Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 8.82

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

8.82.1

ततो भग्नेषु सैन्येषु भीमसेनेन संयुगे ।
दुर्योधनोऽब्रवीत्किं नु सौबलो वाऽपि सञ्जय ॥ ८.८२.१ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେନାମାନେ ଭଗ୍ନ ହେବାପରେ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ କ'ଣ କହିଲେ, କିମ୍ବା ସୌବଳ (ଶକୁନି) କ'ଣ କହିଲେ, ହେ ସଞ୍ଜୟ?

8.82.2

कर्णो वा जयतां श्रेष्ठो योधा वा मामका युधि ।
कृपो वा कृतवर्मा वा द्रौणिर्दुःशासनोऽपि वा ॥ ८.८२.२ ॥

ବିଜୟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ଣ୍ଣ, କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ, କିମ୍ବା କୃପ, କିମ୍ବା କୃତବର୍ମା, କିମ୍ବା ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର, କିମ୍ବା ଦୁଃଶାସନ?

8.82.3

अत्यद्भुतमहं मन्ये पाण्डवेयस्य विक्रमम् ।
यदेकः समरे सर्वान्योधयामास मामकान् ॥ ८.८२.३ ॥

ପାଣ୍ଡବପୁତ୍ରଙ୍କ ପରାକ୍ରମକୁ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଦ୍ଭୁତ ମନେ କରେ, ସେ ଏକାକୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋର ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ଲଢ଼ିଲା।

8.82.4

यथाप्रतिज्ञं योधानां राधेयः कृतवानपि ।
कुरूणामथ सर्वेषां कर्णः शत्रुनिषूदनः।
शर्म वर्म प्रतिष्ठा च जीविताशा च सञ्जय ॥ ८.८२.४ ॥

ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ରାଧେୟ କର୍ଣ୍ଣ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏବଂ ସମସ୍ତ କୁରୁଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତାହା କଲେ; ଶତ୍ରୁ ସଂହାରକ କର୍ଣ୍ଣ ହିଁ ଆମର ଆଶ୍ରୟ, କବଚ, ଆଧାର ଓ ଜୀବନ ଆଶା ଥିଲେ, ହେ ସଞ୍ଜୟ।

8.82.5

तद्भग्रं स्वबलं दृष्ट्वा कौन्तेयेनामितौजसा ।
धनुर्दराणां प्रवरः कर्णः किमकरोद्युधि ॥ ८.८२.५ ॥

ଅମିତ ତେଜସ୍ବୀ କୌନ୍ତେୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ସେନା ଭଗ୍ନ ହେବା ଦେଖି, ଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧରେ କ'ଣ କଲେ?

8.82.6

पुत्रा वा मम दुर्धर्षा राजानो वा महारथाः ।
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व कुशलो ह्यसि सञ्जय ॥ ८.८२.६ ॥

ମୋ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ପୁତ୍ରମାନେ ବା ମହାରଥୀ ରାଜାମାନେ (କ'ଣ କଲେ?) ଏ ସବୁ ମୋତେ କୁହ, ସଞ୍ଜୟ, କାରଣ ତୁମେ ଏଥିରେ ନିପୁଣ।

8.82.7

अपराह्णे महाराज सूतपुत्रः प्रतापवान् ।
जघान सोमकान्सर्वान्भीमसेनस्य पश्यतः ॥ ८.८२.७ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଅପରାହ୍ନରେ ପ୍ରତାପୀ ସୂତପୁତ୍ର ଭୀମସେନଙ୍କ ଆଖି ଆଗରେ ସମସ୍ତ ସୋମକଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

8.82.8

भीमोऽप्यतिबलं सैन्यं धार्तराष्ट्रं व्यपोथयत् ॥ ८.८२.८ ॥

ଭୀମ ମଧ୍ୟ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ଅତି ବଳବାନ ସେନାକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।

8.82.9

द्राव्यमाणं बलं दृष्ट्वा भीमसेनेन धीमता ।
यन्तारमब्रवीत्कर्णः पाञ्चालानेव मां वह ॥ ८.८२.९ ॥

ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭୀମସେନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ସେନାକୁ ପଳାଉଥିବା ଦେଖି କର୍ଣ୍ଣ ସାରଥିକୁ କହିଲେ, "ମୋତେ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ନିଅ।"

8.82.10

मद्रराजस्ततः शल्यः श्वेतानश्वान्महाजवान् ।
प्राहिणोच्चेदिपाञ्चालान्करूशांश्च महाबलः ॥ ८.८२.१० ॥

ତା'ପରେ ମଦ୍ରରାଜ ଶଲ୍ୟ, ମହାବଳୀ, ଅତି ବେଗବାନ ଧଳା ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଚେଦି, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ କରୂଷମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଛୁଟାଇଲେ।

8.82.11

प्रविश्य च महत्सैन्यं शल्यः परबलार्दनः ।
न्ययच्छत्तुरगान्हृष्टो यत्रयत्र च ते रथाः ॥ ८.८२.११ ॥

ଶତ୍ରୁ ସେନା ଚୂର୍ଣ୍ଣକାରୀ ଶଲ୍ୟ ମହାସେନା ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ହର୍ଷିତ ହୋଇ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ତୁମ ରଥ ଥିଲା ସେଠାରେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ।

8.82.12

तं रथं मेघसङ्काशं वैयाघ्रपरिवारणम् ।
संदृश्य पाण्डुपञ्चालास्त्रस्ता ह्यासन्विशाम्पते ॥ ८.८२.१२ ॥

ହେ ପ୍ରଜାପତି, ମେଘ ପରି ସେହି ରଥକୁ, ଯାହା ବାଘ ଚର୍ମରେ ଘେରା ଥିଲା, ଦେଖି ପାଣ୍ଡବ ଓ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ସତରେ ଭୀତ ହେଲେ।

8.82.13

ततो रथस्य निनदः प्रादुरासीन्महारणे ।
पर्जन्यसमनिर्घोषः पर्वतस्येव दीर्यतः ॥ ८.८२.१३ ॥

ତା'ପରେ ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ରଥର ନିନାଦ ଉଠିଲା, ମେଘଗର୍ଜନ ପରି, ପର୍ବତ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରି।

8.82.14

ततः शरशतैस्तीक्षणैः कर्ण आकर्णनिःसृतैः ।
जघान पाण्डवबलं शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ८.८२.१४ ॥

ତା'ପରେ କର୍ଣ୍ଣ କାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟାଣି ଛାଡ଼ିଥିବା ଶହ ଶହ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ବଧ କଲେ।

8.82.15

तं तथा समरे कर्म कुर्वाणमपराजितम् ।
परिवव्रुर्महेष्वासाः पाण्डवानां महारथाः ॥ ८.८२.१५ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହିପରି କର୍ମ କରୁଥିବା ସେହି ଅପରାଜିତଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମହାଧନୁର୍ଧର ମହାରଥୀମାନେ ଘେରିଲେ।

8.82.16

तं शिखण्डी च भीमश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः ।
नकुलः सहदेवश्च द्रौपदेयाश्च सात्यकिः ॥ ८.८२.१६ ॥

ତାଙ୍କୁ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଭୀମ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ପାର୍ଷତ, ନକୁଳ, ସହଦେବ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଏବଂ ସାତ୍ୟକି ଘେରିଲେ।

8.82.17

परिवव्रुर्जिघांसन्तो राधेयं शरवृष्टिभिः ।
सात्यकिस्तु तदा कर्णं विंशत्या निशितैः शरैः ॥ ८.८२.१७ ॥

ରାଧେୟଙ୍କୁ (କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ) ବଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ସେମାନେ ବାଣବର୍ଷଣରେ ତାଙ୍କୁ ଘେରିଲେ। ସେତେବେଳେ ସାତ୍ୟକି କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ କୋଡ଼ିଏ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ।

8.82.18

अताडयद्रणे शूरो जत्रुदेशे नरोत्तमः ।
शिखण्डी पञ्चविंशत्या धृष्टद्युम्नश्च सप्तभिः ॥ ८.८२.१८ ॥

ସେହି ନରୋତ୍ତମ ବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଜତ୍ରୁ (କଣ୍ଠାସ୍ଥି) ଅଞ୍ଚଳରେ ଆଘାତ କଲେ। ଶିଖଣ୍ଡୀ ପଚିଶ ଦ୍ଵାରା ଏବଂ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ସାତ ଦ୍ଵାରା ଆଘାତ କଲେ।

8.82.19

द्रौपदेयाश्चतुःषष्ट्या सहदेवश्च सप्तभिः ।
नकुलश्च शतेनाजौ कर्णं विव्याध सायकैः ॥ ८.८२.१९ ॥

ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଚଉଷଠି, ସହଦେବ ସାତ ଏବଂ ନକୁଳ ଶହେ ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

8.82.20

भीमसेनस्तु राधेयं नवत्या नतपर्वणाम् ।
विव्याध समरे क्रुद्धो जत्रुदेशे महाबलः ॥ ८.८२.२० ॥

କିନ୍ତୁ ଭୀମସେନ କ୍ରୋଧରେ ମହାବଳୀ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଧେୟ (କର୍ଣ୍ଣ)ଙ୍କୁ ନଅଶହ ନତ-ପର୍ବ ବାଣରେ ଜତ୍ରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

8.82.21

अथ प्रहस्याधिरथिर्व्याक्षिपद्धनुरुत्तमम् ।
मुमोच निशितान्बाणान्पीडयन्सुमहाबलः ॥ ८.८२.२१ ॥

ତା'ପରେ ହସି ଅଧିରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର (କର୍ଣ୍ଣ) ଉତ୍ତମ ଧନୁ ଟାଣି, ମହାବଳୀ ହୋଇ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଛାଡ଼ି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।

8.82.22

तान्प्रत्यविध्यद्राधेयः पञ्चभिः पञ्चभिः शरैः ।
सात्यकेस्तु धनुश्छित्त्वा ध्वजं च भरतर्षभ ॥ ८.८२.२२ ॥

ରାଧେୟ (କର୍ଣ୍ଣ) ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ-ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ କଲେ; ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସାତ୍ୟକିଙ୍କ ଧନୁ କାଟି ତାଙ୍କ ଧ୍ୱଜା ମଧ୍ୟ (ଭୂମିସାତ କଲେ)।

8.82.23

तं तथा नवभिर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ।
भीमसेनं ततः क्रुद्धो विव्याध त्रिंशता शरैः ॥ ८.८२.२३ ॥

ଏହିପରି ସେ ତାଙ୍କୁ ନଅ ବାଣରେ ଛାତିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଆଘାତ କଲେ; ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଭୀମସେନଙ୍କୁ ତିରିଶ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

8.82.24

सहदेवस्य भल्लेन ध्वजं चिच्छेद मारिष ।
सारथिं च त्रिभिर्बाणैराजघान परन्तपः ॥ ८.८२.२४ ॥

ହେ ମାରିଷ, ପରନ୍ତପ (କର୍ଣ୍ଣ) ସହଦେବଙ୍କ ଧ୍ୱଜା ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ; ଏବଂ ତିନି ବାଣରେ ତାଙ୍କ ସାରଥିକୁ ଆଘାତ କଲେ।

8.82.25

विरथान्द्रौपदेयांश्च चकार भरतर्षभ ।
अक्ष्णोर्निमेषमात्रेण तदद्भुतमिवाभवत् ॥ ८.८२.२५ ॥

ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ରଥହୀନ କଲା। ଆଖି ପଲକ ପକାଇବା ମାତ୍ରରେ ତାହା ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ହେଲା।

8.82.26

विमुखीकृत्य तान्सर्वाञ्शरैः सन्नतपर्वभिः ।
पाञ्चालानहनञ्छूरांश्चेदीनां च महारथान् ॥ ८.८२.२६ ॥

ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିମୁଖ କରି, ନଇଥିବା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ସେ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କୁ ଓ ଚେଦିର ବୀର ମହାରଥୀମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା।

8.82.27

ते वध्यमानाः समरे चेदिमत्स्या विशाम्पते ।
कर्णमेकमभिद्रुत्य शरसङ्खैः समार्पयन् ॥ ८.८२.२७ ॥

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଘାତ ପାଉଥିବା ଚେଦି ଓ ମତ୍ସ୍ୟମାନେ କେବଳ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁ ଆସି ବାଣର ବର୍ଷାରେ ତାଙ୍କୁ ଆବୃତ କଲେ।

8.82.28

ताञ्जघान शितैर्बाणैः सूतपुत्रो महारथः ।
ते वध्यमानाः समरे चेदिमात्स्या विशाम्पते।
प्राद्रवन्त रणे भीताः सिंहत्रस्ता मृगा इव ॥ ८.८२.२८ ॥

ମହାରଥୀ ସୂତପୁତ୍ର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଘାତ ପାଉଥିବା ଚେଦି ଓ ମତ୍ସ୍ୟମାନେ ଭୟରେ ସିଂହଭୀତ ହରିଣ ପରି ରଣଭୂମିରୁ ପଳାଇଲେ।

8.82.29

एतदत्युद्भतं कर्म दृष्ट्वानस्मि भारत ।
यदेकः समरे शूरान्सूतपुत्रः प्रतापवान् ॥ ८.८२.२९ ॥

ହେ ଭରତବଂଶୀ, ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମ ଦେଖି ମୁଁ ବିସ୍ମିତ, ଯେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକାକୀ ପ୍ରତାପୀ ସୂତପୁତ୍ର ଶୂରମାନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କଲା।

8.82.30

यतमानान्परं शक्त्या योधयानांश्च धन्विनः ।
पाण्डवेयान्महाराज शरैर्वारितवान्रणे ॥ ८.८२.३० ॥

ହେ ମହାରାଜ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିରେ ଚେଷ୍ଟା କରି ଲଢ଼ୁଥିବା ଧନୁର୍ଧର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ସେ ରଣରେ ନିଜ ବାଣରେ ରୋକିଦେଲା।

8.82.31

तत्र भारत कर्णस्य लाघवेन महात्मनः ।
तुतुषुर्देवताः सर्वाः सिद्धाश्च सह चारणैः ॥ ८.८२.३१ ॥

ହେ ଭରତ, ସେଠାରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଚତୁରତାରେ ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରତି ସମସ୍ତ ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।

8.82.32

अपूजयन्महेष्वासा धार्तराष्ट्रा नरोत्तमम् ।
कर्णं रथवरश्रेष्ठं श्रेष्ठं सर्वधनुष्मताम् ॥ ८.८२.३२ ॥

ମହାଧନୁର୍ଧର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ନରୋତ୍ତମ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ; ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଓ ସମସ୍ତ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ।

8.82.33

ततः कर्णो महाराज ददाह रिपुवाहिनीम् ।
कक्षमिद्धो यथा वह्निर्निदाधे ज्वलितो महान् ॥ ८.८२.३३ ॥

ତା'ପରେ ହେ ମହାରାଜ, କର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରୀଷ୍ମରେ ଜ୍ବଳୁଥିବା ମହାଅଗ୍ନି ଝୋପକୁ ଜାଳିଦେବା ପରି ଶତ୍ରୁସେନାକୁ ଦଗ୍ଧ କଲେ।

8.82.34

ते वध्यमानाः कर्णेन पाण्डवेयास्ततस्ततः ।
प्राद्रवन्त रणे भीताः कर्णं दृष्ट्वा महारथम् ॥ ८.८२.३४ ॥

କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ୍ୟମାନ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମହାରଥୀ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଏଣିତେଣି ପଳାଇଲେ।

8.82.35

तत्राक्रन्दो महानासीत्पाञ्चालानां महारणे ।
वध्यतां सायकैस्तीक्ष्णैः कर्णचापवरच्युतैः ॥ ८.८२.३५ ॥

ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କର ମହା ଆର୍ତ୍ତନାଦ ଉଠିଲା; କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ସେମାନେ ବଧ୍ୟମାନ ଥିଲେ।

8.82.36

तेन शब्देन वित्रस्ता पाण्डवानां महाचमूः ।
कर्णमेकं रणे योधं मेनिरे तत्र शात्रवाः ॥ ८.८२.३६ ॥

ସେହି ଶବ୍ଦରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମହାସେନା ତ୍ରସ୍ତ ହେଲା; ସେଠାରେ ଶତ୍ରୁମାନେ ରଣରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ଯୋଦ୍ଧା ବୋଲି ଭାବିଲେ।

8.82.37

तत्राद्भुतं पुनश्चक्रे राधेयः शत्रुकर्शनः ।
यदेनं पाण्डवाः सर्वे न शेकुरभिवीक्षितुम् ॥ ८.८२.३७ ॥

ସେଠାରେ ରାଧାର ପୁତ୍ର, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କରୁଥିବା କର୍ଣ୍ଣ ପୁଣି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମ କଲେ; ଯାହାଫଳରେ ସମସ୍ତ ପାଣ୍ଡବ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁ ପାରିଲେ ନାହିଁ।

8.82.38

जलौघः पर्वतश्रेष्ठं यथासाद्य प्रभिद्यते ।
तथा तत्पाण्डवं सैन्यं कर्णमासाद्य दीर्यते ॥ ८.८२.३८ ॥

ଜଳସ୍ରୋତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତରେ ଆଘାତ ପାଇ ଯେପରି ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ସେହିପରି କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରି ପାଣ୍ଡବ ସୈନ୍ୟ ବିଦୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି।

8.82.39

कर्णोऽपि समरे राजन्विधूमोऽग्निरिव ज्वलत् ।
दहंस्तस्थौ महाबाहुः पाण्डवानां महाचमूम् ॥ ८.८२.३९ ॥

ହେ ରାଜନ୍, କର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଧୂମହୀନ ଅଗ୍ନି ପରି ଜଳି, ସେହି ମହାବାହୁ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମହାସୈନ୍ୟକୁ ଦହି ଠିଆ ହେଲେ।

8.82.40

शिरांसि च महाराज कर्णां श्चैव सकुण्डलान् ।
बाहूंश्च वीरो वीराणां चिच्छेद लघु चेषुभिः ॥ ८.८२.४० ॥

ହେ ମହାରାଜ, ସେହି ବୀର ବୀରମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ କାନ ଓ ବାହୁ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ଛେଦନ କଲେ।

8.82.41

हस्तिदन्तत्सरून्खङ्गान्ध्वजाञ्शक्तीर्हयान्गजान् ।
रथांश्च विविधान्राजन्पताका व्यजनानि च ॥ ८.८२.४१ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ହସ୍ତିଦନ୍ତ ନିର୍ମିତ ବର୍ଶା, ଖଡ୍ଗ, ଧ୍ୱଜା, ଶକ୍ତି (ବର୍ଶା), ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ବିବିଧ ରଥ, ପତାକା ଓ ବ୍ୟଜନ ମଧ୍ୟ ସେ ଭାଙ୍ଗି ପକାଇଲେ।

8.82.42

अक्षं च युगयोक्त्राणि चक्राणि विविधानि च ।
चिच्छेद बहुधा कर्णो योधव्रतमनुष्ठितः ॥ ८.८२.४२ ॥

ଅକ୍ଷ (ଧୁରା), ଯୁଆଳି ଓ ଡୋରି ଏବଂ ବିବିଧ ଚକ୍ର — ଯୋଦ୍ଧୃବ୍ରତ ପାଳନ କରୁଥିବା କର୍ଣ୍ଣ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ଛେଦନ କଲେ।

8.82.43

तत्र भारत कर्णेन निहतैर्गजवाजिभिः ।
अगम्यरूपा पृथिवी मांसशोणितकर्दमा ॥ ८.८२.४३ ॥

ହେ ଭାରତ, ସେଠାରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାରେ ପୃଥିବୀ ମାଂସ ଓ ରକ୍ତର ପଙ୍କରେ ଅଗମ୍ୟ ହୋଇଥିଲା।

8.82.44

विषमं च समं चैव हतैरश्वपदातिभिः ।
रथैश्च कुञ्जरैश्चैव न प्राज्ञायत किञ्चन ॥ ८.८२.४४ ॥

ମୃତ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ପଦାତିକ, ରଥ ଓ ହାତୀରେ ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ ବା ସମତଳ କିଛି ଚିହ୍ନା ଯାଉ ନ ଥିଲା।

8.82.45

नापि स्वे न परे योधाः प्राज्ञायन्त परस्परम् ।
घोरे शरान्धकारे तु कर्णास्त्रे च विजृम्भिते ॥ ८.८२.४५ ॥

କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ବିସ୍ତାର ହେବାରୁ ଭୟଙ୍କର ବାଣର ଅନ୍ଧକାରରେ ନିଜର ଓ ଶତ୍ରୁର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ନାହିଁ।

8.82.46

राधेयचापनिर्मुक्तैः शरैः काञ्चनभूषणैः ।
सञ्छादिता महाराज पाण्डवानां महारथाः ॥ ८.८२.४६ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ରାଧେୟଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ସୁବର୍ଣ୍ଣାଳଙ୍କାର ବାଣରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମହାରଥୀମାନେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହେଲେ।

8.82.47

ते पाण्डवेयाः समरे राधेयेन पुनः पुनः ।
अभज्यन्त महाराज यतमाना महारथाः ॥ ८.८२.४७ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ସେହି ପାଣ୍ଡବ ମହାରଥୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ରାଧେୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାରମ୍ବାର ଭଗ୍ନ ହେଲେ।

8.82.48

मृगसङ्घान्यथा क्रुद्धः सिंहो द्रावयते वने ।
पञ्चालानां रथश्रेष्ठान्द्रावयञ्शात्रवांस्तथा ॥ ८.८२.४८ ॥

କ୍ରୋଧିତ ସିଂହ ବନରେ ହରିଣ ଦଳକୁ ଯେପରି ଖେଦାଇଦିଏ, ସେପରି ସେ ପାଞ୍ଚାଳଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ ଓ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଖେଦାଉଥିଲେ।

8.82.49

कर्णस्तु समरे योधांस्त्रासयुन्सुमहायशाः ।
कालयामास तत्सैन्यं यथा पशुगणान्वृकः ॥ ८.८२.४९ ॥

ଅତିମହାଯଶା କର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି, ନେକଡ଼ିଆ ଯେପରି ପଶୁପଲ ନଷ୍ଟ କରେ ସେପରି ସେହି ସେନାକୁ ନଷ୍ଟ କଲେ।

8.82.50

दृष्ट्वा तु पाण्डवीं मेनां धार्तराष्ट्राः पराङ्युखीम् ।
तत्राजग्मुर्महेष्वासा रुदन्तो भैरवात्रवान् ॥ ८.८२.५० ॥

ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ପଛ ଫେରି ପଳାଇବାର ଦେଖି ମହାଧନୁର୍ଧର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନେ ଭୟଙ୍କର ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।

8.82.51

दुर्योधनो हि राजेन्द्र मुदा परमया युतः ।
वादयामास संहृष्टो नानावाद्यानि सर्वशः ॥ ८.८२.५१ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପରମ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସବୁଆଡ଼େ ନାନା ପ୍ରକାର ବାଦ୍ୟ ବଜାଇଲେ।

8.82.52

पाञ्चालाश्च महेष्वासा भग्नास्तत्र नरोत्तमाः ।
न्यवर्तन्त तदा शूरा मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ८.८२.५२ ॥

ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଏବଂ ମହାଧନୁର୍ଧର ନରୋତ୍ତମ ଶୂରମାନେ ସେଠାରେ ପରାଜିତ ହେଲେ; ତେବେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ହିଁ ଫେରିବାର ପଥ କରି ସେମାନେ ଫେରିଲେ।

8.82.53

तान्निवृत्तान्रणे शूरान्राधेयः शत्रुतापनः ।
अनेकशो महाराज बभञ्ज पुरुषर्षभः ॥ ८.८२.५३ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଫେରିଥିବା ସେହି ଶୂରମାନଙ୍କୁ ଶତ୍ରୁତାପନ ରାଧାପୁତ୍ର କର୍ଣ୍ଣ, ପୁରୁଷର୍ଷଭ, ଅନେକ ଥର ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ।

8.82.54

तत्र भारत कर्णेन पाञ्चाला विंशती रथाः ।
निहताः सायकैः क्रोधाच्चेदयश्च परंशताः ॥ ८.८२.५४ ॥

ହେ ଭାରତ, ସେଠାରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ରୋଧରେ ବାଣରେ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କର କୋଡ଼ିଏଟି ରଥ ନିହତ ହେଲା, ଏବଂ …

8.82.55

कृत्वा शून्यान्रथोपस्थान्वाजिपृष्ठांश्च भारत ।
निर्मनुष्यान्गजस्कन्धान्पादातांश्चैव विद्रुतान् ॥ ८.८२.५५ ॥

ହେ ଭାରତ, ସେ ରଥର ମଞ୍ଚ, ଘୋଡ଼ାର ପିଠି, ହାତୀର କାନ୍ଧ ଓ ପଳାୟମାନ ପଦାତିକମାନଙ୍କୁ ଶୂନ୍ୟ ଓ ଲୋକହୀନ କରି ଦେଲା।

8.82.56

आदित्य इव मध्याह्ने दुर्निरीक्ष्यः परन्तपः ।
कालान्तकवपुः शूरः सूतपुत्रोऽभ्यराजत ॥ ८.८२.५६ ॥

ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ୟ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ତପାଇ ଦେଉଥିବା, କାଳାନ୍ତକ ରୂପ ଥିବା ଶୂର ସୂତପୁତ୍ର ଝଲସି ଉଠିଲେ।

8.82.57

एवमेतन्महाराज नरवाजिरथद्विपान् ।
हत्वा तस्थौ महेष्वासः कर्णोऽरिगणसूदनः ॥ ८.८२.५७ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଏହିପରି ମନୁଷ୍ୟ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ହାତୀଙ୍କୁ ବଧ କରି, ଶତ୍ରୁଗଣର ସଂହାରକ ମହାଧନୁର୍ଧର କର୍ଣ୍ଣ ଛିଡ଼ା ହୋଇ ରହିଲେ।

8.82.58

यथा भूतगणान्हत्वा कालस्तिष्ठेन्महाबलः ।
तथा स सोमकान्हत्वा तस्थावेको महारथः ॥ ८.८२.५८ ॥

ମହାବଳ କାଳ ଯେପରି ପ୍ରାଣୀଗଣକୁ ବଧ କରି ଛିଡ଼ା ହୁଏ, ସେହିପରି ସେହି ମହାରଥୀ ଏକାକୀ ସୋମକମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଛିଡ଼ା ରହିଲେ।

8.82.59

तत्राद्भुतमपश्याम पाञ्चालानां पराक्रमम् ।
वध्यमानाऽपि यत्कर्णं नाजहू रणमूर्धनि ॥ ८.८२.५९ ॥

ସେଠାରେ ଆମେ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ପରାକ୍ରମ ଦେଖିଲୁ; ବଧ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ରଣମୁଖରେ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ।

8.82.60

राजा दुःशासनश्चैव कृपः शारद्वतस्तथा ।
अश्वत्थामा कृतवर्मा शकुनिश्च महाबलः।
व्यहनन्पाण्डवीं सेनां शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ८.८२.६० ॥

ରାଜା ଦୁଃଶାସନ, ଶାରଦ୍ୱତ କୃପ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, କୃତବର୍ମା ଏବଂ ମହାବଳୀ ଶକୁନି ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ବଧ କଲେ।

8.82.61

कर्मपुत्रौ तु राजेन्द्र भ्रातरौ सत्यविक्रमौ ।
निजघ्नाते बलं क्रुद्धौ पाण्डवानामितस्ततः ॥ ८.८२.६१ ॥

ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର କ୍ରୋଧରେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସେନାକୁ ଏଣେତେଣେ ସଂହାର କଲେ।

8.82.62

तत्र युद्धं महच्चासीत्क्रूरं विशसनं महत् ॥ ८.८२.६२ ॥

ସେଠାରେ ମହାନ ଓ କ୍ରୂର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ବିରାଟ ସଂହାର ଘଟିଲା।

8.82.63

तथैव पाण्डवाः शूरा धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ ।
द्रौपदेयाश्च सङ्क्रुद्धा अभ्यघ्नंस्तावकं बलम् ॥ ८.८२.६३ ॥

ସେହିପରି ବୀର ପାଣ୍ଡବମାନେ, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଶିଖଣ୍ଡୀ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧରେ ଆପଣଙ୍କ ସେନାକୁ ଆଘାତ କଲେ।

8.82.64

एवमेष क्षयो वृत्तः पाण्डवानां ततस्ततः ।
तावकानामपि रणे भीमं प्राप्य महाबलम् ॥ ८.८२.६४ ॥

ଏହିପରି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର କ୍ଷୟ ଏଣେତେଣେ ହେଲା; ରଣରେ ଆପଣଙ୍କ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ମହାବଳୀ ଭୀମଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ କ୍ଷୟ ପାଇଲେ।