Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.66

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

8.66.1

कर्णोऽपि शरजालेन केकयानां महारथान् ।
व्यधमत्परमेष्वासानग्रानीके व्यवस्थितान् ॥ ८.६६.१ ॥

କର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଶରଜାଲରେ ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଥିବା କେକୟର ମହାରଥୀ ଓ ପରମ ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କରି ପାତିତ କଲେ।

8.66.2

तेषां प्रयतमानानां राधेयस्य निवारणे ।
रथान्पञ्चशतान्कर्णः प्राहिणोद्यमसादनम् ॥ ८.६६.२ ॥

ରାଧେୟଙ୍କୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ସେମାନଙ୍କର ପାଞ୍ଚଶହ ରଥ କର୍ଣ୍ଣ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଲେ।

8.66.3

अविषह्यतमं दृष्ट्वा राधेयं युधि योधिनः ।
भीमसेनमुपागच्छन्कर्णबाणप्रपीडिताः ॥ ८.६६.३ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଧେୟଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଦେଖି କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଭୀମସେନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।

8.66.4

रथानीकं विदार्यैव शरै राजन्ननेकधा ।
कर्ण एकरथेनैव युधिष्ठिरमुपाद्रवत् ॥ ८.६६.४ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ବାଣରେ ରଥସେନାକୁ ନାନା ପ୍ରକାରେ ବିଦାରଣ କରି କର୍ଣ୍ଣ ଏକାକୀ ଏକ ରଥରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପ୍ରତି ଧାଇଁଲେ।

8.66.5

सेनानिवेशं गच्छन्तं मार्गणैर्भृशपीडितम् ।
यमयोर्मध्यगं वीरं शनैर्यान्तं विचेतसम् ॥ ८.६६.५ ॥

ସେନା ଛାଉଣି ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା, ବାଣରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ, ଯମଜଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧୀରେ ଗମନ କରୁଥିବା, ବିଚେତନ ବୀରଙ୍କୁ।

8.66.6

स समासाद्य राजानं दुर्योधनहितेप्सया ।
सूतपुत्रस्त्रिभिस्तीक्ष्णैर्विव्याध परमेषुभिः ॥ ८.६६.६ ॥

ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ହିତ କାମନାରେ ସେହି ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସୂତପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ ତିନି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପରମ ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

8.66.7

तथैव राजा राधेयं प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ।
शरैस्त्रिभिश्च यन्तारं चतुर्भिश्चतुरो हयान् ॥ ८.६६.७ ॥

ସେହିପରି ରାଜା ରାଧାପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ)ଙ୍କୁ ବକ୍ଷର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପ୍ରତିଆଘାତ କଲେ; ତିନି ବାଣରେ ସାରଥିକୁ ଏବଂ ଚାରି ବାଣରେ ଚାରି ଘୋଡ଼ାକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

8.66.8

चक्ररक्षौ नृपसुतौ माद्रीपुत्रौ परन्तपौ ।
तावप्यधावतां कर्णं राजानं मा वधीदिति ॥ ८.६६.८ ॥

ଚକ୍ରରକ୍ଷକ, ରାଜପୁତ୍ର, ଶତ୍ରୁତାପନ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ମଧ୍ୟ କର୍ଣ୍ଣ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ, 'ରାଜାଙ୍କୁ ବଧ କରନାହିଁ' ବୋଲି କହି।

8.66.9

तौ पृथक्शरवर्षाभ्यां राधेयं समवर्षताम् ।
नकुलः सहदेवश्च परमं यत्नमास्थितौ ॥ ८.६६.९ ॥

ସେମାନେ ଦୁହେଁ ପୃଥକ୍ ଭାବରେ ବାଣବର୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ରାଧାପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ) ଉପରେ ବର୍ଷିଲେ; ନକୁଳ ଓ ସହଦେବ ପରମ ଯତ୍ନରେ।

8.66.10

तथैव तौ प्रत्यविध्यत्सूतपुत्रः प्रतापवान् ।
भल्लाभ्यां शितधाराभ्यां महात्मानावरिन्दमौ ॥ ८.६६.१० ॥

ସେହିପରି ପ୍ରତାପୀ ସୂତପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ) ସେହି ଦୁଇ ମହାତ୍ମା, ଶତ୍ରୁଦମନଙ୍କୁ ପ୍ରତିଆଘାତ କଲେ; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାର ଦୁଇ ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ।

8.66.11

दन्तवर्णांस्तु राधेयो निजघान मनोजवान् ।
युधिष्ठिरस्य सङ्ग्रामे कालवालान्हयोत्तमान् ॥ ८.६६.११ ॥

ରାଧାପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ) ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଦନ୍ତବର୍ଣ୍ଣ, ମନୋବେଗୀ, କାଳବାଳ ନାମକ ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

8.66.12

ततोऽपरेण भल्लेन शिरस्त्राणमपातयत् ।
कौन्तेयस्य महेष्वासः प्रहसन्निव सूतजः ॥ ८.६६.१२ ॥

ତା'ପରେ ଅନ୍ୟ ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ମହାଧନୁର୍ଧର ସୂତପୁତ୍ର ହସିହସି କୌନ୍ତେୟଙ୍କ (ଅର୍ଜୁନଙ୍କ) ଶିରସ୍ତ୍ରାଣ ପାଡ଼ି ଦେଲେ।

8.66.13

तथैव नकुलस्यापि हयान्हत्वा महारथः ।
ततोऽपरेण भल्लेन भृशं तीक्ष्णेन भारत।
धनुश्चिच्छेद वीरस्य माद्रीपुत्रस्य धीमतः ॥ ८.६६.१३ ॥

ସେହିପରି ମହାରଥୀ କର୍ଣ୍ଣ ନକୁଳଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ମାରି, ହେ ଭାରତ, ଅନ୍ୟ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ୍ଲରେ ସେହି ବୀର, ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ରଙ୍କ ଧନୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବେଗରେ କାଟିଦେଲେ।

8.66.14

तौ हताश्वौ हतरथौ पाण्डवौ भृशविक्षतौ ।
भ्रातरावारुरुहतुः सहदेवरथं तदा ॥ ८.६६.१४ ॥

ଘୋଡ଼ା ନିହତ ଓ ରଥ ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ସେହି ଦୁଇ ପାଣ୍ଡବ ଭାଇ ସେତେବେଳେ ସହଦେବଙ୍କ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ।

8.66.15

तौ दृष्ट्वा मातुलस्तत्र विरथौ परवीरहा ।
अभ्यभाषत राधेयं मद्रराजोऽनुकम्पया ॥ ८.६६.१५ ॥

ସେ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ରଥହୀନ ଦେଖି, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କ ସଂହାରକ ମାତୁଳ ମଦ୍ରରାଜ କରୁଣାବଶତଃ ରାଧେୟ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲେ।

8.66.16

मार्गितव्यस्त्वया कर्ण कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
अतस्त्वं धर्मराजेन किमर्थमिह युध्यसे ॥ ८.६६.१६ ॥

ହେ କର୍ଣ୍ଣ, କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ହିଁ ତୁମେ ଖୋଜିବା ଉଚିତ। ତେବେ ଏଠାରେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ସହିତ କାହିଁକି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛ?

8.66.17

क्षीणशस्त्रास्त्राकवचः क्षीणबाणो विबाणधिः ।
श्रान्तसारथिवाहश्च च्छन्नोऽस्त्रैररिभिस्तथा।
पार्थमासाद्य राधेय उपहास्यो भविष्यसि ॥ ८.६६.१७ ॥

ଶସ୍ତ୍ର, ଅସ୍ତ୍ର ଓ କବଚ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ, ବାଣ ସରି, ଧନୁର ଦୋରି ଛିଣ୍ଡି, ସାରଥି ଓ ଘୋଡ଼ା ଶ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଘେରା ହୋଇ, ହେ ରାଧେୟ, ତୁମେ ପାର୍ଥଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଉପହାସର ପାତ୍ର ହେବ।

8.66.18

तथापि कर्णः संरब्धो युधिष्ठिरमपीडयत् ।
शरैस्तीक्ष्णैर्महावीर्यैर्माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ८.६६.१८ ॥

ତଥାପି କ୍ରୋଧିତ କର୍ଣ୍ଣ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ; ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ମହାବଳ ବାଣରେ ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ର, ସେହି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସେ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।

8.66.19

ततः शल्यः प्रहस्येदं कर्णं पुनरुवाच ह ।
रथस्थमतिसंरब्धं युधिष्ठिरवधे स्थितम् ॥ ८.६६.१९ ॥

ତା'ପରେ ଶଲ୍ୟ ହସି ହସି କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ପୁଣି ଏହା କହିଲେ। ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ଏବଂ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଦୃଢ଼ ଥିବା କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ।

8.66.20

यदर्थं धार्तराष्ट्रेण सततं मानितो भवान् ।
तं पार्थ जहि राधेय किं ते हत्वा युधिष्ठिरम्।
हते यस्मिन्ध्रुवं पार्थः सर्वाञ्जेष्यति नो रथान् ॥ ८.६६.२० ॥

ଯାହା ପାଇଁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ର ଆପଣଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ସମ୍ମାନ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେହି ପାର୍ଥଙ୍କୁ ହିଁ ବଧ କର, ରାଧେୟ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ବଧ କରି ତୁମକୁ କ'ଣ ମିଳିବ? ସେ ନିହତ ହେଲେ ପାର୍ଥ ନିଶ୍ଚୟ ଆମର ସମସ୍ତ ରଥୀଙ୍କୁ ଜିତିବେ।

8.66.21

तस्मिन्हि धार्तराष्ट्रस्य निहते तु ध्रुवो जयः ।
ध्वजोऽसौ दृश्यते तस्य रोचमानोंऽशुमानिव।
सारो ह्येष महाबाहो किं ते हत्वा युधिष्ठिरम् ॥ ८.६६.२१ ॥

ତାହାର ନିହତ ହେଲେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପୁତ୍ରଙ୍କ ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ। ଦେଖ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତାହାର ଧ୍ୱଜ ଦିସୁଛି। ଏହି ହିଁ ସାର, ହେ ମହାବାହୁ। ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ବଧ କରି ତୁମକୁ କ'ଣ ମିଳିବ?

8.66.22

शङ्खयोर्ध्मातयोः शब्दः सुमहानेष कृष्णयोः ।
श्रूयते चापघोषश्च प्रावृषीवाम्बुदस्य ह ॥ ८.६६.२२ ॥

ଦୁଇ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶଙ୍ଖର ଅତି ବଡ଼ ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଯାଉଛି। ବର୍ଷା ଋତୁର ମେଘ ଗର୍ଜନ ପରି ଧନୁର ଟଙ୍କାରଧ୍ୱନିଓ ଶୁଣାଯାଉଛି।

8.66.23

असौ निघ्नन्रथोदारानर्जुनः शरवृष्टिभिः ।
सर्वां ग्रसति नः सेनां कर्ण पश्यैनमाहवे ॥ ८.६६.२३ ॥

ସେହି ଅର୍ଜୁନ ଶରବର୍ଷଣରେ ଆମର ଉଦାର ରଥୀମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଆମ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ଗ୍ରାସ କରୁଛନ୍ତି। କର୍ଣ୍ଣ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖ।

8.66.24

पृष्ठरक्षौ च शूरस्य युधामन्यूत्तमौजसौ ॥ ८.६६.२४ ॥

ସେହି ଶୂରଙ୍କ ପଛ ରକ୍ଷକ ହେଲେ ଯୁଧାମନ୍ୟୁ ଓ ଉତ୍ତମୌଜା।

8.66.25

उत्तरं चास्य वै शूरश्चक्रं रक्षति सांत्यकिः ।
धृष्टद्युम्नस्तथा चास्य चक्रं रक्षति दक्षिणम् ॥ ८.६६.२५ ॥

ତାଙ୍କର ଉତ୍ତର ଚକ୍ରକୁ ବୀର ସାତ୍ୟକି ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି; ସେହିପରି ଦକ୍ଷିଣ ଚକ୍ରକୁ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।

8.66.26

भीमसेनश्च वै राज्ञा धार्तराष्ट्रेण युध्यते ।
यथा न हन्यात्तं भीमः सर्वेषां नोऽद्य पश्यताम्।
कुरु राधेय वै राजा यथा मुच्येत तत्तथा ॥ ८.६६.२६ ॥

ଭୀମସେନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର ରାଜା (ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ) ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛନ୍ତି। ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦେଖାଦେଖି ଆଜି ଭୀମ ତାଙ୍କୁ ନ ମାରନ୍ତୁ, ହେ ରାଧେୟ, ଯେପରି ରାଜା ମୁକ୍ତ ହେବେ ତାହା କର।

8.66.27

… भीमसेनेन ग्रस्तमाहवशोभिना ।
यदि नामाद्य मुच्येत विस्मयः सुमहान्भवेत् ॥ ८.६६.२७ ॥

…ଯୁଦ୍ଧରେ ଶୋଭାପାଉଥିବା ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧୃତ। ଯଦି ସେ ଆଜି ପ୍ରକୃତରେ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ତେବେ ତାହା ମହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେବ।

8.66.28

परित्राह्येनमभ्येत्य संशयं परमं गतम् ।
किं नु माद्रीसुतौ हत्वा राजानं वा युधिष्ठिरम् ॥ ८.६६.२८ ॥

ମହା ସଙ୍କଟରେ ପଡ଼ିଥିବା ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କିମ୍ବା ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କାହିଁକି ବଧ କରୁନାହଁ?

8.66.29

इति शल्यवचः श्रुत्वा राधेयः पृथिवीपते ।
दृष्ट्वा दुर्योधनं चैव भीमग्रस्तं महाहवे ॥ ८.६६.२९ ॥

ହେ ପୃଥିବୀପତି, ଶଲ୍ୟଙ୍କର ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଏବଂ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧୃତ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାଧେୟ (କର୍ଣ୍ଣ)...

8.66.30

राजगृध्नुर्भृशं चैव शल्यवाक्यप्रचोदितः ।
अजातशत्रुमुत्सृज्य माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥ ८.६६.३० ॥

ରାଜ୍ୟଲୋଭରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ଶଲ୍ୟଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ, ସେ ଅଜାତଶତ୍ରୁ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର) ଏବଂ ମାଦ୍ରୀର ଦୁଇ ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲା।

8.66.31

तव पुत्रं परित्रातुमभ्यधावत वीर्यवान् ।
मद्रराजप्रणुदितैरश्वैराकाशगैरिव ॥ ८.६६.३१ ॥

ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ୍ ସେ ତୁମ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଧାଇଁଲା, ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାଳିତ, ଆକାଶଗାମୀ ଅଶ୍ୱ ପରି।

8.66.32

गते कर्णे तु कौन्तेयः पाण्डुपुत्रो युधिष्ठिरः ।
अपायाज्जवनैरश्वैः सहदेवस्य मारिष ॥ ८.६६.३२ ॥

କର୍ଣ୍ଣ ଚାଲିଗଲେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ହେ ମାରିଷ, ସହଦେବଙ୍କ ଦ୍ରୁତ ଅଶ୍ୱରେ ସେଠାରୁ ଅପସରି ଗଲେ।

8.66.33

ताभ्यां स सहितस्तूर्णं व्रीडन्निव नरेश्वरः ।
प्राप्य सेनानिवेशं स्वं मार्गणैर्भृशविक्षतः ॥ ८.६६.३३ ॥

ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ସହିତ, ଲଜ୍ଜିତ ଭଳି, ସେ ନରେଶ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ସେନା-ଶିବିରରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ବାଣରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆହତ ହୋଇ।

8.66.34

अवतीर्य रथात्तूर्णमाविशच्छयनं शुभम् ।
अपेतशल्यो राजा तु हृच्छल्येनाभिपीडितः ॥ ८.६६.३४ ॥

ରଥରୁ ଶୀଘ୍ର ଓହ୍ଲାଇ ସେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଶଯ୍ୟାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବାଣ ଅପସରିଗଲେ ମଧ୍ୟ, ରାଜା ହୃଦୟର ଶଲ୍ୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ।

8.66.35

सोऽब्रवीद्धातरौ राजा माद्रीपुत्रौ महारथौ ।
गच्छन्त त्वरितौ वीरौ यत्र भीमो व्यवस्थितः ॥ ८.६६.३५ ॥

ସେ ରାଜା ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ମହାରଥୀ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ବୀରଗଣ, ଶୀଘ୍ର ସେଠାକୁ ଯାଅ, ଯେଉଁଠି ଭୀମ ସ୍ଥିର ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।'

8.66.36

ततस्ते पाण्डवाः सर्वे समाभाष्य परस्परम् ।
अनीकं भीमसेनस्य पाण्डवावभ्यगच्छताम्।
जीमूत इव नर्दंस्तु युध्यते स वृकोदरः ॥ ८.६६.३६ ॥

ତା'ପରେ ସେହି ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ପରସ୍ପର ସହିତ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି ଭୀମସେନଙ୍କ ସେନା ଆଡ଼କୁ ଦୁଇ ପାଣ୍ଡବ ଗଲେ। ମେଘ ପରି ଗର୍ଜନ କରି ବୃକୋଦର ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ।

8.66.37

ततोऽन्यं रथमास्थाय नकुलो रथपुङ्गवः ।
सहदेवश्च तेजस्वी भ्रातरौ शत्रुकर्शनौ ॥ ८.६६.३७ ॥

ତା'ପରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ରଥରେ ଆରୂଢ ହୋଇ ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠ ନକୁଳ ଓ ତେଜସ୍ବୀ ସହଦେବ — ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ ସେଇ ଦୁଇ ଭାଇ (ଅଗ୍ରସର ହେଲେ)।

8.66.38

तुरगैरग्र्यरंहोभिर्यत्र भीमस्तरस्विनौ ।
अनीकैः सहितौ तत्र भ्रातरौ समवस्थितौ ॥ ८.६६.३८ ॥

ଅତି ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଅଶ୍ୱ ସହିତ, ଯେଉଁଠି ଭୀମ ଥିଲେ ସେଠାରେ ସେହି ଦୁଇ ବେଗବାନ ଭାଇ ସେନା ସହିତ ଠିଆ ହେଲେ।