મહાભારત · અધ્યાય 8.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.65.1
ततः श्वेताश्वसंयुक्ते नारायणसमाहिते ।
तिष्ठन्रथवरे श्रीमानर्जुनः समपद्यत ॥ ८.६५.१ ॥
ત્યારે સફેદ ઘોડાથી જોડાયેલા, નારાયણ (કૃષ્ણ) દ્વારા સંભાળાયેલા શ્રેષ્ઠ રથ પર ઊભેલો તેજસ્વી અર્જુન દેખાયો.
8.65.2
तद्बलं नृपतिश्रेष्ठ तावकं विजयो रणे ।
व्यक्षोभयदुदीर्णाश्वं महोदधिमिवानिलः ॥ ८.६५.२ ॥
હે નૃપશ્રેષ્ઠ! મહાસાગરને પવન જેમ ખળભળાવે, તેમ યુદ્ધમાં વિજયે (અર્જુને) તમારી એ સેનાને, જેના ઘોડા ઉછળતા હતા, ખળભળાવી મૂકી.
8.65.3
दुर्योधनस्तव सुतः प्रमत्ते श्वेतवाहने ।
अभ्येत्य सहसा क्रुद्धः सैन्यार्धेनाभिसंवृतः ॥ ८.६५.३ ॥
તમારો પુત્ર દુર્યોધન, શ્વેતવાહન (અર્જુન) તરફ અસાવધ થઈ, ક્રોધથી અચાનક આગળ ધસ્યો અને અર્ધી સેનાથી ઘેરાઈ ગયો.
8.65.4
पर्यवारयदायान्तं युधिष्ठिरममर्षणम् ।
क्षुरप्राणां त्रिसप्तत्या ततोऽविध्यत पाण्डवम् ॥ ८.६५.४ ॥
આવતા ક્રોધી યુધિષ્ઠિરને તેમણે ઘેરી લીધા; પછી તેર્યાસી ક્ષુરપ્ર બાણોથી પાંડવને વીંધ્યો.
8.65.5
अक्रुध्यत भृशं तत्र कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
स भल्लांस्त्रिंशतस्तूर्णं तव पुत्रे न्यवेशयत् ॥ ८.६५.५ ॥
ત્યાં કુન્તીપુત્ર યુધિષ્ઠિર અત્યંત ક્રોધે ભરાયા; તેમણે તરત જ ત્રીસ ભલ્લ બાણો તમારા પુત્રમાં ખૂંપાવ્યા.
8.65.6
ततो धावन्त कौरव्या जिघृक्षन्तो युधिष्ठिरम् ॥ ८.६५.६ ॥
ત્યારે કૌરવો યુધિષ્ઠિરને પકડવાની ઇચ્છાથી દોડ્યા.
8.65.7
दुष्टभावान्पराञ्ज्ञात्वा समवेता महारथाः ।
आजग्मुस्तं परीप्सन्तः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ८.६५.७ ॥
શત્રુઓ દુષ્ટ ભાવવાળા છે એમ જાણીને એકઠા થયેલા મહારથીઓ કુંતીપુત્ર યુધિષ્ઠિરનું રક્ષણ કરવા ઇચ્છતા ત્યાં આવ્યા.
8.65.8
युधिष्ठिरश्चित्रसेनं शरवर्षैरवाकिरत् ।
चित्रसेनस्तु कौन्तेयं सङ्क्रुद्धः समवारयत् ॥ ८.६५.८ ॥
યુધિષ્ઠિરે ચિત્રસેનને બાણોની વર્ષાથી ઢાંકી દીધો; પણ ચિત્રસેને ક્રોધે ભરાઈને કૌન્તેયને રોક્યો.
8.65.9
मुहूर्ताद्विमुखीकृत्य चित्रसेनं स धर्मराट् ।
तावकं सैन्यमभ्यघ्नत्समन्तान्निशितैः शरैः ॥ ८.६५.९ ॥
ક્ષણવારમાં ચિત્રસેનને પાછો હટાવીને તે ધર્મરાજે તમારી સેનાને ચારેય બાજુથી તીક્ષ્ણ બાણોથી પ્રહાર કર્યો.
8.65.10
तावका हि माबाहो दुर्योधनपुरोगमाः ।
युधिष्ठिरं जिघृक्षन्तः सर्वसैन्यं समाक्षिपन् ॥ ८.६५.१० ॥
હે મહાબાહુ, દુર્યોધનની આગેવાની હેઠળના તમારા યોદ્ધાઓ યુધિષ્ઠિરને પકડવાની ઇચ્છાથી આખી સેના પર ધસી ગયા.
8.65.11
दृष्टप्रभावांस्तान्मत्वा समवेतान्महारथान् ।
आजग्मुः सम्परीप्सन्तः पाण्डवेयं युधिष्ठिरम् ॥ ८.६५.११ ॥
તેમનો પ્રભાવ જોઈને એકઠા થયેલા મહારથીઓ પાંડુપુત્ર યુધિષ્ઠિરનું રક્ષણ કરવા ઇચ્છતા ત્યાં આવ્યા.
8.65.12
नकुलः सहदेवश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
अक्षौहिण्या परिवृतास्तेऽभ्यधावन्युधिष्टिरम् ॥ ८.६५.१२ ॥
નકુલ, સહદેવ અને પૃષતપુત્ર ધૃષ્ટદ્યુમ્ન એક અક્ષૌહિણી સેનાથી ઘેરાયેલા યુધિષ્ઠિર તરફ દોડ્યા.
8.65.13
भीमसेनश्च नाराचैर्मृद्रंस्तव महारथान् ।
अभ्यधावदभिप्रेप्सू राजानं शत्रुभिर्वृतम् ॥ ८.६५.१३ ॥
ભીમસેને નારાચ બાણોથી તમારા મહારથીઓને કચડતાં, શત્રુઓથી ઘેરાયેલા રાજા સુધી પહોંચવાની ઇચ્છાથી ધસી જઈ હુમલો કર્યો.
8.65.14
तांस्तु सर्वान्महेष्वासान्कर्णो वैकर्तनो वृषा ।
शरवर्षेण महता प्रत्यवारयदागतान् ॥ ८.६५.१४ ॥
પરંતુ વૈકર્તન કર્ણે આગળ આવેલા એ સર્વ મહાધનુર્ધરોને ભારે બાણવર્ષાથી રોકી દીધા.
8.65.15
शरौघान्विसृजन्तस्ते प्रेयन्तश्च कुञ्जरान् ।
न शेकुर्यत्नवन्तोऽपि राधेयं प्रतिवीक्षितुम् ॥ ८.६५.१५ ॥
બાણોની ધારાઓ છોડતા અને હાથીઓને આગળ ધપાવતા, પ્રયત્ન કરવા છતાં તેઓ રાધેય કર્ણની સામે સીધું જોઈ શક્યા નહીં.
8.65.16
तांश्च सर्वान्महेष्वासान्सर्वशस्त्रविशारदान् ।
महता शरवर्षेण राधेयः प्रत्यवारयत् ॥ ८.६५.१६ ॥
સર્વ શસ્ત્રોમાં નિપુણ એ સર્વ મહાધનુર્ધરોને રાધેયે ભારે બાણવર્ષાથી રોકી દીધા.
8.65.17
दुर्योधनं च विंशत्या नाराचानां कृती बली ।
अविध्यत्तूर्णमभ्येत्य सहदेवो महीपतिम् ॥ ८.६५.१७ ॥
કુશળ અને બળવાન સહદેવે ઝડપથી નજીક જઈ વીસ નારાચ બાણોથી એ મહીપતિ દુર્યોધનને વીંધી નાખ્યો.
8.65.18
स विद्धः सहदेवेन रराज बलसन्निधौ ।
प्रभिन्न इव मातङ्गो रुधिरेण परिप्लुतः ॥ ८.६५.१८ ॥
સહદેવ વડે વીંધાયેલો તે સેનાની વચ્ચે, મદ ઝરતો હાથી લોહીથી લથપથ થઈને શોભે તેમ શોભ્યો.
8.65.19
दृष्ट्वा तव सुतं तत्र गाढविद्धं सुतेजनैः ।
अभ्यधावद्दृढं क्रुद्धो राधेयो रथिनां वरः ॥ ८.६५.१९ ॥
ત્યાં તમારા પુત્રને તીક્ષ્ણ બાણોથી ઊંડો વીંધાયેલો જોઈ, રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ રાધેય (કર્ણ) ક્રોધે ભરાઈ દૃઢતાથી તેની તરફ દોડ્યો.
8.65.20
दुर्योधनं तथा दृष्ट्वा शीघ्रमस्त्रमुदीर्य सः ।
अवधीत्पाण्डवानीकं पाञ्चालांश्चैव मारिष ॥ ८.६५.२० ॥
દુર્યોધનને એ રીતે જોઈ, તેણે તરત જ અસ્ત્રો છોડી પાંડવ સેના અને પાંચાલોનો સંહાર કર્યો, હે મારિષ.
8.65.21
ततो यौधिष्ठिरं सैन्यं वध्यमानं महात्मना ।
सहसा प्राद्रावद्राजन्मूतपुत्रशरार्दितम् ॥ ८.६५.२१ ॥
ત્યારે મહાત્મા દ્વારા માર્યા જતા યુધિષ્ઠિરના સૈન્યે, હે રાજન, સૂતપુત્રના બાણોથી પીડાઈને અચાનક ભાગવા માંડ્યું.
8.65.22
विविधा विशिखास्तत्र सम्पतन्ति परस्परम् ।
भल्लाः पुङ्खसमाश्लिष्टाः सूतपुत्रधनुश्च्युताः ॥ ८.६५.२२ ॥
ત્યાં વિવિધ પ્રકારના બાણો એકબીજા સામે ધસી આવ્યા; સૂતપુત્રના ધનુષ્યથી છૂટેલા પીંછાવાળા ભલ્લ બાણો પણ હતા.
8.65.23
अन्तरिक्षे शरौघाणां पततां च परस्परम् ।
सङ्घर्पेण महाराज पावकः समजायत ॥ ८.६५.२३ ॥
હે મહારાજ, આકાશમાં બાણોના સમૂહો એકબીજા સાથે અથડાઈને પડતા હતા ત્યારે તેના ઘર્ષણથી અગ્નિ પ્રગટ્યો.
8.65.24
तकतो दशदिशः कर्णः शलभैरिव यायिभिः ।
अभ्यघ्नंस्तरसा राजञ्शरैः परशरीरगैः ॥ ८.६५.२४ ॥
કર્ણે ઉડતા તીડના ટોળાની જેમ પોતાના બાણોથી દસે દિશાઓ ભરી દીધી; હે રાજન, એ બાણો શત્રુઓના શરીરમાં ઘૂસીને બળપૂર્વક પ્રહાર કરતા હતા.
8.65.25
रक्तचन्दनसन्दिग्धौ मणिहेमविभूषितौ ।
बाहू व्यत्यक्षिपत्कर्णः परमास्त्रं विदर्शयन् ॥ ८.६५.२५ ॥
લાલ ચંદનથી લેપાયેલા, મણિ અને સોનાથી શણગારેલા બન્ને બાહુઓ કર્ણે ફેરવ્યા; પરમ અસ્ત્રનું પ્રદર્શન કરતાં.
8.65.26
ततः सर्वा दिशो राजन्सायकैर्विप्रमोहयन् ।
अपीडयद्भृशं कर्णो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ ८.६५.२६ ॥
પછી, હે રાજન્, સર્વ દિશાઓને બાણોથી મૂંઝવતા કર્ણે ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને અત્યંત પીડિત કર્યા.
8.65.27
ततः क्रुद्धो महाराज धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
निशितैरिषुभिः कर्णं पञ्चाशद्भिः समार्पयत् ॥ ८.६५.२७ ॥
પછી, હે મહારાજ, ક્રોધિત ધર્મપુત્ર યુધિષ્ઠિરે તીક્ષ્ણ પચાસ બાણોથી કર્ણ પર પ્રહાર કર્યો.
8.65.28
बाणान्धकारमभवत्तद्युद्धं घोरदर्शनम् ।
हाहाकारो महानासीत्तावकानां विशाम्पते ॥ ८.६५.२८ ॥
તે યુદ્ધ બાણોનો અંધકાર બની ગયું, જોવામાં ભયંકર; હે પ્રભુ, તમારી પ્રજામાં મહાન હાહાકાર ઊઠ્યો.
8.65.29
वध्यमाने तदा सैन्ये धर्मपुत्रेण मारिष ।
सायकैर्विविधैस्तीक्ष्णैः कङ्कपत्रैः शिलाशितैः।
भल्लैरनेकैर्विविधैः शक्त्यृष्टिमुसलैरपि ॥ ८.६५.२९ ॥
ત્યારે, હે મારિષ, ધર્મપુત્ર દ્વારા સૈન્ય વધાતું હતું ત્યારે, કંક પક્ષીના પીંછાવાળા, પથ્થર પર ધાર કાઢેલા વિવિધ તીક્ષ્ણ બાણોથી, અનેક ભલ્લોથી, શક્તિ, ઋષ્ટિ અને મુસળોથી પણ.
8.65.30
यत्र यत्र स धर्मात्मा दुष्टां दृष्टिं व्यसर्जयत् ।
तत्र तत्र व्यशीर्यन्त तावका भरतर्षभ ॥ ८.६५.३० ॥
તે ધર્માત્માએ જ્યાં જ્યાં પોતાની ઉગ્ર દૃષ્ટિ નાખી, ત્યાં ત્યાં, હે ભરતર્ષભ, તમારા યોદ્ધાઓ વિખેરાઈ ગયા.
8.65.31
कर्णोऽपि भृशसङ्कुद्रो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
नाराचैरर्धचन्द्रैश्च वत्सदन्तैश्च संयुगे ॥ ८.६५.३१ ॥
કર્ણ પણ અત્યંત ક્રોધે ભરાઈને, યુદ્ધમાં ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિરને નારાચ, અર્ધચંદ્ર અને વત્સદંત બાણોથી ઘાયલ કરવા લાગ્યો.
8.65.32
अमर्षी क्रोधनश्चैव रोषप्रस्फुरिताननः ।
सायकैरप्रमेयात्मा युधिष्ठिरमभिद्रवत् ॥ ८.६५.३२ ॥
અસહિષ્ણુ અને ક્રોધી, રોષથી મુખ ફફડતું, અપ્રમેય આત્મા ધરાવતો તે બાણો સાથે યુધિષ્ઠિર પર ધસી ગયો.
8.65.33
युधिष्ठिरश्चापि स तं स्वर्णपुङ्खैः शितैः शरैः ॥ ८.६५.३३ ॥
યુધિષ્ઠિરે પણ તેને સોનેરી પાંખવાળા તીક્ષ્ણ બાણોથી સામનો કર્યો.
8.65.34
प्रहसन्निव तं कर्णः कङ्कपत्रैः शिलाशितैः ।
उरस्यविध्यद्राजानं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ८.६५.३४ ॥
કર્ણે હસતાં હસતાં પથ્થર પર ધારદાર કરેલા કંકપત્ર બાણોથી કુંતીપુત્ર રાજા યુધિષ્ઠિરની છાતી વીંધી.
8.65.35
स पीडितो भृशं तेन धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
उपविश्य रथोपस्थे सूतं याहीत्यनोदयत् ॥ ८.६५.३५ ॥
તેનાથી અત્યંત પીડિત ધર્મરાજ યુધિષ્ઠિર રથના તળિયે બેસી ગયા અને સારથિને "ચલાવ" કહીને આગળ વધવા પ્રેરણા આપી.
8.65.36
अक्रोशन्त ततः सर्वे धार्तराष्ट्राः सराजकाः ।
गृह्णीध्वमिति राजानमभ्यधावन्त सर्वशः ॥ ८.६५.३६ ॥
ત્યારે ધૃતરાષ્ટ્રના બધા પુત્રો અને તેમના રાજાઓ બૂમો પાડવા લાગ્યા, "આને પકડો!" અને ચારેય બાજુથી રાજા તરફ દોડી ગયા.
8.65.37
ततः शताः सप्तदश केकयानां प्रहारिणाम् ।
पञ्चालैः सहिता राजन्धार्तराष्ट्रान्न्यवारयन् ॥ ८.६५.३७ ॥
ત્યારે કેકયોના સત્તર સો પ્રહારી યોદ્ધાઓએ પાંચાલો સાથે મળીને, હે રાજન, ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોને રોકી લીધા.
8.65.38
तस्मिन्सुतुमुले युद्धे वर्तमाने जनक्षये ।
दुर्योधनश्च भीमश्च समेयातां महाबलौ ॥ ८.६५.३८ ॥
માણસોનો સંહાર ચાલી રહ્યો હતો તે અતિ ભયંકર યુદ્ધમાં, મહાબલી દુર્યોધન અને ભીમ સામસામે આવ્યા.