Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.86

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

8.86.1

ततः कर्णः कुरुषु प्रद्रुतेषु ।
वरूथिना श्वेतहयेन राजन्।
पाञ्चालपुत्रान्व्यधमत्सूतपुत्रो ।
महेषुमिर्वात इवाभ्रसङ्घान् ॥ ८.८६.१ ॥

ਫਿਰ ਕੌਰਵ ਭੱਜ ਗਏ ਤਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਨੇ, ਹਵਾ ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰਦੀ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪਾਂਚਾਲ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰ ਦਿੱਤਾ।

8.86.2

सूतं रथादञ्जलिकैर्निपात्य ।
जघान चाश्वाञ्जनमेजयस्य।
शतानीकं सुतसोमं च भल्लै… ।
रवाकिरद्धनुषी चाप्यकृन्तत् ॥ ८.८६.२ ॥

ਅੰਜਲਿਕ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਰਥ ਤੋਂ ਡੇਗ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਜਨਮੇਜਯ ਦੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਸ਼ਤਾਨੀਕ ਅਤੇ ਸੁਤਸੋਮ ਨੂੰ ਭੱਲਾਂ ਨਾਲ … (ਪਾਠ ਅਧੂਰਾ) ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ।

8.86.3

धृष्टद्युम्नं निर्बिभेदाथ षड्भि… ।
र्जघानाश्वान्दक्षिणांस्तस्य सङ्ख्ये।
हत्वा चाश्वान्सात्यकेः सूतपुत्रः ।
कैकेयपुत्रं न्यवधीद्विशोकम् ॥ ८.८६.३ ॥

ਫਿਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੂੰ ਛੇ (ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ) … (ਪਾਠ ਅਧੂਰਾ) ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਦੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ। ਸਾਤਿਅਕੀ ਦੇ ਘੋੜੇ ਮਾਰ ਕੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕੈਕੇਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

8.86.4

तमभ्यधावन्निहते कुमारे ।
सेनापतिः कैकयो मित्रवर्मा।
शरैर्विधुन्वन्भृशमुग्रवेगैः ।
कर्णात्मजं चाप्यहनत्सुदेवम् ॥ ८.८६.४ ॥

ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਕੈਕੇਯ ਸੈਨਾਪਤੀ ਮਿਤ੍ਰਵਰਮਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ; ਭਿਆਨਕ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਰਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

8.86.5

तस्यार्धचन्द्रैस्त्रिभिरुच्चकर्त ।
प्रहस्य बाहू च शिरश्च कर्णः।
स स्यन्दनाद्गामगमद्गतासुः ।
परश्वथैः साल इवावरुग्णः ॥ ८.८६.५ ॥

ਕਰਨ ਨੇ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਤਿੰਨ ਅਰਧਚੰਦਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਸਿਰ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ। ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਨਾਲ ਉਹ ਰਥ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਕੁਹਾੜਿਆਂ ਨਾਲ ਵੱਢੇ ਸਾਲ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ।

8.86.6

हताश्वमञ्जोगमिभिः सुषेणः ।
शिनिप्रवीरं निशितैः पृषत्कैः।
प्रच्छाद्य नृत्यन्निव कर्णपुत्रः ।
शैनेयबाणाभिहतः पपात ॥ ८.८६.६ ॥

ਘੋੜੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਸ਼ੇਣ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿਨੀ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਪ੍ਰਿਸ਼ਤਕਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ; ਪਰ ਕਰਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਾਤਿਅਕੀ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।

8.86.7

पुत्रे हते क्रोधपरीतयेताः ।
कर्णः शिनीनां प्रवरं जिघांसुः।
हतोऽसि हे सात्यक इत्युदीर्य ।
व्यवासृजद्बाणममित्रसाहम् ॥ ८.८६.७ ॥

ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਕਰਨ, ਸ਼ਿਨੀਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, 'ਹੇ ਸਾਤਿਅਕੀ, ਤੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ' ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼ਤਰੂ-ਜਿੱਤੂ ਬਾਣ ਛੱਡਿਆ।

8.86.8

तमस्य चिच्छेद शरं शिखण्डी ।
त्रिभिस्त्रिभिश्च प्रतुतोद कर्णम्।
शिखण्डिनः कार्मुकं च ध्वजं च ।
च्छित्त्वा क्षुराभ्यां न्यहनत्सुजातः ॥ ८.८६.८ ॥

ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਉਸਦਾ ਉਹ ਬਾਣ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਫਿਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਧੁਜਾ ਕੱਟ ਕੇ, ਦੋ ਕ੍ਸ਼ੁਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਸੁਜਾਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

8.86.9

शिखण्डिनं षड्भिरविध्यदुग्रो ।
धार्ष्टद्युम्नेः स शिरश्चोच्चकर्त।
ततोऽभिनत्सुतसोमं क्षुरेण ।
सुसञ्झितेनाधिरथिर्महात्मा ॥ ८.८६.९ ॥

ਉਗ੍ਰ ਕਰਨ ਨੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਛੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁੰਮਨ ਦਾ ਸਿਰ ਕੱਟਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਅਧਿਰਥ-ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੱਖੇ ਕ੍ਸ਼ੁਰ ਨਾਲ ਸੁਤਸੋਮ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।

8.86.10

अथाक्रन्दे तुमुले वर्तमाने ।
धार्ष्टद्युम्ने निहते तत्र कृष्णः।
अपाञ्चाल्यं क्रियते याहि पार्थ ।
कर्णं जहीलाब्रवीद्राजसिंह ॥ ८.८६.१० ॥

ਫਿਰ ਉੱਥੇ ਭਿਆਨਕ ਰੌਲਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁੰਮਨ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਪਾਰਥ, ਜਾਹ; ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰ, ਹੇ ਰਾਜਸਿੰਘ।'

8.86.11

ततः प्रहस्याशु नरप्रवीरो ।
रथं रथेनाधिरथेर्जगाम।
भये तेषां त्राणमिच्छन्सुबाहु… ।
रभ्याहतानां रथयूथपेन ॥ ८.८६.११ ॥

ਫਿਰ ਹੱਸ ਕੇ ਉਹ ਨਰਵੀਰ ਝੱਟ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਅਧਿਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ (ਕਰਣ) ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੁਬਾਹੂ… ਰਥਯੂਥਪ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕਾਂ ਦਾ।

8.86.12

ततोऽपरे भारत दुष्प्रकम्प्याः ।
पाञ्चालानां रथसङ्घाः समेताः।
प्रतिश्रिता ह्यन्तरिक्षे ग्रहाभा ।
धनुःप्रवीरास्तु रथप्रवीराः ॥ ८.८६.१२ ॥

ਫਿਰ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਨਾ ਹਿਲਾਏ ਜਾ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦੇ ਰੱਥ-ਸਮੂਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਵੀਰ ਅਤੇ ਰੱਥਵੀਰ।

8.86.13

विस्फार्य गाण्डीवमथोग्रघोषं ।
ज्यया समाहत्य तले भृशं च।
बाणान्धकारं सहसैव कृत्वा ।
जघान नागाश्वरथध्वजांश्च ॥ ८.८६.१३ ॥

ਫਿਰ ਗਾਂਡੀਵ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਤਾਰ ਨੂੰ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਅਚਾਨਕ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਹਨੇਰਾ ਰਚ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰੱਥਾਂ ਦੇ ਝੰਡੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।

8.86.14

प्रतिश्रुतः प्राचरदन्तरिक्षे ।
गुहा गिरीणामपतन्वयांसि।
यन्मण्डलज्येन विजृम्भमाणो ।
रौद्रे मुहूर्तेऽभ्यपतत्किरीटी ॥ ८.८६.१४ ॥

ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਡਿੱਗੇ। ਗੋਲ ਤਾਰ ਨਾਲ ਫੈਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਭਿਆਨਕ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਰੀਟੀ (ਅਰਜੁਨ) ਝਪਟ ਪਿਆ।

8.86.15

तं भीमसेनोऽनुययौ रथेन ।
पृष्ठे रक्षन्पाण्डवमेकवीरः।
तौ राजपुत्रौ त्वरितौ रथाभ्यां ।
कर्णाय यातावरिभिर्विषक्तौ ॥ ८.८६.१५ ॥

ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭੀਮਸੇਨ ਰੱਥ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਪਿੱਛੋਂ ਪਾਂਡਵ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਕੱਲਾ ਵੀਰ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੋ ਰੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਣ ਵੱਲ ਗਏ, ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ।

8.86.16

तत्रान्तरे सुमहान्सूतपुत्र… ।
श्चक्रे युद्धं सोमकान्सम्प्रमथ्य।
रथाश्वमातङ्गणाञ्जघान ।
प्रच्छादयामास शरैर्दिशश्च ॥ ८.८६.१६ ॥

ਇਸੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਨ ਸੂਤਪੁੱਤਰ … ਸੋਮਕਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਸਲ ਦਿੱਤਾ; ਰਥਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਅਤੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਢਕ ਦਿੱਤੀਆਂ।

8.86.17

तमुत्तमौजा जनमेजयश्च ।
क्रुद्धौ युधामन्युशिखण्डिनौ च।
कर्णं बिभेदुः सहिताः पृषत्कैः ।
सन्नर्दमानाः सह पार्षतेन ॥ ८.८६.१७ ॥

ਉੱਤਮੌਜਾ ਅਤੇ ਜਨਮੇਜਯ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਯੁਧਾਮਨਯੂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਕਰਣ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਪਾਰਸ਼ਤ ਨਾਲ ਗਰਜਦੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।

8.86.18

ते पञ्च पाञ्चालरथाः समेता ।
वैकर्तनं कर्णमभिद्रवन्तः।
तस्माद्रथाच्च्यावयितुं न शेकु… ।
र्धैर्यात्कृतात्मानमिवेन्द्रियार्थाः ॥ ८.८६.१८ ॥

ਉਹ ਪੰਜੇ ਪਾਂਚਾਲ ਰਥੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵੈਕਰਤਨ ਕਰਣ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ; ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਰਥ ਤੋਂ ਹਿਲਾ ਨਾ ਸਕੇ … ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਸੰਜਮੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਾ ਡੋਲਾ ਸਕਣ।

8.86.19

तेषां धनूंषि ध्वजवाजिसूतां… ।
स्तूर्णं पताकाश्च निकृत्य बाणैः।
तान्पाञ्चालानभ्यहनत्पृवत्कैः ।
कर्णस्ततः सिंह इवोन्ननाद ॥ ८.८६.१९ ॥

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਧਨੁੱਖ, ਧੁਜਾ, ਘੋੜੇ, ਸਾਰਥੀ … ਤੁਰੰਤ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ ਕਰਣ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਗਰਜਿਆ।

8.86.20

तस्यास्यतस्तानभिनिघ्नतश्च ।
ज्याबाणहस्तस्य धनुःस्वेनन।
साद्रिद्रुमा स्यात्पृथिवी विशीर्णे… ।
त्यतीव मत्वा जनता व्यपीदत् ॥ ८.८६.२० ॥

ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਤਾਰ ਅਤੇ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਧਨੁੱਖ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਜਿਵੇਂ ਟੁੱਟ ਗਈ ਹੋਵੇ … ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ।

8.86.21

स शक्रचापप्रतिमेन धन्वना ।
भृशायतेनाधिरथिः शरान्सृजन्।
बभौ रणे दीप्तमरीचिमण्डलो ।
यथांशुमाली परिवेषवांस्तथा ॥ ८.८६.२१ ॥

ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵਰਗੇ ਲੰਮੇ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਬਾਣ ਛੱਡਦਾ ਅਧਿਰਥਪੁੱਤਰ ਕਰਣ ਰਣ ਵਿੱਚ ਦੀਪਤ ਕਿਰਣਾਂ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਿਆ।

8.86.22

शिखण्डिनं द्वादशभिः पराभिन… ।
च्छितैः शरैः षड्भिरथोत्तमौजसम्।
त्रिभिर्युधामन्युमविध्यदाशुगै… ।
स्त्रिभिस्त्रिभिः सोमकपार्षतात्मजौ ॥ ८.८६.२२ ॥

ਤਿੱਖੇ ਬਾਰਾਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ, ਛੇ ਨਾਲ ਉੱਤਮੌਜਸ ਨੂੰ, ਤਿੰਨ ਤੇਜ਼ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਧਾਮਨਿਊ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਸੋਮਕ ਤੇ ਪਾਰਸ਼ਤ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।

8.86.23

पराजिताः पञ्च महारथास्तु ते ।
महाहवे सूतसुतेन मारिष।
निरुद्यमास्तस्थुरमित्रनन्दना ।
यथेन्द्रियार्थात्मवता पराजिताः ॥ ८.८६.२३ ॥

ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਹਾਰੇ ਉਹ ਪੰਜ ਮਹਾਰਥੀ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਹੌਸਲਾ ਗੁਆ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਹਾਰਿਆ ਸੰਜਮੀ ਮਨੁੱਖ।

8.86.24

निमज्जतस्तानथ कर्णसागरे ।
विपन्ननावो वणिजो यथार्णवे।
उद्दध्रिरे नौभिरिवार्णवाद्रथैः ।
सुकल्पितैर्द्रौपदिजाः स्वमातुलान् ॥ ८.८६.२४ ॥

ਕਰਣ-ਰੂਪੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਜਹਾਜ਼ ਟੁੱਟਣ ਤੇ ਵਪਾਰੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਮਿਆਂ ਨੂੰ ਸਜੇ ਰੱਥਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।

8.86.25

ततः शिनीनामृषभः शितैः शरै… ।
र्निकृत्य कर्णप्रहितानिषून्वहून्।
विदार्य कर्णं निशितैरयस्मयै… ।
स्तवात्मजं ज्येष्ठमविध्यदष्टमिः ॥ ८.८६.२५ ॥

ਫਿਰ ਸ਼ਿਨੀਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਸਾਤਿਅਕੀ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕਰਣ ਦੇ ਛੱਡੇ ਬਹੁਤ ਬਾਣ ਕੱਟੇ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕਰਣ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਜੇਠੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅੱਠ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।

8.86.26

कृपोऽथ भोजश्च तवात्मजस्तथा ।
स्वयं च कर्णो निशितैरताडयत्।
स तैश्चतुर्भिर्युयुधे यदूत्तमो ।
दिगीश्वरैर्दैत्यपतिर्यथा तथा ॥ ८.८६.२६ ॥

ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਪ, ਭੋਜ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਖੁਦ ਕਰਣ ਨੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।

8.86.27

समाततेनेष्वसनेन कूजता ।
महास्वनेनाशनिपातदीधितिः।
बभूव दुर्धर्षतरः स सात्यकिः ।
शरन्नभोमध्यगतो यथा रविः ॥ ८.८६.२७ ॥

ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੱਚੀ ਕਮਾਨ ਦੀ ਟੰਕਾਰ ਅਤੇ ਮਹਾ ਗਰਜ ਨਾਲ ਸਾਤਿਅਕੀ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ ਅਜੇਯ ਹੋ ਗਿਆ; ਸ਼ਰਦ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ।

8.86.28

पुनः समास्थाय रथान्सुदंशिताः ।
शिनिप्रवीरं जुगुपुः परन्तपाः।
समेत्य पाञ्चालमहारथा रणे ।
मरुद्रणाः शक्रमिवारिनिग्रहे ॥ ८.८६.२८ ॥

ਫਿਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਵਚ ਪਾ ਕੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣ-ਤਾਪੀ ਪਾਂਚਾਲ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਿਨੀ ਵੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ; ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਮਨ ਵਿੱਚ ਮਰੁਤ-ਗਣ ਇੰਦਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਂਗ।

8.86.29

ततोऽभवद्युद्धमतीव दारुणं ।
तवाहितानां तव सैनिकैः सह।
रथाश्वमातङ्गविनाशनं तथा ।
यथा सुराणामसुरैः पुराऽभवत् ॥ ८.८६.२९ ॥

ਫਿਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਪਿਆ; ਰੱਥ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਲੱਗੇ; ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਂਗ।

8.86.30

रथा द्विपा वाजिपदातयस्तथा ।
भ्रमन्ति नानाविधशस्त्रवेष्टिताः।
परस्परेणाभिहताश्च चस्खलु… ।
र्विनेदुरार्ता व्यसवोऽपतंस्तथा ॥ ८.८६.३० ॥

ਰੱਥ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜਸਵਾਰ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ ਅਨੇਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਭਟਕਦੇ ਰਹੇ; ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਡਿੱਗਦੇ ਲੜਖੜਾਉਂਦੇ ਰਹੇ; ਦਰਦ ਨਾਲ ਚੀਕ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।

8.86.31

तथागतं भीममभीस्तवात्मजः ।
ससार राजावरजः किरञ्शरैः।
तमभ्यधावत्त्वरितो वृकोदरो ।
महारुरुं सिंह इवाभिपेदिवान् ॥ ८.८६.३१ ॥

ਨਿਡਰ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਇਆ। ਵਿਰੋਦਰ ਭੀਮ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝਪਟਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਰੁਰੂ ਹਿਰਨ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦਾ ਹੈ।

8.86.32

ततस्तयोर्युद्धमतीव दारुणं ।
प्रदीव्यतोः प्राणदुरोदरं द्वयोः।
परस्परेणाभिनिविष्टरोषयो… ।
रुदग्रयोः शम्बरशक्रयोर्यथा ॥ ८.८६.३२ ॥

ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਈ, ਜਾਨ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ ਲਾ ਕੇ ਜੂਆ ਖੇਡਦੇ ਦੋ ਜੁਆਰੀਆਂ ਵਾਂਗ; ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅੜੇ ਹੋਏ, ਰੁਦਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ੰਬਰ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ।

8.86.33

शरैः शरीरार्तिकरैः सुतेजनै… ।
र्निजघ्नतुस्तावितरेतरं भृशम्।
सकृत्प्रभिन्नाविव वासितान्तरे ।
महागजौ दोर्भिरदीनघातिनौ ॥ ८.८६.३३ ॥

ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਮਦ ਵਿੱਚ ਆਏ ਦੋ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਹਥਣੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੇਝਿਜਕ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤਿਵੇਂ।

8.86.34

आलोक्य तौ चैव परस्परं ततः ।
समं च शूरौ च ससारथी तदा।
भीमोऽब्रवीद्याहि दुःशासनाय ।
दुःशासनो याहि वृकोदराय ॥ ८.८६.३४ ॥

ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ, ਬਰਾਬਰ ਬਲ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ। ਤਦ ਭੀਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲ ਆ!' ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਵੱਲ ਆ!'

8.86.35

तयो रथौ सारथिसम्प्रचोदितौ ।
समं रथौ तौ महसा समीयतुः।
नानायुधच्छत्रपताकिकाध्वजौ ।
दिवीव पूर्वं बलशक्रयो रणे ॥ ८.८६.३५ ॥

ਸਾਰਥੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਰਥ ਬਰਾਬਰ ਵੇਗ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਗਏ; ਅਨੇਕ ਹਥਿਆਰਾਂ, ਛਤਰਾਂ, ਪਤਾਕਾਂ ਅਤੇ ਧੁਜਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ; ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਲ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਾਂਗ।

8.86.36

दिष्ट्याऽसि दुःशासन अद्य दृष्टः ।
क्षणं प्रतीच्छे सहवृद्धि मूलम्।
चिरोदितं यन्मया ते सभायां ।
कृष्णाभिमर्शेन गृहाण मत्तः ॥ ८.८६.३६ ॥

ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਅੱਜ ਤੂੰ ਦੁਸ਼ਾਸਨ, ਮੈਨੂੰ ਦਿੱਸਿਆ ਹੈਂ। ਇੱਕ ਪਲ ਮੈਂ ਉਡੀਕਦਾ ਹਾਂ; ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦਾ ਫਲ, ਵਧਦੀ ਫੁੱਲਦੀ ਜੜ੍ਹ ਸਮੇਤ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਲੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ।

8.86.37

स एवमुक्तस्तु ततो महात्मा ।
दुःशासनो वाक्यमुवाच वीरः।
सर्वं स्मरन्नेव विसंस्मरामि ।
उदीर्यमाणं शृणु भीमसेन ॥ ८.८६.३७ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ, ਵੀਰ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਬੋਲਿਆ: "ਸਭ ਕੁਝ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਮੈਂ ਭੁੱਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਭੀਮਸੇਨ, ਜੋ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਸੁਣ।"

8.86.38

स्मरामि चात्मप्रभवं चिराय ।
यज्जातुषे वेश्मनि रात्र्यहानि।
विश्वासहीना मृगयां चरन्तो ।
वसन्ति सर्वत्र निराकृतास्तु ॥ ८.८६.३८ ॥

ਸਾਡੇ ਆਪਣੇ ਕਾਰਨ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ: ਲਾਖ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਾਤਾਂ ਤੇ ਦਿਨ; ਭਰੋਸੇ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਭਟਕਦੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਠੁਕਰਾਏ ਹੋਏ ਅਸੀਂ ਰਹੇ।

8.86.39

महाभयं रात्र्यहानि स्मरन्त… ।
स्तथोपभोगाच्च सुखाच्च हीनाः।
वनेष्वटन्तो गिरिगह्वराणि ।
पाञ्चालराजस्य पुरं प्रविष्टाः ॥ ८.८६.३९ ॥

ਵੱਡਾ ਡਰ, ਰਾਤਾਂ ਤੇ ਦਿਨ ਯਾਦ ਕਰਦੇ… ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੋਗ ਤੇ ਸੁੱਖ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋ ਕੇ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਅਸੀਂ ਪਾਂਚਾਲ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ।

8.86.40

मायां यूयं कामपि सम्प्रविष्टा ।
यतो वृतः कृष्णया फल्गुनो वः।
संभूय पापैस्तदनार्यवृत्तं ।
कृतं तदा मातृकृतानुरूपम् ॥ ८.८६.४० ॥

ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਫਲਗੁਨ (ਅਰਜੁਨ) ਨੂੰ ਵਰਿਆ। ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਅਨਾਰਿਆ ਵਰਤਾਓ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮਾਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਹੀ ਸੀ।

8.86.41

एका वृता पञ्चभिः साभिपन्ना ।
ह्यलज्जमानेश्च परस्परस्य।
स्मरे सभायां सुबलात्मजेन ।
दासीकृता यत्सह कृष्णया च ॥ ८.८६.४१ ॥

ਇੱਕ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਪੰਜਾਂ ਨੇ ਵਰਿਆ; ਬੇਸ਼ਰਮੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਵੰਡ ਲਿਆ। ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੁਬਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਸਮੇਤ ਉਸਨੂੰ ਦਾਸੀ ਬਣਾਇਆ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ।

8.86.42

इत्येवमुक्तस्तु तवात्मजेन ।
पाण्डोः सुतः कोपवशं भृशं
धनुः क्षुराभ्यां ध्वजमेव चाच्छिनत् ।
ललाटमप्यस्य बिभेद पत्रिणा ॥ ८.८६.४२ ॥

ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ’ਤੇ ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਦੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਰਪ੍ਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਧਵਜ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਮੱਥਾ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।

8.86.43

शिरश्च कायात्प्रजहार सारथेः ।
स राजपुत्रोऽन्यदवाप्य कार्मुकं
वृकोदरं द्वादशभिः पराभिनत् ।
स्वयं नियच्छंस्तुरगानजिह्मगैः ॥ ८.८६.४३ ॥

ਉਸਨੇ ਸਾਰਥੀ ਦਾ ਸਿਰ ਧੜ ਤੋਂ ਵੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਦੂਜਾ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਬਾਰਾਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਖ਼ੁਦ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਿੱਧੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।

8.86.44

शरैश्च भीमं पुनरप्यवीवृषत् ॥ ८.८६.४४ ॥

ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭੀਮ ਉੱਤੇ ਫਿਰ ਮੀਂਹ ਵਾਂਗ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।