Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.78

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

8.78.1

समागमे पाण्डवसृञ्जयानां ।
महाभये मामकानामगाधे।
धनञ्जये तात रणाय याते ।
कर्णेन तद्युद्वमथोऽत्र कीदृक् ॥ ८.७८.१ ॥

ପାଣ୍ଡବ ଓ ସୃଞ୍ଜୟଙ୍କ ସମାଗମରେ, ମୋ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମହାଭୟର ସେହି ଅଗାଧ ସମୟରେ, ଧନଞ୍ଜୟ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯିବାବେଳେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସହ ସେ ଯୁଦ୍ଧ କିପରି ହେଲା?

8.78.2

तेषामनीकानि महाध्वजानि ।
रणे समृद्धानि सुसङ्गतानि।
भेरीनिरादोन्मुखराण्यंगर्ज… ।
न्मेघा इव प्रावृषि मारुतास्ताः ॥ ८.७८.२ ॥

ସେମାନଙ୍କ ସେନା, ବଡ଼ ବଡ଼ ଧ୍ୱଜାରେ ଯୁକ୍ତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସମୃଦ୍ଧ ଓ ସୁସଜ୍ଜିତ ଥିଲା; ଭେରୀର ନିନାଦରେ ମୁଖରିତ, ଶରୀରର ଗର୍ଜନ ସହିତ… ବର୍ଷାଋତୁରେ ପବନ ଉଠାଇଥିବା ମେଘ ପରି।

8.78.3

महागजाभ्राकुलमस्त्रतोयं ।
वादित्रनेमीतलशब्दवच्च।
हिरण्यचित्रायुधविद्युतं च ।
शरासिनाराचमहास्त्रधारम् ॥ ८.७८.३ ॥

ବଡ଼ ହାତୀରୂପୀ ମେଘରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅସ୍ତ୍ର ହିଁ ଜଳ ଯେପରି, ବାଦ୍ୟର କିନାରର ଶବ୍ଦ ପରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣଚିତ୍ରିତ ଆୟୁଧର ବିଦ୍ୟୁତ ସହ ଯୁକ୍ତ, ବାଣ, ଖଡ୍ଗ ଓ ନାରାଚର ମହାବର୍ଷାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।

8.78.4

तद्भीमवेगं रुधिरौघवाहि ।
खङ्गाकुलं क्षत्रियजीवघाति।
अनार्तवं क्रूरमनिष्टवर्षं ।
बभूव संरम्भकरं प्रजानाम् ॥ ८.७८.४ ॥

ସେହି ଭୟଙ୍କର ବେଗଯୁକ୍ତ, ରକ୍ତର ପ୍ରବାହ ବହାଉଥିବା, ଖଡ୍ଗରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ପ୍ରାଣ ହରଣକାରୀ, ଅକାଳ, କ୍ରୂର ଓ ଅଶୁଭ ବର୍ଷା ପରି ହେଲା ଓ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କ୍ରୋଧ ଜାଗାଇଲା।

8.78.5

एकं रथं सम्परिवार्य मृत्युं ।
नयन्त्यनेके च रथाः समेताः।
एकस्तथैकं रथिनं रथाग्र्यां… ।
स्तथा रथश्चापि रथाननेकान् ॥ ८.७८.५ ॥

ଅନେକ ରଥ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଏକ ରଥକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘେରି ମୃତ୍ୟୁ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଆନ୍ତି; ସେହିପରି ଜଣେ ରଥୀକୁ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ… (ପାଠ ଭଗ୍ନ), ସେହିପରି ଗୋଟିଏ ରଥ ଅନେକ ରଥକୁ (ମୃତ୍ୟୁ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଏ)।

8.78.6

रथं ससूतं सहयं च कञ्चि… ।
त्कश्चिद्रती मृत्युवशं निनाय।
निनाय चाप्येकगजेन कश्चि… ।
द्रथान्बहून्मृत्युवशे तथाश्वान् ॥ ८.७८.६ ॥

ରଥ, ସାରଥି ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ କାହାଙ୍କୁ… ଜଣେ ରଥୀ ମୃତ୍ୟୁବଶକୁ ପଠାଇଲା। କେହି ଜଣେ ଗୋଟିଏ ହାତୀ ସହିତ ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁବଶ କଲା। ଅନେକ ରଥ ଓ ଘୋଡ଼ାକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ମୃତ୍ୟୁବଶ କଲା।

8.78.7

रथान्ससूतान्सहयान्गजांश्च ।
सर्वानरीन्मृत्युवशं शरौघैः।
निन्ये हयांश्चैव तथा ससादी… ।
न्पदातिसङ्घांश्च तथैव पार्थः ॥ ८.७८.७ ॥

ରଥ, ସାରଥି, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପାର୍ଥ ଶରବର୍ଷଣରେ ମୃତ୍ୟୁବଶ କଲେ। ଅଶ୍ୱାରୋହୀ… ଓ ପଦାତିକ ଦଳକୁ ମଧ୍ୟ ପାର୍ଥ ସେହିପରି ମୃତ୍ୟୁବଶ କଲେ।

8.78.8

कृपः शिखण्डी च रणे समेतौ ।
दुर्योधनं सात्यकिरध्यगच्छत्।
श्रुतश्रवा द्रोणपुत्रेण सार्धं ।
युधामन्युश्चित्रसेनेन सार्धम् ॥ ८.७८.८ ॥

କୃପ ଓ ଶିଖଣ୍ଡୀ ରଣରେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ। ସାତ୍ୟକି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କଲେ। ଶ୍ରୁତଶ୍ରବା ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ସହିତ ଏବଂ ଯୁଧାମନ୍ୟୁ ଚିତ୍ରସେନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

8.78.9

कर्णस्य पुत्रं तु रथी सुषेणं ।
समागतं सृञ्जयश्चोत्तमौजाः।
गान्धारराजं सहदेवोऽक्षधूर्तं ।
महर्षभं सिंह इवाभ्यधावत् ॥ ८.७८.९ ॥

କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁଷେଣ ରଥୀ ରୂପେ ଆଗକୁ ଆସିଲା। ସୃଞ୍ଜୟ ଓ ଉତ୍ତମୌଜା ମଧ୍ୟ ଆସିଲେ। ସହଦେବ ଗାନ୍ଧାରରାଜ, ସେହି ପାଶାଖେଳାଳି ମହାବୃଷଭ ଉପରେ ସିଂହ ପରି ଝାସ ଦେଲେ।

8.78.10

शतानीको नाकुलिः कर्णपुत्रं ।
युवा युवानं वृषसेनं शरौघैः।
समार्पयत्कर्णपुत्रश्च शूरः ।
पाञ्चालेयं शरवर्षैरनेकैः ॥ ८.७८.१० ॥

ନକୁଳ ପୁତ୍ର ଶତାନୀକ ଯୁବା କର୍ଣ୍ଣପୁତ୍ର ବୃଷସେନଙ୍କୁ ଶରବର୍ଷଣରେ ପଠାଇଲେ। ଶୂର କର୍ଣ୍ଣପୁତ୍ର ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜକୁମାରଙ୍କୁ ଅନେକ ଶରବର୍ଷଣରେ ଘେରିଲା।

8.78.11

रथर्षभः कृतवर्माणभार्च्छ… ।
न्माद्रीपुत्रो नकुलश्चित्रयोधी।
पाञ्चालानामधिपो याज्ञसेनिः ।
सेनापतिः कर्णमार्च्छत्ससैन्यम् ॥ ८.७८.११ ॥

ରଥଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ…। ମାଦ୍ରୀପୁତ୍ର ନକୁଳ, ବିଚିତ୍ରଯୋଦ୍ଧା, ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ଯାଜ୍ଞସେନି, ସେନାପତି, ସୈନ୍ୟ ସହିତ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।

8.78.12

दुःशासनो भारत भारतं तु ।
व्यात्ताननं क्रूरमिवान्तकाभम्।
भीमं रणे शस्त्रभृतां वरिष्ठं ।
भीमं समार्च्छत्तमसह्यवेगम् ॥ ८.७८.१२ ॥

ହେ ଭାରତ, ଦୁଃଶାସନ ଭାରତଙ୍କୁ…। ଖୋଲା ମୁଖ ଥିବା, କ୍ରୂର, ଯମତୁଲ୍ୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୟଙ୍କରଙ୍କୁ, ଅସହ୍ୟ ବେଗରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।

8.78.13

कर्णात्मजं तत्र जघान वीर… ।
स्तथाच्छिनच्चोत्तमौजाः प्रसह्य।
तस्योत्तमाङ्गं निपपात भूमौ ।
निनादयद्गां निनदेन खं च ॥ ८.७८.१३ ॥

କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ସେଠାରେ ବୀର…। ସେହିପରି ଉତ୍ତମୌଜା ବଳପୂର୍ବକ କାଟିଦେଲେ। ତାଙ୍କ ମସ୍ତକ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା, ଗର୍ଜନରେ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଲା।

8.78.14

सुषेणशीर्षं पतितं पृथिव्यां ।
विलोक्य कर्णोऽथ तदार्तरूपः।
क्रोधाद्धयांस्तस्य रथं ध्वजं च ।
बाणैः सुधारैर्निशितैरकृन्तत् ॥ ८.७८.१४ ॥

ସୁଷେଣଙ୍କ ମସ୍ତକ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି, କର୍ଣ୍ଣ ଶୋକାର୍ତ୍ତ ମୁଖରେ, କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ଧ୍ୱଜକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ।

8.78.15

स तूत्तमौजा निशितैः पृषत्कै… ।
र्विव्याध खङ्गेन च भास्वरेण।
पार्ष्णिग्रहांश्चैव कृपस्य हत्वा ।
शिखण्डिवाहं स ततोऽध्यरोहत् ॥ ८.७८.१५ ॥

ସେହି ଉତ୍ତମୌଜା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ…। ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଖଡ୍‌ଗରେ ଆଘାତ କଲେ; କୃପଙ୍କ ପାର୍ଷ୍ଣିଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ପରେ ଶିଖଣ୍ଡୀଙ୍କ ବାହନରେ ଚଢ଼ିଲେ।

8.78.16

कृपं तु दृष्ट्वा विरथं रथस्थो ।
नैच्छच्छरैस्ताडयितुं शिखण्डी।
तं द्रौणिरावार्य रथं कृपस्य ।
समुज्जहे पङ्कगतां यथा गाम् ॥ ८.७८.१६ ॥

କୃପଙ୍କୁ ରଥହୀନ ଦେଖି, ରଥରେ ଥିବା ଶିଖଣ୍ଡୀ ତାଙ୍କୁ ବାଣରେ ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ ନାହିଁ। ସେତେବେଳେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର କୃପଙ୍କ ରଥକୁ ଆବୃତ କରି, ପଙ୍କରେ ଫସିଥିବା ଗାଈକୁ ଉଠାଇବା ପରି ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ ନେଲେ।

8.78.17

हिरण्यवर्मा निशितैः पृषत्कै… ।
स्तवात्मजानामनिलात्मजो वै।
अतापयत्सैन्यमतीव भीमः ।
काले शुचौ मध्यगतो यथाऽर्कः ॥ ८.७८.१७ ॥

ସୁନା କବଚଧାରୀ ବାୟୁପୁତ୍ର ଭୀମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ… ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସୈନ୍ୟକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ତପାଉଥିଲେ; ଉଷ୍ଣ ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ମଧ୍ୟଗଗନରେ ଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ତପାଇବା ପରି।