Mahābhārata · Adhyāya 8.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.82.1
ततो भग्नेषु सैन्येषु भीमसेनेन संयुगे ।
दुर्योधनोऽब्रवीत्किं नु सौबलो वाऽपि सञ्जय ॥ ८.८२.१ ॥
Entonces, cuando los ejércitos fueron quebrados en batalla por Bhīmasena, ¿qué dijo Duryodhana, o Saubala (Śakuni), oh Sañjaya?
8.82.2
कर्णो वा जयतां श्रेष्ठो योधा वा मामका युधि ।
कृपो वा कृतवर्मा वा द्रौणिर्दुःशासनोऽपि वा ॥ ८.८२.२ ॥
¿Es Karṇa, el mejor de los vencedores, o mis guerreros en batalla, o Kṛpa, o Kṛtavarman, o el hijo de Droṇa, o Duḥśāsana?
8.82.3
अत्यद्भुतमहं मन्ये पाण्डवेयस्य विक्रमम् ।
यदेकः समरे सर्वान्योधयामास मामकान् ॥ ८.८२.३ ॥
Considero asombrosa en extremo la hazaña del hijo de los Pāṇḍava, que él solo combatió en batalla contra todos mis hombres.
8.82.4
यथाप्रतिज्ञं योधानां राधेयः कृतवानपि ।
कुरूणामथ सर्वेषां कर्णः शत्रुनिषूदनः।
शर्म वर्म प्रतिष्ठा च जीविताशा च सञ्जय ॥ ८.८२.४ ॥
Tal como había prometido, Karṇa, hijo de Rādhā, actuó por los guerreros y también por todos los Kuru; Karṇa, destructor de enemigos, era nuestro refugio, armadura, sostén y esperanza de vida, oh Sañjaya.
8.82.5
तद्भग्रं स्वबलं दृष्ट्वा कौन्तेयेनामितौजसा ।
धनुर्दराणां प्रवरः कर्णः किमकरोद्युधि ॥ ८.८२.५ ॥
Al ver su propio ejército quebrado por el hijo de Kuntī, de poder inmenso, ¿qué hizo Karṇa, el primero de los arqueros, en la batalla?
8.82.6
पुत्रा वा मम दुर्धर्षा राजानो वा महारथाः ।
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व कुशलो ह्यसि सञ्जय ॥ ८.८२.६ ॥
Cuéntame todo esto: qué hicieron mis invencibles hijos o los reyes grandes guerreros de carro, pues tú eres diestro en ello, oh Sañjaya.
8.82.7
अपराह्णे महाराज सूतपुत्रः प्रतापवान् ।
जघान सोमकान्सर्वान्भीमसेनस्य पश्यतः ॥ ८.८२.७ ॥
Gran rey, por la tarde el poderoso hijo del auriga mató a todos los Somakas ante la mirada de Bhīmasena.
8.82.8
भीमोऽप्यतिबलं सैन्यं धार्तराष्ट्रं व्यपोथयत् ॥ ८.८२.८ ॥
Bhīma también aplastó al poderosísimo ejército de los hijos de Dhṛtarāṣṭra.
8.82.9
द्राव्यमाणं बलं दृष्ट्वा भीमसेनेन धीमता ।
यन्तारमब्रवीत्कर्णः पाञ्चालानेव मां वह ॥ ८.८२.९ ॥
Al ver que su ejército era puesto en fuga por el sabio Bhīmasena, Karṇa dijo a su auriga: "Llévame directamente hacia los Pāñcāla."
8.82.10
मद्रराजस्ततः शल्यः श्वेतानश्वान्महाजवान् ।
प्राहिणोच्चेदिपाञ्चालान्करूशांश्च महाबलः ॥ ८.८२.१० ॥
Entonces Śalya, rey de los Madra, muy poderoso, lanzó sus caballos blancos y veloces contra los Cedi, los Pāñcāla y los Karūṣa.
8.82.11
प्रविश्य च महत्सैन्यं शल्यः परबलार्दनः ।
न्ययच्छत्तुरगान्हृष्टो यत्रयत्र च ते रथाः ॥ ८.८२.११ ॥
Entrando en el gran ejército, Śalya, destructor de las fuerzas enemigas, detuvo jubiloso sus caballos allí donde estaban tus carros.
8.82.12
तं रथं मेघसङ्काशं वैयाघ्रपरिवारणम् ।
संदृश्य पाण्डुपञ्चालास्त्रस्ता ह्यासन्विशाम्पते ॥ ८.८२.१२ ॥
Señor de los hombres, al ver aquel carro semejante a una nube, protegido con pieles de tigre, los Pāṇḍava y los Pāñcāla quedaron verdaderamente aterrorizados.
8.82.13
ततो रथस्य निनदः प्रादुरासीन्महारणे ।
पर्जन्यसमनिर्घोषः पर्वतस्येव दीर्यतः ॥ ८.८२.१३ ॥
Entonces surgió el estruendo del carro en la gran batalla, semejante al trueno de una nube de lluvia, como de una montaña que se parte.
8.82.14
ततः शरशतैस्तीक्षणैः कर्ण आकर्णनिःसृतैः ।
जघान पाण्डवबलं शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ८.८२.१४ ॥
Entonces Karṇa, con cientos de flechas afiladas disparadas desde el arco tensado hasta la oreja, abatió al ejército pāṇḍava por centenares y por miles.
8.82.15
तं तथा समरे कर्म कुर्वाणमपराजितम् ।
परिवव्रुर्महेष्वासाः पाण्डवानां महारथाः ॥ ८.८२.१५ ॥
Mientras él realizaba tales hazañas en la batalla, el invencible fue rodeado por los grandes arqueros y grandes guerreros de carro de los pāṇḍavas.
8.82.16
तं शिखण्डी च भीमश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
नकुलः सहदेवश्च द्रौपदेयाश्च सात्यकिः ॥ ८.८२.१६ ॥
Śikhaṇḍin, Bhīma, Dhṛṣṭadyumna, el hijo de Pṛṣata, Nakula, Sahadeva, los hijos de Draupadī y Sātyaki lo rodearon.
8.82.17
परिवव्रुर्जिघांसन्तो राधेयं शरवृष्टिभिः ।
सात्यकिस्तु तदा कर्णं विंशत्या निशितैः शरैः ॥ ८.८२.१७ ॥
Deseando matar a Karṇa, hijo de Rādhā, lo rodearon con una lluvia de flechas. Entonces Sātyaki hirió a Karṇa con veinte flechas afiladas.
8.82.18
अताडयद्रणे शूरो जत्रुदेशे नरोत्तमः ।
शिखण्डी पञ्चविंशत्या धृष्टद्युम्नश्च सप्तभिः ॥ ८.८२.१८ ॥
Aquel héroe, el mejor de los hombres, hirió a Karṇa en la zona de la clavícula en la batalla. Śikhaṇḍin lo hirió con veinticinco flechas, y Dhṛṣṭadyumna con siete.
8.82.19
द्रौपदेयाश्चतुःषष्ट्या सहदेवश्च सप्तभिः ।
नकुलश्च शतेनाजौ कर्णं विव्याध सायकैः ॥ ८.८२.१९ ॥
Los hijos de Draupadī hirieron a Karṇa en la batalla con sesenta y cuatro flechas, Sahadeva con siete y Nakula con cien.
8.82.20
भीमसेनस्तु राधेयं नवत्या नतपर्वणाम् ।
विव्याध समरे क्रुद्धो जत्रुदेशे महाबलः ॥ ८.८२.२० ॥
Pero Bhīmasena, enfurecido y poderoso, hirió en la batalla al hijo de Rādhā (Karṇa) en la zona de la clavícula con noventa flechas de puntas curvas.
8.82.21
अथ प्रहस्याधिरथिर्व्याक्षिपद्धनुरुत्तमम् ।
मुमोच निशितान्बाणान्पीडयन्सुमहाबलः ॥ ८.८२.२१ ॥
Entonces el hijo de Adhiratha (Karṇa), riendo, tensó su excelente arco y, de gran poder, disparó afiladas flechas que atormentaban al enemigo.
8.82.22
तान्प्रत्यविध्यद्राधेयः पञ्चभिः पञ्चभिः शरैः ।
सात्यकेस्तु धनुश्छित्त्वा ध्वजं च भरतर्षभ ॥ ८.८२.२२ ॥
El hijo de Rādhā (Karṇa) hirió a cada uno de ellos a cambio con cinco flechas cada uno; y, oh toro de los Bharatas, cortó el arco de Sātyaki y derribó también su estandarte.
8.82.23
तं तथा नवभिर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ।
भीमसेनं ततः क्रुद्धो विव्याध त्रिंशता शरैः ॥ ८.८२.२३ ॥
Así lo golpeó con nueve flechas en medio del pecho; luego, enfurecido, hirió a Bhīmasena con treinta flechas.
8.82.24
सहदेवस्य भल्लेन ध्वजं चिच्छेद मारिष ।
सारथिं च त्रिभिर्बाणैराजघान परन्तपः ॥ ८.८२.२४ ॥
Oh respetable, el abrasador de enemigos (Karṇa) cortó el estandarte de Sahadeva con una flecha de cabeza ancha, y golpeó a su auriga con tres flechas.
8.82.25
विरथान्द्रौपदेयांश्च चकार भरतर्षभ ।
अक्ष्णोर्निमेषमात्रेण तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ८.८२.२५ ॥
¡Oh toro de los Bharatas! Dejó sin carros a los hijos de Draupadī, en el parpadear de un ojo, y aquello pareció prodigioso.
8.82.26
विमुखीकृत्य तान्सर्वाञ्शरैः सन्नतपर्वभिः ।
पाञ्चालानहनञ्छूरांश्चेदीनां च महारथान् ॥ ८.८२.२६ ॥
Haciéndolos a todos volver la espalda, golpeó con flechas de juntas curvadas a los Pāñcālas y a los valientes grandes guerreros de los Cedis.
8.82.27
ते वध्यमानाः समरे चेदिमत्स्या विशाम्पते ।
कर्णमेकमभिद्रुत्य शरसङ्खैः समार्पयन् ॥ ८.८२.२७ ॥
¡Oh señor de los hombres! Aquellos cedis y matsyas, abatidos en la batalla, se lanzaron contra Karṇa solo y lo cubrieron con lluvias de flechas.
8.82.28
ताञ्जघान शितैर्बाणैः सूतपुत्रो महारथः ।
ते वध्यमानाः समरे चेदिमात्स्या विशाम्पते।
प्राद्रवन्त रणे भीताः सिंहत्रस्ता मृगा इव ॥ ८.८२.२८ ॥
El gran guerrero de carro, hijo del auriga, los golpeó con flechas afiladas. ¡Oh señor de los hombres! Aquellos cedis y matsyas, abatidos en la batalla, huyeron aterrorizados del campo como ciervos asustados por un león.
8.82.29
एतदत्युद्भतं कर्म दृष्ट्वानस्मि भारत ।
यदेकः समरे शूरान्सूतपुत्रः प्रतापवान् ॥ ८.८२.२९ ॥
¡Oh descendiente de Bharata! Al ver esta hazaña tan prodigiosa, me asombra que en la batalla el poderoso hijo del auriga, él solo, venciera a los héroes.
8.82.30
यतमानान्परं शक्त्या योधयानांश्च धन्विनः ।
पाण्डवेयान्महाराज शरैर्वारितवान्रणे ॥ ८.८२.३० ॥
¡Oh gran rey! En la batalla, contuvo con sus flechas a los arqueros pāṇḍavas, que luchaban con todas sus fuerzas.
8.82.31
तत्र भारत कर्णस्य लाघवेन महात्मनः ।
तुतुषुर्देवताः सर्वाः सिद्धाश्च सह चारणैः ॥ ८.८२.३१ ॥
Allí, oh Bhārata, los dioses, todos los seres perfectos junto con los cantores celestiales, se complacieron con el magnánimo Karṇa por su destreza.
8.82.32
अपूजयन्महेष्वासा धार्तराष्ट्रा नरोत्तमम् ।
कर्णं रथवरश्रेष्ठं श्रेष्ठं सर्वधनुष्मताम् ॥ ८.८२.३२ ॥
Los hijos de Dhṛtarāṣṭra, grandes arqueros, honraron a Karṇa, el mejor de los hombres, el primero entre los excelentes aurigas y el mejor de todos los arqueros.
8.82.33
ततः कर्णो महाराज ददाह रिपुवाहिनीम् ।
कक्षमिद्धो यथा वह्निर्निदाधे ज्वलितो महान् ॥ ८.८२.३३ ॥
Entonces, oh gran rey, Karṇa abrasó el ejército enemigo, como un gran fuego encendido y ardiente en el calor del verano quema una espesura.
8.82.34
ते वध्यमानाः कर्णेन पाण्डवेयास्ततस्ततः ।
प्राद्रवन्त रणे भीताः कर्णं दृष्ट्वा महारथम् ॥ ८.८२.३४ ॥
Los Pāṇḍava, siendo muertos por Karṇa por todas partes, huyeron aterrorizados en la batalla al ver al gran auriga Karṇa.
8.82.35
तत्राक्रन्दो महानासीत्पाञ्चालानां महारणे ।
वध्यतां सायकैस्तीक्ष्णैः कर्णचापवरच्युतैः ॥ ८.८२.३५ ॥
Allí se alzó un gran clamor de los Pāñcāla en la gran batalla, mientras eran muertos por flechas afiladas disparadas del excelente arco de Karṇa.
8.82.36
तेन शब्देन वित्रस्ता पाण्डवानां महाचमूः ।
कर्णमेकं रणे योधं मेनिरे तत्र शात्रवाः ॥ ८.८२.३६ ॥
Con aquel sonido el gran ejército de los Pāṇḍava quedó aterrorizado; allí los enemigos consideraron a Karṇa como el único guerrero en la batalla.
8.82.37
तत्राद्भुतं पुनश्चक्रे राधेयः शत्रुकर्शनः ।
यदेनं पाण्डवाः सर्वे न शेकुरभिवीक्षितुम् ॥ ८.८२.३७ ॥
Allí el hijo de Rādhā, atormentador de enemigos, realizó de nuevo una hazaña maravillosa, de modo que todos los Pāṇḍavas no pudieron ni mirarlo.
8.82.38
जलौघः पर्वतश्रेष्ठं यथासाद्य प्रभिद्यते ।
तथा तत्पाण्डवं सैन्यं कर्णमासाद्य दीर्यते ॥ ८.८२.३८ ॥
Como una avalancha de agua que, al chocar con la mejor de las montañas, se parte, así aquel ejército de los Pāṇḍavas se quiebra al encontrarse con Karṇa.
8.82.39
कर्णोऽपि समरे राजन्विधूमोऽग्निरिव ज्वलत् ।
दहंस्तस्थौ महाबाहुः पाण्डवानां महाचमूम् ॥ ८.८२.३९ ॥
Oh rey, también Karṇa, ardiendo como fuego sin humo en la batalla, el de brazos poderosos se mantuvo quemando el gran ejército de los Pāṇḍavas.
8.82.40
शिरांसि च महाराज कर्णां श्चैव सकुण्डलान् ।
बाहूंश्च वीरो वीराणां चिच्छेद लघु चेषुभिः ॥ ८.८२.४० ॥
Oh gran rey, aquel héroe cortó rápidamente con flechas las cabezas de los héroes, sus orejas con pendientes y sus brazos.
8.82.41
हस्तिदन्तत्सरून्खङ्गान्ध्वजाञ्शक्तीर्हयान्गजान् ।
रथांश्च विविधान्राजन्पताका व्यजनानि च ॥ ८.८२.४१ ॥
Oh rey, lanzas de marfil, espadas, estandartes, jabalinas, caballos, elefantes, carros de diversas clases, banderines y abanicos también.
8.82.42
अक्षं च युगयोक्त्राणि चक्राणि विविधानि च ।
चिच्छेद बहुधा कर्णो योधव्रतमनुष्ठितः ॥ ८.८२.४२ ॥
El eje, los yugos y las riendas, y ruedas de diversas clases, Karṇa los cortó en pedazos de muchas maneras, cumpliendo el voto del guerrero.
8.82.43
तत्र भारत कर्णेन निहतैर्गजवाजिभिः ।
अगम्यरूपा पृथिवी मांसशोणितकर्दमा ॥ ८.८२.४३ ॥
Allí, oh Bhārata, la tierra, con los elefantes y caballos muertos por Karṇa, se volvió un lodazal de carne y sangre, impracticable.
8.82.44
विषमं च समं चैव हतैरश्वपदातिभिः ।
रथैश्च कुञ्जरैश्चैव न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ८.८२.४४ ॥
Con los jinetes, peones, carros y elefantes muertos, no se distinguía nada, ni lo desigual ni lo llano.
8.82.45
नापि स्वे न परे योधाः प्राज्ञायन्त परस्परम् ।
घोरे शरान्धकारे तु कर्णास्त्रे च विजृम्भिते ॥ ८.८२.४५ ॥
Cuando el arma de Karṇa se extendió en la terrible oscuridad de las flechas, ni los guerreros propios ni los enemigos se reconocían entre sí.
8.82.46
राधेयचापनिर्मुक्तैः शरैः काञ्चनभूषणैः ।
सञ्छादिता महाराज पाण्डवानां महारथाः ॥ ८.८२.४६ ॥
Oh gran rey, los grandes guerreros en carro de los Pāṇḍava quedaron cubiertos por flechas lanzadas del arco de Karṇa, adornadas de oro.
8.82.47
ते पाण्डवेयाः समरे राधेयेन पुनः पुनः ।
अभज्यन्त महाराज यतमाना महारथाः ॥ ८.८२.४७ ॥
Oh gran rey, aquellos hijos de Pāṇḍu, grandes guerreros en carro, aunque se esforzaban en la batalla, fueron derrotados una y otra vez por Karṇa.
8.82.48
मृगसङ्घान्यथा क्रुद्धः सिंहो द्रावयते वने ।
पञ्चालानां रथश्रेष्ठान्द्रावयञ्शात्रवांस्तथा ॥ ८.८२.४८ ॥
Como un león furioso dispersa una manada de ciervos en el bosque, así él dispersaba a los mejores guerreros en carro de los Pañcāla y a los enemigos.
8.82.49
कर्णस्तु समरे योधांस्त्रासयुन्सुमहायशाः ।
कालयामास तत्सैन्यं यथा पशुगणान्वृकः ॥ ८.८२.४९ ॥
Karṇa, de gran renombre, aterrorizando a los guerreros en la batalla, destruyó aquel ejército como un lobo destruye una manada de ganado.
8.82.50
दृष्ट्वा तु पाण्डवीं मेनां धार्तराष्ट्राः पराङ्युखीम् ।
तत्राजग्मुर्महेष्वासा रुदन्तो भैरवात्रवान् ॥ ८.८२.५० ॥
Al ver el ejército de los Pāṇḍavas en retirada, los grandes arqueros, los hijos de Dhṛtarāṣṭra, llegaron allí llorando con gritos terribles.
8.82.51
दुर्योधनो हि राजेन्द्र मुदा परमया युतः ।
वादयामास संहृष्टो नानावाद्यानि सर्वशः ॥ ८.८२.५१ ॥
Oh señor de reyes, Duryodhana, colmado de suprema alegría y muy complacido, hizo tocar todo tipo de instrumentos musicales por todas partes.
8.82.52
पाञ्चालाश्च महेष्वासा भग्नास्तत्र नरोत्तमाः ।
न्यवर्तन्त तदा शूरा मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ८.८२.५२ ॥
También los Pāñcāla, grandes arqueros, los mejores de los hombres, fueron derrotados allí; entonces los héroes se volvieron, haciendo de la muerte su camino de regreso.
8.82.53
तान्निवृत्तान्रणे शूरान्राधेयः शत्रुतापनः ।
अनेकशो महाराज बभञ्ज पुरुषर्षभः ॥ ८.८२.५३ ॥
Oh gran rey, Karṇa, hijo de Rādhā, atormentador de sus enemigos, toro entre los hombres, quebró a aquellos héroes que se habían vuelto en la batalla, una y otra vez.
8.82.54
तत्र भारत कर्णेन पाञ्चाला विंशती रथाः ।
निहताः सायकैः क्रोधाच्चेदयश्च परंशताः ॥ ८.८२.५४ ॥
Allí, oh Bhārata, por Karṇa, con flechas y en cólera, veinte carros de los Pāñcāla fueron abatidos, y …
8.82.55
कृत्वा शून्यान्रथोपस्थान्वाजिपृष्ठांश्च भारत ।
निर्मनुष्यान्गजस्कन्धान्पादातांश्चैव विद्रुतान् ॥ ८.८२.५५ ॥
Oh Bhārata, dejó vacíos los estrados de los carros, los lomos de los caballos, los hombros de los elefantes y a los soldados de infantería que huían, sin hombres.
8.82.56
आदित्य इव मध्याह्ने दुर्निरीक्ष्यः परन्तपः ।
कालान्तकवपुः शूरः सूतपुत्रोऽभ्यराजत ॥ ८.८२.५६ ॥
Como el sol del mediodía, difícil de mirar, abrasador de enemigos, con la forma de la Muerte, el héroe, el hijo del cochero, resplandeció.
8.82.57
एवमेतन्महाराज नरवाजिरथद्विपान् ।
हत्वा तस्थौ महेष्वासः कर्णोऽरिगणसूदनः ॥ ८.८२.५७ ॥
Así, gran rey, habiendo matado a hombres, caballos, carros y elefantes, Karṇa, el gran arquero, destructor de huestes enemigas, se mantuvo firme.
8.82.58
यथा भूतगणान्हत्वा कालस्तिष्ठेन्महाबलः ।
तथा स सोमकान्हत्वा तस्थावेको महारथः ॥ ८.८२.५८ ॥
Como el poderoso Tiempo permanece tras haber dado muerte a las huestes de seres, así él, el gran auriga, solo, permaneció tras haber matado a los Somakas.
8.82.59
तत्राद्भुतमपश्याम पाञ्चालानां पराक्रमम् ।
वध्यमानाऽपि यत्कर्णं नाजहू रणमूर्धनि ॥ ८.८२.५९ ॥
Allí vimos el asombroso valor de los Pañcālas, que aun siendo abatidos no abandonaron a Karṇa en el frente de batalla.
8.82.60
राजा दुःशासनश्चैव कृपः शारद्वतस्तथा ।
अश्वत्थामा कृतवर्मा शकुनिश्च महाबलः।
व्यहनन्पाण्डवीं सेनां शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ८.८२.६० ॥
El rey Duḥśāsana, Kṛpa hijo de Śaradvat, Aśvatthāmā, Kṛtavarman y el poderoso Śakuni también derribaron el ejército de los Pāṇḍavas por centenares y por miles.
8.82.61
कर्मपुत्रौ तु राजेन्द्र भ्रातरौ सत्यविक्रमौ ।
निजघ्नाते बलं क्रुद्धौ पाण्डवानामितस्ततः ॥ ८.८२.६१ ॥
Oh señor de reyes, los dos hijos de Karṇa, hermanos de verdadero valor, enfurecidos, abatieron el ejército de los Pāṇḍavas por aquí y por allá.
8.82.62
तत्र युद्धं महच्चासीत्क्रूरं विशसनं महत् ॥ ८.८२.६२ ॥
Allí se libró una gran y cruel batalla, una gran matanza.
8.82.63
तथैव पाण्डवाः शूरा धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ।
द्रौपदेयाश्च सङ्क्रुद्धा अभ्यघ्नंस्तावकं बलम् ॥ ८.८२.६३ ॥
Asimismo, los heroicos Pāṇḍavas, Dhṛṣṭadyumna y Śikhaṇḍin, y los hijos de Draupadī, muy enfurecidos, golpearon vuestro ejército.
8.82.64
एवमेष क्षयो वृत्तः पाण्डवानां ततस्ततः ।
तावकानामपि रणे भीमं प्राप्य महाबलम् ॥ ८.८२.६४ ॥
Así esta destrucción de los Pāṇḍavas ocurrió aquí y allá; y en la batalla también vuestros hombres, al enfrentarse al poderoso Bhīma, fueron destruidos.