महाभारत · अध्याय 9.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.15.1
ततः सेना तव विभो मद्रराजपुरस्कृता ।
पुनरभ्यद्रवत्पार्थान्वेगेन महता रणे ॥ ९.१५.१ ॥
हे प्रभो, तेव्हा मद्रराजाला पुढे करून तुझी सेना रणात मोठ्या वेगाने पुन्हा पार्थांवर चालून गेली.
9.15.2
पीडितास्तावकाः सर्वे प्रधावन्तो रणोत्कटाः ।
क्षणेन चैव पार्थांस्ते बहुत्वात्समलोडयन् ॥ ९.१५.२ ॥
पीडित असूनही तुझे सर्व योद्धे रणोत्साहाने धावून गेले आणि आपल्या संख्याबळाने क्षणातच पार्थांना ढवळून टाकले.
9.15.3
ते वध्यमानाः समरे पाण्डवा नावतस्थिरे ।
क्षणेनैव महाराज पश्यतोः कृष्णपार्थयोः ॥ ९.१५.३ ॥
हे महाराज, युद्धात मार खाणारे पांडव कृष्ण आणि पार्थ पाहत असतानाच क्षणात टिकाव धरू शकले नाहीत.
9.15.4
ततो धनञ्जयः क्रुद्धः कृपं सह पदानुगैः ।
अवाकिरच्छरौघेण कृतवर्माणमेव च ॥ ९.१५.४ ॥
तेव्हा क्रुद्ध झालेल्या धनंजयाने पायदळासह कृपाला आणि कृतवर्म्याला बाणांच्या प्रवाहाने झाकून टाकले.
9.15.5
शकुनिं सहदेवस्तु सहसैन्यमवाकिरत् ।
नकुलः पार्श्वतः स्थित्वा मद्रराजमयोधयत् ॥ ९.१५.५ ॥
सहदेवाने शकुनीला त्याच्या सैन्यासह बाणांनी झाकून टाकले; नकुल बाजूला उभा राहून मद्रराजाशी लढला.
9.15.6
द्रौपदेया नरेन्द्राश्च भूयिष्ठान्समवारयन् ।
द्रोणपुत्रं च पाञ्चाल्यः शिखण्डी समवारयत् ॥ ९.१५.६ ॥
द्रौपदीचे पुत्र आणि राजांनी प्रचंड संख्येच्या सैन्याला रोखले; पांचाल्य शिखंडीने द्रोणपुत्राला रोखले.
9.15.7
भीमसेनस्तु राजानं गदापाणिरवारयत् ।
शल्यं तु सह सैन्येन कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ९.१५.७ ॥
परंतु गदा हाती घेतलेल्या भीमसेनाने त्या राजाला अडवले; आणि कुंतीपुत्र युधिष्ठिराने सैन्यासह शल्याला अडवले.
9.15.8
ततः समभवद्युद्धं संसक्तं तत्रतत्र ह ।
तावकानां परेषां च सङ्ग्रामेष्वनिवर्तिनाम् ॥ ९.१५.८ ॥
तेव्हा ठिकठिकाणी मिसळलेले युद्ध सुरू झाले; तुमच्या आणि शत्रूंच्या, मागे न हटणाऱ्या वीरांमध्ये.
9.15.9
तत्र पश्यामहे कर्म शल्यस्यातिमहद्रणे ।
यदेकः सर्वसैन्यानि पाण्डवानामयोधयत् ॥ ९.१५.९ ॥
तेथे आम्ही शल्याचे अत्यंत महान पराक्रम पाहिले; तो एकटाच पांडवांच्या सर्व सैन्यांशी लढला.
9.15.10
व्यदृश्यत तदा शल्यो युधिष्ठिरसमीपतः ।
क्रूरश्चन्द्रमसोऽभ्याशे शनैश्चर इव ग्रहः ॥ ९.१५.१० ॥
तेव्हा शल्य युधिष्ठिराजवळ दिसला, जसा चंद्राजवळ क्रूर शनैश्चर ग्रह दिसतो.
9.15.11
पीडयित्वा तु राजानं शरैराशीविषोपमैः ।
अभ्यधावत्पुनर्भीमं शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ९.१५.११ ॥
विषारी सर्पांसारख्या बाणांनी राजाला पीडून शल्य पुन्हा भीमावर धावून गेला आणि बाणांच्या वर्षावाने त्याला झाकले.
9.15.12
तस्य तल्लाघवं दृष्ट्वा तथैव च कृतास्त्रताम् ।
अपूजयन्ननीकानि परेषां तावकानि च ॥ ९.१५.१२ ॥
त्याची ती चपळाई आणि अस्त्रकौशल्य पाहून शत्रूच्या आणि तुमच्या दोन्ही सैन्यांनी त्याची प्रशंसा केली.
9.15.13
पीड्यमानास्तु शल्येन पाण्डवा भृशाविक्षताः ।
प्राद्रवन्त रणं हित्वा क्रोशमाने युधिष्ठिरे ॥ ९.१५.१३ ॥
शल्याने पीडित झालेले पांडव अत्यंत जखमी होऊन, युधिष्ठिर ओरडत असतानाही रणभूमी सोडून पळाले.
9.15.14
वध्यमानेष्वनीकेषु मद्रराजेन पाण्डवः ।
अमर्षवशमापन्नो धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ९.१५.१४ ॥
मद्रराजाने सैन्य मारले जात असताना पांडुपुत्र धर्मराज युधिष्ठिर क्रोधाच्या आहारी गेला.
9.15.15
ततः पौरुषमास्थाय मद्रराजमताडयत् ।
जयो वाऽस्तु वधो वेति कृतबुद्धिर्महारथः ॥ ९.१५.१५ ॥
मग पौरुष स्वीकारून, 'जय किंवा वध' असा निश्चय करून त्या महारथाने मद्रराजाला प्रहार केला.
9.15.16
समाहूयाब्रवीत्सर्वान्भ्रातॄन्कृष्णं च पाण्डवः ॥ ९.१५.१६ ॥
पांडुपुत्र युधिष्ठिराने सर्व बंधूंना आणि कृष्णाला बोलावून म्हटले.
9.15.17
भीष्मो द्रोणश्च कर्णश्च ये चान्ये पृथिवीक्षितः ।
कौरवार्थे पराक्रान्ताः सङ्ग्रामे निधनं गताः।
यथाभागं यथोत्साहं भवन्तः कृतपौरुषाः ॥ ९.१५.१७ ॥
भीष्म, द्रोण, कर्ण आणि कौरवांसाठी पराक्रम करून युद्धात मरण पावलेले इतर राजे — त्यांच्याप्रमाणेच तुम्हीही आपल्या वाट्याला आणि उत्साहाला अनुसरून पौरुष दाखवा.
9.15.18
भागोऽवशिष्ट एकोऽयं मम शल्यो महारथः ।
सोऽहमद्य युधा जेतुमाशंसे मद्रकाधिपम् ॥ ९.१५.१८ ॥
माझ्यासाठी उरलेला हा एकच वाटा आहे — महारथ शल्य. आज युद्धात त्या मद्रकाधिपतीला जिंकण्याची मी आशा करतो.
9.15.19
तत्र यन्मानसं मह्यं तत्सर्वं निगदामि वः ।
चक्ररक्षाविमौ वीरौ मम माद्रवतीसुतौ ॥ ९.१५.१९ ॥
तेथे माझ्या मनात जे आहे ते सर्व मी तुम्हाला सांगतो. माझे चक्ररक्षक हे दोन वीर माद्रवतीचे पुत्र आहेत.
9.15.20
अजेयौ वासवेनापि समरे शूरसम्मतौ ।
साध्विमौ मातुलं युद्धे क्षत्रधर्मपुरस्कृतौ ॥ ९.१५.२० ॥
युद्धात इंद्रालाही न जिंकता येणारे, शूरांनी मान दिलेले हे दोघे युद्धात मामासाठी उत्तम आहेत; क्षात्रधर्म पुढे ठेवणारे आहेत.
9.15.21
मदर्थे प्रतियुध्येतां मानार्हौ सत्यसङ्गरौ ।
मां वा शल्यो रणे हन्ता तं वाऽहं भद्रमस्तु वः।
इति सत्यामिमां वाणीं लोकवीरा निबोधत ॥ ९.१५.२१ ॥
माझ्यासाठी हे दोघे प्रतिकार करून युद्ध करोत; ते मान योग्य, सत्यप्रतिज्ञ आहेत. युद्धात शल्य मला मारील, किंवा मी त्याला मारीन; तुमचे कल्याण असो. हे सत्य वचन, हे लोकवीरांनो, ऐका.
9.15.22
योत्स्येऽहं मातुलेनाद्य क्षात्रधर्मेण पार्थिवाः ।
स्वमंशमभिसन्धाय विजयायेतराय वा ॥ ९.१५.२२ ॥
आज मी मामाशी क्षात्रधर्माने युद्ध करीन, हे राजांनो. आपला वाटा निश्चित करून — विजयासाठी किंवा इतरासाठी.
9.15.23
तस्य मेऽप्यधिकं शस्त्रं सर्वोपकरणानि च ।
संयुज्यन्तां रथे क्षिप्रं शास्त्रवद्रथयोजकैः ॥ ९.१५.२३ ॥
त्याच्यासाठी माझी अधिक शस्त्रे आणि सर्व साहित्यही त्वरित रथाला जोडावे — शास्त्रानुसार रथ जोडणाऱ्यांनी.
9.15.24
शैनेयो दक्षिणं चक्रं धृष्टद्युम्नस्तथोत्तरम् ।
पृष्ठगोपो भवत्वद्य मम पार्थो धनञ्जयः ॥ ९.१५.२४ ॥
शैनेय उजवे चक्र, धृष्टद्युम्न तसेच डावे चक्र. आज माझा पृष्ठरक्षक पार्थ धनंजय असो.
9.15.25
पुरःसरो ममाद्यास्तु भीमः शस्त्रभृतां वरः ।
एवमभ्यधिकः शल्याद्भविष्यामि महामृधे ॥ ९.१५.२५ ॥
आज माझ्यापुढे शस्त्रधारींमध्ये श्रेष्ठ असा भीम असो. अशा रीतीने या महायुद्धात मी शल्यापेक्षा अधिक ठरेन.
9.15.26
एवमुक्तास्तथा चक्रुस्तदा राज्ञः प्रियैषिणः ॥ ९.१५.२६ ॥
असे सांगितले गेल्यावर, राजाचे प्रिय करू इच्छिणाऱ्यांनी तेव्हा तसेच केले.
9.15.27
ततः प्रहर्षः सैव्यानां पुनरासीत्तदाः मृधे ।
पाञ्चालानां सोमकानां मात्स्यानां च विशेषतः ॥ ९.१५.२७ ॥
तेव्हा युद्धात पुन्हा तोच हर्ष सैन्यांमध्ये झाला; विशेषतः पांचाल, सोमक आणि मत्स्य यांच्यात.
9.15.28
प्रतिज्ञातं च सङ्ग्रामे धर्मराजस्य पूजयन् ।
ततः शङ्खांश्च भेरीश्च शतशश्चैव पुष्करान्।
अवादयन्त पाञ्चालाः सिंहनादांश्च नेदिरे ॥ ९.१५.२८ ॥
युद्धात धर्मराजाच्या प्रतिज्ञेचा सन्मान करीत, तेव्हा पांचालांनी शेकडो शंख, भेरी आणि पुष्कर वाजवले; सिंहनाद केले.
9.15.29
तेऽभ्यधावन्त संरब्धा मद्रराजं तरस्विनम् ।
महता हर्षजेनाथ नादेन कुरुपुङ्गवाः ॥ ९.१५.२९ ॥
संतप्त होऊन ते वेगवान मद्रराजाकडे धावले; कुरुश्रेष्ठ आनंदातून उठलेल्या महानादासह.
9.15.30
हादेन गजघण्टानां शङ्खानां निनदेन च ।
तूर्यशब्देन महता नादयन्तश्च मेदिनीम् ॥ ९.१५.३० ॥
हत्तींच्या घंटांच्या हादाने, शंखांच्या निनादाने आणि मोठ्या वाद्यध्वनीने पृथ्वी दुमदुमवीत.
9.15.31
तान्प्रत्यगृह्णात्पुत्रस्ते मद्रराजश्च वीर्यवान् ।
महामेघानिव बहूञ्शैलावस्तोदयावुभौ ॥ ९.१५.३१ ॥
तुमच्या पुत्राने आणि पराक्रमी मद्रराजाने त्यांना अडवले; मोठे ढग जसे अनेक पर्वतांना अडवतात, अस्तोदय नावाच्या दोन पर्वतांप्रमाणे.
9.15.32
शल्यस्तु समरश्लाघी धर्मराजमरिन्दमम् ।
ववर्ष शरवर्षेण शम्बरं मघवा इव ॥ ९.१५.३२ ॥
युद्धात अभिमानी शल्याने धर्मराज, शत्रुदमन युधिष्ठिरावर बाणांचा वर्षाव केला; इंद्राने शंबरावर वर्षाव केल्याप्रमाणे.
9.15.33
तथैव कुरुराजोऽपि प्रगृह्य रुचिरं धनुः ।
द्रोणोपदेशान्विविधान्दर्शयानो महामनाः।
ववर्ष शरवर्षाणि चित्रं लघु च सुष्ठु च ॥ ९.१५.३३ ॥
त्याचप्रमाणे कुरुराजानेही सुंदर धनुष्य घेऊन, द्रोणाचार्यांचे विविध उपदेश दाखवत, उदारमनाने बाणांचा वर्षाव केला; विचित्र, वेगवान आणि उत्तमरीत्या.
9.15.34
न चास्य विवरं कश्चिद्ददर्श चरतो रणे ॥ ९.१५.३४ ॥
रणांगणात संचार करणाऱ्या त्याच्यात कोणालाही कसलीही उणीव दिसली नाही.
9.15.35
तावुभौ विविधैर्बाणैस्ततक्षाते परस्परम् ।
शार्दूलावामिषप्रेप्सू पराक्रान्ताविवाहवे ॥ ९.१५.३५ ॥
ते दोघे विविध बाणांनी एकमेकांना घायाळ करू लागले; युद्धात मांसाची इच्छा करणाऱ्या दोन वाघांप्रमाणे, पराक्रमाने पुढे सरसावत.
9.15.36
भीमस्तु तव पुत्रेण युद्धशौण्डेन सङ्गतः ॥ ९.१५.३६ ॥
युद्धाभिमानी तुमच्या पुत्राशी भीम भिडला.
9.15.37
पाञ्चाल्यः सात्यकिश्चैव माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
शकुनिप्रमुखान्वीरान्प्रत्यगृह्णन्समन्ततः ॥ ९.१५.३७ ॥
पाञ्चाल्य, सात्यकि आणि माद्रीचे दोन पुत्र पाण्डव शकुनि प्रमुख वीरांना सर्व बाजूंनी अडवू लागले.
9.15.38
तदासीत्तुमुलं युद्धं पुनरेव जयैषिणाम् ।
तावकानां परेषां च राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ९.१५.३८ ॥
राजा, जयाची इच्छा करणाऱ्या तुमच्या लोकांमध्ये आणि शत्रूंमध्ये पुन्हा भीषण युद्ध झाले; हे तुमच्या दुर्मंत्रणेमुळे घडले.
9.15.39
दुर्योधनस्तु भीमस्य शरेणानतपर्वणा ।
चिच्छेदादिश्य सङ्ग्रामे ध्वजं हेमपरिष्कृतम् ॥ ९.१५.३९ ॥
पण दुर्योधनाने युद्धात लक्ष्य साधून, वाकलेल्या पेराच्या बाणाने भीमाचा सोन्याने सजवलेला ध्वज तोडला.
9.15.40
स किङ्किणीकजालेन महता चारुदर्शनः ।
पपात रुचिरः सिंहो भीमसेनस्य पश्यतः ॥ ९.१५.४० ॥
लहान घंट्यांच्या जाळ्याने सजलेला, पाहण्यास सुंदर असा तो मोठा सिंहध्वज भीमसेनाच्या देखत पडला.
9.15.41
पुनश्चास्य धनुश्चित्रं गजराजकरोपमम् ।
क्षुरेण शितधारेण प्रचकर्त नराधिपः ॥ ९.१५.४१ ॥
पुन्हा त्या राजाने तीक्ष्ण धारेच्या क्षुरबाणाने भीमाचे ते अद्भुत धनुष्य तोडले; ते गजराजाच्या सोंडेसारखे होते.
9.15.42
स च्छिन्नधन्वा तेजस्वी रथशक्त्या सुतं तव ।
बिभेदोरसि विक्रम्य स रथोपस्थ आविशत् ॥ ९.१५.४२ ॥
धनुष्य तुटलेला तेजस्वी भीमाने पराक्रमाने रथशक्तीने तुमच्या पुत्राच्या छातीत भोसकले; तो रथाच्या तळाशी पडला.
9.15.43
तस्मिन्मोहमनुप्राप्ते पुनरेव वृकोदरः ।
यन्तुरेव शिरः कायात्क्षुरप्रेणाहरत्तदा ॥ ९.१५.४३ ॥
तो मूर्च्छित झाल्यावर वृकोदर (भीम) पुन्हा त्याच वेळी क्षुरप्र बाणाने सारथ्याचे मस्तक शरीरापासून तोडून टाकला.
9.15.44
हतसूता हयास्तस्य रथमादाय भारत ।
व्यद्रवन्त दिशो राजन्हाहाकारस्तदाऽभवत् ॥ ९.१५.४४ ॥
हे भारता, सारथी मारला गेल्यामुळे त्याचे घोडे रथ घेऊन दिशादिशांना पळाले; राजा, तेव्हा हाहाकार उठला.
9.15.45
तमभ्यधावंस्त्राणार्थं द्रोणपुत्रो महारथः ।
कृपश्च कृतवर्मां च पुत्रं ते हि परीप्सवः ॥ ९.१५.४५ ॥
तुझ्या पुत्राचे रक्षण करू इच्छिणारे द्रोणपुत्र महारथी अश्वत्थामा, कृप आणि कृतवर्मा त्याच्याकडे धावले.
9.15.46
तस्मिन्विलुलिते सैन्ये त्रस्तांस्तस्य पदानुगान् ।
गाण्डीवधन्वा विस्फार्य धनुस्तानहनच्छरैः ॥ ९.१५.४६ ॥
ती सेना विस्कळीत झाल्यावर गाण्डीवधारी (अर्जुन) धनुष्य ताणून त्याच्या घाबरलेल्या पायदळ अनुयायांना बाणांनी ठार मारले.
9.15.47
युधिष्ठिरस्तु मद्रेशमभ्यधावदमर्षितः ।
स्वयं सन्नोदयन्नश्वान्दन्तवर्णान्मनोजवान् ॥ ९.१५.४७ ॥
पण संतापलेला युधिष्ठिर स्वतः हत्तीदातांसारखे पांढरे, मनासारखे वेगवान घोडे हाकत मद्रराजावर (शल्यावर) धावून गेला.
9.15.48
तत्राश्चर्यपमश्याम कुन्तीपुत्रे युधिष्ठिरे ।
पुरा भूत्वा मृदुर्दान्तो यत्तदा दारुणोऽभवत् ॥ ९.१५.४८ ॥
तेथे कुंतीपुत्र युधिष्ठिरामध्ये आम्ही एक आश्चर्य पाहिले—जो पूर्वी मृदू आणि संयमी होता, तोच तेव्हा भयंकर झाला.
9.15.49
विवृताक्षश्च कौन्तेयो वेपमानश्च मन्युना ।
चिच्छेद योधान्निशितैः शरैः शतसहस्रशः ॥ ९.१५.४९ ॥
क्रोधाने थरथरत, विस्फारलेल्या डोळ्यांनी, कुंतीपुत्राने तीक्ष्ण बाणांनी शेकडो हजारो योद्ध्यांना छिन्नभिन्न केले.
9.15.50
यांयां प्रत्युद्ययौ सेनां तांतां ज्येष्ठः स पाण्डवः ।
शरैरपातयद्राजन्गिरीन्वज्रैरिवोत्तमैः ॥ ९.१५.५० ॥
हे राजा! ज्येष्ठ पांडव ज्या ज्या सैन्यावर चालून गेला, त्या त्या सैन्याला उत्तम वज्रांनी पर्वत कोसळावेत तसे त्याने बाणांनी पाडले.
9.15.51
साश्वसूतध्वजरथान्रथिनः पातयन्बहून् ।
अक्रीडदेको बलवान्पवनस्तोयदानिव ॥ ९.१५.५१ ॥
घोडे, सारथी व ध्वजांसह रथ आणि अनेक रथी पाडत, मेघांना उडवून नेणाऱ्या बलवान वाऱ्याप्रमाणे तो एकटा खेळला.
9.15.52
साश्वारोहांश्च तुरगान्पत्तींश्चैव सहस्रधा ।
व्यपोथयत सङ्ग्रामे क्रुद्धो रुद्रः पशूनिव ॥ ९.१५.५२ ॥
युद्धात क्रुद्ध झालेला रुद्र जसा पशूंचा संहार करतो, तसेच त्याने अश्वारोहींसह घोडे व पायदळ हजारो प्रकारे चिरडले.
9.15.53
शून्यमायोधनं कृत्वा शरवर्षैः समन्ततः ।
अभ्यद्रवत मद्रेशं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ९.१५.५३ ॥
चहूकडे बाणांचा वर्षाव करून रणांगण रिकामे करत तो मद्रराजाकडे धावला आणि म्हणाला, "थांब, थांब!"
9.15.54
तस्य तच्चरितं दृष्ट्वा संग्रामे भीमकर्मणः ।
वित्रेसुस्तावकाः सर्वे शल्यस्त्वेनं समभ्ययात् ॥ ९.१५.५४ ॥
युद्धात त्या भयंकर कर्म करणाऱ्याचे ते पराक्रम पाहून तुमचे सर्व सैनिक घाबरले; परंतु शल्य त्याच्यासमोर आला.
9.15.55
ततस्तौ भृशसङ्क्रुद्धौ प्रध्माय सलिलोद्भवौ ।
समाहूय तदाऽन्योन्यं भर्त्सयन्तौ समीयतुः ॥ ९.१५.५५ ॥
तेव्हा ते दोघे अत्यंत संतापून, जलोद्भव शंख फुंकून, एकमेकांना आव्हान देत व निंदा करीत समोरासमोर आले.
9.15.56
शल्यस्तु शरवर्षेण पीडयामास पाण्डवम् ।
मद्रराजं तु कौन्तेयः शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ९.१५.५६ ॥
शल्याने बाणांच्या वर्षावाने पांडवाला पीडले; आणि कौंतेयाने मद्रराजाला बाणांच्या वर्षावाने झाकून टाकले.
9.15.57
अदृश्येतां तदा राजन्कङ्कपत्रिभिराचितौ ।
उद्भिन्नरुधिरौ शूरौ मद्रराजयुधिष्ठिरौ।
पुष्पिताविव रेजाते वने शाल्मलिकिंशुकौ ॥ ९.१५.५७ ॥
हे राजन्! तेव्हा कंकपत्री बाणांनी झाकलेले, रक्त वाहणारे ते दोन शूर, मद्रराज आणि युधिष्ठिर, रानात फुललेल्या शाल्मली व किंशुक वृक्षांसारखे दिसले.
9.15.58
दीव्यमानौ महात्मानौ प्राणद्यूतेन दुर्मदौ ।
दृष्ट्वा सर्वाणि सैन्यानि नाध्यवस्यंस्तयोर्जयम् ॥ ९.१५.५८ ॥
प्राणाची बाजी लावून खेळणाऱ्या, गर्वाने उन्मत्त झालेल्या त्या महात्म्यांना पाहून सर्व सैन्यांना त्यांपैकी कोणाचा विजय होईल हे ठरवता आले नाही.
9.15.59
हत्वा मद्राधिपं पार्थो भोक्ष्यतेऽद्य वसुन्धराम् ।
शल्यो वा पाण्डवं हत्वा दद्याद्दुर्योधनाय गाम् ॥ ९.१५.५९ ॥
मद्राधिपतीला मारून पृथापुत्र आज पृथ्वीचा उपभोग घेईल; किंवा शल्य पांडवाला मारून दुर्योधनाला पृथ्वी देईल.
9.15.60
इतीव निश्चयो नाभूद्योधानां तत्र भारत ।
प्रदक्षिणमभूत्सर्वं धर्मराजस्य युध्यतः ॥ ९.१५.६० ॥
हे भारता! तेथे योद्ध्यांना असा निश्चय झाला नाही; परंतु युद्ध करणाऱ्या धर्मराजाच्या सर्व हालचाली प्रदक्षिणेप्रमाणे शुभ ठरल्या.
9.15.61
ततः शरशतं शल्यो मुमोचाशु युधिष्ठिरे ।
धनुश्चास्य शिताग्रेण बाणेन निरुकृन्तत ॥ ९.१५.६१ ॥
तेव्हा शल्याने युधिष्ठिरावर तत्काळ शंभर बाण सोडले आणि एका धारदार बाणाने त्याचे धनुष्य तोडले.
9.15.62
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय शल्यं शरशतैस्त्रिभिः ।
अविध्यत्कार्मुकं चास्य क्षुरेण निरकृन्तत ॥ ९.१५.६२ ॥
त्याने दुसरे धनुष्य घेऊन शल्याला तीनशे बाणांनी विद्ध केले आणि क्षुर बाणाने त्याचे धनुष्य तोडले.
9.15.63
अथास्य निजघानाश्वांश्चतुरो नतपर्वभिः ।
द्वाभ्यामतिशिताग्राभ्यामुभौ तत्पार्ष्णिसारथी ॥ ९.१५.६३ ॥
नंतर त्याने वाकलेल्या पेरांच्या बाणांनी शल्याचे चार घोडे मारले; अत्यंत तीक्ष्ण टोकाच्या दोन बाणांनी त्याच्या मागच्या बाजूचे दोन सारथी मारले.
9.15.64
ततोऽस्य दीप्यमानेन पीतेन निशितेन च ।
प्रमुखे वर्तमानस्य भल्लेनापाहरद्वृजम् ॥ ९.१५.६४ ॥
नंतर तो त्याच्यासमोर उभा असताना, तेजस्वी, पिवळ्या आणि धारदार भल्ल बाणाने त्याने त्याचा रथ उडवून नेला.
9.15.65
ततः प्रभग्नं तत्सैन्यं दौर्योधनमरिन्दम ॥ ९.१५.६५ ॥
तेव्हा, हे अरिंदमा, दुर्योधनाचे ते सैन्य मोडून पडले.
9.15.66
ततो मद्राधिपं द्रौणिरभ्यधावत्तथा कृतम् ।
आरोप्य चैनं स्वरथं त्वरमाणः प्रदुद्रुवे ॥ ९.१५.६६ ॥
नंतर द्रोणपुत्र मद्रराजावर धावून गेला; तसेच घडले; त्याला आपल्या रथात घालून तो वेगाने पळून गेला.
9.15.67
मुहूर्तमिव तौ गत्वा नर्दमाने युधिष्ठिरे ।
गत्वा ततो मद्रपतिरन्यं स्यन्दनमास्थितः ॥ ९.१५.६७ ॥
क्षणभर ते दोघे निघून गेले; युधिष्ठिर गर्जना करत असताना मद्रपती दुसऱ्या रथावर आरूढ होऊन गेला.
9.15.68
विधिवत्कल्पितं शुभ्रं महाम्बुदनिनादिनम् ।
सज्जयन्त्रोपकरणं द्विषतां रोमहर्षणम् ॥ ९.१५.६८ ॥
विधिपूर्वक सजवलेला, तेजस्वी, महामेघगर्जनेसारखा निनादणारा, युद्धसामग्रीने सुसज्ज, शत्रूंचे अंगावर रोमांच उभे करणारा (रथ).
9.15.69
तथान्यद्धनुरादाय बलवान्वेगवत्तरम् ।
युधिष्ठिरं मद्रपतिर्भित्त्वा सिंह इवानदत् ॥ ९.१५.६९ ॥
तसेच दुसरे धनुष्य घेऊन, बलवान मद्रपतीने युधिष्ठिराला भेदून सिंहासारखी गर्जना केली.
9.15.70
ततः स शरवर्षेण पर्जन्य इव वृष्टिमान् ।
अभ्यवर्षदमेयात्मा क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभः ॥ ९.१५.७० ॥
तेव्हा अमित आत्मा असलेला, क्षत्रियांमध्ये वृषभ असा तो, वर्षाव करणाऱ्या मेघाप्रमाणे बाणांच्या वर्षावाने क्षत्रियांवर वर्षाव करू लागला.
9.15.71
सात्यकिं दशभिर्विद्ध्वा भीमसेनं त्रिभिः शरैः ।
सहदेवं त्रिभिर्विद्धा युधिष्ठिरमपीडयत् ॥ ९.१५.७१ ॥
सात्यकीला दहा बाणांनी, भीमसेनाला तीन बाणांनी, सहदेवाला तीन बाणांनी भेदून त्याने युधिष्ठिरालाही पीडा दिली.
9.15.72
तांस्तानन्यान्महेष्वासान्साश्वान्सरथकूबरान् ।
अर्दयामास विशिखैरुल्काभिरिव कुञ्जरान् ॥ ९.१५.७२ ॥
त्या इतर महाधनुर्धरांना, त्यांच्या घोड्यांसह व रथकूबरांसह बाणांनी त्याने पीडिले; मशाली हत्तींना पीडा देतात तसे.
9.15.73
कुञ्जरान्कुञ्जरारोहानश्वप्रयायिनः ।
रथांश्च रथिभिः सार्धं जघान रथिनां वरः ॥ ९.१५.७३ ॥
हत्ती, हत्तींचे स्वार, घोडेस्वार आणि रथ त्यांच्या रथिकांसह रथिकांमधील श्रेष्ठ वीराने मारले.
9.15.74
बाहूंश्चिच्छेद तरसा सायुधान्केतनानि च ।
चकार च महीं योधैः स्तीर्णां वेदीं कुशैरिव ॥ ९.१५.७४ ॥
त्याने वेगाने शस्त्रांसह बाहू आणि ध्वज तोडले; योद्ध्यांनी पृथ्वीला कुशगवताने पसरलेल्या वेदीसारखे केले.
9.15.75
तथा तमरिसैन्यानि घ्नन्तं मृत्युमिवान्तकम् ।
परिवव्रुर्भृशं क्रुद्धाः पाण्डुपाञ्चालसोमकाः ॥ ९.१५.७५ ॥
अशा प्रकारे शत्रुसैन्यांना मृत्यू आणि यमासारखे मारणाऱ्या त्याला क्रोधित पांडव, पांचाल आणि सोमकांनी चहूबाजूंनी वेढले.