा महात्मना ।
शक्रेणेव यथा दैत्या द्राव्यमाणा महात्मना ॥ ८.६२.११ ॥
ಮಹಾತ್ಮನಿಂದ ಓಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಪಾಂಚಾಲರು ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಇಂದ್ರನಿಂದ ಓಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೈತ್ಯರು ನಾಶವಾದಂತೆ.
8.62.12
एष कर्णो रणे जित्वा पाञ्चालान्पाण्डुसृञ्जयान् ।
दिशो विप्रेक्षते सर्वास्त्वदर्थमिति मे मतिः ॥ ८.६२.१२ ॥
ಈ ಕರ್ಣ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಂಚಾಲರನ್ನು ಪಾಂಡವ-ಸೃಂಜಯರನ್ನು ಗೆದ್ದು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಇದು ನಿನ್ನ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
8.62.13
एष कर्णो धनुःश्रेष्ठं विधून्वन्बहुशोभते ।
शत्रुं जित्वा यथा शक्रो देवसङ्खैः समावृतः ॥ ८.६२.१३ ॥
ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಅಲ್ಲಾಡಿಸುತ್ತಾ ಈ ಕರ್ಣನು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಶತ್ರುವನ್ನು ಗೆದ್ದು ದೇವಗಣಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಇಂದ್ರನಂತೆ.
8.62.14
एते नर्दन्ति कौरव्या दृष्ट्वा कर्णस्य विक्रमम् ।
त्रासयन्तो रणे पाण्डून्सृंजयांश्च समन्ततः ॥ ८.६२.१४ ॥
ಕರ್ಣನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿ ಈ ಕೌರವರು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ರಣದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರನ್ನೂ ಸೃಂಜಯರನ್ನೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾ.
8.62.15
एष सर्वात्मना पाण्डूंस्त्रासयित्वा महारणे ।
अभिभाषति राधेयः सर्वसैन्यानि मानद ॥ ८.६२.१५ ॥
ಈ ರಾಧೇಯ ಕರ್ಣನು ಪೂರ್ಣ ಬಲದಿಂದ ಮಹಾರಣದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಭಯಗೊಳಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಓ ಮಾನದ!
8.62.16
अभिद्रवत भद्रं वो द्रुतं द्रवत कौरवाः ।
यथा न जीववान्कश्चिन्मुच्येत युधि सृञ्जयः ॥ ८.६२.१६ ॥
ನಿಮಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ, ಮುನ್ನುಗ್ಗಿರಿ; ಓ ಕೌರವರೇ, ವೇಗವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿರಿ, ರಣದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸೃಂಜಯನೂ ಜೀವಂತವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ.
8.62.17
तथा कुरुत संयत्ता वयं यास्याम पृष्ठतः ।
एवमुक्त्वा गतो ह्येष पृष्ठतो विकिरञ्छरान् ॥ ८.६२.१७ ॥
ನೀವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ಮಾಡಿರಿ; ನಾವು ಹಿಂದಿನಿಂದ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಬಾಣಗಳನ್ನು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಾ ಇವನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
8.62.18
पश्य कर्णं रणे पार्थ श्वेतच्छत्रविराजितम् ।
उदयं पर्वतं यद्वच्छशाङ्केनाभिशोभितम् ॥ ८.६२.१८ ॥
ಓ ಪಾರ್ಥ, ರಣದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಛತ್ರದಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಕರ್ಣನನ್ನು ನೋಡು; ಉದಯಪರ್ವತ ಚಂದ್ರನಿಂದ ಶೋಭಿಸುವಂತೆ.
8.62.19
पूर्णचन्द्रनिकाशेन मूर्ध्नि च्छत्रेण भारत ।
ध्रियमाणेन समरे श्रीमच्छतशलाकिना ॥ ८.६२.१९ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ನೂರು ಕಂಬಿಗಳ ಶೋಭಾಯಮಾನ ಛತ್ರವು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
8.62.20
एष त्वां प्रेक्षते कर्णः सकटाक्षं धनञ्जय ।
उत्तमं यत्नमास्थाय ध्रुवमेष्यति संयुगे ॥ ८.६२.२० ॥
ಓ ಧನಂಜಯ, ಈ ಕರ್ಣನು ನಿನ್ನನ್ನು ಓರೆನೋಟದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಉತ್ತಮ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅವನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬರುವನು.
8.62.21
पश्य ह्येनं महाबाहो विधुन्वानं महद्धनुः ।
शरांश्चाशीविषाकारान्विसृजन्तं महारणे ॥ ८.६२.२१ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಇವನನ್ನು ನೋಡು; ದೊಡ್ಡ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುತ್ತ, ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತಿರುವ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿರುವವನನ್ನು ನೋಡು.
8.62.22
असौ निवृत्तो राधेयो दृष्ट्वा ते वानरध्वजम् ।
प्रार्थयन्समरं पार्थ त्वया सह परन्तप।
वधाय ह्यात्मनोऽभ्येति पावकं शलभो यथा ॥ ८.६२.२२ ॥
ಓ ಪಾರ್ಥ, ಓ ಶತ್ರುತಾಪನ, ನಿನ್ನ ವಾನರಧ್ವಜವನ್ನು ನೋಡಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಈ ರಾಧೇಯ ಕರ್ಣನು, ನಿನ್ನೊಡನೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಯಸಿ, ತನ್ನ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಪತಂಗವು ಬೆಂಕಿಯತ್ತ ಹೋಗುವಂತೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
8.62.23
कर्णमेकाकिनं दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रो रणाजिरे ।
त्वां च पार्थाभिसंरब्धं कर्णं प्रति महारथम् ॥ ८.६२.२३ ॥
ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಕರ್ಣನು ಒಂಟಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರ (ದುರ್ಯೋಧನ), ಪಾರ್ಥ, ನೀನು ಕರ್ಣನ ವಿರುದ್ಧ ಕೋಪಗೊಂಡ ಮಹಾರಥನಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ.
8.62.24
कृतागसं च राधेयं धर्मात्मनि युधिष्ठिरे ।
अत्मानं च कृतार्थं च समीक्ष्य भरतर्षभ ॥ ८.६२.२४ ॥
ಓ ಭರತರ್ಷಭ, ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದ ರಾಧೇಯ ಕರ್ಣನನ್ನು, ತನ್ನನ್ನು ಕೃತಾರ್ಥನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸು.
8.62.25
असौ दुर्योधनः क्रुद्धो रथानीकेन भारत ।
रिरक्षिषुः सुसंवृत्तो धार्तराष्ट्रो निवर्तते ॥ ८.६२.२५ ॥
ಓ ಭರತವಂಶಜನೇ! ಕೋಪಗೊಂಡ ಆ ದುರ್ಯೋಧನನು ರಥಸಮೂಹದಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಅದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂಬ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
8.62.26
सर्वैः सहैभिर्दुष्टात्मा बध्यतां च प्रयत्नतः ।
त्वया यशश्च राज्यं च सुखं चोत्तममिच्छता ॥ ८.६२.२६ ॥
ಇವರೆಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನನ್ನೂ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲಿ — ನೀನು ಕೀರ್ತಿ, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಸುಖವನ್ನು ಬಯಸುವುದಾದರೆ.
8.62.27
अदीनयोर्विश्रुतयोर्युवयोर्योत्स्यमानयोः ।
देवासुरे पार्थ मृधे देवदानवयोरिव।
पश्यन्तु कौरवाः सर्वे तव पार्थ पराक्रमम् ॥ ८.६२.२७ ॥
ದೇವಾಸುರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವದಾನವರಂತೆ, ನಿರ್ಭೀತರೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧರೂ ಆದ ನೀವಿಬ್ಬರೂ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲಿದ್ದೀರಿ. ಓ ಪಾರ್ಥ! ಎಲ್ಲಾ ಕೌರವರೂ ನಿನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಲಿ.
8.62.28
त्वां च दृष्ट्वातिसंरब्धं कर्णं च भरतर्षम् ।
असौ दुर्योधनः क्रुद्धो नोत्तरं प्रतिपद्यते ॥ ८.६२.२८ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನಿನ್ನನ್ನೂ ಕರ್ಣನನ್ನೂ ಅತಿಶಯ ಕೋಪಗೊಂಡವರಾಗಿ ನೋಡಿ, ಆ ಕೋಪಗೊಂಡ ದುರ್ಯೋಧನನು ಉತ್ತರ ನೀಡಲಾರದವನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
8.62.29
आत्मानं च कृतात्मानं समीक्ष्य भरतर्षभ ।
कृतागसं च राधेयं धर्मात्मनि युधिष्ठिरे ॥ ८.६२.२९ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ತನ್ನನ್ನು ಸಂಯಮಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಮೇಲೆ ರಾಧೇಯ (ಕರ್ಣ) ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು.
8.62.30
प्रतिपद्यस्व कौन्तेय प्राप्तकालमनन्तरम् ।
आर्यां युद्धे मतिं कृत्वा प्रत्येहि रथयूथपम् ॥ ८.६२.३० ॥
ಓ ಕೌಂತೇಯ! ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ — ತಕ್ಷಣವೇ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿ, ರಥಸಮೂಹದ ನಾಯಕನನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಹಿಂತಿರುಗು.
8.62.31
पञ्च ह्येतानि मुख्यानि रथानां रथसत्तम ।
शतान्य…जलिनां तिन्मतेजसाम् ॥ ८.६२.३१ ॥
ರಥಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇವು ರಥಗಳ ಐದು ಮುಖ್ಯ ವ್ಯೂಹಗಳು; ನೂರಾರು…ನೀರಿನಂತೆ ಹರಡಿದ ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಗಳ.
8.62.32
पञ्च नाघ… द्विगुणा वाजिनस्तथा ।
अभिसंहत्य कौन्तेय पदाताः प्रयुतानि च ॥ ८.६२.३२ ॥
ಐದು…ಕುದುರೆಗಳು ದ್ವಿಗುಣ, ಹಾಗೆಯೇ. ಕೌಂತೇಯ, ಕಾಲಾಳುಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ.
8.62.33
… वीर बलं तामभिवर्तते ।
द्रोमपुत्रं पुरस्कृत्य तच्छीघ्रं सन्निषूदय ॥ ८.६२.३३ ॥
…ವೀರ, ಆ ಸೇನೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಿದೆ. ದ್ರೋಣಪುತ್ರನನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು, ಅದನ್ನು ಶೀಘ್ರವೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶಮಾಡು.
8.62.34
निकृत्त्यैतद्रथानीकं बलिनं लोकविश्रुतम् ।
सूतपुत्रे महेष्वासे दर्शयात्मानमात्मना ॥ ८.६२.३४ ॥
ಈ ರಥವ್ಯೂಹವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಬಲಶಾಲಿಯೂ ಜಗದ್ವಿಖ್ಯಾತನೂ ಆದ ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಸೂತಪುತ್ರನ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನನ್ನು ನೀನೇ ತೋರಿಸು.
8.62.35
…भरतर्षभ ।
… पाञ्चालानभिघावति। ॥ ८.६२.३५ ॥
…ಭರತರ್ಷಭ…ಪಾಂಚಾಲರ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಿಸುತ್ತಾನೆ.
8.62.36
… हि पश्यामि धृष्टद्युम्नरर्थ प्रति ।
… पाञ्चालानिति मन्ये परन्तप ॥ ८.६२.३६ ॥
…ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನನ್ನು ರಥದ ಕಡೆಗೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ…ಪಾಂಚಾಲರು ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ, ಪರಂತಪ.
8.62.37
आचचक्षे प्रियं पार्थ तवेदं भरतर्षभ ।
राजासौ कुशली श्रीमान्धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ८.६२.३७ ॥
ಓ ಪಾರ್ಥ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನಗೆ ಈ ಪ್ರಿಯ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಅವನು ಹೇಳಿದನು: ಧರ್ಮಪುತ್ರ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದ್ದಾನೆ.
8.62.38
असौ भीमो महाबाहुः सन्निवृत्तश्चमूयुखे ।
वृतः सृञ्जय सैन्येन शैनेयेन च भप्तत ॥ ८.६२.३८ ॥
ಆ ಮಹಾಬಾಹು ಭೀಮನು ಸೇನೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ; ಸೃಂಜಯರ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಶೈನೇಯ ಸಾತ್ಯಕಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿ.
8.62.39
वध्यन्त एते समरे कौरवा निशितैः शरैः ।
भीमसेनेन कौन्तेय पाञ्चालैश्च महात्मभिः ॥ ८.६२.३९ ॥
ಓ ಕೌಂತೇಯ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಈ ಕೌರವರು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ — ಭೀಮಸೇನನಿಂದ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ಪಾಂಚಾಲರಿಂದ.
8.62.40
सेना हि धार्तराष्ट्रस्य विमुखा व्यद्रवद्रणात् ।
वेगेन भीमसेनस्य विहता विविधैः शरैः ॥ ८.६२.४० ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರನ ಸೇನೆ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿ ಓಡಿತು; ಭೀಮಸೇನನ ವೇಗದಿಂದ, ನಾನಾ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು.
8.62.41
विपन्नसस्येव मही रुधिरेण समुक्षिता ।
भारती भरतश्रेष्ठ सेना कृपणदर्शना ॥ ८.६२.४१ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಬೆಳೆ ನಾಶವಾದ ಭೂಮಿ ರಕ್ತದಿಂದ ಸಿಂಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ಭಾರತ ಸೇನೆ ದೀನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
8.62.42
निवृत्तं पश्य कौन्तेय भीमसेनं युधाम्पतिम् ।
आशीविषमिव क्रुद्धं तस्माद्द्रवति भारति ॥ ८.६२.४२ ॥
ಓ ಕೌಂತೇಯ, ನೋಡು, ಯುದ್ಧಾಧಿಪತಿ ಭೀಮಸೇನ ಹಿಂದಿರುಗಿದ್ದಾನೆ — ಕೋಪಗೊಂಡ ವಿಷಸರ್ಪದಂತೆ; ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಅವನು ಓಡಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ಓ ಭಾರತ.
8.62.43
पीतरक्तासितसितास्ताराचन्द्रार्कमण्डिताः ।
पताका विप्रकीर्यन्ते छत्राण्येतानि चार्जुन ॥ ८.६२.४३ ॥
ಅರ್ಜುನ, ಹಳದಿ, ಕೆಂಪು, ಕಪ್ಪು, ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ, ನಕ್ಷತ್ರ, ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯರಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಈ ಪತಾಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಛತ್ರಿಗಳು ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತಿವೆ.
8.62.44
सौवर्णा राजताश्चैव तैजसाश्च पृथग्विधाः ।
केतवोऽभिनिपात्यन्ते हस्त्यश्वं च प्रकीर्यते ॥ ८.६२.४४ ॥
ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಲೋಹದ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಧ್ವಜಗಳು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ; ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳು ಚದುರಿ ಹೋಗುತ್ತಿವೆ.
8.62.45
रथेभ्यः प्रपतन्त्येते रथिनो विगतासवः ।
नानावर्णैर्हता बाणैः पाञ्चालैरपलायिभिः ॥ ८.६२.४५ ॥
ರಥಗಳಿಂದ ಈ ರಥಿಕರು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಓಡಿಹೋಗದ ಪಾಂಚಾಲರ ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
8.62.46
निर्मनुष्यान्गजानश्वान्रथांश्चैव धनञ्जय ।
समाद्रवन्ति पाञ्चाला धार्तराष्ट्रांस्तरस्विनः ॥ ८.६२.४६ ॥
ಧನಂಜಯ, ಮನುಷ್ಯರಿಲ್ಲದ ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥಗಳ ಕಡೆಗೆ ಪಾಂಚಾಲರು ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ವೇಗಿಗಳಾದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರರ ಮೇಲೆ.
8.62.47
विमृद्रन्ति नरव्याघ्रा भीमसेनबलाश्रयात् ।
बलं परेषां दुर्धर्षं त्यक्त्वा प्राणानरिन्दम् ॥ ८.६२.४७ ॥
ಅರಿಂದಮ, ಭೀಮಸೇನನ ಬಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ನರಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ವೀರರು ಪ್ರಾಣವನ್ನೂ ತೊರೆದು ಶತ್ರುಗಳ ದುರ್ಧರ್ಷ ಸೇನೆಯನ್ನು ಮರ್ದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
8.62.48
एते नर्दिन्ति पाञ्चाला ध्मापयन्ति च वारिजान् ।
अभिद्रवन्ति च रणे मृद्रन्तः सायकैः परान् ॥ ८.६२.४८ ॥
ಇಗೋ, ಪಾಂಚಾಲರು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಶಂಖಗಳನ್ನು ಊದುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ರಣದಲ್ಲಿ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಮರ್ದಿಸುತ್ತಾ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
8.62.49
पश्य स्वर्गस्य माहात्म्यं पाञ्चाला हि पराक्रमात् ।
धार्तराष्ट्रान्विनिघ्नन्तो विशन्त्येते रथोत्तमान् ॥ ८.६२.४९ ॥
ನೋಡು, ಸ್ವರ್ಗದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು! ಪಾಂಚಾಲರು ತಮ್ಮ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಥಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
8.62.50
शस्त्रमाच्छिद्य शत्रूणां सायुधानां निरायुधाः ।
तेनैवैतानमोघास्त्रा निघ्नन्ति च नदन्ति च ॥ ८.६२.५० ॥
ಶತ್ರುಗಳ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡು, ಆಯುಧವಿಲ್ಲದವರಾಗಿ, ಅವುಗಳಿಂದಲೇ ತಪ್ಪದ ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಇವರು ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
8.62.51
शिरांस्येतानि पात्यन्ते शत्रूणां बाहवोऽपि च ।
रथनागहया वीरा यशस्याः सर्व एव च ॥ ८.६२.५१ ॥
ಶತ್ರುಗಳ ಈ ತಲೆಗಳೂ ತೋಳುಗಳೂ ಉರುಳುತ್ತಿವೆ; ರಥ, ಆನೆ, ಕುದುರೆಗಳೂ ಬೀಳುತ್ತಿವೆ; ಈ ವೀರರೆಲ್ಲರೂ ಯಶಸ್ವಿಗಳು.
8.62.52
सर्वतश्चाभिपन्नैषा धार्तराष्ट्री महाचमूः ।
त्यक्त्वा प्राणान्महेष्वासैः पाञ्चालैः परिपात्यते ॥ ८.६२.५२ ॥
ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳ ಮಹಾಸೇನೆ, ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಮಹಾಧನುರ್ಧರರಾದ ಪಾಂಚಾಲರಿಂದ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.
8.62.53
सुहृदश्च पराक्रान्ताः कृपकर्णादयो विभो ।
निवारणे महेष्वासाः पाञ्चालानां परन्तप ॥ ८.६२.५३ ॥
ಓ ವಿಭು, ಕೃಪ, ಕರ್ಣ ಮೊದಲಾದ ಮಿತ್ರರೂ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳು; ಓ ಪರಂತಪ, ಅವರು ಪಾಂಚಾಲರನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಮಹಾಧನುರ್ಧರರು.
8.62.54
अनिवृत्तांश्च भीतांस्तान्धार्तराष्ट्रान्परन्तप ।
धृष्टद्युम्नमुखा वीरा घ्नन्ति शत्रून्सहस्रशः ॥ ८.६२.५४ ॥
ಓ ಪರಂತಪ, ಹಿಂದಿರುಗದ, ಭಯಭೀತರಾದ ಆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ ನೇತೃತ್ವದ ವೀರರು ಸಾವಿರಾರರಾಗಿ ಸಂಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
8.62.55
रथाश्च विविधाः सर्वे निवृत्ते भरतर्षभे ।
विवर्णमुखभूयिष्ठा धार्तराष्ट्री महाचमूः ॥ ८.६२.५५ ॥
ಭರತರ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಹಿಂತಿರುಗಿದಾಗ, ವಿವಿಧ ರಥಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮತ್ತು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರ ಆ ಮಹಾಸೇನೆಯು — ಹೆಚ್ಚಿನವರ ಮುಖಗಳು ಬಣ್ಣಗೆಟ್ಟಿರಲು — (ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿತು).
8.62.56
पश्य भीमेन नाराचैर्भिन्ना नागाः पतन्त्यमी ।
वज्रिवज्रहतानीव शिखराणि धराभृताम् ॥ ८.६२.५६ ॥
ನೋಡು, ಭೀಮನ ನಾರಾಚಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಆನೆಗಳು ಬೀಳುತ್ತಿವೆ — ಇಂದ್ರನ ವಜ್ರದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳಂತೆ.
8.62.57
भीमसेनस्य निर्विद्धा बाणैः सन्नतपर्वभिः ।
स्वान्यनीकानि मृद्गन्तो द्रवन्त्येते महागजाः ॥ ८.६२.५७ ॥
ಭೀಮಸೇನನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಮಹಾಗಜಗಳು ತಮ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರರ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ತುಳಿದು ಓಡುತ್ತಿವೆ.
8.62.58
एते द्रवन्ति कुरवो भीमसेनभयार्दिताः ।
त्यक्त्वा रथान्गजांश्चैव हयांश्चैव सहस्रशः ॥ ८.६२.५८ ॥
ಭೀಮಸೇನನ ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಈ ಕೌರವರು ರಥಗಳನ್ನು, ಆನೆಗಳನ್ನು, ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಸಾವಿರಗಟ್ಟಲೆ ತ್ಯಜಿಸಿ ಓಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
8.62.59
हस्त्यश्वरथपत्तीनां द्रवतां निःस्वनं शृणु ।
भीमसेनस्य निनदं द्रावयानस्य कौरवान् ॥ ८.६२.५९ ॥
ಓಡುತ್ತಿರುವ ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥ, ಕಾಲಾಳುಗಳ ಕೋಲಾಹಲವನ್ನು ಕೇಳು — ಕೌರವರನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಭೀಮಸೇನನ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಕೇಳು.
8.62.60
अभिजानामि भीमस्य सिंहनादं पुनःपुनः ।
नदतः पाण्डवेयस्य सङ्ग्रामे जितकाशिनः ॥ ८.६२.६० ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ಪಾಂಡವನ ಭೀಮನ ಸಿಂಹನಾದವನ್ನು ನಾನು ಪದೇ ಪದೇ ಗುರುತಿಸುತ್ತೇನೆ.
8.62.61
विसृजंस्तोमरान्क्रुद्धो दण्डपाणिरिवान्तकः ॥ ८.६२.६१ ॥
ಕೋಪದಿಂದ ಈಟಿಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಾ, ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಯಮನಂತೆ ಅವನು ನಿಂತಿದ್ದನು.
8.62.62
तस्य चैव भुजौ छिन्नौ भीमसेनेन गर्जतः ।
नागश्च क्रकरप्रख्यैर्नाराचैर्दशभिर्हतः ॥ ८.६२.६२ ॥
ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದವನ ಎರಡೂ ಭುಜಗಳನ್ನು ಭೀಮಸೇನನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ಕ್ರಕಚದಂತಿದ್ದ ಹತ್ತು ನಾರಾಚಗಳಿಂದ ಆನೆಯನ್ನು ಕೊಂದನು.
8.62.63
हन्तैते पुनरायान्ति नागा ह्यन्ये प्रहारिणः ।
नीलाञ्जनचयप्रख्या महामात्रैरधिष्ठिताः ॥ ८.६२.६३ ॥
ಅಯ್ಯೋ, ನೀಲಾಂಜನ ರಾಶಿಗಳಂತಹ, ಮಹಾಮಾತ್ರರು ಏರಿದ, ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡುವ ಇತರ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತಿವೆ.
8.62.64
शक्तितोमरसङ्घतैर्विनिघ्नन्तो वृकोदरम् ।
सप्तसप्त च नागस्था वैजयन्त्यश्च सध्वजाः।
नवत्या निशितैर्बाणैश्छिन्नाः पार्थाग्रजेन ते ॥ ८.६२.६४ ॥
ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತೋಮರಗಳ ಸಮೂಹಗಳಿಂದ ವೃಕೋದರನನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ, ಆನೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಏಳೇಳು ಮಂದಿ ಮತ್ತು ಧ್ವಜಗಳೊಂದಿಗೆ ವೈಜಯಂತಿ ಪತಾಕೆಗಳು — ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಪಾರ್ಥನ ಅಣ್ಣ ತೊಂಬತ್ತು ಹರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.
8.62.65
दशभिर्दशभिश्चैको नाराचैर्निहतो गजः ॥ ८.६२.६५ ॥
ಒಬ್ಬನೇ ಹತ್ತತ್ತು ನಾರಾಚಗಳಿಂದ ಒಂದು ಆನೆಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು.
8.62.66
न चासौ धार्तराष्ट्राणां श्रूयते निनदस्तथा ।
पुरन्दरसमे क्रुद्धे निवृत्ते भरतर्षभे ॥ ८.६२.६६ ॥
ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನು ಇಂದ್ರನಂತೆ ಕೋಪದಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಪುತ್ರರ ಆ ಗರ್ಜನೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.
8.62.67
अक्षौहिण्यस्तथा तिस्रो धार्तराष्ट्रस्य सङ्गताः ।
क्रुद्धेन भीमसेनेन नरसिंहेन वारिताः ॥ ८.६२.६७ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನ ಮೂರು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ಸೇನೆಗಳು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ್ದವು; ಆದರೆ ಕೋಪಗೊಂಡ ಭೀಮಸೇನ, ಆ ನರಸಿಂಹ, ಅವುಗಳನ್ನು ತಡೆದನು.
8.62.68
न शक्नुवन्ति वै पार्थं पार्थिवाः समुदीक्षितुम् ।
मध्यन्दिनगतं सूर्यं यथा दुर्बलचक्षुषः ॥ ८.६२.६८ ॥
ರಾಜರು ಪಾರ್ಥನನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸಿ ನೋಡಲಾರರು; ದುರ್ಬಲ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವರು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೋಡಲಾಗದಂತೆ.
8.62.69
एते भीमस्य सन्त्रस्ताः सिंहस्येवेतरे मृगाः ।
शरैः सन्त्रासिताः सह्ख्ये न लभन्ते सुखं क्वचित् ॥ ८.६२.६९ ॥
ಸಿಂಹಕ್ಕೆ ಹೆದರಿದ ಇತರ ಮೃಗಗಳಂತೆ, ಭೀಮನಿಂದ ಭಯಭೀತರಾದ ಇವರು, ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಸುಖ ಕಾಣರು.
8.62.70
राधेयो बहुभिः सार्धमसौ गच्छति वेगितः ।
वर्धयित्वा तु भीरुं तं पार्श्वतो ह्यानयद्धनुः।
तं पालयन्महाराजं धार्तराष्ट्रं बलान्वितः ॥ ८.६२.७० ॥
ರಾಧೆಯ ಮಗ ಕರ್ಣ ಅನೇಕರೊಂದಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆ ಭೀರುವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ, ಪಕ್ಕದಿಂದ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ತಂದನು; ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿ ಆ ಮಹಾರಾಜ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ.
8.62.71
एतच्छ्रुत्वा महाबाहुर्वासुदेवाद्धनञ्जयः ।
भीमसेनेन तत्कर्म कृतं दृष्ट्वा सुदुष्करम्।
अर्जुनो व्यधमच्छिष्टान्संशप्तकगणान्बहून् ॥ ८.६२.७१ ॥
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾಬಾಹು ಧನಂಜಯ (ಅರ್ಜುನ) ವಾಸುದೇವನಿಂದ, ಭೀಮಸೇನ ಮಾಡಿದ ಅತಿ ದುಷ್ಕರ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೋಡಿ, ಉಳಿದ ಅನೇಕ ಸಂಶಪ್ತಕ ಗಣಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸಿದನು.
8.62.72
ते वध्यमानाः पार्थेन संशप्तकगणाः प्रभो ।
शक्रस्यातिथितां गत्वा विशोका ह्यभवंस्तदा ॥ ८.६२.७२ ॥
ಓ ಪ್ರಭುವೇ, ಪಾರ್ಥನಿಂದ ಸಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಸಂಶಪ್ತಕ ಗಣಗಳು ಇಂದ್ರನ ಅತಿಥಿತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು ಆಗ ಶೋಕರಹಿತರಾದರು.
8.62.73
नारायणांस्तु गोपालान्व्यधमत्पाण्डुनन्दनः ।
उत्तमं वे…प्तास्थाय चण्डवायुर्धनानिव ॥ ८.६२.७३ ॥
ಪಾಂಡುವಿನ ಮಗನು ನಾರಾಯಣರನ್ನೂ ಗೋಪಾಲರನ್ನೂ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿದನು; ಪ್ರಚಂಡ ಗಾಳಿ ಮೇಘಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸಿದಂತೆ…
8.62.74
अन्वकीर्यन्त भीतास्ते तत्रतत्रैव भारत ।
लुलितांश्च ततः शूरानहनत्पुरुषोत्तमः ॥ ८.६२.७४ ॥
ಭಯಗೊಂಡ ಅವರು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಚದುರಿಹೋದರು, ಭಾರತನೇ; ಆಗ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ಕಲಕಿಹೋದ ವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.
8.62.75
पुनश्च पुरुषव्याघ्रः शरैः सन्नतपर्वभिः ।
जघान धार्तराष्ट्रस्य चतुर्विधबलां चमूम् ॥ ८.६२.७५ ॥
ಮತ್ತೆ ಆ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನು ಬಾಗಿದ ಗಂಟುಗಳ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನ ಚತುರಂಗ ಸೇನೆಯನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿದನು.