Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.65

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

8.65.1

ततः श्वेताश्वसंयुक्ते नारायणसमाहिते ।
तिष्ठन्रथवरे श्रीमानर्जुनः समपद्यत ॥ ८.६५.१ ॥

ତା'ପରେ ଧଳା ଘୋଡ଼ାରେ ଯୋଡ଼ା ହୋଇଥିବା, ନାରାୟଣ (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ତେଜସ୍ୱୀ ଅର୍ଜୁନ ଦେଖାଗଲେ।

8.65.2

तद्बलं नृपतिश्रेष्ठ तावकं विजयो रणे ।
व्यक्षोभयदुदीर्णाश्वं महोदधिमिवानिलः ॥ ८.६५.२ ॥

ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମହାସମୁଦ୍ରକୁ ପବନ ଯେପରି ଆଲୋଡ଼ିତ କରେ, ସେହିପରି ରଣରେ ବିଜୟ (ଅର୍ଜୁନ) ତୁମ୍ଭ ସେହି ସେନାକୁ, ଯାହାର ଘୋଡ଼ା ଉଛୁଳୁଥିଲା, ବିଚଳିତ କଲେ।

8.65.3

दुर्योधनस्तव सुतः प्रमत्ते श्वेतवाहने ।
अभ्येत्य सहसा क्रुद्धः सैन्यार्धेनाभिसंवृतः ॥ ८.६५.३ ॥

ତୁମ୍ଭ ପୁତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ଶ୍ୱେତବାହନ (ଅର୍ଜୁନ) ପ୍ରତି ଅସାବଧାନ ହୋଇ, କ୍ରୋଧରେ ହଠାତ୍ ଅଗ୍ରସର ହେଲା ଏବଂ ଅଧା ସେନାରେ ଘେରି ହୋଇଗଲା।

8.65.4

पर्यवारयदायान्तं युधिष्ठिरममर्षणम् ।
क्षुरप्राणां त्रिसप्तत्या ततोऽविध्यत पाण्डवम् ॥ ८.६५.४ ॥

ଆସୁଥିବା କ୍ରୋଧୀ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ସେମାନେ ଘେରିଲେ; ତା'ପରେ ତେସତୁରି କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

8.65.5

अक्रुध्यत भृशं तत्र कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
स भल्लांस्त्रिंशतस्तूर्णं तव पुत्रे न्यवेशयत् ॥ ८.६५.५ ॥

ସେଠାରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ; ସେ ଶୀଘ୍ର ତୁମ୍ଭ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦେହରେ ତିରିଶ ଭଲ୍ଲ ବାଣ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

8.65.6

ततो धावन्त कौरव्या जिघृक्षन्तो युधिष्ठिरम् ॥ ८.६५.६ ॥

ତା'ପରେ କୌରବମାନେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ ଦୌଡ଼ିଲେ।

8.65.7

दुष्टभावान्पराञ्ज्ञात्वा समवेता महारथाः ।
आजग्मुस्तं परीप्सन्तः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ८.६५.७ ॥

ଶତ୍ରୁମାନେ ଦୁଷ୍ଟଭାବ ବିଶିଷ୍ଟ ବୋଲି ଜାଣି ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ମହାରଥୀମାନେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।

8.65.8

युधिष्ठिरश्चित्रसेनं शरवर्षैरवाकिरत् ।
चित्रसेनस्तु कौन्तेयं सङ्क्रुद्धः समवारयत् ॥ ८.६५.८ ॥

ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଚିତ୍ରସେନଙ୍କୁ ଶରବର୍ଷାରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଚିତ୍ରସେନ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କୌନ୍ତେୟଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ।

8.65.9

मुहूर्ताद्विमुखीकृत्य चित्रसेनं स धर्मराट् ।
तावकं सैन्यमभ्यघ्नत्समन्तान्निशितैः शरैः ॥ ८.६५.९ ॥

ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଚିତ୍ରସେନଙ୍କୁ ବିମୁଖ କରି ସେହି ଧର୍ମରାଜ ଆପଣଙ୍କ ସୈନ୍ୟକୁ ଚାରିପାଶରୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ଆଘାତ କଲେ।

8.65.10

तावका हि माबाहो दुर्योधनपुरोगमाः ।
युधिष्ठिरं जिघृक्षन्तः सर्वसैन्यं समाक्षिपन् ॥ ८.६५.१० ॥

ହେ ମହାବାହୁ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଆପଣଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଧରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।

8.65.11

दृष्टप्रभावांस्तान्मत्वा समवेतान्महारथान् ।
आजग्मुः सम्परीप्सन्तः पाण्डवेयं युधिष्ठिरम् ॥ ८.६५.११ ॥

ସେମାନଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଦେଖି ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ମହାରଥୀମାନେ ପାଣ୍ଡବ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।

8.65.12

नकुलः सहदेवश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
अक्षौहिण्या परिवृतास्तेऽभ्यधावन्युधिष्टिरम् ॥ ८.६५.१२ ॥

ନକୁଳ, ସହଦେବ ଓ ପୃଷତପୁତ୍ର ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଏକ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସୈନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଦିଗରେ ଧାଇଁଲେ।

8.65.13

भीमसेनश्च नाराचैर्मृद्रंस्तव महारथान् ।
अभ्यधावदभिप्रेप्सू राजानं शत्रुभिर्वृतम् ॥ ८.६५.१३ ॥

ଭୀମସେନ ନାରାଚ ବାଣରେ ଆପଣଙ୍କ ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଶତ୍ରୁବେଷ୍ଟିତ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛାରେ ଧାଇଁଲେ।

8.65.14

तांस्तु सर्वान्महेष्वासान्कर्णो वैकर्तनो वृषा ।
शरवर्षेण महता प्रत्यवारयदागतान् ॥ ८.६५.१४ ॥

କିନ୍ତୁ ବୈକର୍ତନ କର୍ଣ୍ଣ ଆଗକୁ ଆସିଥିବା ସେହି ସମସ୍ତ ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧରଙ୍କୁ ପ୍ରବଳ ବାଣବର୍ଷଣରେ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।

8.65.15

शरौघान्विसृजन्तस्ते प्रेयन्तश्च कुञ्जरान् ।
न शेकुर्यत्नवन्तोऽपि राधेयं प्रतिवीक्षितुम् ॥ ८.६५.१५ ॥

ବାଣର ଧାରା ଛାଡ଼ି ଏବଂ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଚଳାଇ ଯତ୍ନ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ରାଧେୟ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସିଧା ଚାହିଁ ପାରିଲେ ନାହିଁ।

8.65.16

तांश्च सर्वान्महेष्वासान्सर्वशस्त्रविशारदान् ।
महता शरवर्षेण राधेयः प्रत्यवारयत् ॥ ८.६५.१६ ॥

ସବୁ ଶସ୍ତ୍ରରେ ନିପୁଣ ସେହି ସମସ୍ତ ମହାଧନୁର୍ଦ୍ଧରଙ୍କୁ ରାଧେୟ ମହା ବାଣବର୍ଷଣରେ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।

8.65.17

दुर्योधनं च विंशत्या नाराचानां कृती बली ।
अविध्यत्तूर्णमभ्येत्य सहदेवो महीपतिम् ॥ ८.६५.१७ ॥

କୁଶଳ ଓ ବଳବାନ ସହଦେବ ଶୀଘ୍ର ନିକଟକୁ ଯାଇ କୋଡ଼ିଏ ନାରାଚ ବାଣରେ ସେହି ମହୀପତି ଦୁର୍ଯୋଧନଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

8.65.18

स विद्धः सहदेवेन रराज बलसन्निधौ ।
प्रभिन्न इव मातङ्गो रुधिरेण परिप्लुतः ॥ ८.६५.१८ ॥

ସହଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ସେ ସେନାମଧ୍ୟରେ ମଦ ଝରାଉଥିବା ହାତୀ ରକ୍ତରେ ତିନ୍ତି ଶୋଭାମୟ ଦେଖାଗଲା ପରି ଶୋଭିଲେ।

8.65.19

दृष्ट्वा तव सुतं तत्र गाढविद्धं सुतेजनैः ।
अभ्यधावद्दृढं क्रुद्धो राधेयो रथिनां वरः ॥ ८.६५.१९ ॥

ସେଠାରେ ତୁମ ପୁଅକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଗଭୀର ଭାବେ ବିଦ୍ଧ ଦେଖି, ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଧେୟ (କର୍ଣ୍ଣ) କ୍ରୋଧରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।

8.65.20

दुर्योधनं तथा दृष्ट्वा शीघ्रमस्त्रमुदीर्य सः ।
अवधीत्पाण्डवानीकं पाञ्चालांश्चैव मारिष ॥ ८.६५.२० ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଏପରି ଦେଖି, ସେ ଶୀଘ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କରି ପାଣ୍ଡବ ସେନା ଓ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ, ହେ ମାରିଷ।

8.65.21

ततो यौधिष्ठिरं सैन्यं वध्यमानं महात्मना ।
सहसा प्राद्रावद्राजन्मूतपुत्रशरार्दितम् ॥ ८.६५.२१ ॥

ତେବେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଉଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ସେନା, ହେ ରାଜନ୍, ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ହଠାତ୍ ପଳାଇଲା।

8.65.22

विविधा विशिखास्तत्र सम्पतन्ति परस्परम् ।
भल्लाः पुङ्खसमाश्लिष्टाः सूतपुत्रधनुश्च्युताः ॥ ८.६५.२२ ॥

ସେଠାରେ ବିବିଧ ପ୍ରକାରର ବାଣ ପରସ୍ପର ଆଡ଼କୁ ଉଡ଼ି ଆସିଲା; ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ଭଲ୍ଲ ବାଣ ମଧ୍ୟ ଥିଲା।

8.65.23

अन्तरिक्षे शरौघाणां पततां च परस्परम् ।
सङ्घर्पेण महाराज पावकः समजायत ॥ ८.६५.२३ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଆକାଶରେ ବାଣ ସମୂହ ପରସ୍ପର ସହିତ ଧକ୍କା ଖାଇ ପଡ଼ିବା ସମୟରେ, ସେହି ସଂଘର୍ଷରୁ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

8.65.24

तकतो दशदिशः कर्णः शलभैरिव यायिभिः ।
अभ्यघ्नंस्तरसा राजञ्शरैः परशरीरगैः ॥ ८.६५.२४ ॥

କର୍ଣ୍ଣ ଉଡ଼ନ୍ତା ପଙ୍ଗପାଳର ଝାଙ୍କ ପରି ନିଜ ବାଣରେ ଦଶ ଦିଗ ଭରି ଦେଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ସେହି ବାଣ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ବଳପୂର୍ବକ ଆଘାତ କଲା।

8.65.25

रक्तचन्दनसन्दिग्धौ मणिहेमविभूषितौ ।
बाहू व्यत्यक्षिपत्कर्णः परमास्त्रं विदर्शयन् ॥ ८.६५.२५ ॥

ଲାଲ ଚନ୍ଦନରେ ଲିପ୍ତ, ମଣି ଓ ସୁନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଦୁଇ ବାହୁ କର୍ଣ୍ଣ ଘୂରାଇଲେ; ପରମାସ୍ତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରି।

8.65.26

ततः सर्वा दिशो राजन्सायकैर्विप्रमोहयन् ।
अपीडयद्भृशं कर्णो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ ८.६५.२६ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ୍, ସବୁ ଦିଗକୁ ବାଣରେ ବିମୂଢ଼ କରି କର୍ଣ୍ଣ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଅତି ପୀଡ଼ିତ କଲା।

8.65.27

ततः क्रुद्धो महाराज धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ।
निशितैरिषुभिः कर्णं पञ्चाशद्भिः समार्पयत् ॥ ८.६५.२७ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ମହାରାଜ, କ୍ରୁଦ୍ଧ ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପଚାଶ ବାଣରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।

8.65.28

बाणान्धकारमभवत्तद्युद्धं घोरदर्शनम् ।
हाहाकारो महानासीत्तावकानां विशाम्पते ॥ ८.६५.२८ ॥

ସେ ଯୁଦ୍ଧ ବାଣର ଅନ୍ଧକାର ହେଲା, ଦେଖିବାକୁ ଭୟଙ୍କର; ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ପ୍ରଜାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହା ହାହାକାର ଉଠିଲା।

8.65.29

वध्यमाने तदा सैन्ये धर्मपुत्रेण मारिष ।
सायकैर्विविधैस्तीक्ष्णैः कङ्कपत्रैः शिलाशितैः।
भल्लैरनेकैर्विविधैः शक्त्यृष्टिमुसलैरपि ॥ ८.६५.२९ ॥

ସେତେବେଳେ, ହେ ମାରିଷ, ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେନା ବଧ ହେଉଥିବା ବେଳେ, କଙ୍କ ପକ୍ଷୀର ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ, ପଥରରେ ଶାଣିତ ବିବିଧ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ, ଅନେକ ଭଲ୍ଲରେ, ଶକ୍ତି, ଋଷ୍ଟି ଓ ମୁଷଳରେ ମଧ୍ୟ।

8.65.30

यत्र यत्र स धर्मात्मा दुष्टां दृष्टिं व्यसर्जयत् ।
तत्र तत्र व्यशीर्यन्त तावका भरतर्षभ ॥ ८.६५.३० ॥

ସେହି ଧର୍ମାତ୍ମା ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ନିଜର ଉଗ୍ର ଦୃଷ୍ଟି ପକାଉଥିଲେ, ସେଠାରେ ସେଠାରେ, ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ତୁମ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେଉଥିଲେ।

8.65.31

कर्णोऽपि भृशसङ्कुद्रो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
नाराचैरर्धचन्द्रैश्च वत्सदन्तैश्च संयुगे ॥ ८.६५.३१ ॥

କର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ନାରାଚ, ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଓ ବତ୍ସଦନ୍ତ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।

8.65.32

अमर्षी क्रोधनश्चैव रोषप्रस्फुरिताननः ।
सायकैरप्रमेयात्मा युधिष्ठिरमभिद्रवत् ॥ ८.६५.३२ ॥

ଅସହିଷ୍ଣୁ ଓ କ୍ରୋଧୀ, ରୋଷରେ ମୁଖ କମ୍ପିତ, ଅପ୍ରମେୟ ଆତ୍ମା ସେ ବାଣ ସହିତ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଉପରକୁ ଧାଇଁଲେ।

8.65.33

युधिष्ठिरश्चापि स तं स्वर्णपुङ्खैः शितैः शरैः ॥ ८.६५.३३ ॥

ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଙ୍ଖଧାରୀ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।

8.65.34

प्रहसन्निव तं कर्णः कङ्कपत्रैः शिलाशितैः ।
उरस्यविध्यद्राजानं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ८.६५.३४ ॥

କର୍ଣ୍ଣ ହସୁଥିବା ପରି, ପଥରରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରାଯାଇଥିବା କଙ୍କପକ୍ଷ ବାଣରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ବକ୍ଷ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

8.65.35

स पीडितो भृशं तेन धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
उपविश्य रथोपस्थे सूतं याहीत्यनोदयत् ॥ ८.६५.३५ ॥

ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ରଥତଳେ ବସି ସାରଥିକୁ "ଚଳାଅ" ବୋଲି ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ।

8.65.36

अक्रोशन्त ततः सर्वे धार्तराष्ट्राः सराजकाः ।
गृह्णीध्वमिति राजानमभ्यधावन्त सर्वशः ॥ ८.६५.३६ ॥

ତେବେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ଓ ସେମାନଙ୍କ ରାଜାମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ, "ଏହାକୁ ଧର!" ଏବଂ ସବୁଦିଗରୁ ରାଜାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଗଲେ।

8.65.37

ततः शताः सप्तदश केकयानां प्रहारिणाम् ।
पञ्चालैः सहिता राजन्धार्तराष्ट्रान्न्यवारयन् ॥ ८.६५.३७ ॥

ତା'ପରେ କେକୟମାନଙ୍କର ସତରଶହ ପ୍ରହାରୀ ଯୋଦ୍ଧା ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି, ହେ ରାଜନ, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।

8.65.38

तस्मिन्सुतुमुले युद्धे वर्तमाने जनक्षये ।
दुर्योधनश्च भीमश्च समेयातां महाबलौ ॥ ८.६५.३८ ॥

ଲୋକକ୍ଷୟ ଚାଲିଥିବା ସେହି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ, ମହାବଳୀ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ଭୀମ ମୁହାମୁହି ହେଲେ।