Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.86

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

8.86.1

ततः कर्णः कुरुषु प्रद्रुतेषु ।
वरूथिना श्वेतहयेन राजन्।
पाञ्चालपुत्रान्व्यधमत्सूतपुत्रो ।
महेषुमिर्वात इवाभ्रसङ्घान् ॥ ८.८६.१ ॥

കുരുക്കൾ ഓടിപ്പോയപ്പോൾ, ഹേ രാജാവേ, വെളുത്ത കുതിരകളുള്ള രഥത്തിലിരുന്ന സൂതപുത്രനായ കർണ്ണൻ, കാറ്റ് മേഘസംഘങ്ങളെ ചിതറിക്കുന്നതുപോലെ, മഹത്തായ അമ്പുകളാൽ പാഞ്ചാലപുത്രന്മാരെ ചിതറിച്ചു.

8.86.2

सूतं रथादञ्जलिकैर्निपात्य ।
जघान चाश्वाञ्जनमेजयस्य।
शतानीकं सुतसोमं च भल्लै… ।
रवाकिरद्धनुषी चाप्यकृन्तत् ॥ ८.८६.२ ॥

അഞ്ജലിക അമ്പുകളാൽ സാരഥിയെ രഥത്തിൽനിന്ന് വീഴ്ത്തി, ജനമേജയന്റെ കുതിരകളെ കൊന്നു. ശതാനീകനെയും സുതസോമനെയും ഭല്ലങ്ങളാൽ … (വാചകം ഇല്ല) ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ട് അവരുടെ വില്ലുകളും മുറിച്ചു.

8.86.3

धृष्टद्युम्नं निर्बिभेदाथ षड्भि… ।
र्जघानाश्वान्दक्षिणांस्तस्य सङ्ख्ये।
हत्वा चाश्वान्सात्यकेः सूतपुत्रः ।
कैकेयपुत्रं न्यवधीद्विशोकम् ॥ ८.८६.३ ॥

പിന്നെ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ ആറു (അമ്പുകളാൽ) … (വാചകം ഇല്ല) തുളച്ചു; യുദ്ധത്തിൽ അവന്റെ വലത്തുവശത്തെ കുതിരകളെ കൊന്നു. സാത്യകിയുടെ കുതിരകളെ കൊന്ന് സൂതപുത്രൻ കൈകേയപുത്രൻ വിശോകനെ വധിച്ചു.

8.86.4

तमभ्यधावन्निहते कुमारे ।
सेनापतिः कैकयो मित्रवर्मा।
शरैर्विधुन्वन्भृशमुग्रवेगैः ।
कर्णात्मजं चाप्यहनत्सुदेवम् ॥ ८.८६.४ ॥

രാജകുമാരൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, കൈകേയ സേനാപതി മിത്രവർമ്മൻ അവനുനേരെ പാഞ്ഞടുത്തു; ഉഗ്രവേഗമുള്ള അമ്പുകളാൽ അവനെ കുലുക്കി, കർണ്ണന്റെ പുത്രൻ സുദേവനെയും വധിച്ചു.

8.86.5

तस्यार्धचन्द्रैस्त्रिभिरुच्चकर्त ।
प्रहस्य बाहू च शिरश्च कर्णः।
स स्यन्दनाद्गामगमद्गतासुः ।
परश्वथैः साल इवावरुग्णः ॥ ८.८६.५ ॥

കർണ്ണൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് മൂന്ന് അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതി അമ്പുകളാൽ അവന്റെ ഇരു കൈകളും തലയും മുറിച്ചു. ജീവൻ പോയി അവൻ രഥത്തിൽനിന്ന് നിലത്തു വീണു, കോടാലികളാൽ വെട്ടിയ സാലവൃക്ഷംപോലെ.

8.86.6

हताश्वमञ्जोगमिभिः सुषेणः ।
शिनिप्रवीरं निशितैः पृषत्कैः।
प्रच्छाद्य नृत्यन्निव कर्णपुत्रः ।
शैनेयबाणाभिहतः पपात ॥ ८.८६.६ ॥

കുതിരകൾ വധിക്കപ്പെട്ട ശേഷം, സുഷേണൻ നേരെ പറക്കുന്ന അമ്പുകളാൽ ശിനിവീരനെ മൂർച്ചയുള്ള പൃഷത്കങ്ങൾകൊണ്ട് മറച്ചു, നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെ; എന്നാൽ കർണ്ണപുത്രൻ സാത്യകിയുടെ അമ്പുകളേറ്റ് വീണു.

8.86.7

पुत्रे हते क्रोधपरीतयेताः ।
कर्णः शिनीनां प्रवरं जिघांसुः।
हतोऽसि हे सात्यक इत्युदीर्य ।
व्यवासृजद्बाणममित्रसाहम् ॥ ८.८६.७ ॥

മകൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ കോപത്താൽ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ കർണ്ണൻ, ശിനികളിലെ ശ്രേഷ്ഠനെ കൊല്ലാനാഗ്രഹിച്ച്, 'ഓ സാത്യകി, നീ മരിച്ചു' എന്ന് പറഞ്ഞ് ശത്രുവിജയിയായ ബാണം അയച്ചു.

8.86.8

तमस्य चिच्छेद शरं शिखण्डी ।
त्रिभिस्त्रिभिश्च प्रतुतोद कर्णम्।
शिखण्डिनः कार्मुकं च ध्वजं च ।
च्छित्त्वा क्षुराभ्यां न्यहनत्सुजातः ॥ ८.८६.८ ॥

ശിഖണ്ഡി അവന്റെ ആ അമ്പ് മുറിച്ചു, മൂന്ന് മൂന്ന് അമ്പുകളാൽ കർണ്ണനെ മുറിവേൽപ്പിച്ചു. പിന്നെ ശിഖണ്ഡിയുടെ വില്ലും കൊടിയും മുറിച്ച്, രണ്ട് ക്ഷുരങ്ങളാൽ ആ സുജാതൻ അവനെ വീഴ്ത്തി.

8.86.9

शिखण्डिनं षड्भिरविध्यदुग्रो ।
धार्ष्टद्युम्नेः स शिरश्चोच्चकर्त।
ततोऽभिनत्सुतसोमं क्षुरेण ।
सुसञ्झितेनाधिरथिर्महात्मा ॥ ८.८६.९ ॥

ഉഗ്രനായ കർണ്ണൻ ശിഖണ്ഡിയെ ആറ് അമ്പുകളാൽ തുളച്ചു; ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ തല വെട്ടി. പിന്നെ ആ മഹാത്മാവായ അധിരഥപുത്രൻ, നന്നായി മൂർച്ചയുള്ള ക്ഷുരത്താൽ സുതസോമനെ പിളർന്നു.

8.86.10

अथाक्रन्दे तुमुले वर्तमाने ।
धार्ष्टद्युम्ने निहते तत्र कृष्णः।
अपाञ्चाल्यं क्रियते याहि पार्थ ।
कर्णं जहीलाब्रवीद्राजसिंह ॥ ८.८६.१० ॥

അപ്പോൾ അവിടെ ഭീകരമായ ആരവം നടക്കുമ്പോൾ, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ വധിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: 'ഓ പാർത്ഥാ, പോകൂ; പാഞ്ചാലർക്ക് നാശം സംഭവിക്കുന്നു; കർണ്ണനെ വധിക്കൂ, ഓ രാജസിംഹാ.'

8.86.11

ततः प्रहस्याशु नरप्रवीरो ।
रथं रथेनाधिरथेर्जगाम।
भये तेषां त्राणमिच्छन्सुबाहु… ।
रभ्याहतानां रथयूथपेन ॥ ८.८६.११ ॥

അപ്പോൾ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ആ നരവീരൻ വേഗത്തിൽ രഥത്തിൽ അധിരഥപുത്രന്റെ (കർണ്ണന്റെ) നേർക്കു പോയി. അവരുടെ ഭയത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷ ആഗ്രഹിച്ച സുബാഹു… രഥയൂഥപനാൽ പ്രഹരിക്കപ്പെട്ടവർക്ക്.

8.86.12

ततोऽपरे भारत दुष्प्रकम्प्याः ।
पाञ्चालानां रथसङ्घाः समेताः।
प्रतिश्रिता ह्यन्तरिक्षे ग्रहाभा ।
धनुःप्रवीरास्तु रथप्रवीराः ॥ ८.८६.१२ ॥

പിന്നീട് ഹേ ഭാരതാ, ഇളക്കാൻ കഴിയാത്ത പാഞ്ചാലരുടെ രഥസംഘങ്ങൾ ഒന്നിച്ചുചേർന്നു. ആകാശത്തിലെ ഗ്രഹങ്ങൾ പോലെ പ്രതിജ്ഞയെടുത്തവർ, വില്ലാളിവീരന്മാരും രഥവീരന്മാരും.

8.86.13

विस्फार्य गाण्डीवमथोग्रघोषं ।
ज्यया समाहत्य तले भृशं च।
बाणान्धकारं सहसैव कृत्वा ।
जघान नागाश्वरथध्वजांश्च ॥ ८.८६.१३ ॥

പിന്നെ ഗാണ്ഡീവം വലിച്ചുനീട്ടി, ഉഗ്രശബ്ദത്തോടെ ഞാണിൽ കൈപ്പത്തികൊണ്ട് ശക്തമായി അടിച്ച്, പെട്ടെന്ന് അമ്പുകളുടെ ഇരുട്ടുണ്ടാക്കി, ആനകളുടെയും കുതിരകളുടെയും രഥങ്ങളുടെയും കൊടികൾ വീഴ്ത്തി.

8.86.14

प्रतिश्रुतः प्राचरदन्तरिक्षे ।
गुहा गिरीणामपतन्वयांसि।
यन्मण्डलज्येन विजृम्भमाणो ।
रौद्रे मुहूर्तेऽभ्यपतत्किरीटी ॥ ८.८६.१४ ॥

ആകാശത്ത് പ്രതിജ്ഞയെടുത്തവനായി മുന്നോട്ടു നീങ്ങി; പർവതഗുഹകളിൽ പക്ഷികൾ വീണു. വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഞാണോടെ വികസിച്ച്, ഭയങ്കര മുഹൂർത്തത്തിൽ കിരീടി (അർജ്ജുനൻ) പാഞ്ഞടുത്തു.

8.86.15

तं भीमसेनोऽनुययौ रथेन ।
पृष्ठे रक्षन्पाण्डवमेकवीरः।
तौ राजपुत्रौ त्वरितौ रथाभ्यां ।
कर्णाय यातावरिभिर्विषक्तौ ॥ ८.८६.१५ ॥

അവനെ ഭീമസേനൻ രഥത്തിൽ പിന്തുടർന്നു, പാണ്ഡവനെ പിന്നിൽനിന്നു സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, ഏകവീരനായി. ആ രണ്ടു രാജകുമാരന്മാർ വേഗത്തിൽ രണ്ടു രഥങ്ങളിൽ കർണ്ണന്റെ നേർക്കു പോയി, ശത്രുക്കളാൽ വളയപ്പെട്ട്.

8.86.16

तत्रान्तरे सुमहान्सूतपुत्र… ।
श्चक्रे युद्धं सोमकान्सम्प्रमथ्य।
रथाश्वमातङ्गणाञ्जघान ।
प्रच्छादयामास शरैर्दिशश्च ॥ ८.८६.१६ ॥

അതിനിടയിൽ മഹാനായ സൂതപുത്രൻ … സോമകന്മാരോടു യുദ്ധം ചെയ്ത് അവരെ തകർത്തു; രഥങ്ങളെയും കുതിരകളെയും ആനകളെയും വധിച്ചു, അമ്പുകളാൽ ദിക്കുകളെല്ലാം മറച്ചു.

8.86.17

तमुत्तमौजा जनमेजयश्च ।
क्रुद्धौ युधामन्युशिखण्डिनौ च।
कर्णं बिभेदुः सहिताः पृषत्कैः ।
सन्नर्दमानाः सह पार्षतेन ॥ ८.८६.१७ ॥

ഉത്തമൗജസും ജനമേജയനും, കുപിതരായ യുധാമന്യുവും ശിഖണ്ഡിയും ചേർന്ന് കർണനെ അമ്പുകൊണ്ട് തുളച്ചു; പാർഷതനോടൊപ്പം ഗർജിച്ചുകൊണ്ട് മുന്നേറി.

8.86.18

ते पञ्च पाञ्चालरथाः समेता ।
वैकर्तनं कर्णमभिद्रवन्तः।
तस्माद्रथाच्च्यावयितुं न शेकु… ।
र्धैर्यात्कृतात्मानमिवेन्द्रियार्थाः ॥ ८.८६.१८ ॥

ആ അഞ്ചു പാഞ്ചാല രഥികന്മാരും ഒന്നിച്ചുചേർന്ന് വൈകർതനൻ കർണനെ ആക്രമിച്ചു; എന്നാൽ അവനെ രഥത്തിൽനിന്ന് ഇളക്കാനായില്ല … ജിതേന്ദ്രിയനായ ആത്മാവിനെ ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങൾ ഇളക്കാത്തതുപോലെ.

8.86.19

तेषां धनूंषि ध्वजवाजिसूतां… ।
स्तूर्णं पताकाश्च निकृत्य बाणैः।
तान्पाञ्चालानभ्यहनत्पृवत्कैः ।
कर्णस्ततः सिंह इवोन्ननाद ॥ ८.८६.१९ ॥

അവരുടെ വില്ല്, കൊടി, കുതിര, സാരഥി … ഇവയെ ഉടൻ അമ്പുകൊണ്ട് മുറിച്ച് കർണൻ ആ പാഞ്ചാലന്മാരെ പ്രഹരിച്ചു; പിന്നെ സിംഹംപോലെ ഗർജിച്ചു.

8.86.20

तस्यास्यतस्तानभिनिघ्नतश्च ।
ज्याबाणहस्तस्य धनुःस्वेनन।
साद्रिद्रुमा स्यात्पृथिवी विशीर्णे… ।
त्यतीव मत्वा जनता व्यपीदत् ॥ ८.८६.२० ॥

അവൻ അമ്പെയ്ത് അവരെ പ്രഹരിച്ചപ്പോൾ, കയ്യിൽ ഞാണും അമ്പുമായി, അവന്റെ വില്ലൊലിയാൽ പർവതങ്ങളും വൃക്ഷങ്ങളുമുള്ള ഭൂമി പിളർന്നതുപോലെയായി … ജനങ്ങൾ വളരെ വേദനിച്ചു ചിന്തിച്ചു.

8.86.21

स शक्रचापप्रतिमेन धन्वना ।
भृशायतेनाधिरथिः शरान्सृजन्।
बभौ रणे दीप्तमरीचिमण्डलो ।
यथांशुमाली परिवेषवांस्तथा ॥ ८.८६.२१ ॥

ഇന്ദ്രധനുസ്സിന് തുല്യമായ നീണ്ട വില്ലുകൊണ്ട് അമ്പുകൾ തൊടുത്ത അധിരഥപുത്രൻ കർണൻ, ജ്വലിക്കുന്ന രശ്മിമണ്ഡലത്തോടുകൂടിയ സൂര്യനെപ്പോലെ യുദ്ധത്തിൽ പ്രകാശിച്ചു.

8.86.22

शिखण्डिनं द्वादशभिः पराभिन… ।
च्छितैः शरैः षड्भिरथोत्तमौजसम्।
त्रिभिर्युधामन्युमविध्यदाशुगै… ।
स्त्रिभिस्त्रिभिः सोमकपार्षतात्मजौ ॥ ८.८६.२२ ॥

മൂർച്ചയുള്ള പന്ത്രണ്ട് അമ്പുകൊണ്ട് ശിഖണ്ഡിയെയും ആറുകൊണ്ട് ഉത്തമൗജസ്സിനെയും മൂന്ന് വേഗമേറിയ അമ്പുകൊണ്ട് യുധാമന്യുവിനെയും എയ്തു; സോമകന്റെയും പാർഷതന്റെയും പുത്രന്മാരെ ഓരോരുത്തരെയും മൂന്നു വീതം അമ്പുകൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചു.

8.86.23

पराजिताः पञ्च महारथास्तु ते ।
महाहवे सूतसुतेन मारिष।
निरुद्यमास्तस्थुरमित्रनन्दना ।
यथेन्द्रियार्थात्मवता पराजिताः ॥ ८.८६.२३ ॥

ഹേ മാരിഷ, മഹായുദ്ധത്തിൽ സൂതപുത്രനാൽ പരാജിതരായ ആ അഞ്ചു മഹാരഥന്മാർ, മിത്രങ്ങളെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നവർ, ഉദ്യമമറ്റവരായി നിന്നു; ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളാൽ തോൽപ്പിക്കപ്പെട്ട ആത്മവാനെപ്പോലെ.

8.86.24

निमज्जतस्तानथ कर्णसागरे ।
विपन्ननावो वणिजो यथार्णवे।
उद्दध्रिरे नौभिरिवार्णवाद्रथैः ।
सुकल्पितैर्द्रौपदिजाः स्वमातुलान् ॥ ८.८६.२४ ॥

കർണമാകുന്ന സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിത്താഴുന്ന അവരെ, കപ്പൽ തകർന്ന വ്യാപാരികൾ കടലിൽ മുങ്ങുന്നതുപോലെ, ദ്രൗപദീപുത്രന്മാർ തങ്ങളുടെ മാതുലന്മാരെ നന്നായി ഒരുക്കിയ രഥങ്ങളാൽ കടലിൽനിന്ന് വഞ്ചികളാൽ എന്നപോലെ ഉയർത്തി.

8.86.25

ततः शिनीनामृषभः शितैः शरै… ।
र्निकृत्य कर्णप्रहितानिषून्वहून्।
विदार्य कर्णं निशितैरयस्मयै… ।
स्तवात्मजं ज्येष्ठमविध्यदष्टमिः ॥ ८.८६.२५ ॥

അപ്പോൾ ശിനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സാത്യകി മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ കർണൻ എയ്ത പല അമ്പുകളെയും മുറിച്ച്, കർണനെ ഇരുമ്പിന്റെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ പിളർത്തി, നിങ്ങളുടെ മൂത്ത പുത്രനെ എട്ടു അമ്പുകൾകൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചു.

8.86.26

कृपोऽथ भोजश्च तवात्मजस्तथा ।
स्वयं च कर्णो निशितैरताडयत्।
स तैश्चतुर्भिर्युयुधे यदूत्तमो ।
दिगीश्वरैर्दैत्यपतिर्यथा तथा ॥ ८.८६.२६ ॥

പിന്നെ കൃപനും ഭോജനും നിന്റെ പുത്രനും കർണൻ തന്നെയും മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അവനെ പ്രഹരിച്ചു.

8.86.27

समाततेनेष्वसनेन कूजता ।
महास्वनेनाशनिपातदीधितिः।
बभूव दुर्धर्षतरः स सात्यकिः ।
शरन्नभोमध्यगतो यथा रविः ॥ ८.८६.२७ ॥

പൂർണ്ണമായി വലിച്ച വില്ലിന്റെ മുഴക്കത്താലും മഹാഗർജ്ജനത്താലും സാത്യകി ഇടിവെട്ടിന്റെ പ്രകാശം പോലെ അജയ്യനായി; ശരത്കാല ആകാശമധ്യത്തിലെ സൂര്യനെപ്പോലെ.

8.86.28

पुनः समास्थाय रथान्सुदंशिताः ।
शिनिप्रवीरं जुगुपुः परन्तपाः।
समेत्य पाञ्चालमहारथा रणे ।
मरुद्रणाः शक्रमिवारिनिग्रहे ॥ ८.८६.२८ ॥

വീണ്ടും നന്നായി കവചമണിഞ്ഞ് രഥങ്ങളിൽ കയറിയ ശത്രുസംഹാരകരായ പാഞ്ചാല മഹാരഥന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ ഒന്നിച്ചുചേർന്ന് ശിനിവീരനെ സംരക്ഷിച്ചു; ശത്രുനിഗ്രഹത്തിൽ മരുദ്ഗണങ്ങൾ ഇന്ദ്രനെ കാക്കുന്നതുപോലെ.

8.86.29

ततोऽभवद्युद्धमतीव दारुणं ।
तवाहितानां तव सैनिकैः सह।
रथाश्वमातङ्गविनाशनं तथा ।
यथा सुराणामसुरैः पुराऽभवत् ॥ ८.८६.२९ ॥

അപ്പോൾ നിങ്ങളുടെ ശത്രുക്കളും നിങ്ങളുടെ സൈനികരും തമ്മിൽ അതിഭയങ്കരമായ യുദ്ധം ഉണ്ടായി; രഥങ്ങളും കുതിരകളും ആനകളും നശിച്ചു; പണ്ട് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും തമ്മിൽ നടന്നതുപോലെ.

8.86.30

रथा द्विपा वाजिपदातयस्तथा ।
भ्रमन्ति नानाविधशस्त्रवेष्टिताः।
परस्परेणाभिहताश्च चस्खलु… ।
र्विनेदुरार्ता व्यसवोऽपतंस्तथा ॥ ८.८६.३० ॥

രഥങ്ങളും ആനകളും കുതിരപ്പടയും കാലാൾപ്പടയും വിവിധ ആയുധങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് അലഞ്ഞു; പരസ്പരം പ്രഹരിച്ച് ഇടറി; വേദനയിൽ നിലവിളിച്ച് ജീവനറ്റ് വീണു.

8.86.31

तथागतं भीममभीस्तवात्मजः ।
ससार राजावरजः किरञ्शरैः।
तमभ्यधावत्त्वरितो वृकोदरो ।
महारुरुं सिंह इवाभिपेदिवान् ॥ ८.८६.३१ ॥

ഭയരഹിതനായ നിന്റെ പുത്രൻ, രാജാവിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ, അമ്പുകൾ വർഷിച്ചുകൊണ്ട് അങ്ങനെ വന്നു. വൃകോദരനായ ഭീമൻ വേഗത്തിൽ അവന്റെ മേൽ ചാടി, സിംഹം ഒരു മഹാരുരു മാനിന്റെ മേൽ ചാടുന്നതുപോലെ.

8.86.32

ततस्तयोर्युद्धमतीव दारुणं ।
प्रदीव्यतोः प्राणदुरोदरं द्वयोः।
परस्परेणाभिनिविष्टरोषयो… ।
रुदग्रयोः शम्बरशक्रयोर्यथा ॥ ८.८६.३२ ॥

അപ്പോൾ അവരുടെ യുദ്ധം അതിഭയങ്കരമായി. ജീവൻ പണയം വെച്ച് ചൂതാടുന്ന രണ്ടുപേരെപ്പോലെ; പരസ്പരം കോപം ഉറച്ചവരായി, രുദ്രന്റെ മുഖ്യരായ ശംബരനും ഇന്ദ്രനും പോലെ.

8.86.33

शरैः शरीरार्तिकरैः सुतेजनै… ।
र्निजघ्नतुस्तावितरेतरं भृशम्।
सकृत्प्रभिन्नाविव वासितान्तरे ।
महागजौ दोर्भिरदीनघातिनौ ॥ ८.८६.३३ ॥

ശരീരത്തിന് വേദന നൽകുന്ന, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ അവർ ഇരുവരും പരസ്പരം കഠിനമായി പ്രഹരിച്ചു; മദം പൊട്ടിയ രണ്ട് മഹാഗജങ്ങൾ പെണ്ണാനയുടെ മുന്നിൽ അദീനമായി കൊമ്പുകൊണ്ടും തുമ്പിക്കൈകൊണ്ടും കുത്തുന്നതുപോലെ.

8.86.34

आलोक्य तौ चैव परस्परं ततः ।
समं च शूरौ च ससारथी तदा।
भीमोऽब्रवीद्याहि दुःशासनाय ।
दुःशासनो याहि वृकोदराय ॥ ८.८६.३४ ॥

അപ്പോൾ ആ രണ്ടു വീരന്മാരും പരസ്പരം നോക്കി, തുല്യശക്തരായി, തങ്ങളുടെ സാരഥികളോടൊപ്പം. അപ്പോൾ ഭീമൻ പറഞ്ഞു, 'ദുശ്ശാസനന്റെ അടുത്തേക്ക് വരൂ!' ദുശ്ശാസനൻ പറഞ്ഞു, 'വൃകോദരന്റെ അടുത്തേക്ക് വരൂ!'

8.86.35

तयो रथौ सारथिसम्प्रचोदितौ ।
समं रथौ तौ महसा समीयतुः।
नानायुधच्छत्रपताकिकाध्वजौ ।
दिवीव पूर्वं बलशक्रयो रणे ॥ ८.८६.३५ ॥

സാരഥികളാൽ പ്രേരിതമായ അവരുടെ രണ്ടു രഥങ്ങളും തുല്യവേഗത്തിൽ ഏറ്റുമുട്ടി; വിവിധ ആയുധങ്ങളും കുടകളും കൊടികളും ധ്വജങ്ങളും അലങ്കരിച്ചവ; പണ്ട് ആകാശത്ത് ബലനും ഇന്ദ്രനും യുദ്ധം ചെയ്തതുപോലെ.

8.86.36

दिष्ट्याऽसि दुःशासन अद्य दृष्टः ।
क्षणं प्रतीच्छे सहवृद्धि मूलम्।
चिरोदितं यन्मया ते सभायां ।
कृष्णाभिमर्शेन गृहाण मत्तः ॥ ८.८६.३६ ॥

ഭാഗ്യവശാൽ ഇന്ന് നീ ദുഃശാസനാ, എന്റെ കണ്ണിൽ പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഒരു നിമിഷം ഞാൻ കാത്തിരിക്കുന്നു; സഭയിൽ കൃഷ്ണയെ സ്പർശിച്ചതിന്റെ ഫലം, അഭിവൃദ്ധിയോടെയുള്ള ആ മൂലം, എന്നിൽ നിന്ന് സ്വീകരിച്ചുകൊള്ളുക എന്ന് ഞാൻ വളരെ മുമ്പേ പറഞ്ഞിരുന്നല്ലോ.

8.86.37

स एवमुक्तस्तु ततो महात्मा ।
दुःशासनो वाक्यमुवाच वीरः।
सर्वं स्मरन्नेव विसंस्मरामि ।
उदीर्यमाणं शृणु भीमसेन ॥ ८.८६.३७ ॥

ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ടപ്പോൾ, ആ മഹാത്മാവായ വീരൻ ദുഃശാസനൻ പറഞ്ഞു: "എല്ലാം ഓർത്തുകൊണ്ടുതന്നെ ഞാൻ മറന്നുപോകുന്നു; ഭീമസേനാ, ഞാൻ പറയുന്നത് കേൾക്കൂ."

8.86.38

स्मरामि चात्मप्रभवं चिराय ।
यज्जातुषे वेश्मनि रात्र्यहानि।
विश्वासहीना मृगयां चरन्तो ।
वसन्ति सर्वत्र निराकृतास्तु ॥ ८.८६.३८ ॥

നമ്മിൽ നിന്നുതന്നെ വളരെക്കാലം മുമ്പുണ്ടായതും ഞാൻ ഓർക്കുന്നു: അരക്കു മാളികയിലെ രാവും പകലും; വിശ്വാസമില്ലാതെ വേട്ടയാടി അലഞ്ഞ്, എല്ലായിടത്തും തിരസ്കൃതരായി നാം വസിച്ചു.

8.86.39

महाभयं रात्र्यहानि स्मरन्त… ।
स्तथोपभोगाच्च सुखाच्च हीनाः।
वनेष्वटन्तो गिरिगह्वराणि ।
पाञ्चालराजस्य पुरं प्रविष्टाः ॥ ८.८६.३९ ॥

മഹാഭയം, രാവും പകലും ഓർത്തുകൊണ്ട്… അതുപോലെ ആസ്വാദനത്തിൽനിന്നും സുഖത്തിൽനിന്നും വഞ്ചിതരായി, കാടുകളിലും മലഗുഹകളിലും അലഞ്ഞ്, പാഞ്ചാലരാജാവിന്റെ നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.

8.86.40

मायां यूयं कामपि सम्प्रविष्टा ।
यतो वृतः कृष्णया फल्गुनो वः।
संभूय पापैस्तदनार्यवृत्तं ।
कृतं तदा मातृकृतानुरूपम् ॥ ८.८६.४० ॥

നിങ്ങൾ ഏതോ മായയിൽ പ്രവേശിച്ചു, കൃഷ്ണ നിങ്ങളുടെ ഫൽഗുനനെ (അർജുനനെ) വരിച്ചതിനാൽ. പാപികളോടൊപ്പം ചേർന്ന് അന്ന് നിങ്ങൾ ചെയ്ത ആ അനാര്യ പ്രവൃത്തി അമ്മയുടെ മകന് യോജിച്ചതു തന്നെ.

8.86.41

एका वृता पञ्चभिः साभिपन्ना ।
ह्यलज्जमानेश्च परस्परस्य।
स्मरे सभायां सुबलात्मजेन ।
दासीकृता यत्सह कृष्णया च ॥ ८.८६.४१ ॥

ഒരു സ്ത്രീയെ അഞ്ചുപേർ വരിച്ചു; ലജ്ജയില്ലാതെ അവർ പരസ്പരം അവളെ പങ്കിട്ടു. സഭയിൽ സുബലന്റെ പുത്രൻ കൃഷ്ണയോടൊപ്പം അവളെ ദാസിയാക്കിയത് ഞാൻ ഓർക്കുന്നു.

8.86.42

इत्येवमुक्तस्तु तवात्मजेन ।
पाण्डोः सुतः कोपवशं भृशं
धनुः क्षुराभ्यां ध्वजमेव चाच्छिनत् ।
ललाटमप्यस्य बिभेद पत्रिणा ॥ ८.८६.४२ ॥

നിങ്ങളുടെ പുത്രൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രൻ അത്യന്തം കോപത്തിന് വശനായി. രണ്ട് ക്ഷുരപ്ര അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവന്റെ വില്ലും കൊടിയും മുറിച്ചു; ഒരമ്പുകൊണ്ട് അവന്റെ നെറ്റിയും തുളച്ചു.

8.86.43

शिरश्च कायात्प्रजहार सारथेः ।
स राजपुत्रोऽन्यदवाप्य कार्मुकं
वृकोदरं द्वादशभिः पराभिनत् ।
स्वयं नियच्छंस्तुरगानजिह्मगैः ॥ ८.८६.४३ ॥

അവൻ സാരഥിയുടെ തല ഉടലിൽനിന്ന് വെട്ടിമാറ്റി. പിന്നീട് ആ രാജകുമാരൻ മറ്റൊരു വില്ലെടുത്ത് പന്ത്രണ്ട് അമ്പുകൾകൊണ്ട് വൃകോദരനെ പ്രഹരിച്ചു; കുതിരകളെ സ്വയം നിയന്ത്രിച്ചുകൊണ്ട് നേരായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് അടിച്ചു.

8.86.44

शरैश्च भीमं पुनरप्यवीवृषत् ॥ ८.८६.४४ ॥

അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഭീമന്റെ മേൽ വീണ്ടും മഴ പെയ്യിച്ചു.