మహాభారతం · అధ్యాయం 8.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.66.1
कर्णोऽपि शरजालेन केकयानां महारथान् ।
व्यधमत्परमेष्वासानग्रानीके व्यवस्थितान् ॥ ८.६६.१ ॥
కర్ణుడు కూడా బాణజాలంతో సైన్యాగ్రంలో నిలిచిన కేకయుల మహారథులను, శ్రేష్ఠ ధనుర్ధరులను కొట్టి పడగొట్టాడు.
8.66.2
तेषां प्रयतमानानां राधेयस्य निवारणे ।
रथान्पञ्चशतान्कर्णः प्राहिणोद्यमसादनम् ॥ ८.६६.२ ॥
రాధేయుడిని అడ్డుకోవడానికి ప్రయత్నించిన వారి ఐదువందల రథాలను కర్ణుడు యమసదనానికి పంపాడు.
8.66.3
अविषह्यतमं दृष्ट्वा राधेयं युधि योधिनः ।
भीमसेनमुपागच्छन्कर्णबाणप्रपीडिताः ॥ ८.६६.३ ॥
యుద్ధంలో రాధేయుడు అత్యంత దుర్జయుడిగా ఉండటం చూసి, కర్ణుని బాణాలతో బాధింపబడిన యోధులు భీమసేనుని వద్దకు వెళ్లారు.
8.66.4
रथानीकं विदार्यैव शरै राजन्ननेकधा ।
कर्ण एकरथेनैव युधिष्ठिरमुपाद्रवत् ॥ ८.६६.४ ॥
ఓ రాజా, బాణాలతో రథసేనను అనేక విధాలుగా చీల్చి, కర్ణుడు ఒంటరి రథంతోనే యుధిష్ఠిరుని మీదకు దూసుకొచ్చాడు.
8.66.5
सेनानिवेशं गच्छन्तं मार्गणैर्भृशपीडितम् ।
यमयोर्मध्यगं वीरं शनैर्यान्तं विचेतसम् ॥ ८.६६.५ ॥
సైన్య శిబిరానికి వెళ్తూ, బాణాలతో అత్యంత పీడితుడై, యమళుల మధ్య నెమ్మదిగా సాగుతూ, విచేతనుడైన వీరుడిని.
8.66.6
स समासाद्य राजानं दुर्योधनहितेप्सया ।
सूतपुत्रस्त्रिभिस्तीक्ष्णैर्विव्याध परमेषुभिः ॥ ८.६६.६ ॥
దుర్యోధనుని హితాన్ని కోరి ఆ రాజు దగ్గరకు చేరిన సూతపుత్రుడు కర్ణుడు మూడు తీక్షణమైన శ్రేష్ఠ బాణాలతో అతడిని గాయపరిచాడు.
8.66.7
तथैव राजा राधेयं प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ।
शरैस्त्रिभिश्च यन्तारं चतुर्भिश्चतुरो हयान् ॥ ८.६६.७ ॥
అలాగే రాజు రాధాపుత్రుడిని (కర్ణుడిని) రొమ్ము మధ్యలో తిరిగి కొట్టాడు; మూడు బాణాలతో సారథిని, నాలుగు బాణాలతో నాలుగు గుర్రాలను కొట్టాడు.
8.66.8
चक्ररक्षौ नृपसुतौ माद्रीपुत्रौ परन्तपौ ।
तावप्यधावतां कर्णं राजानं मा वधीदिति ॥ ८.६६.८ ॥
చక్ర రక్షకులు, రాజకుమారులైన, శత్రువులను దహించే మాద్రీ కుమారులు ఇద్దరూ కూడా 'రాజును చంపకు' అంటూ కర్ణుని వైపు పరుగెత్తారు.
8.66.9
तौ पृथक्शरवर्षाभ्यां राधेयं समवर्षताम् ।
नकुलः सहदेवश्च परमं यत्नमास्थितौ ॥ ८.६६.९ ॥
వారిద్దరూ వేర్వేరుగా బాణ వర్షాలతో రాధాపుత్రుడిపై (కర్ణునిపై) వర్షించారు; నకులుడు, సహదేవుడు గొప్ప ప్రయత్నంతో.
8.66.10
तथैव तौ प्रत्यविध्यत्सूतपुत्रः प्रतापवान् ।
भल्लाभ्यां शितधाराभ्यां महात्मानावरिन्दमौ ॥ ८.६६.१० ॥
అలాగే ప్రతాపవంతుడైన సూతపుత్రుడు (కర్ణుడు) ఆ ఇద్దరు మహాత్ములు, శత్రునాశకులపై తిరిగి కొట్టాడు; పదునైన అంచుగల రెండు భల్ల బాణాలతో.
8.66.11
दन्तवर्णांस्तु राधेयो निजघान मनोजवान् ।
युधिष्ठिरस्य सङ्ग्रामे कालवालान्हयोत्तमान् ॥ ८.६६.११ ॥
రాధాపుత్రుడు (కర్ణుడు) యుద్ధంలో యుధిష్ఠిరుని దంతవర్ణ, మనోవేగ కాలవాల అనే ఉత్తమ గుర్రాలను చంపాడు.
8.66.12
ततोऽपरेण भल्लेन शिरस्त्राणमपातयत् ।
कौन्तेयस्य महेष्वासः प्रहसन्निव सूतजः ॥ ८.६६.१२ ॥
తరువాత మరో భల్ల బాణంతో మహాధనుర్ధారి సూతపుత్రుడు నవ్వుతున్నట్లు కుంతీపుత్రుని (అర్జునుని) శిరస్త్రాణాన్ని పడగొట్టాడు.
8.66.13
तथैव नकुलस्यापि हयान्हत्वा महारथः ।
ततोऽपरेण भल्लेन भृशं तीक्ष्णेन भारत।
धनुश्चिच्छेद वीरस्य माद्रीपुत्रस्य धीमतः ॥ ८.६६.१३ ॥
అలాగే మహారథుడు కర్ణుడు నకులుని గుర్రాలను కూడా చంపి, ఓ భారతా, మరొక వాడి భల్లంతో ఆ వీరుడు, బుద్ధిమంతుడు మాద్రీ పుత్రుని విల్లును తీవ్రంగా ఖండించాడు.
8.66.14
तौ हताश्वौ हतरथौ पाण्डवौ भृशविक्षतौ ।
भ्रातरावारुरुहतुः सहदेवरथं तदा ॥ ८.६६.१४ ॥
గుర్రాలు చంపబడి, రథాలు ధ్వంసమై, తీవ్రంగా గాయపడిన ఆ ఇద్దరు పాండవ సోదరులు అప్పుడు సహదేవుని రథమెక్కారు.
8.66.15
तौ दृष्ट्वा मातुलस्तत्र विरथौ परवीरहा ।
अभ्यभाषत राधेयं मद्रराजोऽनुकम्पया ॥ ८.६६.१५ ॥
వారిద్దరూ రథహీనులై ఉండటం చూసి, శత్రువీరులను సంహరించే మేనమామ, మద్రరాజు, దయతో రాధేయుడైన కర్ణుడితో మాట్లాడాడు.
8.66.16
मार्गितव्यस्त्वया कर्ण कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
अतस्त्वं धर्मराजेन किमर्थमिह युध्यसे ॥ ८.६६.१६ ॥
ఓ కర్ణా, కుంతీ పుత్రుడు ధనంజయుడిని నువ్వు వెతకాలి. అలాంటప్పుడు ధర్మరాజుతో ఇక్కడ ఎందుకు పోరాడుతున్నావు?
8.66.17
क्षीणशस्त्रास्त्राकवचः क्षीणबाणो विबाणधिः ।
श्रान्तसारथिवाहश्च च्छन्नोऽस्त्रैररिभिस्तथा।
पार्थमासाद्य राधेय उपहास्यो भविष्यसि ॥ ८.६६.१७ ॥
ఆయుధాలు, అస్త్రాలు, కవచం క్షీణించి, బాణాలు తరిగి, విల్లు తాడు తెగి, సారథి, గుర్రాలు అలసిపోయి, శత్రువుల అస్త్రాలతో ఆవరింపబడి ఉన్న నీవు, ఓ రాధేయా, పార్థుని సమీపించి పరిహాసానికి గురవుతావు.
8.66.18
तथापि कर्णः संरब्धो युधिष्ठिरमपीडयत् ।
शरैस्तीक्ष्णैर्महावीर्यैर्माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ८.६६.१८ ॥
అయినప్పటికీ కోపోద్రిక్తుడైన కర్ణుడు యుధిష్ఠిరుని కూడా బాధించాడు; తీవ్రమైన, మహాబలమైన బాణాలతో మాద్రీ కుమారులైన ఆ ఇద్దరు పాండవులను కూడా పీడించాడు.
8.66.19
ततः शल्यः प्रहस्येदं कर्णं पुनरुवाच ह ।
रथस्थमतिसंरब्धं युधिष्ठिरवधे स्थितम् ॥ ८.६६.१९ ॥
అప్పుడు శల్యుడు నవ్వుతూ కర్ణుడితో మళ్లీ ఇలా అన్నాడు. రథంపై నిలిచి, అత్యంత ఆగ్రహంతో యుధిష్ఠిరుడిని వధించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నవాడితో.
8.66.20
यदर्थं धार्तराष्ट्रेण सततं मानितो भवान् ।
तं पार्थ जहि राधेय किं ते हत्वा युधिष्ठिरम्।
हते यस्मिन्ध्रुवं पार्थः सर्वाञ्जेष्यति नो रथान् ॥ ८.६६.२० ॥
ఎవరి కోసం ధృతరాష్ట్ర కుమారుడు నిన్ను ఎప్పుడూ గౌరవించాడో, ఆ పార్థుడినే చంపు, రాధేయా. యుధిష్ఠిరుడిని చంపి నీకు ఏమి లాభం? అతడు చంపబడితే పార్థుడు నిశ్చయంగా మన రథికులందరినీ జయిస్తాడు.
8.66.21
तस्मिन्हि धार्तराष्ट्रस्य निहते तु ध्रुवो जयः ।
ध्वजोऽसौ दृश्यते तस्य रोचमानोंऽशुमानिव।
सारो ह्येष महाबाहो किं ते हत्वा युधिष्ठिरम् ॥ ८.६६.२१ ॥
అతడు చంపబడితే ధృతరాష్ట్ర కుమారుడికి విజయం ఖాయం. అదిగో అతడి ధ్వజం సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ కనిపిస్తోంది. ఇదే ముఖ్యం, మహాబాహూ. యుధిష్ఠిరుడిని చంపి నీకు ఏమి లాభం?
8.66.22
शङ्खयोर्ध्मातयोः शब्दः सुमहानेष कृष्णयोः ।
श्रूयते चापघोषश्च प्रावृषीवाम्बुदस्य ह ॥ ८.६६.२२ ॥
ఇద్దరు కృష్ణుల శంఖధ్వని ఎంతో గొప్పగా వినిపిస్తోంది. వర్షాకాలపు మేఘగర్జనలా ధనుస్సు టంకారం కూడా వినిపిస్తోంది.
8.66.23
असौ निघ्नन्रथोदारानर्जुनः शरवृष्टिभिः ।
सर्वां ग्रसति नः सेनां कर्ण पश्यैनमाहवे ॥ ८.६६.२३ ॥
అదిగో అర్జునుడు బాణవర్షంతో మన ఉదార రథికులను హతమారుస్తూ మన మొత్తం సైన్యాన్ని మింగేస్తున్నాడు. కర్ణా, యుద్ధంలో వాడిని చూడు.
8.66.24
पृष्ठरक्षौ च शूरस्य युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ ८.६६.२४ ॥
ఆ శూరుడి వెనుక రక్షకులు యుధామన్యుడు, ఉత్తమౌజుడు.
8.66.25
उत्तरं चास्य वै शूरश्चक्रं रक्षति सांत्यकिः ।
धृष्टद्युम्नस्तथा चास्य चक्रं रक्षति दक्षिणम् ॥ ८.६६.२५ ॥
అతని ఉత్తర చక్రాన్ని శూరుడైన సాత్యకి రక్షిస్తున్నాడు; అలాగే అతని దక్షిణ చక్రాన్ని ధృష్టద్యుమ్నుడు రక్షిస్తున్నాడు.
8.66.26
भीमसेनश्च वै राज्ञा धार्तराष्ट्रेण युध्यते ।
यथा न हन्यात्तं भीमः सर्वेषां नोऽद्य पश्यताम्।
कुरु राधेय वै राजा यथा मुच्येत तत्तथा ॥ ८.६६.२६ ॥
భీమసేనుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారునితో (దుర్యోధనునితో) యుద్ధం చేస్తున్నాడు. మేమంతా చూస్తుండగా భీముడు ఈ రోజు అతన్ని చంపకుండా, రాధేయా, రాజు విడుదల పొందేలా అది చేయి.
8.66.27
… भीमसेनेन ग्रस्तमाहवशोभिना ।
यदि नामाद्य मुच्येत विस्मयः सुमहान्भवेत् ॥ ८.६६.२७ ॥
…యుద్ధంలో ప్రకాశించే భీమసేనునిచే పట్టుబడినవాడు. ఈ రోజు అతడు నిజంగా విడుదల పొందితే, అది గొప్ప ఆశ్చర్యమే అవుతుంది.
8.66.28
परित्राह्येनमभ्येत्य संशयं परमं गतम् ।
किं नु माद्रीसुतौ हत्वा राजानं वा युधिष्ठिरम् ॥ ८.६६.२८ ॥
గొప్ప ప్రమాదంలో పడిన అతన్ని సమీపించి రక్షించు. మాద్రి ఇద్దరు కుమారులను, లేదా రాజు యుధిష్ఠిరుని ఎందుకు చంపకూడదు?
8.66.29
इति शल्यवचः श्रुत्वा राधेयः पृथिवीपते ।
दृष्ट्वा दुर्योधनं चैव भीमग्रस्तं महाहवे ॥ ८.६६.२९ ॥
ఓ భూపతీ, శల్యుని ఈ మాటలు విని, మహాయుద్ధంలో భీముని చేత పట్టుబడిన దుర్యోధనుని చూసి, రాధేయుడు (కర్ణుడు)...
8.66.30
राजगृध्नुर्भृशं चैव शल्यवाक्यप्रचोदितः ।
अजातशत्रुमुत्सृज्य माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ८.६६.३० ॥
రాజ్యకాంక్షతో అత్యంత ప్రేరేపితుడై, శల్యుని మాటలచే ప్రేరితుడై, అజాతశత్రువును (యుధిష్ఠిరుని) మరియు మాద్రి ఇద్దరు కుమారులైన పాండవులను విడిచిపెట్టాడు.
8.66.31
तव पुत्रं परित्रातुमभ्यधावत वीर्यवान् ।
मद्रराजप्रणुदितैरश्वैराकाशगैरिव ॥ ८.६६.३१ ॥
పరాక్రమవంతుడు నీ కుమారుని రక్షించడానికి పరుగెత్తాడు, మద్రరాజు నడిపిన, ఆకాశంలో పరుగెత్తే గుర్రాలతో కూడి.
8.66.32
गते कर्णे तु कौन्तेयः पाण्डुपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अपायाज्जवनैरश्वैः सहदेवस्य मारिष ॥ ८.६६.३२ ॥
కర్ణుడు వెళ్ళిపోయాక కుంతీపుత్రుడు, పాండుపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుడు, ఓ మారిష, సహదేవుని వేగవంతమైన గుర్రాలపై అక్కడనుండి తప్పుకున్నాడు.
8.66.33
ताभ्यां स सहितस्तूर्णं व्रीडन्निव नरेश्वरः ।
प्राप्य सेनानिवेशं स्वं मार्गणैर्भृशविक्षतः ॥ ८.६६.३३ ॥
ఆ ఇద్దరితో కలిసి, సిగ్గుపడినట్లుగా, ఆ రాజు త్వరగా తన సేనా శిబిరానికి చేరాడు, బాణాలతో తీవ్రంగా గాయపడి.
8.66.34
अवतीर्य रथात्तूर्णमाविशच्छयनं शुभम् ।
अपेतशल्यो राजा तु हृच्छल्येनाभिपीडितः ॥ ८.६६.३४ ॥
రథం నుండి త్వరగా దిగి అతడు ఒక అందమైన శయ్యలోకి ప్రవేశించాడు. బాణం తొలగిపోయినా, ఆ రాజు హృదయంలోని బాణంతో తీవ్రంగా బాధపడ్డాడు.
8.66.35
सोऽब्रवीद्धातरौ राजा माद्रीपुत्रौ महारथौ ।
गच्छन्त त्वरितौ वीरौ यत्र भीमो व्यवस्थितः ॥ ८.६६.३५ ॥
ఆ రాజు మాద్రి కుమారులైన ఇద్దరు మహారథ సోదరులతో ఇలా అన్నాడు: 'వీరులారా, వేగంగా అక్కడికి వెళ్లండి, భీముడు స్థిరంగా నిలిచిన చోటికి.'
8.66.36
ततस्ते पाण्डवाः सर्वे समाभाष्य परस्परम् ।
अनीकं भीमसेनस्य पाण्डवावभ्यगच्छताम्।
जीमूत इव नर्दंस्तु युध्यते स वृकोदरः ॥ ८.६६.३६ ॥
అప్పుడు ఆ పాండవులందరూ ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకుని, భీమసేనుని సేన వైపు ఇద్దరు పాండవులు వెళ్ళారు. మేఘంలా గర్జిస్తూ వృకోదరుడు యుద్ధం చేస్తున్నాడు.
8.66.37
ततोऽन्यं रथमास्थाय नकुलो रथपुङ्गवः ।
सहदेवश्च तेजस्वी भ्रातरौ शत्रुकर्शनौ ॥ ८.६६.३७ ॥
అప్పుడు మరొక రథమెక్కిన రథశ్రేష్ఠుడు నకులుడు, తేజస్వి సహదేవుడు — శత్రువులను అణచే ఆ ఇద్దరు సోదరులు (ముందుకు సాగారు).
8.66.38
तुरगैरग्र्यरंहोभिर्यत्र भीमस्तरस्विनौ ।
अनीकैः सहितौ तत्र भ्रातरौ समवस्थितौ ॥ ८.६६.३८ ॥
అత్యంత వేగవంతమైన గుర్రాలతో, భీముడున్న చోట ఆ వేగవంతులైన ఇద్దరు సోదరులు తమ సేనలతో కలిసి నిలిచారు.