มหาภารตะ · อัธยายะ 8.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.96.1
अथाब्रवीच्चक्रधरोऽपि पार्थं ।
दृष्ट्वा रथेषून्प्रतिहन्यमानान्।
अमूमुषत्पश्यत एव तेऽद्य ।
ह्यस्त्राणि कर्णोऽस्त्रगणैः किरीटिन् ॥ ८.९६.१ ॥
ครั้งนั้น พระผู้ทรงจักรก็ตรัสแก่ปารถะว่า เมื่อเห็นลูกศรบนรถของเจ้าถูกตีกระเด็นไป โอ กิรีฏิน วันนี้กรรณะได้ชิงเอาอาวุธของเจ้าไปด้วยกองอาวุธ ต่อหน้าต่อตาเจ้านั่นเอง
8.96.2
स पार्थ किं मुह्यसि वेत्सि चैव ता… ।
न्दृष्ट्वा समेतान्नदतः कुरूस्त्वम्।
कर्णं पुरस्कृत्य विदुर्हि सर्वे ।
तवास्त्रमस्त्रैर्विनिहन्यमानम् ॥ ८.९६.२ ॥
โอ ปารถะ เหตุใดเจ้าจึงงุนงง เจ้าก็รู้อยู่ เมื่อเห็นเหล่ากุรุชุมนุมกันและคำรามอยู่ โดยมีกรรณะเป็นหัวหน้า ทุกคนล้วนรู้ดีว่าอาวุธของเจ้ากำลังถูกอาวุธทำลายจนสิ้น
8.96.3
पार्थाहवे त्यक्तुमस्त्रं समर्थः ॥ ८.९६.३ ॥
โอ ปารถะ เจ้าย่อมสามารถวางอาวุธลงในการรบได้
8.96.4
अनेन चाशु क्षुरनेमिनाद्य ।
मया विसृष्टेन सुदर्शनेन।
छिन्ध्यस्य मूर्धानमरेः प्रसह्य ।
वज्रेण शक्रो नमुचेरिवारेः ॥ ८.९६.४ ॥
ด้วยลูกศรมีปลายคมดุจใบมีดโกนนี้ และด้วยสุทรรศนะที่เราปล่อยไป จงรีบตัดศีรษะของศัตรูนี้ลงเดี๋ยวนี้ด้วยกำลังอันรุนแรง ดุจพระอินทร์ใช้สายฟ้าตัดศีรษะศัตรูของนมุจิ
8.96.5
किरातरूपी भगवान्यया च ।
त्वया महात्मा परितोषितोऽभूत्।
स तां पुनर्वीर धृतिं गृहीत्वा ।
सहानुबन्धं जहि सूतपुत्रम् ॥ ८.९६.५ ॥
โอ วีรบุรุษ จงกลับมามีความมั่นคงอีกครั้ง ความมั่นคงที่ทำให้พระผู้เป็นเจ้าซึ่งทรงปรากฏในรูปของกิราตพอพระทัยในตัวเจ้า ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ แล้วจงสังหารบุตรของสารถีพร้อมทั้งบริวารของมันเถิด
8.96.6
ततो महीं सागरमेखलां त्वं ।
सपत्तगा ग्रामवतीं समृद्धाम्।
प्रयच्छ राज्ञे निहतारिसङ्घां ।
यशश्च पार्थातुलमाप्नुहि त्वम् ॥ ८.९६.६ ॥
แล้วจงมอบแผ่นดินอันรุ่งเรือง ซึ่งมีมหาสมุทรเป็นเข็มขัด เต็มไปด้วยทหารราบและหมู่บ้าน อันมีกองศัตรูถูกสังหารแล้วให้แก่พระราชา โอ บุตรของปฤถา เจ้าจะได้รับเกียรติยศที่หาที่เปรียบมิได้
8.96.7
त्वां चापि दृष्ट्वा परिहीयमानम् ॥ ८.९६.७ ॥
เมื่อเห็นท่านก็ถูกลดทอนลงเช่นกัน สัญชัยกล่าวว่า
8.96.8
सञ्चोदितो भीमजनार्दनाभ्यां ।
स्मृत्वा तदात्मानमवेत्य सर्वम्।
इहात्मनश्चागमने विदित्वा ।
प्रयोजनं केशवमित्युवाच ॥ ८.९६.८ ॥
ถูกภีมะและชนารทนะกระตุ้น เขาระลึกถึงตนเอง ล่วงรู้ทุกสิ่ง และรู้เหตุผลแห่งการมาถึงของตน จึงกล่าววาจาเหล่านี้แก่เกศวะ
8.96.9
प्रादुष्करोभ्येष महास्त्रमुग्रं ।
शिवाय लोकस्य वधाय सौतेः।
तन्मेऽनुजानातु भवान्सुराश्च ।
ब्रह्मा शिवो ब्रह्मविदश्च सर्वे ॥ ८.९६.९ ॥
เพื่อความเกษมของโลกและเพื่อสังหารบุตรของสูตะ ข้าพเจ้าจะปล่อยอาวุธอันร้ายกาจยิ่งใหญ่นี้ออกมาบัดนี้ ขอพระองค์ ทวยเทพ พระพรหม พระศิวะ และผู้รู้พรหมทั้งปวง โปรดอนุญาตแก่ข้าพเจ้าด้วยเถิด
8.96.10
इति स्मोक्त्वा पाण्डवः सव्यसाची ।
नमस्कृत्वा ब्रह्मणे सोऽमितात्मा।
अनुत्तमं ब्राह्ममसह्यमस्त्रं ।
प्रादुश्चक्रे मनसा यद्विधेयम् ॥ ८.९६.१० ॥
ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว ปาณฑพผู้ใช้ธนูสองมือ ผู้มีจิตไม่มีขอบเขต ได้น้อมไหว้พระพรหม แล้วด้วยใจเพียงอย่างเดียว ก็เรียกอาวุธพรหมอันสูงสุดที่ไม่อาจทานได้ และควรใช้ให้ถูกต้องนั้นให้ปรากฏออกมา
8.96.11
ततो दिशश्च प्रदिशश्च सर्वाः ।
समावृणोत्सायकैर्भूरितेजाः।
गाण्डीवमुक्तैर्भुजगैरिवोग्रै… ।
र्दिवाकरांशुप्रतिमैर्ज्वलद्भिः ॥ ८.९६.११ ॥
แล้วผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ก็คลุมทิศทั้งปวงและทิศน้อยทั้งปวงด้วยลูกศรที่ลุกโชนดุจรังสีของพระอาทิตย์ ปล่อยออกจากคันธนูคาณฑีวะ ดุร้ายดังงูพิษ
8.96.12
सृष्टास्तु बाणा भरतर्षभेण ।
शतं शतं भीममुखाः सुतीक्ष्णाः।
प्राच्छादयन्कर्णरथं क्षणेन ।
युगान्तकालार्ककरप्रकाशाः ॥ ८.९६.१२ ॥
ลูกศรที่ปล่อยโดยหัวหน้าของวงศ์ภรตะ นับร้อยนับร้อย มีหน้าอันน่าสะพรึงและคมยิ่ง ได้คลุมรถของกรรณะในพริบตา ส่องแสงดุจรังสีพระอาทิตย์ในเวลาสิ้นยุค
8.96.13
वैकर्तनेनाशु तदाजिमध्ये ।
सहस्रशो बाणगणा विसृष्टाः।
ते चाक्षयाः पाण्डवमभ्युपेयुः ।
पर्जन्यसृष्टा इव वारिधाराः ॥ ८.९६.१३ ॥
ในท่ามกลางการรบนั้น กรรณะได้ปล่อยกองลูกศรนับพันอย่างรวดเร็ว ลูกศรเหล่านั้นไม่รู้สิ้น พุ่งเข้าหาบุตรของปาณฑุ ดุจสายน้ำที่เมฆฝนปล่อยลงมา
8.96.14
ततः स कृष्णं च किरीटिनं च ।
वृकोदरं चाप्रतिमप्रभावः।
त्रिभिस्त्रिभिर्भीमबलो निहत्य ।
ननाद घोरं महता स्वनेन ॥ ८.९६.१४ ॥
แล้วผู้มีกำลังอันหาที่เปรียบมิได้ มีพละกำลังอันน่าสะพรึง ได้ยิงกฤษณะ กิรีฏินและวฤโกทระ ฝ่ายละสามลูก แล้วคำรามอย่างน่าสะพรึงด้วยเสียงอันดัง
8.96.15
ततः स बाणाभिहतः किरीटी ।
भीमं तथा प्रेक्ष्य जनार्दनं च।
अमृष्यमाणः पुनरेव पार्थः ।
शरान्दशाष्टौ सममुद्ववर्ष ॥ ८.९६.१५ ॥
ครั้งนั้น กิรีฏินผู้ถูกลูกศรยิงเข้าแล้ว เห็นภีมะและชนารทนะเช่นนั้น ไม่อาจอดทนได้ บุตรของปฤถาจึงระดมลูกศรสิบแปดลูกพร้อมกันลงไปอีกครั้งหนึ่ง
8.96.16
स केतुमेकेन शरेण विद्ध्वा ।
शल्यं चतुर्भिस्त्रिभिरेव कर्णम्।
ततः सुमुक्तैर्दशभिर्जघान ।
सेनापतिं काञ्चनवर्मनद्वम् ॥ ८.९६.१६ ॥
เขายิงธงของกรรณะด้วยลูกศรหนึ่งลูก ยิงศัลยะด้วยสี่ลูก และยิงกรรณะด้วยสามลูก แล้วจากนั้นก็สังหารแม่ทัพผู้สวมเกราะทองด้วยลูกศรอันยิงได้ดีสิบลูก
8.96.17
स राजपुत्रो विशिरा विबाहु… ।
र्विवाजिसूतो विधनुर्विकेतुः।
अथो रथाग्रादपतत्प्ररुग्णः ।
परश्वथैः साल इवावकृत्तः ॥ ८.९६.१७ ॥
โอรสของกษัตริย์ผู้นั้น ศีรษะขาดแขนขาด พร้อมทั้งสารถีและม้าแตกกระจาย ไร้คันธนูและไร้ธง ร่วงลงจากด้านหน้ารถ แหลกละเอียด ดุจต้นสาละที่ถูกขวานฟันล้ม
8.96.18
नष्टौ सहस्राणि च पत्तिवीरान् ॥ ८.९६.१८ ॥
และทหารราบผู้กล้าหาญนับพันก็ถูกทำลาย
8.96.19
दृष्ट्वा तु मुख्यावतिविध्यमानौ ।
वरेषुभिः शूरवरावरिघ्नौ।
कर्णं च पार्थं च नियम्य वाहा-
न्सर्वे वरिष्ठाश्च ततोऽवतस्थुः ॥ ८.९६.१९ ॥
เมื่อเห็นวีรบุรุษผู้ยิ่งใหญ่สองคนถูกลูกศรชั้นเลิศยิงอย่างหนัก คือกรรณะและปารถะ ผู้เป็นผู้สังหารศัตรู นักรบผู้ประเสริฐทั้งปวงก็ดึงม้าของตนให้หยุดและยืนอยู่ตรงนั้น
8.96.20
प्रच्छादयामास ततः पृषत्कैः ।
सघोषमाच्छिद्य च गाण्डिवज्याम्।
अस्मिन्क्षणे फल्गुनं सूतपुत्रः ।
समाचिनोत्क्षुद्रकाणां शतेन ॥ ८.९६.२० ॥
ครั้งนั้น เขาก็คลุมปารถะด้วยลูกศร และในขณะนั้นเอง บุตรของสารถีก็ตัดสายคาณฑีวะด้วยเสียงดังดีด แล้วล้อมฟัลคุนะด้วยลูกศรเล็กหนึ่งร้อยดอก
8.96.21
निर्मुक्तसर्पप्रतिमैश्च तीक्ष्णै… ।
स्तैलप्रघौतैः खगपत्रवाजैः।
षष्ट्या बिभेदाशु च वासुदेवं ।
तदन्तरे प्रात्वरन्सोमकाश्च ॥ ८.९६.२१ ॥
ด้วยลูกศรคมกล้าที่เหมือนงูที่ลอกคราบแล้ว ขัดด้วยน้ำมัน และติดขนนกที่ปลาย เขาจึงยิงพาสุเทวะด้วยลูกศรหกสิบดอกอย่างรวดเร็ว ระหว่างนั้น พวกโสมกะก็พุ่งเข้าไปอย่างรีบเร่ง
8.96.22
ततो नवज्यां सुदृढां किरीटि ।
स्वबाहुविक्षेपसहां प्रगृह्य।
समादधे गाण्डिवे क्षिप्रकारी ।
निमेषमात्रेण महाधनुष्मान् ॥ ८.९६.२२ ॥
ครั้นแล้ว ผู้สวมมงกุฎ คือ อรชุน ก็หยิบสายธนูใหม่ที่เหนียวแน่นมาก ซึ่งทนแรงเหวี่ยงของแขนตนเองได้ และผู้ที่กระทำการรวดเร็ว นักธนูผู้ยิ่งใหญ่ ก็ขึงสายนั้นเข้ากับคันคาณฑีวะในชั่วพริบตาเดียว
8.96.23
ज्याछेदनं ज्याविधानं च तस्य ।
नैवावबुध्यत्सूतपुत्रो लघुत्वात्।
पार्थस्य सङ्ख्ये द्विषतां निहन्तु… ।
स्तदद्भुतं तत्र बभूव राजन् ॥ ८.९६.२३ ॥
บุตรของสูตะไม่ทันรู้เลยว่ามีการตัดสายธนูของตนและการขึงสายใหม่ เพราะความว่องไวของปารถะ โอ ท่านกษัตริย์ ปาฏิหาริย์นั้นได้เกิดขึ้นที่นั่น คือการที่ผู้ฆ่าศัตรูในการรบ...
8.96.24
पार्थोऽपि तां ज्यामवधाय तूर्णं ।
शरासनज्यामाधिरथेर्विहत्य।
सुसंरब्धः कर्णशरैः क्षताङ्गो ।
रणे योधांस्तावकान्प्रत्यगृह्णात् ॥ ८.९६.२४ ॥
แม้ปารถะก็รีบขึงสายนั้น และตัดสายธนูของบุตรของอธิรถ ด้วยความโกรธจัดและร่างกายบาดเจ็บจากลูกศรของกรรณะ ท่านจึงเข้าโจมตีนักรบของท่านในสนามรบ
8.96.25
नैवापत्पक्षिगणोऽन्तरिक्षे ।
पार्थेन चास्त्रेण कृतेऽन्धकारे ॥ ८.९६.२५ ॥
เมื่อปารถะสร้างความมืดขึ้นด้วยอาวุธของตน ฝูงนกบนท้องฟ้าก็ไม่ได้รับอันตรายใดๆ เลย
8.96.26
शल्यं तु पार्थो दशभिर्निमेषा… ।
द्भृशं तनुत्रे प्रहसन्नविध्यत्।
ततः कर्णं द्वादशभिः पृषत्कै… ।
र्विद्ध्वा पुनः सप्तभिरप्यविध्यत् ॥ ८.९६.२६ ॥
ปารถะยิงศัลยะด้วยลูกศรสิบดอกในเวลาไม่กี่ขณะ... ที่เกราะของเขา พลางหัวเราะ จากนั้นเขายิงกรรณะด้วยลูกศรสิบสองดอก... และเมื่อยิงถูกแล้ว ก็ยิงซ้ำอีกด้วยลูกศรเจ็ดดอก
8.96.27
स पार्थबाणासनवेगनुन्नै… ।
र्दृढाहतः पत्रिभिरुग्रवेगैः।
विभिन्नगात्रः क्षतजोक्षिताङ्गः ।
कर्णो बभौ रुद्र इवान्तकाले ॥ ८.९६.२७ ॥
กรรณะถูกแรงพุ่งของลูกศรและคันธนูของปารถะซัดกระหน่ำ ถูกลูกศรที่พุ่งแรงรุนแรงตกกระทบอย่างหนัก ร่างกายถูกทิ่มแทง และร่างเปื้อนไปด้วยเลือด เขาส่องแสงเหมือนพระรุทระในเวลาแห่งความตาย
8.96.28
ततस्त्रिभिस्तं त्रिदशाधिपोपमं ।
शरैर्बिभेदाधिरथिर्धनञ्जयम्।
शरांश्च पञ्च ज्वलनानिवोरगा… ।
न्प्रवेशयामास जिघांसुरच्युते ॥ ८.९६.२८ ॥
จากนั้น บุตรของอธิรถยิงธนัญชัยผู้ประดุจเจ้าแห่งเทวดาด้วยลูกศรสามดอก และส่งลูกศรห้าดอกที่ลุกโชนดุจงูเพลิงเข้าไปยังอัจยุตะ เพราะปรารถนาจะสังหาร
8.96.29
सुवर्णचित्रं पुरुषोत्तमस्य ।
वर्माथ भित्त्वाभ्यपतन्सुपुङ्खाः।
वेगेन गां ते विविशुश्च राज… ।
न्स्नात्वा कर्णाऽभिमुखाः प्रतीयुः ॥ ८.९६.२९ ॥
ลูกศรปีกงามเหล่านั้นทะลุเกราะทองอันวิจิตรของบุรุษผู้สูงสุด แล้วพุ่งลงสู่พื้นดินอย่างรวดเร็ว และ...เข้าไปในร่างของพระราชา แล้วเมื่ออาบน้ำเสร็จ พวกมันก็กลับมาหันหน้าเข้าหากรรณะ
8.96.30
तान्पञ्चभल्लैर्दशभिः सुमुक्तै… ।
स्त्रिधात्रिधैकैकमथोच्चकर्त।
धनञ्जयस्ते न्यपतन्पृथिव्यां ।
यथाऽहयस्तार्क्ष्यमुखेन कृत्ताः ॥ ८.९६.३० ॥
อรชุนตัดลูกศรแต่ละดอกนั้นเป็นสามท่อนด้วยลูกศรภัลละห้าดอกและลูกศรที่ปล่อยออกไปอย่างแม่นยำอีกสิบดอก ลูกศรเหล่านั้นจึงร่วงลงสู่พื้นดิน เหมือนงูที่ถูกตัดด้วยปากของครุฑ
8.96.31
द्धैर्यात्तुं तस्थावतिमात्रधैर्यः ॥ ८.९६.३१ ॥
...ด้วยความอดทนอย่างยิ่งยวด เขายืนหยัดมั่นคง
8.96.32
प्रादुश्चकाराथ शरान्महात्मा ।
देहं विचिन्वन्निव सूतजस्य।
शरास्तु ते काञ्चनचित्रपुङ्खाः ।
सम्पेतुरुर्व्यां शतशो महान्तः ॥ ८.९६.३२ ॥
จากนั้น ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ก็ปล่อยลูกศรออกไป ดุจกำลังค้นหาร่างของบุตรของสูตะ ลูกศรอันยิ่งใหญ่ที่มีขนนกสีทองหลากสีเหล่านั้นตกลงสู่พื้นดินนับร้อยดอก
8.96.33
ततः शरौघैः प्रदिशो दिशश्च ।
रविप्रभाः कर्णरथश्च राजन्।
अदृश्य आसीत्कुपिते धनञ्जये ।
तुषारनीहारवृतो गिरिर्यथा ॥ ८.९६.३३ ॥
ครั้นแล้ว โอ ท่านกษัตริย์ เมื่อธนัญชัยโกรธจัด ทิศและทิศรองทั้งหลาย รวมทั้งรถศึกของกรรณะที่รุ่งโรจน์ดุจดวงอาทิตย์ ก็มองไม่เห็นเพราะกระแสลูกศรที่หลั่งไหลลงมา เปรียบเหมือนภูเขาที่ถูกปกคลุมด้วยน้ำค้างแข็งและหมอก
8.96.34
सचक्ररक्षा अपि पृष्ठगोपाः ।
कर्णस्य ये चापि पुरःसराश्च।
भीता द्रवन्ति स्म निहन्यमाना ।
महेषुभिः पार्थकरप्रणुन्नैः ॥ ८.९६.३४ ॥
ทั้งผู้พิทักษ์ล้อรถของกรรณะ ผู้คุ้มกันด้านหลัง และผู้ที่เคยยืนนำหน้าท่าน ต่างก็หนีไปด้วยความหวาดกลัว ถูกลูกศรใหญ่ที่ยิงจากมือของปารถะซัดจนล้มตาย
8.96.35
ततोऽर्जुनो वै भरतप्रवीरो ।
महानुभावः समरे निहन्ता।
सुयोधनेनानुमतान्विनिघ्न… ।
न्समुच्छ्रितान्सरथान्सारभूतान् ॥ ८.९६.३५ ॥
จากนั้น อรชุนวีรบุรุษแห่งภรตะ ผู้มีอานุภาพยิ่งใหญ่และเป็นผู้สังหารในสนามรบ ก็เริ่มสังหารบรรดานักรบรถศึกที่ถูกยกขึ้น ซึ่งได้รับความเห็นชอบจากสุโยธน์ ผู้เป็นวีรบุรุษสูงสุดของนักรบทั้งหลาย
8.96.36
गाण्डीवधन्वा द्विगुणं सहस्रं ।
कुरुप्रवीरानृषभः कुरूणाम्।
क्षणेन सर्वान्सरथान्ससूता… ।
न्निनाय राजन्क्षयमेकवीरः ॥ ८.९६.३६ ॥
ผู้ถือคันคาณฑีวะ วีรบุรุษแห่งกุรุ ผู้เป็นดั่งวัวผู้นำในหมู่กุรุ ผู้เป็นวีรบุรุษเพียงผู้เดียว โอ ท่านกษัตริย์ ได้ส่งนักรบกุรุสองพันคนพร้อมทั้งรถศึกและสารถีให้ถึงความพินาศภายในชั่วขณะเดียว
8.96.37
अथो पलायन्त विहाय कर्णं ।
तवात्मजा ये कुरवश्च शिष्टाः।
एतानवाकीर्य शरक्षतांश्च ।
विलप्यमानांस्तनयान्विमृद्गन् ॥ ८.९६.३७ ॥
จากนั้น บรรดาบุตรของท่าน และพวกกุรุที่เหลืออยู่ก็หนีไปทิ้งกรรณะไว้ เขาจึงกระจายบุตรเหล่านั้นซึ่งบาดเจ็บจากลูกศรและกำลังคร่ำครวญ แล้วเหยียบย่ำพวกเขา
8.96.38
सर्वे प्रणेशुः कुरवो विभग्नाः ।
पार्थेषुभिः सम्परितप्यमानाः।
सुयोधनेनाथ पुनर्वरिष्ठाः ।
प्रचोदिताः कर्णरथानुयाने ॥ ८.९६.३८ ॥
พวกกุรุทั้งหมดแตกพ่ายและพินาศ ถูกลูกศรของปารถะทรมาน จากนั้น นักรบผู้ประเสริฐเหล่านั้นถูกสุโยธน์เร่งเร้าให้ตามไปเคียงข้างรถศึกของกรรณะอีกครั้ง
8.96.39
भोः क्षत्रियाः शूरतमास्तु सर्वे ।
क्षत्रे च धर्मे निरताः स्थ यूयम्।
न युक्तरूपं भवतां समीपा… ।
त्पलायनं कर्णमतिप्रहाय ॥ ८.९६.३९ ॥
โอ บรรดากษัตริย์ทั้งหลาย ท่านทั้งหลายล้วนเป็นนักรบผู้กล้าหาญยิ่ง และยึดมั่นในหน้าที่ของกษัตริย์และธรรม การที่ท่านจะหนีไปทิ้งกรรณะไว้นั้นไม่เหมาะสมกับท่านเลย
8.96.40
तवात्मजेनापि तथोच्यमाना ।
नैवावतिष्ठन्त भयाद्विवर्णाः।
क्षणेन नष्टाः प्रदिशो दिशश्च ।
सर्वे ततः प्रेक्ष्य दिशो विशून्याः ॥ ८.९६.४० ॥
แม้บุตรของท่านจะกล่าวเช่นนั้น พวกเขาก็ไม่อาจยืนหยัดได้ หน้าซีดด้วยความกลัว ในชั่วขณะเดียวพวกเขาทั้งหมดก็หนีไปทุกทิศและทุกทิศรอง แล้วเมื่อเห็นทิศทั้งหลายว่างเปล่า
8.96.41
भयावदीर्णः कुरुभिर्विहीनः ।
पार्थेषुभिः सम्परितप्यमानः।
न विव्यधे भारत तत्र कर्णः ।
प्रतीपमेवार्जुनमभ्यधावत् ॥ ८.९६.४१ ॥
ภารตะเอ๋ย กรรณะถูกความกลัวฉีกทึ้ง ถูกพวกกุรุทอดทิ้ง ถูกลูกศรของบุตรแห่งปฤถาทรมานอย่างแสนสาหัส จึงไม่อาจยิงใครได้ในที่นั้น หากแต่พุ่งเข้าใส่อรชุนตรงหน้าทันที