మహాభారతం · అధ్యాయం 8.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.96.1
अथाब्रवीच्चक्रधरोऽपि पार्थं ।
दृष्ट्वा रथेषून्प्रतिहन्यमानान्।
अमूमुषत्पश्यत एव तेऽद्य ।
ह्यस्त्राणि कर्णोऽस्त्रगणैः किरीटिन् ॥ ८.९६.१ ॥
అప్పుడు చక్రధారి కూడా పార్థునితో ఇలా అన్నాడు: రథ బాణాలు నాశనమవుతుండటం చూసి, కిరీటీ, నీ కళ్ల ముందే నేడు కర్ణుడు అస్త్రసమూహాలతో నీ అస్త్రాలను అపహరించాడు.
8.96.2
स पार्थ किं मुह्यसि वेत्सि चैव ता… ।
न्दृष्ट्वा समेतान्नदतः कुरूस्त्वम्।
कर्णं पुरस्कृत्य विदुर्हि सर्वे ।
तवास्त्रमस्त्रैर्विनिहन्यमानम् ॥ ८.९६.२ ॥
పార్థా, ఎందుకు మోహంలో పడ్డావు? నీకు తెలుసు కదా… గర్జిస్తూ చేరిన కౌరవులను చూసి, కర్ణుని ముందుంచి వారందరికీ తెలుసు — నీ అస్త్రం అస్త్రాలతో నాశనం చేయబడుతోందని.
8.96.3
पार्थाहवे त्यक्तुमस्त्रं समर्थः ॥ ८.९६.३ ॥
పార్థా, యుద్ధంలో అస్త్రాన్ని విడిచిపెట్టడంలో నీవు సమర్థుడవు.
8.96.4
अनेन चाशु क्षुरनेमिनाद्य ।
मया विसृष्टेन सुदर्शनेन।
छिन्ध्यस्य मूर्धानमरेः प्रसह्य ।
वज्रेण शक्रो नमुचेरिवारेः ॥ ८.९६.४ ॥
ఈ క్షురనేమి బాణంతో, నేను విడిచిన సుదర్శనంతో ఇప్పుడే బలవంతంగా ఈ శత్రువు తలను నరకు — ఇంద్రుడు వజ్రంతో నముచి శత్రువు తలను నరికినట్లు.
8.96.5
किरातरूपी भगवान्यया च ।
त्वया महात्मा परितोषितोऽभूत्।
स तां पुनर्वीर धृतिं गृहीत्वा ।
सहानुबन्धं जहि सूतपुत्रम् ॥ ८.९६.५ ॥
కిరాత రూపంలోని భగవానుడు దేనితో మహాత్ముడైన నీచేత సంతోషపెట్టబడ్డాడో, ఆ ధైర్యాన్ని మళ్లీ ధరించి, వీరా, అనుచరులతో సహా సూతపుత్రుని సంహరించు.
8.96.6
ततो महीं सागरमेखलां त्वं ।
सपत्तगा ग्रामवतीं समृद्धाम्।
प्रयच्छ राज्ञे निहतारिसङ्घां ।
यशश्च पार्थातुलमाप्नुहि त्वम् ॥ ८.९६.६ ॥
అప్పుడు సముద్రమే మేఖలగా కలిగిన, కాలిబలంతో, గ్రామాలతో నిండిన, సమృద్ధమైన భూమిని, శత్రుసమూహాలు నాశనమైన రాజుకు ఇవ్వు; పార్థా, నీవు సాటిలేని కీర్తిని పొందుదువు.
8.96.7
त्वां चापि दृष्ट्वा परिहीयमानम् ॥ ८.९६.७ ॥
నిన్ను కూడా క్షీణిస్తున్నట్లు చూసి (సంజయుడు అన్నాడు).
8.96.8
सञ्चोदितो भीमजनार्दनाभ्यां ।
स्मृत्वा तदात्मानमवेत्य सर्वम्।
इहात्मनश्चागमने विदित्वा ।
प्रयोजनं केशवमित्युवाच ॥ ८.९६.८ ॥
భీమ జనార్దనులచే ప్రేరితుడై, తనను స్మరించుకొని, అంతా తెలుసుకొని, ఇక్కడికి తన రాకకు కారణాన్ని గ్రహించి, అతడు కేశవునితో ఇలా అన్నాడు.
8.96.9
प्रादुष्करोभ्येष महास्त्रमुग्रं ।
शिवाय लोकस्य वधाय सौतेः।
तन्मेऽनुजानातु भवान्सुराश्च ।
ब्रह्मा शिवो ब्रह्मविदश्च सर्वे ॥ ८.९६.९ ॥
లోక శుభం కోసం, సూతపుత్రుని వధ కోసం ఈ ఉగ్రమైన మహాస్త్రాన్ని నేను ప్రకటిస్తున్నాను; దానికి మీరు, దేవతలు, బ్రహ్మ, శివుడు, బ్రహ్మజ్ఞులందరూ అనుమతినివ్వండి.
8.96.10
इति स्मोक्त्वा पाण्डवः सव्यसाची ।
नमस्कृत्वा ब्रह्मणे सोऽमितात्मा।
अनुत्तमं ब्राह्ममसह्यमस्त्रं ।
प्रादुश्चक्रे मनसा यद्विधेयम् ॥ ८.९६.१० ॥
ఇలా చెప్పి, పాండవుడు సవ్యసాచి, అపరిమిత ఆత్మ గలవాడు, బ్రహ్మకు నమస్కరించి, మనసుతోనే ప్రయోగించదగిన ఆ అత్యుత్తమమైన, భరించరాని బ్రాహ్మాస్త్రాన్ని ప్రకటించాడు.
8.96.11
ततो दिशश्च प्रदिशश्च सर्वाः ।
समावृणोत्सायकैर्भूरितेजाः।
गाण्डीवमुक्तैर्भुजगैरिवोग्रै… ।
र्दिवाकरांशुप्रतिमैर्ज्वलद्भिः ॥ ८.९६.११ ॥
అప్పుడు అతడు మహా తేజస్వి, గాండీవం నుండి వెలువడిన, భయంకర సర్పాల వలె, సూర్యకిరణాల వలె ప్రకాశించే బాణాలతో అన్ని దిశలను, ఉపదిశలను కప్పివేశాడు.
8.96.12
सृष्टास्तु बाणा भरतर्षभेण ।
शतं शतं भीममुखाः सुतीक्ष्णाः।
प्राच्छादयन्कर्णरथं क्षणेन ।
युगान्तकालार्ककरप्रकाशाः ॥ ८.९६.१२ ॥
భరతశ్రేష్ఠుడు ప్రయోగించిన, భయంకర ముఖాలు గల, అతి తీక్షణమైన వందల కొద్దీ బాణాలు క్షణంలో కర్ణుని రథాన్ని కప్పివేశాయి; అవి యుగాంత సూర్యకిరణాల వలె ప్రకాశించాయి.
8.96.13
वैकर्तनेनाशु तदाजिमध्ये ।
सहस्रशो बाणगणा विसृष्टाः।
ते चाक्षयाः पाण्डवमभ्युपेयुः ।
पर्जन्यसृष्टा इव वारिधाराः ॥ ८.९६.१३ ॥
అప్పుడు యుద్ధమధ్యంలో వైకర్తనుడు వేలకొద్దీ బాణసమూహాలను వేగంగా ప్రయోగించాడు; అవి అక్షయమై పాండవుని వైపు దూసుకుపోయాయి, మేఘం కురిపించిన నీటి ధారల వలె.
8.96.14
ततः स कृष्णं च किरीटिनं च ।
वृकोदरं चाप्रतिमप्रभावः।
त्रिभिस्त्रिभिर्भीमबलो निहत्य ।
ननाद घोरं महता स्वनेन ॥ ८.९६.१४ ॥
అప్పుడు సాటిలేని ప్రభావం, భయంకర బలం కలవాడు కృష్ణుని, కిరీటిని, వృకోదరుని ఒక్కొక్కరిని మూడేసి బాణాలతో కొట్టి, గొప్ప ధ్వనితో భయంకరంగా గర్జించాడు.
8.96.15
ततः स बाणाभिहतः किरीटी ।
भीमं तथा प्रेक्ष्य जनार्दनं च।
अमृष्यमाणः पुनरेव पार्थः ।
शरान्दशाष्टौ सममुद्ववर्ष ॥ ८.९६.१५ ॥
అప్పుడు బాణాలచే గాయపడిన కిరీటి భీముని, జనార్దనుని చూసి సహించలేక, పార్థుడు మళ్ళీ పద్దెనిమిది బాణాలను ఒక్కసారిగా కురిపించాడు.
8.96.16
स केतुमेकेन शरेण विद्ध्वा ।
शल्यं चतुर्भिस्त्रिभिरेव कर्णम्।
ततः सुमुक्तैर्दशभिर्जघान ।
सेनापतिं काञ्चनवर्मनद्वम् ॥ ८.९६.१६ ॥
అతడు ఒక బాణంతో ధ్వజాన్ని గుచ్చి, నాలుగింటితో శల్యుడిని, మూడింటితో కర్ణుడిని గుచ్చాడు. తరువాత బాగా విడిచిన పది బాణాలతో బంగారు కవచం ధరించిన సేనాపతిని కొట్టాడు.
8.96.17
स राजपुत्रो विशिरा विबाहु… ।
र्विवाजिसूतो विधनुर्विकेतुः।
अथो रथाग्रादपतत्प्ररुग्णः ।
परश्वथैः साल इवावकृत्तः ॥ ८.९६.१७ ॥
ఆ రాజకుమారుడు శిరస్సు, బాహువులు లేనివాడై … సారథి, గుర్రాలు చెదిరి, విల్లు, ధ్వజం లేక, గొడ్డళ్లతో నరికిన సాల వృక్షంలా రథముఖం నుండి పడిపోయాడు.
8.96.18
नष्टौ सहस्राणि च पत्तिवीरान् ॥ ८.९६.१८ ॥
వేలాది పదాతి వీరులు నశించారు.
8.96.19
दृष्ट्वा तु मुख्यावतिविध्यमानौ ।
वरेषुभिः शूरवरावरिघ्नौ।
कर्णं च पार्थं च नियम्य वाहा-
न्सर्वे वरिष्ठाश्च ततोऽवतस्थुः ॥ ८.९६.१९ ॥
శత్రువులను సంహరించే శ్రేష్ఠ వీరులు కర్ణుడు, అర్జునుడు ఉత్తమ బాణాలతో తీవ్రంగా గుచ్చబడటం చూసి, శ్రేష్ఠులంతా గుర్రాలను ఆపి అక్కడే నిలిచారు.
8.96.20
प्रच्छादयामास ततः पृषत्कैः ।
सघोषमाच्छिद्य च गाण्डिवज्याम्।
अस्मिन्क्षणे फल्गुनं सूतपुत्रः ।
समाचिनोत्क्षुद्रकाणां शतेन ॥ ८.९६.२० ॥
అప్పుడు అతడు బాణాలతో కప్పివేశాడు; ఆ క్షణంలోనే సూతపుత్రుడు గాండీవ ధనుస్సు నారిని శబ్దంతో తెంచి, ఫల్గునుడిని వంద చిన్న బాణాలతో కప్పాడు.
8.96.21
निर्मुक्तसर्पप्रतिमैश्च तीक्ष्णै… ।
स्तैलप्रघौतैः खगपत्रवाजैः।
षष्ट्या बिभेदाशु च वासुदेवं ।
तदन्तरे प्रात्वरन्सोमकाश्च ॥ ८.९६.२१ ॥
పాము కుబుసం విడిచినట్లున్న పదునైన… బాణాలతో, నూనెతో మెరుగుపెట్టిన, పక్షి రెక్కలు గల అరవై బాణాలతో వాసుదేవుని వేగంగా గుచ్చాడు; ఆ సమయంలో సోమకులు ముందుకు దూసుకొచ్చారు.
8.96.22
ततो नवज्यां सुदृढां किरीटि ।
स्वबाहुविक्षेपसहां प्रगृह्य।
समादधे गाण्डिवे क्षिप्रकारी ।
निमेषमात्रेण महाधनुष्मान् ॥ ८.९६.२२ ॥
అప్పుడు కిరీటి తన బాహు వేగాన్ని తట్టుకోగల కొత్త, అత్యంత దృఢమైన వింటినారిని పట్టి, వేగంగా పనిచేసే ఆ మహాధనుర్ధారి క్షణంలో గాండీవానికి బిగించాడు.
8.96.23
ज्याछेदनं ज्याविधानं च तस्य ।
नैवावबुध्यत्सूतपुत्रो लघुत्वात्।
पार्थस्य सङ्ख्ये द्विषतां निहन्तु… ।
स्तदद्भुतं तत्र बभूव राजन् ॥ ८.९६.२३ ॥
పార్థుని వేగం వల్ల సూతపుత్రునికి అతని వింటినారి తెగడం, మళ్లీ బిగించడం కూడా తెలియలేదు; రాజా, యుద్ధంలో శత్రువులను సంహరించేవాని … ఆ అద్భుతం అక్కడ జరిగింది.
8.96.24
पार्थोऽपि तां ज्यामवधाय तूर्णं ।
शरासनज्यामाधिरथेर्विहत्य।
सुसंरब्धः कर्णशरैः क्षताङ्गो ।
रणे योधांस्तावकान्प्रत्यगृह्णात् ॥ ८.९६.२४ ॥
పార్థుడు కూడా వెంటనే ఆ వింటినారిని స్థిరపరచి, అధిరథుని కుమారుని ధనుస్సు నారిని తెగగొట్టాడు; కర్ణుని బాణాలతో అంగాలు గాయపడినవాడై, మిక్కిలి కోపంతో రణంలో నీ యోధులపై ప్రతిదాడి చేశాడు.
8.96.25
नैवापत्पक्षिगणोऽन्तरिक्षे ।
पार्थेन चास्त्रेण कृतेऽन्धकारे ॥ ८.९६.२५ ॥
పార్థుడు అస్త్రంతో చీకటి సృష్టించినప్పుడు, ఆకాశంలో పక్షుల గుంపుకు ఎలాంటి ఆపద రాలేదు.
8.96.26
शल्यं तु पार्थो दशभिर्निमेषा… ।
द्भृशं तनुत्रे प्रहसन्नविध्यत्।
ततः कर्णं द्वादशभिः पृषत्कै… ।
र्विद्ध्वा पुनः सप्तभिरप्यविध्यत् ॥ ८.९६.२६ ॥
పార్థుడు శల్యుని పది నిమిషాల్లో… కవచంలో నవ్వుతూ గుచ్చాడు. తరువాత కర్ణుని పన్నెండు బాణాలతో… గుచ్చి మళ్ళీ ఏడింటితో కూడా గుచ్చాడు.
8.96.27
स पार्थबाणासनवेगनुन्नै… ।
र्दृढाहतः पत्रिभिरुग्रवेगैः।
विभिन्नगात्रः क्षतजोक्षिताङ्गः ।
कर्णो बभौ रुद्र इवान्तकाले ॥ ८.९६.२७ ॥
పార్థుని బాణాల, విల్లు వేగంతో ప్రేరేపితుడై… తీవ్ర వేగంగల బాణాలతో గట్టిగా కొట్టబడి, శరీరం చీలి, రక్తంతో తడిసిన అవయవాలతో కర్ణుడు అంతకాలంలో రుద్రునివలె ప్రకాశించాడు.
8.96.28
ततस्त्रिभिस्तं त्रिदशाधिपोपमं ।
शरैर्बिभेदाधिरथिर्धनञ्जयम्।
शरांश्च पञ्च ज्वलनानिवोरगा… ।
न्प्रवेशयामास जिघांसुरच्युते ॥ ८.९६.२८ ॥
అప్పుడు అధిరథుని కుమారుడు ఇంద్రునితో సమానుడైన ధనంజయుని మూడు బాణాలతో గుచ్చాడు. మండే సర్పాల వలె ఐదు బాణాలను… అచ్యుతుని లోకి చంపాలనే కోరికతో ప్రవేశింపజేశాడు.
8.96.29
सुवर्णचित्रं पुरुषोत्तमस्य ।
वर्माथ भित्त्वाभ्यपतन्सुपुङ्खाः।
वेगेन गां ते विविशुश्च राज… ।
न्स्नात्वा कर्णाऽभिमुखाः प्रतीयुः ॥ ८.९६.२९ ॥
బంగారంతో చిత్రితమైన పురుషోత్తముని కవచాన్ని చీల్చి, మంచి రెక్కల ఆ బాణాలు వేగంగా భూమిలోకి దూరి… రాజులో ప్రవేశించాయి; స్నానం చేసి కర్ణునికి ఎదురుగా తిరిగి వెళ్లాయి.
8.96.30
तान्पञ्चभल्लैर्दशभिः सुमुक्तै… ।
स्त्रिधात्रिधैकैकमथोच्चकर्त।
धनञ्जयस्ते न्यपतन्पृथिव्यां ।
यथाऽहयस्तार्क्ष्यमुखेन कृत्ताः ॥ ८.९६.३० ॥
అర్జునుడు ఐదు భల్లములతో, పది సుమోఘ బాణాలతో వారిని మూడేసి ముక్కలుగా నరికాడు; గరుడుని ముక్కుతో తెగిన సర్పాల వలె వారు నేలపై పడిపోయారు.
8.96.31
द्धैर्यात्तुं तस्थावतिमात्रधैर्यः ॥ ८.९६.३१ ॥
…ఎంతో ధైర్యంతో అతడు నిలిచాడు.
8.96.32
प्रादुश्चकाराथ शरान्महात्मा ।
देहं विचिन्वन्निव सूतजस्य।
शरास्तु ते काञ्चनचित्रपुङ्खाः ।
सम्पेतुरुर्व्यां शतशो महान्तः ॥ ८.९६.३२ ॥
అప్పుడు ఆ మహాత్ముడు బాణాలను ప్రయోగించాడు, సూతపుత్రుని దేహాన్ని వెతుకుతున్నట్లుగా. బంగారు చిత్రమైన రెక్కలున్న ఆ గొప్ప బాణాలు వందలాదిగా నేలపై రాలాయి.
8.96.33
ततः शरौघैः प्रदिशो दिशश्च ।
रविप्रभाः कर्णरथश्च राजन्।
अदृश्य आसीत्कुपिते धनञ्जये ।
तुषारनीहारवृतो गिरिर्यथा ॥ ८.९६.३३ ॥
అప్పుడు ఓ రాజా! కోపించిన ధనంజయుని బాణ ప్రవాహంతో దిక్కులూ ఉపదిక్కులూ, సూర్యునివంటి కర్ణుని రథమూ కనిపించకుండా పోయాయి; మంచు, పొగమంచుతో కప్పబడిన పర్వతంలా.
8.96.34
सचक्ररक्षा अपि पृष्ठगोपाः ।
कर्णस्य ये चापि पुरःसराश्च।
भीता द्रवन्ति स्म निहन्यमाना ।
महेषुभिः पार्थकरप्रणुन्नैः ॥ ८.९६.३४ ॥
కర్ణుని చక్ర రక్షకులూ, వెనుక కాపలావారూ, ముందు నడిచినవారూ కూడా భయపడి పారిపోయారు; పార్థుని చేతితో ప్రయోగించబడిన మహా బాణాలతో కొట్టబడుతూ.
8.96.35
ततोऽर्जुनो वै भरतप्रवीरो ।
महानुभावः समरे निहन्ता।
सुयोधनेनानुमतान्विनिघ्न… ।
न्समुच्छ्रितान्सरथान्सारभूतान् ॥ ८.९६.३५ ॥
తరువాత భరతవంశ వీరుడు అర్జునుడు, మహాప్రభావశాలి, యుద్ధంలో సంహారకుడు, సుయోధనునిచే అంగీకరింపబడిన ఉన్నత రథికులను హతమార్చాడు.
8.96.36
गाण्डीवधन्वा द्विगुणं सहस्रं ।
कुरुप्रवीरानृषभः कुरूणाम्।
क्षणेन सर्वान्सरथान्ससूता… ।
न्निनाय राजन्क्षयमेकवीरः ॥ ८.९६.३६ ॥
గాండీవ ధనుస్సు ధరించిన, కురువంశంలో వృషభమైన ఏకవీరుడు అర్జునుడు, ఓ రాజా, ఒక్క క్షణంలో రథాలు, సారథులతో రెండు వేల కురు వీరులను నాశనానికి పంపాడు.
8.96.37
अथो पलायन्त विहाय कर्णं ।
तवात्मजा ये कुरवश्च शिष्टाः।
एतानवाकीर्य शरक्षतांश्च ।
विलप्यमानांस्तनयान्विमृद्गन् ॥ ८.९६.३७ ॥
అప్పుడు మీ కుమారులు, మిగిలిన కురువీరులు కర్ణుని విడిచి పారిపోయారు. బాణాలతో గాయపడి విలపిస్తున్న కుమారులను అతడు చెల్లాచెదరు చేసి నలిపివేశాడు.
8.96.38
सर्वे प्रणेशुः कुरवो विभग्नाः ।
पार्थेषुभिः सम्परितप्यमानाः।
सुयोधनेनाथ पुनर्वरिष्ठाः ।
प्रचोदिताः कर्णरथानुयाने ॥ ८.९६.३८ ॥
కురువీరులందరూ పార్థుని బాణాలతో ఛిన్నభిన్నమై, బాధపడుతూ నశించారు. తరువాత సుయోధనుని ప్రేరణతో శ్రేష్ఠ వీరులు మళ్లీ కర్ణుని రథాన్ని అనుసరించారు.
8.96.39
भोः क्षत्रियाः शूरतमास्तु सर्वे ।
क्षत्रे च धर्मे निरताः स्थ यूयम्।
न युक्तरूपं भवतां समीपा… ।
त्पलायनं कर्णमतिप्रहाय ॥ ८.९६.३९ ॥
ఓ క్షత్రియులారా, మీరందరూ అత్యంత శూరులు, క్షత్రియ ధర్మంలో నిమగ్నులు. కర్ణుని విడిచి పారిపోవడం మీకు తగదు.
8.96.40
तवात्मजेनापि तथोच्यमाना ।
नैवावतिष्ठन्त भयाद्विवर्णाः।
क्षणेन नष्टाः प्रदिशो दिशश्च ।
सर्वे ततः प्रेक्ष्य दिशो विशून्याः ॥ ८.९६.४० ॥
నీ కుమారుడు ఈ విధంగా చెప్పినప్పటికీ, వారు భయంతో వివర్ణులై నిలబడలేకపోయారు. క్షణంలోనే వారందరూ దిక్కులలోనూ ఉపదిక్కులలోనూ పారిపోయారు; అప్పుడు దిశలు శూన్యంగా ఉన్నాయని చూశారు.
8.96.41
भयावदीर्णः कुरुभिर्विहीनः ।
पार्थेषुभिः सम्परितप्यमानः।
न विव्यधे भारत तत्र कर्णः ।
प्रतीपमेवार्जुनमभ्यधावत् ॥ ८.९६.४१ ॥
భయంతో కుంగిపోయి, కౌరవులచే విడువబడి, పార్థుని బాణాలతో బాధింపబడిన కర్ణుడు అక్కడ ఎవరినీ కొట్టలేదు, ఓ భారతా; అతడు నేరుగా అర్జునుని వైపే పరుగెత్తాడు.