ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.78.1
समागमे पाण्डवसृञ्जयानां ।
महाभये मामकानामगाधे।
धनञ्जये तात रणाय याते ।
कर्णेन तद्युद्वमथोऽत्र कीदृक् ॥ ८.७८.१ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਦੇ ਮੇਲ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮਹਾਭੈ ਦੇ ਉਸ ਅਥਾਹ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਧਨੰਜਯ ਯੁੱਧ ਲਈ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕਰਣ ਨਾਲ ਉਹ ਯੁੱਧ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੋਇਆ?
8.78.2
तेषामनीकानि महाध्वजानि ।
रणे समृद्धानि सुसङ्गतानि।
भेरीनिरादोन्मुखराण्यंगर्ज… ।
न्मेघा इव प्रावृषि मारुतास्ताः ॥ ८.७८.२ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ, ਵੱਡੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ; ਭੇਰੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀਆਂ, ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਗਰਜਣਾ ਨਾਲ… ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਠੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ।
8.78.3
महागजाभ्राकुलमस्त्रतोयं ।
वादित्रनेमीतलशब्दवच्च।
हिरण्यचित्रायुधविद्युतं च ।
शरासिनाराचमहास्त्रधारम् ॥ ८.७८.३ ॥
ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਰੂਪੀ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਸ਼ਸਤਰ ਹੀ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ, ਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਰਗਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੰਗੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਤੀਰਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਾਰਾਚਾਂ ਦੀ ਮਹਾਵਰਖਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ।
8.78.4
तद्भीमवेगं रुधिरौघवाहि ।
खङ्गाकुलं क्षत्रियजीवघाति।
अनार्तवं क्रूरमनिष्टवर्षं ।
बभूव संरम्भकरं प्रजानाम् ॥ ८.७८.४ ॥
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਵੇਗ ਵਾਲਾ, ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਹਾਉਂਦਾ, ਖੜਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਖੱਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਬੇ-ਮੌਸਮ, ਕਰੂਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਰਜਾ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।
8.78.5
एकं रथं सम्परिवार्य मृत्युं ।
नयन्त्यनेके च रथाः समेताः।
एकस्तथैकं रथिनं रथाग्र्यां… ।
स्तथा रथश्चापि रथाननेकान् ॥ ८.७८.५ ॥
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਥ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਰਥ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰ ਕੇ ਮੌਤ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਰਥੀ ਨੂੰ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਥ ਉੱਤੇ… (ਪਾਠ ਟੁੱਟਿਆ ਹੈ), ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਰਥ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਥਾਂ ਨੂੰ (ਮੌਤ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)।
8.78.6
रथं ससूतं सहयं च कञ्चि… ।
त्कश्चिद्रती मृत्युवशं निनाय।
निनाय चाप्येकगजेन कश्चि… ।
द्रथान्बहून्मृत्युवशे तथाश्वान् ॥ ८.७८.६ ॥
ਰੱਥ, ਸਾਰਥੀ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਕਿਸੇ ਨੂੰ… ਇੱਕ ਰਥੀ ਨੇ ਮੌਤ ਦੇ ਵਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਮੌਤ ਦੇ ਵਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰੱਥਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸਨੇ ਮੌਤ ਦੇ ਵਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
8.78.7
रथान्ससूतान्सहयान्गजांश्च ।
सर्वानरीन्मृत्युवशं शरौघैः।
निन्ये हयांश्चैव तथा ससादी… ।
न्पदातिसङ्घांश्च तथैव पार्थः ॥ ८.७८.७ ॥
ਰੱਥਾਂ, ਸਾਰਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰਥ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਝੜੀਆਂ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦੇ ਵਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਘੋੜਸਵਾਰਾਂ… ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰਥ ਨੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੌਤ ਦੇ ਵਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
8.78.8
कृपः शिखण्डी च रणे समेतौ ।
दुर्योधनं सात्यकिरध्यगच्छत्।
श्रुतश्रवा द्रोणपुत्रेण सार्धं ।
युधामन्युश्चित्रसेनेन सार्धम् ॥ ८.७८.८ ॥
ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਏ। ਸਾਤਯਕੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਸ਼ਰੁਤਸ਼ਰਵਾ ਦ੍ਰੋਣਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਯੁਧਾਮਨਿਊ ਚਿਤ੍ਰਸੇਨ ਨਾਲ ਭਿੜੇ।
8.78.9
कर्णस्य पुत्रं तु रथी सुषेणं ।
समागतं सृञ्जयश्चोत्तमौजाः।
गान्धारराजं सहदेवोऽक्षधूर्तं ।
महर्षभं सिंह इवाभ्यधावत् ॥ ८.७८.९ ॥
ਕਰਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੁਸ਼ੇਣ ਰਥੀ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਸ੍ਰੰਜਯ ਅਤੇ ਉੱਤਮੌਜਾ ਵੀ ਆਏ। ਸਹਦੇਵ ਗੰਧਾਰ-ਰਾਜ, ਉਸ ਜੂਏਬਾਜ਼ ਮਹਾਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਉੱਤੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਝਪਟਿਆ।
8.78.10
शतानीको नाकुलिः कर्णपुत्रं ।
युवा युवानं वृषसेनं शरौघैः।
समार्पयत्कर्णपुत्रश्च शूरः ।
पाञ्चालेयं शरवर्षैरनेकैः ॥ ८.७८.१० ॥
ਨਕੁਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਤਾਨੀਕ ਨੇ ਜਵਾਨ ਕਰਨ-ਪੁੱਤਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਸੇਨ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਝੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ। ਸੂਰਮੇ ਕਰਨ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂ ਤੀਰ-ਵਰਖਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ।
8.78.11
रथर्षभः कृतवर्माणभार्च्छ… ।
न्माद्रीपुत्रो नकुलश्चित्रयोधी।
पाञ्चालानामधिपो याज्ञसेनिः ।
सेनापतिः कर्णमार्च्छत्ससैन्यम् ॥ ८.७८.११ ॥
ਰਥਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਾ ਨੂੰ…। ਮਾਦਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਕੁਲ, ਵਿਚਿੱਤਰ ਯੋਧਾ, ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨੀ, ਸੈਨਾਪਤੀ, ਸੈਨਾ ਸਹਿਤ ਕਰਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
8.78.12
दुःशासनो भारत भारतं तु ।
व्यात्ताननं क्रूरमिवान्तकाभम्।
भीमं रणे शस्त्रभृतां वरिष्ठं ।
भीमं समार्च्छत्तमसह्यवेगम् ॥ ८.७८.१२ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ…। ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਕਰੂਰ, ਯਮ ਵਰਗੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਿਆਨਕ ਨੂੰ, ਅਸਹਿ ਵੇਗ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
8.78.13
कर्णात्मजं तत्र जघान वीर… ।
स्तथाच्छिनच्चोत्तमौजाः प्रसह्य।
तस्योत्तमाङ्गं निपपात भूमौ ।
निनादयद्गां निनदेन खं च ॥ ८.७८.१३ ॥
ਕਰਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਉੱਥੇ ਵੀਰ…। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਮੌਜਾ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਗਰਜਨਾ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਗੂੰਜ ਉੱਠੇ।
8.78.14
सुषेणशीर्षं पतितं पृथिव्यां ।
विलोक्य कर्णोऽथ तदार्तरूपः।
क्रोधाद्धयांस्तस्य रथं ध्वजं च ।
बाणैः सुधारैर्निशितैरकृन्तत् ॥ ८.७८.१४ ॥
ਸੁਸ਼ੇਣ ਦਾ ਸਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਕਰਨ ਨੇ ਦੁਖੀ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੇ ਘੋੜੇ, ਰੱਥ ਅਤੇ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
8.78.15
स तूत्तमौजा निशितैः पृषत्कै… ।
र्विव्याध खङ्गेन च भास्वरेण।
पार्ष्णिग्रहांश्चैव कृपस्य हत्वा ।
शिखण्डिवाहं स ततोऽध्यरोहत् ॥ ८.७८.१५ ॥
ਉਸ ਉੱਤਮੌਜਾ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ…। ਚਮਕਦੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕੀਤਾ; ਕ੍ਰਿਪ ਦੇ ਪਾਰਸ਼ਣਿਗ੍ਰਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਫਿਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੇ ਵਾਹਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
8.78.16
कृपं तु दृष्ट्वा विरथं रथस्थो ।
नैच्छच्छरैस्ताडयितुं शिखण्डी।
तं द्रौणिरावार्य रथं कृपस्य ।
समुज्जहे पङ्कगतां यथा गाम् ॥ ८.७८.१६ ॥
ਕ੍ਰਿਪ ਨੂੰ ਰੱਥਹੀਣ ਵੇਖ ਕੇ, ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਨਾ ਨਾ ਚਾਹਿਆ। ਤਦ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕ੍ਰਿਪ ਦੇ ਰੱਥ ਨੂੰ ਢਕ ਕੇ, ਚਿੱਕੜ ਵਿੱਚ ਫਸੀ ਗਾਂ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
8.78.17
हिरण्यवर्मा निशितैः पृषत्कै… ।
स्तवात्मजानामनिलात्मजो वै।
अतापयत्सैन्यमतीव भीमः ।
काले शुचौ मध्यगतो यथाऽर्कः ॥ ८.७८.१७ ॥
ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਵਾਯੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭੀਮ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ… ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਤਪਦੇ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ।