Mahābhārata · Adhyāya 8.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.66.1
कर्णोऽपि शरजालेन केकयानां महारथान् ।
व्यधमत्परमेष्वासानग्रानीके व्यवस्थितान् ॥ ८.६६.१ ॥
Karṇa también, con una red de flechas, derribó a los grandes aurigas y supremos arqueros de los Kekayas apostados al frente del ejército.
8.66.2
तेषां प्रयतमानानां राधेयस्य निवारणे ।
रथान्पञ्चशतान्कर्णः प्राहिणोद्यमसादनम् ॥ ८.६६.२ ॥
Karṇa envió al reino de Yama quinientos de sus carros, que se esforzaban por detener al hijo de Rādhā.
8.66.3
अविषह्यतमं दृष्ट्वा राधेयं युधि योधिनः ।
भीमसेनमुपागच्छन्कर्णबाणप्रपीडिताः ॥ ८.६६.३ ॥
Al ver al hijo de Rādhā invencible en la batalla, los guerreros, atormentados por las flechas de Karṇa, acudieron a Bhīmasena.
8.66.4
रथानीकं विदार्यैव शरै राजन्ननेकधा ।
कर्ण एकरथेनैव युधिष्ठिरमुपाद्रवत् ॥ ८.६६.४ ॥
Oh rey, tras destrozar de muchas maneras la hueste de carros con flechas, Karṇa, solo en un único carro, se abalanzó sobre Yudhiṣṭhira.
8.66.5
सेनानिवेशं गच्छन्तं मार्गणैर्भृशपीडितम् ।
यमयोर्मध्यगं वीरं शनैर्यान्तं विचेतसम् ॥ ८.६६.५ ॥
al héroe que iba hacia el campamento, gravemente herido por las flechas, avanzando lentamente entre los gemelos, aturdido.
8.66.6
स समासाद्य राजानं दुर्योधनहितेप्सया ।
सूतपुत्रस्त्रिभिस्तीक्ष्णैर्विव्याध परमेषुभिः ॥ ८.६६.६ ॥
Habiendo llegado junto a aquel rey, deseando el bien de Duryodhana, el hijo del auriga Karṇa lo hirió con tres agudas y supremas flechas.
8.66.7
तथैव राजा राधेयं प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ।
शरैस्त्रिभिश्च यन्तारं चतुर्भिश्चतुरो हयान् ॥ ८.६६.७ ॥
Del mismo modo, el rey contraatacó a Rādheya (Karṇa) en el espacio entre los pechos, e hirió al auriga con tres flechas y a los cuatro caballos con cuatro.
8.66.8
चक्ररक्षौ नृपसुतौ माद्रीपुत्रौ परन्तपौ ।
तावप्यधावतां कर्णं राजानं मा वधीदिति ॥ ८.६६.८ ॥
Los dos hijos de Mādrī, príncipes reales y protectores de las ruedas, abrasadores de enemigos, también se lanzaron contra Karṇa diciendo: 'No mates al rey'.
8.66.9
तौ पृथक्शरवर्षाभ्यां राधेयं समवर्षताम् ।
नकुलः सहदेवश्च परमं यत्नमास्थितौ ॥ ८.६६.९ ॥
Ambos, cada uno por separado, descargaron una lluvia de flechas sobre Rādheya (Karṇa); Nakula y Sahadeva, empleando el máximo esfuerzo.
8.66.10
तथैव तौ प्रत्यविध्यत्सूतपुत्रः प्रतापवान् ।
भल्लाभ्यां शितधाराभ्यां महात्मानावरिन्दमौ ॥ ८.६६.१० ॥
Del mismo modo, el poderoso hijo del auriga (Karṇa) contraatacó a esos dos magnánimos domadores de enemigos con dos flechas bhalla de afilado filo.
8.66.11
दन्तवर्णांस्तु राधेयो निजघान मनोजवान् ।
युधिष्ठिरस्य सङ्ग्रामे कालवालान्हयोत्तमान् ॥ ८.६६.११ ॥
En la batalla, Rādheya (Karṇa) mató a los caballos Kālavāla, de color marfil y veloces como el pensamiento, los mejores de Yudhiṣṭhira.
8.66.12
ततोऽपरेण भल्लेन शिरस्त्राणमपातयत् ।
कौन्तेयस्य महेष्वासः प्रहसन्निव सूतजः ॥ ८.६६.१२ ॥
Luego, con otra flecha bhalla, el gran arquero, hijo del auriga, como riendo, derribó el yelmo de Kaunteya (Arjuna).
8.66.13
तथैव नकुलस्यापि हयान्हत्वा महारथः ।
ततोऽपरेण भल्लेन भृशं तीक्ष्णेन भारत।
धनुश्चिच्छेद वीरस्य माद्रीपुत्रस्य धीमतः ॥ ८.६६.१३ ॥
De la misma manera, el gran auriga, habiendo matado también los caballos de Nakula, luego con otro bhalla afilado, oh Bhārata, cortó violentamente el arco de aquel héroe, el sabio hijo de Mādrī.
8.66.14
तौ हताश्वौ हतरथौ पाण्डवौ भृशविक्षतौ ।
भ्रातरावारुरुहतुः सहदेवरथं तदा ॥ ८.६६.१४ ॥
Aquellos dos pāṇḍavas, con sus caballos muertos y sus carros destruidos, gravemente heridos, los dos hermanos subieron entonces al carro de Sahadeva.
8.66.15
तौ दृष्ट्वा मातुलस्तत्र विरथौ परवीरहा ।
अभ्यभाषत राधेयं मद्रराजोऽनुकम्पया ॥ ८.६६.१५ ॥
Al ver a aquellos dos sin carros, el tío materno, matador de héroes enemigos, el rey de los Madras, movido por la compasión, habló a Karṇa, el hijo de Rādhā.
8.66.16
मार्गितव्यस्त्वया कर्ण कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
अतस्त्वं धर्मराजेन किमर्थमिह युध्यसे ॥ ८.६६.१६ ॥
Oh Karṇa, deberías estar buscando a Dhanañjaya, el hijo de Kuntī. Entonces, ¿por qué luchas aquí con el rey de la justicia?
8.66.17
क्षीणशस्त्रास्त्राकवचः क्षीणबाणो विबाणधिः ।
श्रान्तसारथिवाहश्च च्छन्नोऽस्त्रैररिभिस्तथा।
पार्थमासाद्य राधेय उपहास्यो भविष्यसि ॥ ८.६६.१७ ॥
Con tus armas, proyectiles y armadura agotados, tus flechas gastadas, tu cuerda de arco rota, tu auriga y tus caballos exhaustos, asediado por los proyectiles enemigos, oh hijo de Rādhā, si te acercas a Pārtha serás objeto de burla.
8.66.18
तथापि कर्णः संरब्धो युधिष्ठिरमपीडयत् ।
शरैस्तीक्ष्णैर्महावीर्यैर्माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ८.६६.१८ ॥
No obstante, Karṇa, enfurecido, acosó también a Yudhiṣṭhira, y con flechas afiladas de gran poder afligió a los dos hijos de Mādrī, los pāṇḍavas.
8.66.19
ततः शल्यः प्रहस्येदं कर्णं पुनरुवाच ह ।
रथस्थमतिसंरब्धं युधिष्ठिरवधे स्थितम् ॥ ८.६६.१९ ॥
Entonces Śalya, riendo, volvió a hablar a Karṇa, que estaba de pie en su carro, muy enfurecido y decidido a matar a Yudhiṣṭhira.
8.66.20
यदर्थं धार्तराष्ट्रेण सततं मानितो भवान् ।
तं पार्थ जहि राधेय किं ते हत्वा युधिष्ठिरम्।
हते यस्मिन्ध्रुवं पार्थः सर्वाञ्जेष्यति नो रथान् ॥ ८.६६.२० ॥
Por cuya causa el hijo de Dhṛtarāṣṭra te ha honrado siempre, mata a ese Pārtha, oh hijo de Rādhā. ¿Qué ganarás matando a Yudhiṣṭhira? Si él muere, Pārtha sin duda vencerá a todos nuestros guerreros de carro.
8.66.21
तस्मिन्हि धार्तराष्ट्रस्य निहते तु ध्रुवो जयः ।
ध्वजोऽसौ दृश्यते तस्य रोचमानोंऽशुमानिव।
सारो ह्येष महाबाहो किं ते हत्वा युधिष्ठिरम् ॥ ८.६६.२१ ॥
Si él es abatido, la victoria del hijo de Dhṛtarāṣṭra es segura. Aquel estandarte suyo, que brilla como el sol, se ve allí. Esto es lo esencial, oh de brazos poderosos. ¿Qué ganarás matando a Yudhiṣṭhira?
8.66.22
शङ्खयोर्ध्मातयोः शब्दः सुमहानेष कृष्णयोः ।
श्रूयते चापघोषश्च प्रावृषीवाम्बुदस्य ह ॥ ८.६६.२२ ॥
Se oye el sonido muy grande de los caracolas de los dos Kṛṣṇas, y también el zumbido del arco, como el trueno de una nube en la estación de lluvias.
8.66.23
असौ निघ्नन्रथोदारानर्जुनः शरवृष्टिभिः ।
सर्वां ग्रसति नः सेनां कर्ण पश्यैनमाहवे ॥ ८.६६.२३ ॥
Aquel Arjuna, abatiendo a nuestros nobles guerreros de carro con lluvias de flechas, está devorando todo nuestro ejército. Mírale en la batalla, oh Karṇa.
8.66.24
पृष्ठरक्षौ च शूरस्य युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ ८.६६.२४ ॥
Y los guardianes de la espalda de ese héroe son Yudhāmanyu y Uttamaujas.
8.66.25
उत्तरं चास्य वै शूरश्चक्रं रक्षति सांत्यकिः ।
धृष्टद्युम्नस्तथा चास्य चक्रं रक्षति दक्षिणम् ॥ ८.६६.२५ ॥
El héroe Sātyaki protege su rueda septentrional, y del mismo modo Dhṛṣṭadyumna protege su rueda meridional.
8.66.26
भीमसेनश्च वै राज्ञा धार्तराष्ट्रेण युध्यते ।
यथा न हन्यात्तं भीमः सर्वेषां नोऽद्य पश्यताम्।
कुरु राधेय वै राजा यथा मुच्येत तत्तथा ॥ ८.६६.२६ ॥
Bhīmasena lucha con el rey, el hijo de Dhṛtarāṣṭra. Mientras todos miramos, haz aquello, oh hijo de Rādhā, para que el rey quede libre y Bhīma no lo mate hoy.
8.66.27
… भीमसेनेन ग्रस्तमाहवशोभिना ।
यदि नामाद्य मुच्येत विस्मयः सुमहान्भवेत् ॥ ८.६६.२७ ॥
…capturado por Bhīmasena, que brilla en la batalla. Si hoy quedara realmente libre, sería un gran asombro.
8.66.28
परित्राह्येनमभ्येत्य संशयं परमं गतम् ।
किं नु माद्रीसुतौ हत्वा राजानं वा युधिष्ठिरम् ॥ ८.६६.२८ ॥
Acércate y rescátalo, pues ha caído en grave peligro. ¿Por qué no matar a los dos hijos de Mādrī, o al rey Yudhiṣṭhira?
8.66.29
इति शल्यवचः श्रुत्वा राधेयः पृथिवीपते ।
दृष्ट्वा दुर्योधनं चैव भीमग्रस्तं महाहवे ॥ ८.६६.२९ ॥
Habiendo oído estas palabras de Śalya, oh señor de la tierra, y habiendo visto a Duryodhana capturado por Bhīma en la gran batalla, el hijo de Rādhā (Karṇa)...
8.66.30
राजगृध्नुर्भृशं चैव शल्यवाक्यप्रचोदितः ।
अजातशत्रुमुत्सृज्य माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ८.६६.३० ॥
Ávido de realeza y grandemente incitado por las palabras de Śalya, dejó de lado a Ajātaśatru (Yudhiṣṭhira) y a los dos Pāṇḍavas, hijos de Mādrī.
8.66.31
तव पुत्रं परित्रातुमभ्यधावत वीर्यवान् ।
मद्रराजप्रणुदितैरश्वैराकाशगैरिव ॥ ८.६६.३१ ॥
El valiente se lanzó a proteger a tu hijo, impulsado por el rey de los Madras con caballos que parecían volar por el cielo.
8.66.32
गते कर्णे तु कौन्तेयः पाण्डुपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अपायाज्जवनैरश्वैः सहदेवस्य मारिष ॥ ८.६६.३२ ॥
Cuando Karṇa se había marchado, Yudhiṣṭhira, hijo de Kuntī y de Pāṇḍu, se retiró de allí, oh señor, en los veloces caballos de Sahadeva.
8.66.33
ताभ्यां स सहितस्तूर्णं व्रीडन्निव नरेश्वरः ।
प्राप्य सेनानिवेशं स्वं मार्गणैर्भृशविक्षतः ॥ ८.६६.३३ ॥
Acompañado por aquellos dos, como avergonzado, el señor de los hombres llegó pronto a su campamento, gravemente herido por flechas.
8.66.34
अवतीर्य रथात्तूर्णमाविशच्छयनं शुभम् ।
अपेतशल्यो राजा तु हृच्छल्येनाभिपीडितः ॥ ८.६६.३४ ॥
Descendiendo rápidamente del carro, entró en un hermoso lecho. Aunque la flecha había sido retirada, el rey estaba muy afligido por la flecha en su corazón.
8.66.35
सोऽब्रवीद्धातरौ राजा माद्रीपुत्रौ महारथौ ।
गच्छन्त त्वरितौ वीरौ यत्र भीमो व्यवस्थितः ॥ ८.६६.३५ ॥
Dijo a los dos hermanos, los grandes guerreros de carro, hijos de Mādrī: 'Id deprisa, héroes, allí donde Bhīma se mantiene firme.'
8.66.36
ततस्ते पाण्डवाः सर्वे समाभाष्य परस्परम् ।
अनीकं भीमसेनस्य पाण्डवावभ्यगच्छताम्।
जीमूत इव नर्दंस्तु युध्यते स वृकोदरः ॥ ८.६६.३६ ॥
Entonces todos aquellos Pāṇḍavas, tras conversar entre sí, los dos Pāṇḍavas se dirigieron hacia el ejército de Bhīmasena. Rugiendo como una nube de lluvia, Vṛkodara combatía.
8.66.37
ततोऽन्यं रथमास्थाय नकुलो रथपुङ्गवः ।
सहदेवश्च तेजस्वी भ्रातरौ शत्रुकर्शनौ ॥ ८.६६.३७ ॥
Entonces, montando otro carro, Nakula, el mejor de los aurigas, y el radiante Sahadeva, los dos hermanos que doblegan a sus enemigos, avanzaron.
8.66.38
तुरगैरग्र्यरंहोभिर्यत्र भीमस्तरस्विनौ ।
अनीकैः सहितौ तत्र भ्रातरौ समवस्थितौ ॥ ८.६६.३८ ॥
Con caballos de la velocidad más alta, allí donde estaba Bhīma, los dos hermanos veloces se situaron junto con sus divisiones.