મહાભારત · અધ્યાય 8.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.93.1
रथौ तयोः श्वेतहयौ दिव्यौ युक्तौ महास्वनौ ।
समास्थितौ लोकवीरौ शङ्खान्दध्मुः पृथक्पृथकम्।
वासुदेवार्जुनौ वीरौ कर्णशल्यौ च भारत ॥ ८.९३.१ ॥
તેમના બંને રથ, શ્વેત અશ્વોથી જોડાયેલા, દિવ્ય અને મહાનાદ કરતા હતા. લોકના વીરો તેના પર ઊભા રહ્યા; તેમણે અલગ અલગ શંખ ફૂંક્યા. હે ભારત, વાસુદેવ અને અર્જુન, તથા વીર કર્ણ અને શલ્ય (પણ).
8.93.2
तद्भीरुसन्त्रासकरं युद्धं समभवत्तदा ।
अन्योन्यस्पांधेनोरुग्रं शक्रशम्बरयोरिव ॥ ८.९३.२ ॥
ત્યારે તે યુદ્ધ, જે ડરપોકને ત્રાસ આપનારું હતું, પરસ્પરની સ્પર્ધાથી ઉગ્ર બન્યું; ઇન્દ્ર અને શંબરના યુદ્ધ જેવું.
8.93.3
तयोर्ध्वजौ हि विमलौ शुशुभाते रथे स्थितौ ।
राहुकेतू यथाऽऽकाशे उदितौ जगतः क्षये ॥ ८.९३.३ ॥
તેમની નિર્મળ ધ્વજાઓ રથો પર સ્થિત થઈને શોભી ઊઠી; જગતના પ્રલયકાળે આકાશમાં ઊગેલા રાહુ અને કેતુ જેવી.
8.93.4
कर्णस्याशीविषनिभा रत्नसारमयी दृढ़ा ।
पुरन्दरधनुः प्रख्या हस्तिकक्ष्या विराजते ॥ ८.९३.४ ॥
કર્ણની ઝેરી સર્પ જેવી, શ્રેષ્ઠ રત્નોના સારથી બનેલી દૃઢ (પટ્ટી), ઇન્દ્રધનુષ જેવી, હાથીના કમરપટ્ટા જેવી શોભે છે.
8.93.5
कपिश्रेष्ठस्तु पार्थस्य व्यादितास्य इवान्तकः ।
दंष्ट्राभिर्भीषयन्भाभिर्दुर्निरीक्ष्यो रविर्यथा ॥ ८.९३.५ ॥
પાર્થનો શ્રેષ્ઠ કપિ (ધ્વજ) તો, ખુલ્લા મુખવાળા યમ જેવો, દાઢોથી ભય પમાડતો, પોતાની પ્રભાથી સૂર્ય જેવો દુર્નિરીક્ષ્ય હતો.
8.93.6
युद्धाभिलाषुको भूत्वा ध्वजो गाण्डीवधन्वनः ।
कर्णध्वजमुपातिष्ठत्स्वस्थानाद्वेगवान्कपिः ॥ ८.९३.६ ॥
યુદ્ધની ઇચ્છાવાળો ગાંડીવધારીનો ધ્વજ (કપિ) પોતાના સ્થાનેથી વેગથી કર્ણના ધ્વજ પાસે પહોંચ્યો.
8.93.7
उत्पत्य च महावेगः कक्ष्यामभ्याहनत्तदा ।
नखैश्च दशनैश्चैव गरुडः पन्नगं यथा ॥ ८.९३.७ ॥
ત્યારે મહાન વેગે કૂદીને તેણે તે ધ્વજાની દોરી પર પ્રહાર કર્યો, નખ અને દાંતથી, જેમ ગરુડ સર્પ પર તૂટી પડે.
8.93.8
सा किङ्किणीकाभरणा कालपाशोपमा तदा ।
अभ्यद्रवत्सुसंरब्धा हस्तिकक्ष्याऽथ तं कपिम् ॥ ८.९३.८ ॥
ઘંટડીઓથી શણગારેલી તે દોરી, ત્યારે કાળપાશ જેવી, અત્યંત ક્રોધે ભરાઈને તે વાનર પર દોડી.
8.93.9
तयोर्घोरतरे युद्धे द्वैरथे द्यूत आहिते ।
प्राकुर्वतां ध्वजौ युद्धं पूर्वं पूर्वतरं तदा ॥ ८.९३.९ ॥
તે બંને વચ્ચેના અતિ ભયંકર દ્વંદ્વયુદ્ધમાં, જાણે દાવ પર મૂક્યું હોય તેમ, ત્યારે બંને ધ્વજોએ પહેલાંથી પણ પહેલાં યુદ્ધ શરૂ કર્યું.
8.93.10
हया हयानभ्यहेषन्स्पर्धमानाः परस्परम् ।
अविध्यत्पुण्डरीकाक्षः शल्यं नयनसायकैः।
शल्यश्च पुण्डरीकाक्षं तथैवाभिसमैक्षत ॥ ८.९३.१० ॥
ઘોડાઓ એકબીજા સાથે હરીફાઈ કરતા પરસ્પર હણહણ્યા. કમલનયને શલ્યને નેત્રબાણોથી વીંધ્યો; શલ્યે પણ કમલનયનને એ જ રીતે તાકીને જોયો.
8.93.11
तत्राजयद्वासुदेवः शल्यं नयनसायकैः ।
कर्णं चाप्यजयदृष्ट्या कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ॥ ८.९३.११ ॥
ત્યાં વાસુદેવે શલ્યને નેત્રબાણોથી જીતી લીધો; કુંતીપુત્ર ધનંજયે પોતાની દૃષ્ટિથી કર્ણને પણ જીતી લીધો.
8.93.12
अयाब्रवीत्सूतपुत्रः शल्यमाभाष्य सस्मितम् ॥ ८.९३.१२ ॥
સૂતપુત્રે હસતાં શલ્યને સંબોધીને આમ કહ્યું.
8.93.13
यदि पार्थो रणे हन्यादद्य मामिह कर्हिचित् ।
किं करिष्यसि सङ्घामे शल्य सत्यमथोच्यताम् ॥ ८.९३.१३ ॥
આજે રણમાં પાર્થ મને મારી નાખે, તો હે શલ્ય, તું સંગ્રામમાં શું કરીશ? સત્ય કહે.
8.93.14
यदि कर्ण रणे हन्यादद्य त्वां श्वेतवाहनः ।
उभावेकरयेनाहं हन्यां माधवपाण्डवौ ॥ ८.९३.१४ ॥
આજે રણમાં શ્વેતવાહન અર્જુન તને મારી નાખે, તો હું એક રથે માધવ અને પાંડવ બંનેને મારીશ.
8.93.15
एवमेव तु गोविन्दमर्जुनः प्रत्यभाषत ।
तं प्रहस्याब्रवीत्कृष्णः पार्थं परमिदं वचः ॥ ८.९३.१५ ॥
અર્જુને પણ ગોવિંદને એ જ રીતે ઉત્તર આપ્યો. ત્યારે કૃષ્ણે હસીને પાર્થને આ પરમ વચન કહ્યું.
8.93.16
पतेद्दिवाकरः स्थानाच्छीर्येद्भूमिरनेकधा ।
शैल्यमग्निरियान्न त्वां हन्यात्कार्णो धनञ्जय ॥ ८.९३.१६ ॥
સૂર્ય પોતાના સ્થાનેથી પડી જાય, પૃથ્વી અનેક રીતે ફાટી જાય, અગ્નિ પર્વત તરફ જાય, છતાં હે ધનંજય, કર્ણ તને મારશે નહીં.
8.93.17
यदि चैतत्कथञ्चित्स्याल्लोकपर्यसनं भवेत् ।
हन्यां कर्णं तथा शल्यं बाहुभ्यामेव संयुगे ॥ ८.९३.१७ ॥
જો આ કોઈ રીતે બને અને જગતનો અંત થાય, તોપણ હું યુદ્ધમાં મારા બાહુઓથી જ કર્ણ અને શલ્યને મારીશ.
8.93.18
इति कृष्णवचः श्रुत्वा प्रहसन्कपिकेतनः ।
अर्जुनः प्रत्युवाचेदं कृष्णमक्लिष्टकारिणम् ॥ ८.९३.१८ ॥
કૃષ્ણનાં આ વચન સાંભળી કપિધ્વજ અર્જુને હસીને, અનાયાસે કર્મ કરનારા કૃષ્ણને આ કહ્યું.
8.93.19
मम तावदपर्याप्तौ कर्णशल्यौ जनार्दन ।
सपताकध्वजं कर्णं सशल्यरथवाजिनम् ॥ ८.९३.१९ ॥
હે જનાર્દન, મારા માટે કર્ણ અને શલ્ય પૂરતા નથી; પતાકા અને ધ્વજ સહિત કર્ણને, અને શલ્ય, રથ તથા ઘોડા સહિત તેને…
8.93.20
सच्छत्रकवचं चैव सशक्तिशरकार्मुकम् ।
द्रष्टाऽस्यद्य रणे कृष्ण शरैश्छिन्नमनेकधा ॥ ८.९३.२० ॥
હે કૃષ્ણ, છત્ર, કવચ, શક્તિ, બાણ અને ધનુષ સહિત તેને આજે રણમાં બાણોથી અનેક રીતે છિન્ન થયેલો જોશો.
8.93.21
अद्यैव सरथं साश्वं सशक्तिकवचायुधम् ।
सञ्चूर्णितमिवारण्ये वृक्षं पश्याद्य दन्तिना ॥ ८.९३.२१ ॥
આજે જ રથ, ઘોડા, શક્તિ, કવચ અને આયુધો સહિત તેને, વનમાં હાથીએ ચૂર્ણ કરેલા વૃક્ષ જેવો જોશો.
8.93.22
अद्य राधेयभार्याणां वैधव्यं समुपस्थितम् ।
ध्रुवं स्वप्नेष्वनिष्टानि ताभिर्दृष्टानि माधव ॥ ८.९३.२२ ॥
હે માધવ, આજે રાધેયની (કર્ણની) પત્નીઓ પર વૈધવ્ય આવી પહોંચ્યું છે; તેમણે સ્વપ્નમાં અનિષ્ટો જોઈ છે.
8.93.23
द्रष्टासि ध्रुवमद्यैव विधवाः कर्णयोषितः ।
न हि मे शाम्यते मन्युर्यदनेन पुरा कृतम् ॥ ८.९३.२३ ॥
આજે જ ચોક્કસ કર્ણની સ્ત્રીઓ વિધવા થયેલી જોશો. પહેલાં તેણે જે કર્યું, તેથી મારો ક્રોધ શાંત થતો નથી.
8.93.24
कृष्णां सभागतां दृष्ट्वा मूढेनादीर्घदर्शिना ।
अस्मांस्तथाऽवहसता क्षिपता च पुनःपुनः ॥ ८.९३.२४ ॥
સભામાં લાવવામાં આવેલી કૃષ્ણા (દ્રૌપદી)ને જોઈને, એ મૂર્ખ, દૂરદર્શિતા વિનાના માણસે અમને આ રીતે વારંવાર હસીને ઉપહાસ કર્યો.
8.93.25
अद्य द्रष्टासि गोविन्द कर्णमुन्मथितं मया ।
वारणेनेव मत्तेन पुष्पितं गजतीरुहम् ॥ ८.९३.२५ ॥
હે ગોવિંદ, આજે તું જોઈશ કે મદમસ્ત હાથી ફૂલેલા વૃક્ષને ઉખેડી નાખે તેમ મેં કર્ણને ઉખેડી નાખ્યો છે.
8.93.26
अद्य ता मधुरा वाचः श्रोतासि मधुसूदन ।
दिष्ट्या जयसि वार्ष्णेय इति कर्णे निपातिते ॥ ८.९३.२६ ॥
હે મધુસૂદન, કર્ણ પડ્યો ત્યારે 'સદ્ભાગ્યે તું જીત્યો, હે વાર્ષ્ણેય' એવાં મધુર વચનો આજે તું સાંભળીશ.
8.93.27
अद्याभिमन्युजननीं प्रहृष्टः सांत्वयिष्यसि ।
कुन्तीं पितृष्वसारं च प्रहृष्टः सन् जनार्दन ॥ ८.९३.२७ ॥
હે જનાર્દન, આજે તું પ્રસન્ન થઈને અભિમન્યુની માતાને અને તારી ફોઈ કુંતીને આશ્વાસન આપીશ.
8.93.28
अद्य बाष्पमुखीं कृष्णां सान्त्वयिष्यसि माधव ।
वाग्भिश्चामृतकल्पाभिर्धर्मराजं च पाण्डवम् ॥ ८.९३.२८ ॥
હે માધવ, આજે આંસુભીના મુખવાળી કૃષ્ણાને અને અમૃત સમાન વચનોથી ધર્મરાજ પાંડવને તું આશ્વાસન આપીશ.