Mahābhārata · Adhyāya 8.80
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.80.1
र्नयाम्येतान्धार्तराष्ट्रान्यमाय ॥ ८.८०.१ ॥
Llevo a estos hijos de Dhṛtarāṣṭra hacia Yama.
8.80.2
सञ्चोदितो भीमसेनेन चैवं ।
स सारथिः पुत्रबलं त्वदीयम्।
प्रायात्ततः सत्वरमुग्रवेगो ।
यतो भीमस्तद्बलं गन्तुमैच्छत् ॥ ८.८०.२ ॥
Así incitado por Bhīmasena, aquel auriga avanzó rápidamente, veloz y feroz, hacia el ejército de tus hijos, hacia donde Bhīma deseaba ir.
8.80.3
ततोऽपरे नागरथाश्वपत्तिभिः ।
प्रत्युद्ययुस्तं कुरवः समन्तात्।
भीमस्य वाहाग्र्यमुदारवेगं ।
समन्ततो बाणगणैर्निजघ्नुः ॥ ८.८०.३ ॥
Entonces otros kurus, con elefantes, carros, caballos e infantes, avanzaron contra él por todos lados y golpearon con nubes de flechas los excelentes y veloces caballos de Bhīma.
8.80.4
ततः शरानापततो महात्मा ।
चिच्छेद बाणैस्तपीनयपुङ्खैः।
ते वै निपेतुस्तपनीयपुङ्खा ।
द्विधा त्रिधा भीमशरैर्निकृत्ताः ॥ ८.८०.४ ॥
Entonces el de gran alma cortó con sus flechas de plumas doradas las flechas que venían hacia él; aquellas flechas de plumas doradas cayeron cortadas en dos o tres pedazos por las flechas de Bhīma.
8.80.5
ततो राजन्नागरथाश्वयूनां ।
भीमाहतानां वरराजमध्ये।
घोरो निनादः सुमहानभूत्तदा ।
वज्राहतानामिव पर्वतानाम् ॥ ८.८०.५ ॥
Entonces, oh rey, entre los mejores reyes heridos por Bhīma, surgió del tumulto de elefantes, carros y caballos un rugido terrible y muy grande, como el de montañas golpeadas por rayos.
8.80.6
ते वध्यमानाश्च नरेन्द्रमुख्या ।
निर्भिद्यन्तो भीमशरप्रवेकैः।
भीमं समन्तात्समरेऽभ्यरोहन् ।
वृक्षं शकुन्ता इव पुष्पहेतोः ॥ ८.८०.६ ॥
Aquellos reyes principales, siendo abatidos y atravesados por las afiladas flechas penetrantes de Bhīma, cayeron sobre Bhīma por todos lados en la batalla, como pájaros que se posan sobre un árbol por sus flores.
8.80.7
ततोऽभियाते तव सैन्ये स भीमः ।
प्रादुश्चक्रे वेगमनन्तवेगः।
यथाऽन्तकाले क्षपयन्दिधक्षु… ।
र्भूतान्तकृत्काल इवात्तदण्डः ॥ ८.८०.७ ॥
Cuando tu ejército fue atacado, Bhīma de velocidad infinita mostró su velocidad, como Kāla, el fin de los seres, que empuña el bastón en la hora de la muerte, deseoso de quemar…
8.80.8
तस्यातिवेगस्य रणेऽतिवेगं ।
नाशक्नुवन्धारयितुं त्वदीयाः।
व्यात्ताननस्यापततो यथैव ।
कालस्य काले हरतः प्रजा वै ॥ ८.८०.८ ॥
En la batalla, tus hombres no pudieron resistir la gran velocidad de aquel de velocidad extrema, como el Tiempo que se abalanza con la boca abierta, arrebatando a los seres cuando llega su hora.
8.80.9
ततो बलं भारत भारतानां ।
प्रदह्यमानं समरे महात्मना।
भीतं दिशोऽकीर्यत भीमनुन्नं ।
महानिलेनाभ्रगणा यथैव ॥ ८.८०.९ ॥
Entonces, oh Bhārata, el ejército de los Bhāratas, ardiendo en la batalla por el magnánimo Bhīma, aterrorizado, se dispersó en todas direcciones, como nubes empujadas por un gran viento.
8.80.10
ततो धीमान्सारथिमब्रवीद्बली ।
स भीमसेनः पुनरेव हृष्टः ॥ ८.८०.१० ॥
Entonces Bhīmasena, sabio y poderoso, lleno de nuevo de alegría, habló a su auriga.
8.80.11
सूताभिजानीहि परान्स्वकान्वा ।
रथान्ध्वजांश्चापततः समेतान्।
युध्यन्ह्यहं नाभिजानामि किञ्चि… ।
न्मा सैन्यं स्वं छादयिष्ये प्रमत्तः ॥ ८.८०.११ ॥
¡Auriga! Reconoce si son enemigos o los nuestros, y los carros y estandartes que se acercan y se reúnen. Yo, combatiendo, no reconozco nada… no sea que, descuidado, cubra a mi propio ejército.
8.80.12
अरीन्विशोकान्हि निरीक्ष्य सर्वतो ।
महांश्च मन्युः पुनरेति मां भृशम्।
राजातुरो नागमद्यत्किरीटी ।
बहूनि दुःखान्यभिचिन्तयामि ॥ ८.८०.१२ ॥
Al ver a los enemigos por todas partes, libres de pena, mi gran ira vuelve una y otra vez a abrumarme. Como el rey estaba afligido, el de la diadema no fue; yo medito en muchos pesares.
8.80.13
एतद्दुःखं धारये धर्मराजो ।
यन्मां हित्वा यातवाञ्शत्रुमध्ये।
नैनं जीवं नाभिजानाम्यजीवं ।
बीभत्सुं वा तन्ममाद्यातिदुःखम् ॥ ८.८०.१३ ॥
El rey de la justicia soporta este dolor: me dejó y se internó en medio de los enemigos. No sé si está vivo o muerto, ni sé nada de Bībhatsu; hoy esto me resulta sumamente doloroso.
8.80.14
सोऽहं द्विषत्सैन्यमुदग्रकल्पं ।
विनाशयिष्ये परमप्रतीतः।
एतन्निहत्याजिमध्ये समेतं ।
प्रीतो भविष्यामि सह त्वयाद्य ॥ ८.८०.१४ ॥
Así pues, yo, muy complacido, destruiré el ejército enemigo, que parece tan formidable. Tras matar a los reunidos en medio de la batalla, hoy me alegraré contigo.
8.80.15
ह्याचक्ष्व मे सारथे क्षिप्रमेव ॥ ८.८०.१५ ॥
Dime rápidamente, oh auriga.
8.80.16
सर्वं विदित्वैवमहं वदामि ।
तवार्थसिद्धिप्रदमद्य वीर।
कैकेयकाम्भोजसुराष्ट्रबाह्लिका ।
म्लेच्छाश्च सुह्माः परतङ्कणाश्च। ॥ ८.८०.१६ ॥
Sabiendo todo esto, hablo así, lo que hoy dará éxito a tu propósito, oh héroe: los Kaikeyas, Kāmbojas, Surāṣṭras y Bāhlikas, los bárbaros, los Suhmas y los Paratankaṇas.
8.80.17
मद्राश्च वङ्गा मगधाः कुणिन्दा ।
आनर्तकावर्तकाः पार्वतीयाः।
सर्वे गृहीतप्रवरायुधास्त्वां ।
संवेष्ट्य संवेष्ट्य ततो विवेदुः ॥ ८.८०.१७ ॥
Los madras, vangas, magadhas, kuṇindas, ānartakas, āvartakas y los pueblos de las montañas, todos empuñando excelentes armas, te rodearon una y otra vez y entonces atacaron.
8.80.18
रथे तवास्मिन्निशिताः सुपीता… ।
स्ततो भल्ला द्वादश वै सहस्राः।
षण्मार्गणानामयुतानि वीर ।
क्षुराश्च भल्लाश्च तथायुताख्याः ॥ ८.८०.१८ ॥
En este carro tuyo, afilados y bien templados…; luego doce mil flechas barbadas, oh héroe, diez mil flechas de seis astas, flechas-navaja y flechas barbadas, y asimismo diez mil llamadas ayuta.
8.80.19
नाराचानां द्वे सहस्रे च वीर ।
त्रीण्येप च प्रदराणां स्म पार्थ।
अस्त्यायुधं पाण्डवेयावशिष्टं ।
न यद्वहेच्छकटं षङ्गवीयम् ॥ ८.८०.१९ ॥
Dos mil flechas nārāca, oh héroe, y tres mil flechas pradara, oh Pārtha. Oh hijo de Pāṇḍu, las armas que quedan son tales que ni un carro tirado por seis bueyes podría transportarlas.
8.80.20
एतद्विद्वन्मुञ्च सहस्रशोऽपि ।
गदासिबाहुद्रविणं च तेऽस्ति।
प्रासाश्च मुद्रराः शक्तयस्तोमराश्च ।
माभैषीस्त्वं संक्षयादायुधानाम् ॥ ८.८०.२० ॥
Oh sabio, lanza estas por miles; tienes una riqueza de maza, espada y arco, y hay lanzas, mazas, jabalinas y tomaras. No temas el agotamiento de las armas.
8.80.21
तन्मे देवाः सकलं साधयन्तु ॥ ८.८०.२१ ॥
Que los dioses cumplan para mí todo aquello.
8.80.22
सूताद्य मद्बाहुयुतैः समस्ता… ।
न्समाहनद्भिः पार्थिवानाशुवेगैः।
च्छन्नं बाणैराहवं घोररूपं ।
नष्टादित्यं मृत्युलोकेन तुल्यम् ॥ ८.८०.२२ ॥
Auriga, hoy, unido a mis brazos, a todos… reyes, golpeándolos con flechas veloces, haré de este campo de batalla de terrible aspecto, cubierto de flechas, semejante al mundo de la muerte con el sol oculto.
8.80.23
अद्यैतद्यै विदितं पार्थिवानां ।
भविष्यति ह्याकुमारं च सूत।
निमग्नो वा समरे भीमसेन ।
एकः कुरून्वा समरे व्यजैषीत् ॥ ८.८०.२३ ॥
Hoy esto será conocido por los reyes, incluso por los niños, auriga: si Bhīmasena se hunde en la batalla o, solo, vence en la guerra a los Kurus.
8.80.24
सर्वे सङ्ख्ये कुरवो निष्पतन्तु ।
मां वा लोकाः कीर्तयन्त्वाकुमारम्।
सर्वानेकस्तानहं पातयिष्ये ।
ते वा सर्वे भीमसेनं तुदन्तु ॥ ८.८०.२४ ॥
En la batalla que todos los Kuru caigan sobre mí, o que los pueblos proclamen mi gloria hasta los niños; yo solo los derribaré a todos, o que todos ellos golpeen a Bhīmasena.
8.80.25
आशास्तारः कर्म चाप्युत्तमं ये ।
तन्मे देवाः सफलं साधयन्तु।
आयातीह केशवसारथी रथी ।
शक्रस्तूर्णं यज्ञ इवोपहूतः ॥ ८.८०.२५ ॥
Que los dioses hagan fructífera mi suprema acción, como la desean quienes la esperan. Aquí viene Keśava como auriga, y el guerrero del carro llega veloz como Indra invocado en un sacrificio.
8.80.26
ईक्षस्वैतां भारतीं दीर्यमाणा… ।
मेते कस्माद्विद्रवन्ते नरेन्द्राः।
व्यक्तं धीमान्सव्यसाची नराग्र्यः ।
सैन्यं ह्येतच्छादयत्याशु बाणैः ॥ ८.८०.२६ ॥
Mira, este ejército de Bhārata se desgarra… ¿por qué huyen de mí estos señores de hombres? Sin duda el sabio Savyasācin, el mejor de los hombres, Arjuna, cubre rápidamente este ejército con flechas.
8.80.27
पश्य ध्वजांश्च द्रवतो विशोक ।
नागान्हयान्पत्तिसङ्घांश्च सङ्ख्ये।
रथान्विकीर्णाञ्शरशक्तिताडिता… ।
न्पश्यस्वैतान्रथिनश्चैव सूत ॥ ८.८०.२७ ॥
Mira, Viśoka, las banderas que huyen, los elefantes, caballos y filas de infantes dispersos en la batalla; mira los carros golpeados por flechas y lanzas, y también a estos aurigas, oh auriga.
8.80.28
आपूर्यते कौरवी चाप्यभीक्ष्णं ।
सेना ह्यसौ सुभृशं हन्यमाना।
धनञ्जयस्याशनितुल्यवेगै… ।
र्ग्रस्ता शरैः काञ्चनबर्हजालैः ॥ ८.८०.२८ ॥
El ejército de los Kauravas se llena sin cesar; ese ejército, gravemente golpeado por la velocidad de Dhanañjaya, equiparable al rayo, queda atrapado en una red de flechas de plumas doradas… .
8.80.29
एते द्रवन्ति स्म रथाश्वनागाः ।
पदातिसङ्घानतिमर्दयन्तः।
सम्मुह्यमानाः कौरवाः सर्व एव ।
द्रवन्ति नागा इव दाहभीताः ॥ ८.८०.२९ ॥
Estos carros, caballos y elefantes huyen, pisoteando las filas de infantes; todos los Kauravas, confundidos, huyen como elefantes asustados por el fuego.
8.80.30
हाहाकृताश्चैव रणे विशोक ।
मुञ्चन्ति नादान्विपुलान्गजेन्द्राः ॥ ८.८०.३० ॥
Gritando '¡ay!' en la batalla, estos grandes elefantes, oh Viśoka, lanzan fuertes bramidos.
8.80.31
किं भीम नैनं त्वमिहाशृणोषि ।
विस्फारितं गाण्डिवस्यातिघोरम्।
क्रुद्धेन पार्थेन विकृष्यतोऽद्य ।
कच्चिन्नेमौ तव कर्णौ विनष्टौ ॥ ८.८०.३१ ॥
Bhīma, ¿no oyes aquí el terrible tañido del arco Gāṇḍīva, tensado hoy por el hijo de Pṛthā enfurecido? ¿Acaso no se han destruido tus dos oídos?
8.80.32
सर्वे कामाः पाण्डव ते समृद्धाः ।
कपिर्ह्यसौ दृश्यते हस्तिसैन्ये।
नीलाद्धनाद्विद्युतमुच्चरन्तीं ।
तथा पश्य विस्फुरन्तीं धनुर्ज्याम् ॥ ८.८०.३२ ॥
Hijo de Pāṇḍu, todos tus deseos se han cumplido. Aquel mono se ve en el ejército de elefantes. Mira, tal como relámpagos que brotan de una nube oscura, la cuerda del arco vibrando.
8.80.33
कपिर्ह्यसौ वीक्षते सर्वतो वै ।
ध्वजाग्रमारुह्य धनञ्जयस्य।
वित्रासयन्रि पुसङ्घान्विमर्दे ।
बिभेम्यस्मादात्मनैवाभिवीक्ष्य ॥ ८.८०.३३ ॥
Aquel mono mira en todas direcciones. Subido a la cima del estandarte de Dhanañjaya, aterroriza a las huestes enemigas en el apiñamiento de la batalla. Al verlo, yo mismo temo.
8.80.34
विभ्राजते चातिमात्रं किरीटं ।
विचित्रमेतच्च धनञ्जयस्य।
दिवाकराभो मणिरेष दिव्यो ।
विभ्राजते चैव किरीटसंस्थः ॥ ८.८०.३४ ॥
La diadema de Dhanañjaya brilla en exceso; qué maravilla es esto. Esta joya divina, brillante como el sol, colocada sobre la diadema, resplandece.
8.80.35
पार्श्वे भीमं पाण्डुराभ्रप्रकाशं ।
पश्यस्व सङ्खं देवदत्तं सुघोषम्।
अभीषुहस्तस्य जनार्दनस्य ।
विगाहमानस्य चमूं परेषाम् ॥ ८.८०.३५ ॥
A su lado, mira la concha llamada Devadatta, terrible, que brilla como una nube blanca, de buen sonido. Janārdana, con las riendas en la mano, se adentra en el ejército enemigo.
8.80.36
रविप्रभं वज्रनाभं क्षुरान्तं ।
पार्श्वे स्थितं पश्य जनार्दनस्य।
चक्रं यशोवर्धनं केशवस्य ।
सदार्चितं यदिभिः पश्य वीर ॥ ८.८०.३६ ॥
Oh héroe, mira el disco de Janārdana que está a su lado, brillante como el sol, con cubo como un rayo y filo de navaja. Este disco, que aumenta la gloria de Keśava, es siempre venerado.
8.80.37
महाद्विपानां सरलद्रुमोपमाः ।
करा निकृत्ताः प्रपतन्त्यमी क्षुरैः।
किरीटिना तेन पुनः ससादिनः ।
शरैर्निकृत्ताः कुलिशैरिवाद्रयः ॥ ८.८०.३७ ॥
Las trompas de los grandes elefantes, como árboles rectos, son cortadas y caen por estas flechas de filo de navaja. Otra vez, por el portador de diadema, junto con sus jinetes, son derribados por flechas, como montañas partidas por rayos.
8.80.38
तथैव कृष्णस्य च पाञ्चजन्यं ।
महार्हमेतं द्विजराजवर्णम्।
कौन्तेय पश्योरसि कौस्तुभं च ।
जाज्वल्यमानं विजयां स्रजं च ॥ ८.८०.३८ ॥
Asimismo, mira el muy valioso caracol Pāñcajanya de Kṛṣṇa, de color de luna. Oh hijo de Kuntī, mira también el Kaustubha que resplandece en su pecho y la guirnalda de la victoria.
8.80.39
ध्रवं रथाग्र्यः समुपैति पार्थो ।
विद्रावयन्सैन्यमिदं परेषाम्।
सिताभ्रवर्णैरसितप्रयुक्तै… ।
र्हयैर्महार्है रथिनां वरिष्ठः ॥ ८.८०.३९ ॥
Sin duda el primero de los guerreros en carro, Pārtha, se acerca, dispersando este ejército de enemigos, con sus caballos muy preciosos, blancos como nubes, uncidos con riendas oscuras, el mejor de los aurigas.
8.80.40
रथान्हयान्पत्तिगणांश्च सायकै… ।
र्विदारितान्पश्य पतन्त्यमी यथा।
तवानुजेनामरराजतेजसा ।
महावनानीव सुपर्णवायुना ॥ ८.८०.४० ॥
Mira, carros, caballos y grupos de infantes, desgarrados por flechas, caen, como grandes bosques derribados por el viento de Suparṇa, con el esplendor del rey de los dioses, por tu hermano menor.
8.80.41
चतुः शतान्पश्य रथानिमान्हतान् ।
सवाजिसूतान्समरे किरीटिना।
महेषुभिः सप्तशतानि दन्तिनां ।
पदातिसादींश्च रथाननेकशः ॥ ८.८०.४१ ॥
Mira, en la batalla, por el portador de diadema, estos cuatrocientos carros han sido abatidos con sus caballos y aurigas; con grandes flechas, setecientos elefantes, infantes y jinetes, y carros en gran número.
8.80.42
अयं समभ्येति तवान्तिकं बली ।
निघ्नन्कुरूंश्चित्र इव ग्रहोऽर्जुनः।
समृद्धकामोऽसि हतास्तवाहिता ।
बलं तवायुश्च चिराय वर्धताम् ॥ ८.८०.४२ ॥
Este poderoso Arjuna se acerca a ti, abatiendo a los Kurus como un astro prodigioso. Tus deseos se han cumplido, tus enemigos han sido abatidos. Que tu fuerza y tu vida crezcan por largo tiempo.
8.80.43
ददानि ते ग्रामवरांश्चतुर्दश ।
प्रियाख्याने सारथे सुप्रसन्नः।
दासीशतं चापि रथांश्च विंशतिं ।
यदर्जुनं वेदयसे विशोक ॥ ८.८०.४३ ॥
Auriga, estoy muy complacido contigo por traer esta buena noticia; te daré catorce excelentes aldeas, cien sirvientas y veinte carros, pues anuncias a Arjuna, oh Viśoka.