મહાભારત · અધ્યાય 8.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.78.1
समागमे पाण्डवसृञ्जयानां ।
महाभये मामकानामगाधे।
धनञ्जये तात रणाय याते ।
कर्णेन तद्युद्वमथोऽत्र कीदृक् ॥ ८.७८.१ ॥
પાંડવો અને સૃંજયોના સમાગમમાં, મારા લોકો માટે મહાભયની તે અગાધ ક્ષણે, ધનંજય યુદ્ધે ગયો ત્યારે કર્ણ સાથેનું તે યુદ્ધ કેવું થયું?
8.78.2
तेषामनीकानि महाध्वजानि ।
रणे समृद्धानि सुसङ्गतानि।
भेरीनिरादोन्मुखराण्यंगर्ज… ।
न्मेघा इव प्रावृषि मारुतास्ताः ॥ ८.७८.२ ॥
તેમની સેનાઓ, મોટા ધ્વજોથી યુક્ત, યુદ્ધમાં સમૃદ્ધ અને સુવ્યવસ્થિત હતી; ભેરીના નાદથી ગાજતી, શરીરોના ગર્જન સાથે… વર્ષાઋતુમાં પવને ઉઠાવેલાં મેઘો જેવી.
8.78.3
महागजाभ्राकुलमस्त्रतोयं ।
वादित्रनेमीतलशब्दवच्च।
हिरण्यचित्रायुधविद्युतं च ।
शरासिनाराचमहास्त्रधारम् ॥ ८.७८.३ ॥
મોટા હાથીરૂપી મેઘોથી ભરેલું, શસ્ત્રો જ જળ જેવા, વાદ્યોની ધારના અવાજ જેવું, સુવર્ણચિત્રિત આયુધોની વીજળી સાથે, બાણ, તલવાર અને નારાચની મહાવર્ષા સાથેનું.
8.78.4
तद्भीमवेगं रुधिरौघवाहि ।
खङ्गाकुलं क्षत्रियजीवघाति।
अनार्तवं क्रूरमनिष्टवर्षं ।
बभूव संरम्भकरं प्रजानाम् ॥ ८.७८.४ ॥
તે ભયંકર વેગવાળું, લોહીના પ્રવાહ વહાવતું, તલવારોથી ભરેલું, ક્ષત્રિયોના પ્રાણ હરનારું, અકાળે, ક્રૂર અને અનિષ્ટ વર્ષા જેવું બન્યું અને પ્રજામાં રોષ ઉત્પન્ન કરનારું થયું.
8.78.5
एकं रथं सम्परिवार्य मृत्युं ।
नयन्त्यनेके च रथाः समेताः।
एकस्तथैकं रथिनं रथाग्र्यां… ।
स्तथा रथश्चापि रथाननेकान् ॥ ८.७८.५ ॥
અનેક રથો એકત્ર થઈને એક રથને સંપૂર્ણ રીતે ઘેરીને મૃત્યુ તરફ લઈ જાય છે; એ જ રીતે એક રથીને, શ્રેષ્ઠ રથ પર… (પાઠ તૂટેલો છે), તેવી જ રીતે એક રથ અનેક રથોને (મૃત્યુ તરફ લઈ જાય છે).
8.78.6
रथं ससूतं सहयं च कञ्चि… ।
त्कश्चिद्रती मृत्युवशं निनाय।
निनाय चाप्येकगजेन कश्चि… ।
द्रथान्बहून्मृत्युवशे तथाश्वान् ॥ ८.७८.६ ॥
રથ, સારથિ અને ઘોડાઓ સહિત કોઈકને… એક રથીએ મૃત્યુના વશમાં મોકલ્યો. કોઈકે એક જ હાથી સાથે તેને પણ મૃત્યુના વશમાં મોકલ્યો. ઘણા રથો અને ઘોડાઓને પણ તેણે મૃત્યુના વશમાં કર્યા.
8.78.7
रथान्ससूतान्सहयान्गजांश्च ।
सर्वानरीन्मृत्युवशं शरौघैः।
निन्ये हयांश्चैव तथा ससादी… ।
न्पदातिसङ्घांश्च तथैव पार्थः ॥ ८.७८.७ ॥
રથો, સારથિઓ, ઘોડાઓ, હાથીઓ અને બધા શત્રુઓને પાર્થે બાણોની ઝડીઓથી મૃત્યુના વશમાં મોકલ્યા. ઘોડેસવારો… અને પાયદળનાં ટોળાંને પણ પાર્થે એ જ રીતે મૃત્યુના વશમાં કર્યાં.
8.78.8
कृपः शिखण्डी च रणे समेतौ ।
दुर्योधनं सात्यकिरध्यगच्छत्।
श्रुतश्रवा द्रोणपुत्रेण सार्धं ।
युधामन्युश्चित्रसेनेन सार्धम् ॥ ८.७८.८ ॥
કૃપ અને શિખંડી રણમાં સામસામે મળ્યા. સાત્યકિ દુર્યોધનનો સામનો કરવા ગયો. શ્રુતશ્રવા દ્રોણપુત્ર સાથે, યુધામન્યુ ચિત્રસેન સાથે ભીડાયા.
8.78.9
कर्णस्य पुत्रं तु रथी सुषेणं ।
समागतं सृञ्जयश्चोत्तमौजाः।
गान्धारराजं सहदेवोऽक्षधूर्तं ।
महर्षभं सिंह इवाभ्यधावत् ॥ ८.७८.९ ॥
કર્ણનો પુત્ર સુષેણ રથી તરીકે સામે આવ્યો. સૃંજય અને ઉત્તમૌજા પણ આવ્યા. સહદેવ ગાંધારરાજ, તે દ્યૂતકુશળ મહાવૃષભ પર સિંહની જેમ ધસી ગયો.
8.78.10
शतानीको नाकुलिः कर्णपुत्रं ।
युवा युवानं वृषसेनं शरौघैः।
समार्पयत्कर्णपुत्रश्च शूरः ।
पाञ्चालेयं शरवर्षैरनेकैः ॥ ८.७८.१० ॥
નકુલપુત્ર શતાનીકે યુવાન કર્ણપુત્ર વૃષસેનને બાણોની ઝડીઓથી મોકલ્યો. શૂર કર્ણપુત્રે પાંચાલકુમારને અનેક બાણવર્ષાથી ઘેર્યો.
8.78.11
रथर्षभः कृतवर्माणभार्च्छ… ।
न्माद्रीपुत्रो नकुलश्चित्रयोधी।
पाञ्चालानामधिपो याज्ञसेनिः ।
सेनापतिः कर्णमार्च्छत्ससैन्यम् ॥ ८.७८.११ ॥
રથશ્રેષ્ઠ કૃતવર્મા ને…। માદ્રીપુત્ર નકુલ, વિચિત્રયોધી, પાંચાલોના અધિપતિ યાજ્ઞસેનિ, સેનાપતિ, સૈન્ય સહિત કર્ણ પર આક્રમણ કર્યું.
8.78.12
दुःशासनो भारत भारतं तु ।
व्यात्ताननं क्रूरमिवान्तकाभम्।
भीमं रणे शस्त्रभृतां वरिष्ठं ।
भीमं समार्च्छत्तमसह्यवेगम् ॥ ८.७८.१२ ॥
હે ભારત, દુઃશાસને ભારતને…। ફાટેલા મુખવાળા, ક્રૂર, યમ સમાન, યુદ્ધમાં શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ ભયંકરને અસહ્ય વેગથી આક્રમણ કર્યું.
8.78.13
कर्णात्मजं तत्र जघान वीर… ।
स्तथाच्छिनच्चोत्तमौजाः प्रसह्य।
तस्योत्तमाङ्गं निपपात भूमौ ।
निनादयद्गां निनदेन खं च ॥ ८.७८.१३ ॥
કર્ણના પુત્રને ત્યાં વીરે…। તેમ જ ઉત્તમૌજાએ બળપૂર્વક કાપી નાખ્યો. તેનું મસ્તક ભૂમિ પર પડ્યું, ગર્જનાથી પૃથ્વી અને આકાશ ગુંજી ઊઠ્યા.
8.78.14
सुषेणशीर्षं पतितं पृथिव्यां ।
विलोक्य कर्णोऽथ तदार्तरूपः।
क्रोधाद्धयांस्तस्य रथं ध्वजं च ।
बाणैः सुधारैर्निशितैरकृन्तत् ॥ ८.७८.१४ ॥
સુષેણનું મસ્તક ભૂમિ પર પડેલું જોઈ, કર્ણે શોકાતુર મુખે ક્રોધથી તેના ઘોડા, રથ અને ધ્વજને તીક્ષ્ણ બાણોથી કાપી નાખ્યા.
8.78.15
स तूत्तमौजा निशितैः पृषत्कै… ।
र्विव्याध खङ्गेन च भास्वरेण।
पार्ष्णिग्रहांश्चैव कृपस्य हत्वा ।
शिखण्डिवाहं स ततोऽध्यरोहत् ॥ ८.७८.१५ ॥
તે ઉત્તમૌજાએ તીક્ષ્ણ બાણોથી…। ચમકતી તલવારથી ઘાયલ કર્યો; કૃપના પાર્ષ્ણિગ્રહોને મારીને પછી શિખંડીના વાહન પર ચઢ્યો.
8.78.16
कृपं तु दृष्ट्वा विरथं रथस्थो ।
नैच्छच्छरैस्ताडयितुं शिखण्डी।
तं द्रौणिरावार्य रथं कृपस्य ।
समुज्जहे पङ्कगतां यथा गाम् ॥ ८.७८.१६ ॥
કૃપને રથ વિના જોઈને, રથ પર ઊભેલા શિખંડીએ તેમને બાણોથી મારવાની ઇચ્છા ન કરી. ત્યારે દ્રોણપુત્રે કૃપના રથને ઢાંકીને, કીચડમાં ફસાયેલી ગાયને ઉપાડે તેમ તેમને ઉપાડી લીધા.
8.78.17
हिरण्यवर्मा निशितैः पृषत्कै… ।
स्तवात्मजानामनिलात्मजो वै।
अतापयत्सैन्यमतीव भीमः ।
काले शुचौ मध्यगतो यथाऽर्कः ॥ ८.७८.१७ ॥
સોનાનું બખ્તર પહેરેલો વાયુપુત્ર ભીમ તીક્ષ્ણ બાણોથી… તમારા પુત્રોના સૈન્યને અત્યંત તપાવતો હતો; ગરમ ઉનાળામાં મધ્યાકાશે રહેલો સૂર્ય તપાવે તેમ.