મહાભારત · અધ્યાય 8.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.82.1
ततो भग्नेषु सैन्येषु भीमसेनेन संयुगे ।
दुर्योधनोऽब्रवीत्किं नु सौबलो वाऽपि सञ्जय ॥ ८.८२.१ ॥
યુદ્ધમાં ભીમસેન દ્વારા સૈન્યો ભગ્ન થયા ત્યારે દુર્યોધને શું કહ્યું, અથવા સૌબલ (શકુનિ) એ શું કહ્યું, હે સંજય?
8.82.2
कर्णो वा जयतां श्रेष्ठो योधा वा मामका युधि ।
कृपो वा कृतवर्मा वा द्रौणिर्दुःशासनोऽपि वा ॥ ८.८२.२ ॥
વિજેતાઓમાં શ્રેષ્ઠ કર્ણ, અથવા યુદ્ધમાં મારા યોદ્ધાઓ, અથવા કૃપ, અથવા કૃતવર્મા, અથવા દ્રોણપુત્ર, અથવા દુઃશાસન?
8.82.3
अत्यद्भुतमहं मन्ये पाण्डवेयस्य विक्रमम् ।
यदेकः समरे सर्वान्योधयामास मामकान् ॥ ८.८२.३ ॥
પાંડવના પુત્રનો પરાક્રમ અત્યંત અદ્ભુત લાગે છે, કારણ કે તે એકલો યુદ્ધમાં મારા બધા સાથે લડ્યો.
8.82.4
यथाप्रतिज्ञं योधानां राधेयः कृतवानपि ।
कुरूणामथ सर्वेषां कर्णः शत्रुनिषूदनः।
शर्म वर्म प्रतिष्ठा च जीविताशा च सञ्जय ॥ ८.८२.४ ॥
પ્રતિજ્ઞા પ્રમાણે રાધેય કર્ણે યોદ્ધાઓ માટે અને બધા કુરુઓ માટે પણ તે કર્યું; શત્રુઓનો સંહાર કરનાર કર્ણ જ અમારો આશ્રય, કવચ, આધાર અને જીવનની આશા હતો, હે સંજય.
8.82.5
तद्भग्रं स्वबलं दृष्ट्वा कौन्तेयेनामितौजसा ।
धनुर्दराणां प्रवरः कर्णः किमकरोद्युधि ॥ ८.८२.५ ॥
અમિત તેજસ્વી કૌંતેય દ્વારા પોતાના સૈન્યને ભગ્ન થયેલું જોઈને, ધનુર્ધરોમાં શ્રેષ્ઠ કર્ણે યુદ્ધમાં શું કર્યું?
8.82.6
पुत्रा वा मम दुर्धर्षा राजानो वा महारथाः ।
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व कुशलो ह्यसि सञ्जय ॥ ८.८२.६ ॥
મારા દુર્ધર્ષ પુત્રો અથવા મહારથી રાજાઓ (શું કર્યું?) આ બધું મને કહે, સંજય, કારણ કે તું આમાં કુશળ છે.
8.82.7
अपराह्णे महाराज सूतपुत्रः प्रतापवान् ।
जघान सोमकान्सर्वान्भीमसेनस्य पश्यतः ॥ ८.८२.७ ॥
હે મહારાજ, બપોર પછી પ્રતાપી સૂતપુત્રે ભીમસેનની નજર સામે જ બધા સોમકોનો સંહાર કર્યો.
8.82.8
भीमोऽप्यतिबलं सैन्यं धार्तराष्ट्रं व्यपोथयत् ॥ ८.८२.८ ॥
ભીમે પણ ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોની અતિબળવાન સેનાને કચડી નાખી.
8.82.9
द्राव्यमाणं बलं दृष्ट्वा भीमसेनेन धीमता ।
यन्तारमब्रवीत्कर्णः पाञ्चालानेव मां वह ॥ ८.८२.९ ॥
બુદ્ધિમાન ભીમસેનથી પોતાની સેનાને ભાગતી જોઈ કર્ણે સારથિને કહ્યું, "મને પાંચાલો તરફ જ લઈ જા."
8.82.10
मद्रराजस्ततः शल्यः श्वेतानश्वान्महाजवान् ।
प्राहिणोच्चेदिपाञ्चालान्करूशांश्च महाबलः ॥ ८.८२.१० ॥
પછી મદ્રરાજ શલ્યે, મહાબળવાન, અતિવેગવાન સફેદ ઘોડાઓને ચેદિ, પાંચાલ અને કરૂષો તરફ દોડાવ્યા.
8.82.11
प्रविश्य च महत्सैन्यं शल्यः परबलार्दनः ।
न्ययच्छत्तुरगान्हृष्टो यत्रयत्र च ते रथाः ॥ ८.८२.११ ॥
શત્રુસેનાનો નાશ કરનાર શલ્યે મહાન સેનામાં પ્રવેશીને હર્ષપૂર્વક જ્યાં જ્યાં તારા રથ હતા ત્યાં ઘોડાઓને રોક્યા.
8.82.12
तं रथं मेघसङ्काशं वैयाघ्रपरिवारणम् ।
संदृश्य पाण्डुपञ्चालास्त्रस्ता ह्यासन्विशाम्पते ॥ ८.८२.१२ ॥
હે પ્રજાપતિ, મેઘ જેવો એ રથ, વાઘના ચામડાથી ઘેરાયેલો, જોઈને પાંડવો અને પાંચાલો ખરેખર ભયભીત થયા.
8.82.13
ततो रथस्य निनदः प्रादुरासीन्महारणे ।
पर्जन्यसमनिर्घोषः पर्वतस्येव दीर्यतः ॥ ८.८२.१३ ॥
ત્યારે મહાયુદ્ધમાં રથનો નિનાદ ઊઠ્યો, મેઘગર્જના જેવો, પર્વત ફાટ્યા જેવો.
8.82.14
ततः शरशतैस्तीक्षणैः कर्ण आकर्णनिःसृतैः ।
जघान पाण्डवबलं शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ८.८२.१४ ॥
ત્યારે કર્ણે કાન સુધી ખેંચી છોડેલાં સેંકડો તીક્ષ્ણ બાણોથી પાંડવ સેનાને સેંકડો અને હજારોમાં સંહારી.
8.82.15
तं तथा समरे कर्म कुर्वाणमपराजितम् ।
परिवव्रुर्महेष्वासाः पाण्डवानां महारथाः ॥ ८.८२.१५ ॥
યુદ્ધમાં આ રીતે કાર્ય કરતા અપરાજિત તેને પાંડવોના મહાધનુર્ધર મહારથીઓએ ઘેરી લીધો.
8.82.16
तं शिखण्डी च भीमश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
नकुलः सहदेवश्च द्रौपदेयाश्च सात्यकिः ॥ ८.८२.१६ ॥
તેને શિખંડી, ભીમ, ધૃષ્ટદ્યુમ્ન, પાર્ષત, નકુલ, સહદેવ, દ્રૌપદીના પુત્રો અને સાત્યકિએ ઘેરી લીધો.
8.82.17
परिवव्रुर्जिघांसन्तो राधेयं शरवृष्टिभिः ।
सात्यकिस्तु तदा कर्णं विंशत्या निशितैः शरैः ॥ ८.८२.१७ ॥
રાધેયને (કર્ણને) મારવાની ઇચ્છાથી તેઓએ બાણવર્ષાથી તેને ઘેરી લીધો. ત્યારે સાત્યકિએ કર્ણને વીસ તીક્ષ્ણ બાણોથી પ્રહાર કર્યો.
8.82.18
अताडयद्रणे शूरो जत्रुदेशे नरोत्तमः ।
शिखण्डी पञ्चविंशत्या धृष्टद्युम्नश्च सप्तभिः ॥ ८.८२.१८ ॥
તે નરોત્તમ શૂરવીરે યુદ્ધમાં કર્ણના જત્રુ-પ્રદેશ પર પ્રહાર કર્યો. શિખંડીએ પચીસ વડે અને ધૃષ્ટદ્યુમ્ને સાત વડે પ્રહાર કર્યો.
8.82.19
द्रौपदेयाश्चतुःषष्ट्या सहदेवश्च सप्तभिः ।
नकुलश्च शतेनाजौ कर्णं विव्याध सायकैः ॥ ८.८२.१९ ॥
દ્રૌપદીના પુત્રોએ ચોસઠ, સહદેવે સાત અને નકુલે સો બાણોથી યુદ્ધમાં કર્ણને વીંધ્યો.
8.82.20
भीमसेनस्तु राधेयं नवत्या नतपर्वणाम् ।
विव्याध समरे क्रुद्धो जत्रुदेशे महाबलः ॥ ८.८२.२० ॥
પરંતુ ભીમસેને ક્રોધે ભરાઈ મહાબળવાન થઈ યુદ્ધમાં રાધેય (કર્ણ)ને નમેલી ગાંઠોવાળા નેવું બાણોથી જત્રુ-પ્રદેશમાં વીંધ્યો.
8.82.21
अथ प्रहस्याधिरथिर्व्याक्षिपद्धनुरुत्तमम् ।
मुमोच निशितान्बाणान्पीडयन्सुमहाबलः ॥ ८.८२.२१ ॥
ત્યારે હસીને અધિરથના પુત્ર (કર્ણ)એ ઉત્તમ ધનુષ્ય ખેંચ્યું અને અતિ બળવાન થઈ તીક્ષ્ણ બાણો છોડી શત્રુઓને પીડા આપી.
8.82.22
तान्प्रत्यविध्यद्राधेयः पञ्चभिः पञ्चभिः शरैः ।
सात्यकेस्तु धनुश्छित्त्वा ध्वजं च भरतर्षभ ॥ ८.८२.२२ ॥
રાધેય (કર્ણ)એ તેમને પ્રત્યુત્તરમાં દરેકને પાંચ-પાંચ બાણોથી વીંધ્યા; હે ભરતશ્રેષ્ઠ, સાત્યકિનું ધનુષ્ય કાપીને તેની ધ્વજા પણ (પાડી).
8.82.23
तं तथा नवभिर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ।
भीमसेनं ततः क्रुद्धो विव्याध त्रिंशता शरैः ॥ ८.८२.२३ ॥
આ રીતે તેણે તેને નવ બાણોથી છાતીની મધ્યમાં પ્રહાર કર્યો; પછી ક્રોધે ભરાઈ ભીમસેનને ત્રીસ બાણોથી વીંધ્યો.
8.82.24
सहदेवस्य भल्लेन ध्वजं चिच्छेद मारिष ।
सारथिं च त्रिभिर्बाणैराजघान परन्तपः ॥ ८.८२.२४ ॥
હે મારિષ, પરંતપ (કર્ણ)એ સહદેવની ધ્વજા ભલ્લ બાણથી કાપી; અને ત્રણ બાણોથી તેના સારથિને પ્રહાર કર્યો.
8.82.25
विरथान्द्रौपदेयांश्च चकार भरतर्षभ ।
अक्ष्णोर्निमेषमात्रेण तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ८.८२.२५ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તેણે દ્રૌપદીના પુત્રોને રથહીન કરી દીધા. આંખના પલકારા માત્રમાં તે અદ્ભુત લાગ્યું.
8.82.26
विमुखीकृत्य तान्सर्वाञ्शरैः सन्नतपर्वभिः ।
पाञ्चालानहनञ्छूरांश्चेदीनां च महारथान् ॥ ८.८२.२६ ॥
તે સર્વને પાછા વાળીને, વળેલા ગાંઠવાળા બાણોથી તેણે પાંચાલોને અને ચેદિના શૂર મહારથીઓને પ્રહાર કર્યો.
8.82.27
ते वध्यमानाः समरे चेदिमत्स्या विशाम्पते ।
कर्णमेकमभिद्रुत्य शरसङ्खैः समार्पयन् ॥ ८.८२.२७ ॥
હે પ્રભુ, યુદ્ધમાં માર ખાતા ચેદિ અને મત્સ્યોએ એકલા કર્ણ પર ધસી જઈ બાણોની વર્ષાથી તેને ઢાંકી દીધો.
8.82.28
ताञ्जघान शितैर्बाणैः सूतपुत्रो महारथः ।
ते वध्यमानाः समरे चेदिमात्स्या विशाम्पते।
प्राद्रवन्त रणे भीताः सिंहत्रस्ता मृगा इव ॥ ८.८२.२८ ॥
મહારથી સૂતપુત્રે તીક્ષ્ણ બાણોથી તેમને માર્યા. હે પ્રભુ, યુદ્ધમાં માર ખાતા ચેદિ અને મત્સ્યો ભયભીત થઈ સિંહથી ડરેલાં હરણોની જેમ રણભૂમિમાંથી ભાગી ગયા.
8.82.29
एतदत्युद्भतं कर्म दृष्ट्वानस्मि भारत ।
यदेकः समरे शूरान्सूतपुत्रः प्रतापवान् ॥ ८.८२.२९ ॥
હે ભરતવંશી, આ અત્યંત અદ્ભુત કર્મ જોઈને હું આશ્ચર્યચકિત છું કે યુદ્ધમાં એકલા પ્રતાપી સૂતપુત્રે શૂરવીરોને હરાવ્યા.
8.82.30
यतमानान्परं शक्त्या योधयानांश्च धन्विनः ।
पाण्डवेयान्महाराज शरैर्वारितवान्रणे ॥ ८.८२.३० ॥
હે મહારાજ, પૂરી શક્તિથી લડતા ધનુર્ધારી પાંડવોને તેણે રણમાં પોતાના બાણોથી રોકી દીધા.
8.82.31
तत्र भारत कर्णस्य लाघवेन महात्मनः ।
तुतुषुर्देवताः सर्वाः सिद्धाश्च सह चारणैः ॥ ८.८२.३१ ॥
હે ભારત, ત્યાં કર્ણની ચપળતાથી એ મહાત્મા પર સર્વ દેવતાઓ, સિદ્ધો અને ચારણો સાથે પ્રસન્ન થયા.
8.82.32
अपूजयन्महेष्वासा धार्तराष्ट्रा नरोत्तमम् ।
कर्णं रथवरश्रेष्ठं श्रेष्ठं सर्वधनुष्मताम् ॥ ८.८२.३२ ॥
મહાધનુર્ધર ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોએ નરોત્તમ કર્ણનું સન્માન કર્યું; તે શ્રેષ્ઠ રથીઓમાં અગ્રણી અને સર્વ ધનુર્ધરોમાં ઉત્તમ હતા.
8.82.33
ततः कर्णो महाराज ददाह रिपुवाहिनीम् ।
कक्षमिद्धो यथा वह्निर्निदाधे ज्वलितो महान् ॥ ८.८२.३३ ॥
પછી, હે મહારાજ, કર્ણે ઉનાળામાં ભડકેલા મહા અગ્નિ ઝાડીને બાળે તેમ શત્રુસેનાને બાળી નાખી.
8.82.34
ते वध्यमानाः कर्णेन पाण्डवेयास्ततस्ततः ।
प्राद्रवन्त रणे भीताः कर्णं दृष्ट्वा महारथम् ॥ ८.८२.३४ ॥
કર્ણ દ્વારા મરાતા પાંડવો મહારથી કર્ણને જોઈને ભયભીત થઈ આમતેમ ભાગ્યા.
8.82.35
तत्राक्रन्दो महानासीत्पाञ्चालानां महारणे ।
वध्यतां सायकैस्तीक्ष्णैः कर्णचापवरच्युतैः ॥ ८.८२.३५ ॥
તે મહાયુદ્ધમાં પાંચાલોનો મોટો આક્રંદ ઊઠ્યો; કર્ણના શ્રેષ્ઠ ધનુષ્યમાંથી છૂટેલા તીક્ષ્ણ બાણોથી તેઓ મરાઈ રહ્યા હતા.
8.82.36
तेन शब्देन वित्रस्ता पाण्डवानां महाचमूः ।
कर्णमेकं रणे योधं मेनिरे तत्र शात्रवाः ॥ ८.८२.३६ ॥
તે અવાજથી પાંડવોની મહાસેના ત્રાસી ગઈ; ત્યાં શત્રુઓએ યુદ્ધમાં કર્ણને જ એકમાત્ર યોદ્ધો માન્યો.
8.82.37
तत्राद्भुतं पुनश्चक्रे राधेयः शत्रुकर्शनः ।
यदेनं पाण्डवाः सर्वे न शेकुरभिवीक्षितुम् ॥ ८.८२.३७ ॥
ત્યાં રાધાના પુત્ર, શત્રુઓને પીડનારા કર્ણે ફરી એક અદ્ભુત કાર્ય કર્યું; તેથી બધા પાંડવો તેની સામે જોઈ પણ શક્યા નહીં.
8.82.38
जलौघः पर्वतश्रेष्ठं यथासाद्य प्रभिद्यते ।
तथा तत्पाण्डवं सैन्यं कर्णमासाद्य दीर्यते ॥ ८.८२.३८ ॥
જળપ્રવાહ શ્રેષ્ઠ પર્વત સાથે અથડાઈને જેમ ભાંગી જાય, તેમ કર્ણને પામીને પાંડવોની એ સેના વિદીર્ણ થઈ રહી છે.
8.82.39
कर्णोऽपि समरे राजन्विधूमोऽग्निरिव ज्वलत् ।
दहंस्तस्थौ महाबाहुः पाण्डवानां महाचमूम् ॥ ८.८२.३९ ॥
હે રાજન્, કર્ણ પણ યુદ્ધમાં ધુમાડા વિનાના અગ્નિની જેમ પ્રજ્વલિત થઈ, એ મહાબાહુ પાંડવોની મહાસેનાને બાળતો ઊભો રહ્યો.
8.82.40
शिरांसि च महाराज कर्णां श्चैव सकुण्डलान् ।
बाहूंश्च वीरो वीराणां चिच्छेद लघु चेषुभिः ॥ ८.८२.४० ॥
હે મહારાજ, એ વીરે વીરોનાં માથાં, કુંડળ સહિતના કાન અને બાહુઓ બાણો વડે ઝડપથી કાપી નાખ્યાં.
8.82.41
हस्तिदन्तत्सरून्खङ्गान्ध्वजाञ्शक्तीर्हयान्गजान् ।
रथांश्च विविधान्राजन्पताका व्यजनानि च ॥ ८.८२.४१ ॥
હે રાજન્, હાથીદાંતના ભાલા, તલવારો, ધ્વજો, શક્તિઓ (ભાલા), ઘોડા, હાથીઓ, અનેક પ્રકારના રથ, પતાકાઓ અને વ્યજનો પણ (તેણે તોડી નાખ્યાં).
8.82.42
अक्षं च युगयोक्त्राणि चक्राणि विविधानि च ।
चिच्छेद बहुधा कर्णो योधव्रतमनुष्ठितः ॥ ८.८२.४२ ॥
ધરી, ધૂંસરીઓ અને દોરડાં તથા વિવિધ ચક્રો — યોદ્ધાના વ્રતનું પાલન કરતા કર્ણે અનેક રીતે કાપી નાખ્યાં.
8.82.43
तत्र भारत कर्णेन निहतैर्गजवाजिभिः ।
अगम्यरूपा पृथिवी मांसशोणितकर्दमा ॥ ८.८२.४३ ॥
હે ભારત, ત્યાં કર્ણ દ્વારા મરાયેલા હાથીઓ અને ઘોડાઓથી પૃથ્વી માંસ અને લોહીના કીચડવાળી, અગમ્ય બની ગઈ હતી.
8.82.44
विषमं च समं चैव हतैरश्वपदातिभिः ।
रथैश्च कुञ्जरैश्चैव न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ८.८२.४४ ॥
મરાયેલા અશ્વારોહીઓ, પાયદળ, રથો અને હાથીઓથી ઊંચું-નીચું કે સમતળ કશું ઓળખાતું ન હતું.
8.82.45
नापि स्वे न परे योधाः प्राज्ञायन्त परस्परम् ।
घोरे शरान्धकारे तु कर्णास्त्रे च विजृम्भिते ॥ ८.८२.४५ ॥
કર્ણનું અસ્ત્ર ફેલાતાં ભયંકર બાણોના અંધારામાં પોતાના અને શત્રુના યોદ્ધાઓ એકબીજાને ઓળખી શક્યા નહીં.
8.82.46
राधेयचापनिर्मुक्तैः शरैः काञ्चनभूषणैः ।
सञ्छादिता महाराज पाण्डवानां महारथाः ॥ ८.८२.४६ ॥
હે મહારાજ, રાધેયના ધનુષથી છૂટેલા સોનાના આભૂષણવાળા બાણોથી પાંડવોના મહારથીઓ ઢંકાઈ ગયા.
8.82.47
ते पाण्डवेयाः समरे राधेयेन पुनः पुनः ।
अभज्यन्त महाराज यतमाना महारथाः ॥ ८.८२.४७ ॥
હે મહારાજ, તે પાંડવપુત્ર મહારથીઓ યુદ્ધમાં પ્રયત્ન કરવા છતાં રાધેય દ્વારા વારંવાર ભાંગી પડ્યા.
8.82.48
मृगसङ्घान्यथा क्रुद्धः सिंहो द्रावयते वने ।
पञ्चालानां रथश्रेष्ठान्द्रावयञ्शात्रवांस्तथा ॥ ८.८२.४८ ॥
ક્રોધે ભરાયેલો સિંહ જેમ વનમાં હરણોના ટોળાને ભગાડે છે, તેમ તે પાંચાલોના શ્રેષ્ઠ રથીઓ અને શત્રુઓને ભગાડતો હતો.
8.82.49
कर्णस्तु समरे योधांस्त्रासयुन्सुमहायशाः ।
कालयामास तत्सैन्यं यथा पशुगणान्वृकः ॥ ८.८२.४९ ॥
અતિ યશસ્વી કર્ણે યુદ્ધમાં યોદ્ધાઓને ત્રાસ આપતાં, વરુ જેમ પશુઓના ટોળાનો નાશ કરે તેમ તે સૈન્યનો સંહાર કર્યો.
8.82.50
दृष्ट्वा तु पाण्डवीं मेनां धार्तराष्ट्राः पराङ्युखीम् ।
तत्राजग्मुर्महेष्वासा रुदन्तो भैरवात्रवान् ॥ ८.८२.५० ॥
પાંડવોની સેનાને પીઠ ફેરવીને ભાગતી જોઈને મહાધનુર્ધર ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો ભયંકર સ્વરે રડતા ત્યાં આવ્યા.
8.82.51
दुर्योधनो हि राजेन्द्र मुदा परमया युतः ।
वादयामास संहृष्टो नानावाद्यानि सर्वशः ॥ ८.८२.५१ ॥
હે રાજેન્દ્ર, અત્યંત આનંદથી ભરેલા દુર્યોધને અતિ હર્ષિત થઈ ચારે બાજુ અનેક પ્રકારનાં વાદ્યો વગડાવ્યાં.
8.82.52
पाञ्चालाश्च महेष्वासा भग्नास्तत्र नरोत्तमाः ।
न्यवर्तन्त तदा शूरा मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ८.८२.५२ ॥
પાંચાલો અને મહાધનુર્ધર નરશ્રેષ્ઠ શૂરવીરો ત્યાં પરાજિત થયા; ત્યારે મૃત્યુને જ પાછા ફરવાનો માર્ગ બનાવીને તેઓ પાછા ફર્યા.
8.82.53
तान्निवृत्तान्रणे शूरान्राधेयः शत्रुतापनः ।
अनेकशो महाराज बभञ्ज पुरुषर्षभः ॥ ८.८२.५३ ॥
હે મહારાજ, યુદ્ધમાં પાછા ફરેલા તે શૂરવીરોને શત્રુઓને સંતાપનારા રાધાપુત્ર કર્ણ, પુરુષશ્રેષ્ઠે અનેક વાર ભાંગી નાખ્યા.
8.82.54
तत्र भारत कर्णेन पाञ्चाला विंशती रथाः ।
निहताः सायकैः क्रोधाच्चेदयश्च परंशताः ॥ ८.८२.५४ ॥
હે ભારત, ત્યાં કર્ણ દ્વારા ક્રોધથી બાણોથી પાંચાલોના વીસ રથ હણાયા, અને …
8.82.55
कृत्वा शून्यान्रथोपस्थान्वाजिपृष्ठांश्च भारत ।
निर्मनुष्यान्गजस्कन्धान्पादातांश्चैव विद्रुतान् ॥ ८.८२.५५ ॥
હે ભારત, તેણે રથના મંચ, ઘોડાની પીઠ, હાથીના ખભા અને ભાગી જતા પાયદળને ખાલી, માણસ વગરના કરી દીધા.
8.82.56
आदित्य इव मध्याह्ने दुर्निरीक्ष्यः परन्तपः ।
कालान्तकवपुः शूरः सूतपुत्रोऽभ्यराजत ॥ ८.८२.५६ ॥
મધ્યાહ્નના સૂર્યની જેમ દુર્નિરીક્ષ્ય, શત્રુઓને તાપનાર, કાળાંતકના રૂપવાળો શૂર સૂતપુત્ર ઝળહળી ઊઠ્યો.
8.82.57
एवमेतन्महाराज नरवाजिरथद्विपान् ।
हत्वा तस्थौ महेष्वासः कर्णोऽरिगणसूदनः ॥ ८.८२.५७ ॥
હે મહારાજ, એ રીતે માણસો, ઘોડા, રથ અને હાથીઓને મારીને શત્રુસમૂહનો સંહારક મહાધનુર્ધર કર્ણ ઊભો રહ્યો.
8.82.58
यथा भूतगणान्हत्वा कालस्तिष्ठेन्महाबलः ।
तथा स सोमकान्हत्वा तस्थावेको महारथः ॥ ८.८२.५८ ॥
મહાબલ કાળ જેમ પ્રાણીઓના સમૂહોને મારીને ઊભો રહે, તેમ તે મહારથી એકલો સોમકોને મારીને ઊભો રહ્યો.
8.82.59
तत्राद्भुतमपश्याम पाञ्चालानां पराक्रमम् ।
वध्यमानाऽपि यत्कर्णं नाजहू रणमूर्धनि ॥ ८.८२.५९ ॥
ત્યાં અમે પાંચાલોનો અદ્ભુત પરાક્રમ જોયો; મરાતા હોવા છતાં તેમણે યુદ્ધના અગ્રભાગમાં કર્ણને છોડ્યો નહીં.
8.82.60
राजा दुःशासनश्चैव कृपः शारद्वतस्तथा ।
अश्वत्थामा कृतवर्मा शकुनिश्च महाबलः।
व्यहनन्पाण्डवीं सेनां शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ८.८२.६० ॥
રાજા દુઃશાસન, શારદ્વત કૃપ, અશ્વત્થામા, કૃતવર્મા અને મહાબલી શકુનિએ પણ પાંડવસેનાને સેંકડો અને હજારોમાં સંહારી.
8.82.61
कर्मपुत्रौ तु राजेन्द्र भ्रातरौ सत्यविक्रमौ ।
निजघ्नाते बलं क्रुद्धौ पाण्डवानामितस्ततः ॥ ८.८२.६१ ॥
હે રાજેન્દ્ર! સત્યપરાક્રમી કર્ણના બે પુત્રોએ ક્રોધે ભરાઈને પાંડવોની સેનાને આમતેમ સંહારી.
8.82.62
तत्र युद्धं महच्चासीत्क्रूरं विशसनं महत् ॥ ८.८२.६२ ॥
ત્યાં મહાન અને ક્રૂર યુદ્ધ થયું, મોટો સંહાર થયો.
8.82.63
तथैव पाण्डवाः शूरा धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ।
द्रौपदेयाश्च सङ्क्रुद्धा अभ्यघ्नंस्तावकं बलम् ॥ ८.८२.६३ ॥
એ જ રીતે શૂર પાંડવો, ધૃષ્ટદ્યુમ્ન અને શિખંડી, દ્રૌપદીના પુત્રો અતિ ક્રોધે ભરાઈને તમારી સેના પર ત્રાટક્યા.
8.82.64
एवमेष क्षयो वृत्तः पाण्डवानां ततस्ततः ।
तावकानामपि रणे भीमं प्राप्य महाबलम् ॥ ८.८२.६४ ॥
આ રીતે પાંડવોનો ક્ષય આમતેમ થયો; રણમાં તમારા માણસોનો પણ મહાબલી ભીમ સાથે સામનો થતાં ક્ષય થયો.