Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.15

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

9.15.1

ततः सेना तव विभो मद्रराजपुरस्कृता ।
पुनरभ्यद्रवत्पार्थान्वेगेन महता रणे ॥ ९.१५.१ ॥

ହେ ପ୍ରଭୋ, ତା'ପରେ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ତୁମ ସେନା ରଣରେ ମହାବେଗରେ ପୁନର୍ବାର ପାର୍ଥମାନଙ୍କ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲା।

9.15.2

पीडितास्तावकाः सर्वे प्रधावन्तो रणोत्कटाः ।
क्षणेन चैव पार्थांस्ते बहुत्वात्समलोडयन् ॥ ९.१५.२ ॥

ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧା ରଣୋତ୍ସାହରେ ଧାଇଁଗଲେ ଏବଂ ସଂଖ୍ୟାବଳରେ କ୍ଷଣରେ ପାର୍ଥମାନଙ୍କୁ ମଥି ଦେଲେ।

9.15.3

ते वध्यमानाः समरे पाण्डवा नावतस्थिरे ।
क्षणेनैव महाराज पश्यतोः कृष्णपार्थयोः ॥ ९.१५.३ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଘାତ ପାଉଥିବା ପାଣ୍ଡବମାନେ କୃଷ୍ଣ ଓ ପାର୍ଥଙ୍କ ଦେଖାଦେଖି କ୍ଷଣରେ ସ୍ଥିର ରହି ପାରିଲେ ନାହିଁ।

9.15.4

ततो धनञ्जयः क्रुद्धः कृपं सह पदानुगैः ।
अवाकिरच्छरौघेण कृतवर्माणमेव च ॥ ९.१५.४ ॥

ତା'ପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଧନଞ୍ଜୟ ପଦାତିକ ଅନୁଚରଙ୍କ ସହିତ କୃପ ଓ କୃତବର୍ମାଙ୍କୁ ବାଣ-ପ୍ରବାହରେ ଆବୃତ କଲେ।

9.15.5

शकुनिं सहदेवस्तु सहसैन्यमवाकिरत् ।
नकुलः पार्श्वतः स्थित्वा मद्रराजमयोधयत् ॥ ९.१५.५ ॥

ସହଦେବ ଶକୁନିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ ବାଣରେ ଆବୃତ କଲେ; ନକୁଳ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଠିଆ ହୋଇ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

9.15.6

द्रौपदेया नरेन्द्राश्च भूयिष्ठान्समवारयन् ।
द्रोणपुत्रं च पाञ्चाल्यः शिखण्डी समवारयत् ॥ ९.१५.६ ॥

ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଓ ରାଜାମାନେ ବହୁସଂଖ୍ୟକଙ୍କୁ ଅବରୋଧ କଲେ; ପାଞ୍ଚାଳ୍ୟ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅବରୋଧ କଲେ।

9.15.7

भीमसेनस्तु राजानं गदापाणिरवारयत् ।
शल्यं तु सह सैन्येन कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ९.१५.७ ॥

କିନ୍ତୁ ଗଦା ହାତରେ ଥିବା ଭୀମସେନ ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ; ଏବଂ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସୈନ୍ୟ ସହିତ ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ।

9.15.8

ततः समभवद्युद्धं संसक्तं तत्रतत्र ह ।
तावकानां परेषां च सङ्ग्रामेष्वनिवर्तिनाम् ॥ ९.१५.८ ॥

ତା'ପରେ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ମିଶ୍ରିତ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଆପଣଙ୍କ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କ, ପଛକୁ ନ ହଟୁଥିବା ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ।

9.15.9

तत्र पश्यामहे कर्म शल्यस्यातिमहद्रणे ।
यदेकः सर्वसैन्यानि पाण्डवानामयोधयत् ॥ ९.१५.९ ॥

ସେଠାରେ ଆମେ ଶଲ୍ୟଙ୍କର ଅତି ମହାନ ପରାକ୍ରମ ଦେଖିଲୁ; ସେ ଏକାକୀ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲା।

9.15.10

व्यदृश्यत तदा शल्यो युधिष्ठिरसमीपतः ।
क्रूरश्चन्द्रमसोऽभ्याशे शनैश्चर इव ग्रहः ॥ ९.१५.१० ॥

ତା'ପରେ ଶଲ୍ୟ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ନିକଟରେ ଦେଖାଗଲେ, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟରେ କ୍ରୂର ଶନୈଶ୍ଚର ଗ୍ରହ ଦେଖାଯାଏ।

9.15.11

पीडयित्वा तु राजानं शरैराशीविषोपमैः ।
अभ्यधावत्पुनर्भीमं शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ९.१५.११ ॥

ବିଷଧର ସର୍ପ ସମାନ ବାଣରେ ରାଜାଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିତ କରି ଶଲ୍ୟ ପୁଣି ଭୀମଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଗଲେ ଏବଂ ବାଣବର୍ଷଣରେ ତାଙ୍କୁ ଆବୃତ କଲେ।

9.15.12

तस्य तल्लाघवं दृष्ट्वा तथैव च कृतास्त्रताम् ।
अपूजयन्ननीकानि परेषां तावकानि च ॥ ९.१५.१२ ॥

ତାଙ୍କ ସେହି ଚପଳତା ଓ ଅସ୍ତ୍ରକୌଶଳ ଦେଖି ଶତ୍ରୁ ଓ ଆପଣଙ୍କ ସୈନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

9.15.13

पीड्यमानास्तु शल्येन पाण्डवा भृशाविक्षताः ।
प्राद्रवन्त रणं हित्वा क्रोशमाने युधिष्ठिरे ॥ ९.१५.१३ ॥

ଶଲ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆହତ ହୋଇ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଚିତ୍କାର କରୁଥିବାବେଳେ ରଣଭୂମି ଛାଡ଼ି ପଳାଇଲେ।

9.15.14

वध्यमानेष्वनीकेषु मद्रराजेन पाण्डवः ।
अमर्षवशमापन्नो धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ९.१५.१४ ॥

ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେନାମାନେ ବଧ ହେଉଥିବାବେଳେ, ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କ୍ରୋଧର ବଶ ହେଲେ।

9.15.15

ततः पौरुषमास्थाय मद्रराजमताडयत् ।
जयो वाऽस्तु वधो वेति कृतबुद्धिर्महारथः ॥ ९.१५.१५ ॥

ତା'ପରେ ପୌରୁଷ ଆଶ୍ରୟ କରି, 'ଜୟ କିମ୍ବା ବଧ' ଏହା ସ୍ଥିର କରି ସେହି ମହାରଥୀ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।

9.15.16

समाहूयाब्रवीत्सर्वान्भ्रातॄन्कृष्णं च पाण्डवः ॥ ९.१५.१६ ॥

ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସମସ୍ତ ଭାଇ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ।

9.15.17

भीष्मो द्रोणश्च कर्णश्च ये चान्ये पृथिवीक्षितः ।
कौरवार्थे पराक्रान्ताः सङ्ग्रामे निधनं गताः।
यथाभागं यथोत्साहं भवन्तः कृतपौरुषाः ॥ ९.१५.१७ ॥

ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ କୌରବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରାକ୍ରମ କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିବା ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ — ସେମାନଙ୍କ ପରି ଆପଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ଅଂଶ ଓ ଉତ୍ସାହ ଅନୁସାରେ ପୌରୁଷ ଦେଖାନ୍ତୁ।

9.15.18

भागोऽवशिष्ट एकोऽयं मम शल्यो महारथः ।
सोऽहमद्य युधा जेतुमाशंसे मद्रकाधिपम् ॥ ९.१५.१८ ॥

ମୋ ପାଇଁ ବଳିଥିବା ଏହି ଗୋଟିଏ ଅଂଶ — ମହାରଥୀ ଶଲ୍ୟ। ଆଜି ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ମଦ୍ରକାଧିପତିଙ୍କୁ ଜିଣିବାର ଆଶା ମୁଁ କରେ।

9.15.19

तत्र यन्मानसं मह्यं तत्सर्वं निगदामि वः ।
चक्ररक्षाविमौ वीरौ मम माद्रवतीसुतौ ॥ ९.१५.१९ ॥

ସେଠାରେ ମୋ ମନରେ ଯାହା ଅଛି ତାହା ସବୁ ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କୁ କହୁଛି। ମୋ ଚକ୍ରରକ୍ଷକ ଏହି ଦୁଇ ବୀର ମାଦ୍ରବତୀଙ୍କ ପୁତ୍ର।

9.15.20

अजेयौ वासवेनापि समरे शूरसम्मतौ ।
साध्विमौ मातुलं युद्धे क्षत्रधर्मपुरस्कृतौ ॥ ९.१५.२० ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଅଜେୟ, ଶୂରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ଏହି ଦୁଇଜଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାମୁଁଙ୍କ ପ୍ରତି ଭଲ; କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମକୁ ଆଗରେ ରଖୁଥିବା।

9.15.21

मदर्थे प्रतियुध्येतां मानार्हौ सत्यसङ्गरौ ।
मां वा शल्यो रणे हन्ता तं वाऽहं भद्रमस्तु वः।
इति सत्यामिमां वाणीं लोकवीरा निबोधत ॥ ९.१५.२१ ॥

ମୋ ପାଇଁ ଏହି ଦୁଇଜଣ ବିରୋଧ କରି ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ; ସେମାନେ ସମ୍ମାନର ଯୋଗ୍ୟ, ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଶଲ୍ୟ ମୋତେ ମାରିବ, ନହେଲେ ମୁଁ ତାକୁ ମାରିବି; ଆପଣମାନଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ଏହି ସତ୍ୟ ବାଣୀ, ହେ ଲୋକବୀରଗଣ, ଶୁଣନ୍ତୁ।

9.15.22

योत्स्येऽहं मातुलेनाद्य क्षात्रधर्मेण पार्थिवाः ।
स्वमंशमभिसन्धाय विजयायेतराय वा ॥ ९.१५.२२ ॥

ଆଜି ମୁଁ ମାମୁଁଙ୍କ ସହ କ୍ଷାତ୍ରଧର୍ମରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି, ହେ ରାଜାଗଣ। ନିଜ ଅଂଶ ସ୍ଥିର କରି — ବିଜୟ ପାଇଁ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପାଇଁ।

9.15.23

तस्य मेऽप्यधिकं शस्त्रं सर्वोपकरणानि च ।
संयुज्यन्तां रथे क्षिप्रं शास्त्रवद्रथयोजकैः ॥ ९.१५.२३ ॥

ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମୋର ଅଧିକ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ଶୀଘ୍ର ରଥରେ ଯୋଡ଼ାଯାଉ — ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ ରଥ ଯୋଡ଼ିବା ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।

9.15.24

शैनेयो दक्षिणं चक्रं धृष्टद्युम्नस्तथोत्तरम् ।
पृष्ठगोपो भवत्वद्य मम पार्थो धनञ्जयः ॥ ९.१५.२४ ॥

ଶୈନେୟ ଡାହାଣ ଚକ୍ର, ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ସେହିପରି ବାମ ଚକ୍ର। ଆଜି ମୋ ପୃଷ୍ଠରକ୍ଷକ ପାର୍ଥ ଧନଞ୍ଜୟ ହେଉ।

9.15.25

पुरःसरो ममाद्यास्तु भीमः शस्त्रभृतां वरः ।
एवमभ्यधिकः शल्याद्भविष्यामि महामृधे ॥ ९.१५.२५ ॥

ଆଜି ମୋ ଆଗରେ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୀମ ରହନ୍ତୁ। ଏହିପରି ଏହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଶଲ୍ୟଠାରୁ ଅଧିକ ହେବି।

9.15.26

एवमुक्तास्तथा चक्रुस्तदा राज्ञः प्रियैषिणः ॥ ९.१५.२६ ॥

ଏହିପରି କୁହାଯାଇ ସେମାନେ, ରାଜାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ, ସେତେବେଳେ ସେହିପରି କଲେ।

9.15.27

ततः प्रहर्षः सैव्यानां पुनरासीत्तदाः मृधे ।
पाञ्चालानां सोमकानां मात्स्यानां च विशेषतः ॥ ९.१५.२७ ॥

ତେବେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପୁନର୍ବାର ସେହି ହର୍ଷ ସୈବ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେଲା; ବିଶେଷ କରି ପାଞ୍ଚାଳ, ସୋମକ ଓ ମତ୍ସ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ।

9.15.28

प्रतिज्ञातं च सङ्ग्रामे धर्मराजस्य पूजयन् ।
ततः शङ्खांश्च भेरीश्च शतशश्चैव पुष्करान्।
अवादयन्त पाञ्चालाः सिंहनादांश्च नेदिरे ॥ ९.१५.२८ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ପ୍ରତିଜ୍ଞାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ସେତେବେଳେ ପାଞ୍ଚାଳମାନେ ଶହ ଶହ ଶଙ୍ଖ, ଭେରୀ ଓ ପୁଷ୍କର ବଜାଇଲେ; ସିଂହନାଦ କଲେ।

9.15.29

तेऽभ्यधावन्त संरब्धा मद्रराजं तरस्विनम् ।
महता हर्षजेनाथ नादेन कुरुपुङ्गवाः ॥ ९.१५.२९ ॥

କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେମାନେ ବେଗବାନ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ଦିଗରେ ଧାଇଁଲେ; କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ହର୍ଷରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମହାନାଦ ସହ।

9.15.30

हादेन गजघण्टानां शङ्खानां निनदेन च ।
तूर्यशब्देन महता नादयन्तश्च मेदिनीम् ॥ ९.१५.३० ॥

ହାତୀ ଘଣ୍ଟାର ହାଦ, ଶଙ୍ଖର ନିନାଦ ଓ ମହାନ ବାଦ୍ୟଧ୍ୱନି ସହିତ ପୃଥିବୀକୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ କରି।

9.15.31

तान्प्रत्यगृह्णात्पुत्रस्ते मद्रराजश्च वीर्यवान् ।
महामेघानिव बहूञ्शैलावस्तोदयावुभौ ॥ ९.१५.३१ ॥

ତୁମ ପୁତ୍ର ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ମଦ୍ରରାଜ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ; ମହାମେଘ ଯେପରି ବହୁ ପର୍ବତକୁ ଅଟକାଏ, ଅସ୍ତୋଦୟ ନାମକ ଦୁଇ ପର୍ବତ ପରି।

9.15.32

शल्यस्तु समरश्लाघी धर्मराजमरिन्दमम् ।
ववर्ष शरवर्षेण शम्बरं मघवा इव ॥ ९.१५.३२ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ବୀ ଶଲ୍ୟ ଧର୍ମରାଜ, ଶତ୍ରୁଦମନ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଉପରେ ଶରବର୍ଷା କଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ଶମ୍ବର ଉପରେ ବର୍ଷା କଲା ପରି।

9.15.33

तथैव कुरुराजोऽपि प्रगृह्य रुचिरं धनुः ।
द्रोणोपदेशान्विविधान्दर्शयानो महामनाः।
ववर्ष शरवर्षाणि चित्रं लघु च सुष्ठु च ॥ ९.१५.३३ ॥

ସେହିପରି କୁରୁରାଜ ମଧ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ଧନୁ ଧରି, ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ବିବିଧ ଉପଦେଶ ଦେଖାଇ, ମହାମନା ହୋଇ ଶରବର୍ଷା କଲେ; ଅଦ୍ଭୁତ, ଦ୍ରୁତ ଓ ଉତ୍ତମ ଭାବେ।

9.15.34

न चास्य विवरं कश्चिद्ददर्श चरतो रणे ॥ ९.१५.३४ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ତାଙ୍କଠାରେ କେହି ଫାଙ୍କ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।

9.15.35

तावुभौ विविधैर्बाणैस्ततक्षाते परस्परम् ।
शार्दूलावामिषप्रेप्सू पराक्रान्ताविवाहवे ॥ ९.१५.३५ ॥

ସେହି ଦୁଇଜଣ ବିବିଧ ବାଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ଆଘାତ କଲେ; ଯୁଦ୍ଧରେ ମାଂସ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଦୁଇ ବାଘ ପରି, ପରାକ୍ରମରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି।

9.15.36

भीमस्तु तव पुत्रेण युद्धशौण्डेन सङ्गतः ॥ ९.१५.३६ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ବୀ ତୁମ ପୁତ୍ର ସହ ଭୀମ ମୁକାବିଲା କଲେ।

9.15.37

पाञ्चाल्यः सात्यकिश्चैव माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
शकुनिप्रमुखान्वीरान्प्रत्यगृह्णन्समन्ततः ॥ ९.१५.३७ ॥

ପାଞ୍ଚାଲ୍ୟ, ସାତ୍ୟକି ଓ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶକୁନି ପ୍ରମୁଖ ବୀରମାନଙ୍କୁ ଚାରିଆଡ଼ୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।

9.15.38

तदासीत्तुमुलं युद्धं पुनरेव जयैषिणाम् ।
तावकानां परेषां च राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ९.१५.३८ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ ଆପଣଙ୍କ ଓ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁନର୍ବାର ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ଏହା ଆପଣଙ୍କ ଦୁର୍ମନ୍ତ୍ରଣାର ଫଳ ଥିଲା।

9.15.39

दुर्योधनस्तु भीमस्य शरेणानतपर्वणा ।
चिच्छेदादिश्य सङ्ग्रामे ध्वजं हेमपरिष्कृतम् ॥ ९.१५.३९ ॥

ମାତ୍ର ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥିର କରି ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠି ଥିବା ବାଣରେ ଭୀମଙ୍କ ସୁନାରେ ସଜ୍ଜିତ ଧ୍ୱଜ କାଟିଦେଲା।

9.15.40

स किङ्किणीकजालेन महता चारुदर्शनः ।
पपात रुचिरः सिंहो भीमसेनस्य पश्यतः ॥ ९.१५.४० ॥

ସାନ ଘଣ୍ଟିର ଜାଲରେ ସଜ୍ଜିତ, ଦେଖିବାକୁ ସୁନ୍ଦର ସେହି ବିଶାଳ ସିଂହଧ୍ୱଜ ଭୀମସେନଙ୍କ ଆଖି ଆଗରେ ପଡ଼ିଗଲା।

9.15.41

पुनश्चास्य धनुश्चित्रं गजराजकरोपमम् ।
क्षुरेण शितधारेण प्रचकर्त नराधिपः ॥ ९.१५.४१ ॥

ପୁଣି ସେହି ରାଜା ତୀକ୍ଷ୍ଣଧାର କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ଭୀମଙ୍କ ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ; ତାହା ଗଜରାଜର ଶୁଣ୍ଡ ପରି ଥିଲା।

9.15.42

स च्छिन्नधन्वा तेजस्वी रथशक्त्या सुतं तव ।
बिभेदोरसि विक्रम्य स रथोपस्थ आविशत् ॥ ९.१५.४२ ॥

ଧନୁ କଟିଗଲେ ମଧ୍ୟ ତେଜସ୍ୱୀ ଭୀମ ପରାକ୍ରମରେ ରଥଶକ୍ତିରେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରର ବକ୍ଷ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ସେ ରଥର ତଳେ ପଡ଼ିଗଲା।

9.15.43

तस्मिन्मोहमनुप्राप्ते पुनरेव वृकोदरः ।
यन्तुरेव शिरः कायात्क्षुरप्रेणाहरत्तदा ॥ ९.१५.४३ ॥

ସେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହେବାରୁ ବୃକୋଦର (ଭୀମ) ପୁନର୍ବାର ସେହି ସମୟରେ କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସାରଥିର ମସ୍ତକ ଶରୀରରୁ କାଟିଦେଲେ।

9.15.44

हतसूता हयास्तस्य रथमादाय भारत ।
व्यद्रवन्त दिशो राजन्हाहाकारस्तदाऽभवत् ॥ ९.१५.४४ ॥

ହେ ଭାରତ, ସାରଥି ହତ ହେବାରୁ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନେ ରଥ ନେଇ ଦିଗଦିଗକୁ ପଳାଇଲେ; ହେ ରାଜନ୍, ସେତେବେଳେ ହାହାକାର ହେଲା।

9.15.45

तमभ्यधावंस्त्राणार्थं द्रोणपुत्रो महारथः ।
कृपश्च कृतवर्मां च पुत्रं ते हि परीप्सवः ॥ ९.१५.४५ ॥

ତୁମ ପୁତ୍ରକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ମହାରଥୀ ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା, କୃପ ଓ କୃତବର୍ମା ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।

9.15.46

तस्मिन्विलुलिते सैन्ये त्रस्तांस्तस्य पदानुगान् ।
गाण्डीवधन्वा विस्फार्य धनुस्तानहनच्छरैः ॥ ९.१५.४६ ॥

ସେହି ସେନା ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ହେବାରୁ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ (ଅର୍ଜୁନ) ଧନୁ ଟାଣି ତାଙ୍କ ଭୀତ ପଦାତିକ ଅନୁଚରମାନଙ୍କୁ ବାଣରେ ମାରିଲେ।

9.15.47

युधिष्ठिरस्तु मद्रेशमभ्यधावदमर्षितः ।
स्वयं सन्नोदयन्नश्वान्दन्तवर्णान्मनोजवान् ॥ ९.१५.४७ ॥

କିନ୍ତୁ କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିଜେ ହାତୀଦାନ୍ତ ରଙ୍ଗର, ମନ ପରି ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଘୋଡ଼ା ହାଙ୍କି ମଦ୍ରରାଜ (ଶଲ୍ୟ) ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।

9.15.48

तत्राश्चर्यपमश्याम कुन्तीपुत्रे युधिष्ठिरे ।
पुरा भूत्वा मृदुर्दान्तो यत्तदा दारुणोऽभवत् ॥ ९.१५.४८ ॥

ସେଠାରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କଠାରେ ଆମେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲୁ—ଯେ ପୂର୍ବେ କୋମଳ ଓ ସଂଯମୀ ଥିଲେ, ସେ ସେତେବେଳେ ଭୟଙ୍କର ହେଲେ।

9.15.49

विवृताक्षश्च कौन्तेयो वेपमानश्च मन्युना ।
चिच्छेद योधान्निशितैः शरैः शतसहस्रशः ॥ ९.१५.४९ ॥

କ୍ରୋଧରେ କମ୍ପମାନ, ବିସ୍ଫାରିତ ଆଖିରେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଶହ ଶହ ହଜାର ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ଛେଦନ କଲେ।

9.15.50

यांयां प्रत्युद्ययौ सेनां तांतां ज्येष्ठः स पाण्डवः ।
शरैरपातयद्राजन्गिरीन्वज्रैरिवोत्तमैः ॥ ९.१५.५० ॥

ହେ ରାଜନ୍! ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ସେନାକୁ ସାମ୍ନା କଲେ, ସେଇ ସେଇ ସେନାକୁ ଉତ୍ତମ ବଜ୍ରରେ ପର୍ବତ ଭଙ୍ଗିବା ପରି ବାଣରେ ପକାଇଲେ।

9.15.51

साश्वसूतध्वजरथान्रथिनः पातयन्बहून् ।
अक्रीडदेको बलवान्पवनस्तोयदानिव ॥ ९.१५.५१ ॥

ଘୋଡା, ସାରଥି, ଧ୍ୱଜ ସହିତ ରଥ ଓ ଅନେକ ରଥୀଙ୍କୁ ପକାଇ, ମେଘକୁ ଉଡ଼ାଇ ନେଉଥିବା ବଳଶାଳୀ ପବନ ପରି ସେ ଏକାକୀ ଖେଳିଲେ।

9.15.52

साश्वारोहांश्च तुरगान्पत्तींश्चैव सहस्रधा ।
व्यपोथयत सङ्ग्रामे क्रुद्धो रुद्रः पशूनिव ॥ ९.१५.५२ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ରୁଦ୍ର ଯେପରି ପଶୁ ବଧ କରନ୍ତି, ସେପରି ସେ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ସହିତ ଘୋଡ଼ା ଓ ପଦାତିକଙ୍କୁ ହଜାରୋ ପ୍ରକାରେ ଦଳି ଦେଲେ।

9.15.53

शून्यमायोधनं कृत्वा शरवर्षैः समन्ततः ।
अभ्यद्रवत मद्रेशं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ९.१५.५३ ॥

ଚାରିପଟେ ବାଣବର୍ଷଣରେ ରଣକ୍ଷେତ୍ର ଶୂନ୍ୟ କରି ସେ ମଦ୍ରରାଜ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ଠିଆ ହୁଅ, ଠିଆ ହୁଅ!"।

9.15.54

तस्य तच्चरितं दृष्ट्वा संग्रामे भीमकर्मणः ।
वित्रेसुस्तावकाः सर्वे शल्यस्त्वेनं समभ्ययात् ॥ ९.१५.५४ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ଭୟଙ୍କର କର୍ମୀଙ୍କ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଆପଣଙ୍କ ସମସ୍ତ ସୈନ୍ୟ ଭୀତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ଶଲ୍ୟ ତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆସିଲେ।

9.15.55

ततस्तौ भृशसङ्क्रुद्धौ प्रध्माय सलिलोद्भवौ ।
समाहूय तदाऽन्योन्यं भर्त्सयन्तौ समीयतुः ॥ ९.१५.५५ ॥

ତା'ପରେ ସେ ଦୁହେଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଜଳୋଦ୍ଭବ ଶଙ୍ଖ ବଜାଇ, ପରସ୍ପରକୁ ଆହ୍ୱାନ ଓ ନିନ୍ଦା କରି ସାମନାସାମନି ହେଲେ।

9.15.56

शल्यस्तु शरवर्षेण पीडयामास पाण्डवम् ।
मद्रराजं तु कौन्तेयः शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ९.१५.५६ ॥

ଶଲ୍ୟ ଶରବର୍ଷଣରେ ପାଣ୍ଡବକୁ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ; ଆଉ କୌନ୍ତେୟ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କୁ ଶରବର୍ଷଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।

9.15.57

अदृश्येतां तदा राजन्कङ्कपत्रिभिराचितौ ।
उद्भिन्नरुधिरौ शूरौ मद्रराजयुधिष्ठिरौ।
पुष्पिताविव रेजाते वने शाल्मलिकिंशुकौ ॥ ९.१५.५७ ॥

ହେ ରାଜନ୍! ସେତେବେଳେ କଙ୍କପତ୍ର ଶରରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ରକ୍ତ ବହୁଥିବା ସେ ଦୁଇ ବୀର, ମଦ୍ରରାଜ ଓ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବନରେ ଫୁଲିଥିବା ଶାଳ୍ମଳି ଓ କିଂଶୁକ ଗଛ ପରି ଦେଖାଗଲେ।

9.15.58

दीव्यमानौ महात्मानौ प्राणद्यूतेन दुर्मदौ ।
दृष्ट्वा सर्वाणि सैन्यानि नाध्यवस्यंस्तयोर्जयम् ॥ ९.१५.५८ ॥

ପ୍ରାଣ ପଣ ରଖି ଖେଳୁଥିବା, ଗର୍ବରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ସେହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ସେନା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାର ଜୟ ହେବ ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରି ପାରିଲେ ନାହିଁ।

9.15.59

हत्वा मद्राधिपं पार्थो भोक्ष्यतेऽद्य वसुन्धराम् ।
शल्यो वा पाण्डवं हत्वा दद्याद्दुर्योधनाय गाम् ॥ ९.१५.५९ ॥

ମଦ୍ରାଧିପତିଙ୍କୁ ବଧ କରି ପୃଥାପୁତ୍ର ଆଜି ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରିବେ; କିମ୍ବା ଶଲ୍ୟ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ବଧ କରି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ପୃଥିବୀ ଦେବେ।

9.15.60

इतीव निश्चयो नाभूद्योधानां तत्र भारत ।
प्रदक्षिणमभूत्सर्वं धर्मराजस्य युध्यतः ॥ ९.१५.६० ॥

ହେ ଭାରତ! ସେଠାରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ଏପରି ନିଶ୍ଚୟ ହେଲା ନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଧର୍ମରାଜଙ୍କର ସମସ୍ତ ଗତି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ ପରି ଶୁଭ ହେଲା।

9.15.61

ततः शरशतं शल्यो मुमोचाशु युधिष्ठिरे ।
धनुश्चास्य शिताग्रेण बाणेन निरुकृन्तत ॥ ९.१५.६१ ॥

ଏଥିରେ ଶଲ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଉପରେ ଶହେ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ଏବଂ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ର ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଧନୁ କାଟି ପକାଇଲେ।

9.15.62

सोऽन्यत्कार्मुकमादाय शल्यं शरशतैस्त्रिभिः ।
अविध्यत्कार्मुकं चास्य क्षुरेण निरकृन्तत ॥ ९.१५.६२ ॥

ସେ ଅନ୍ୟ ଏକ ଧନୁ ଧରି ଶଲ୍ୟଙ୍କୁ ତିନି ଶହ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ; ଏବଂ କ୍ଷୁର ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଧନୁ କାଟିଦେଲେ।

9.15.63

अथास्य निजघानाश्वांश्चतुरो नतपर्वभिः ।
द्वाभ्यामतिशिताग्राभ्यामुभौ तत्पार्ष्णिसारथी ॥ ९.१५.६३ ॥

ତା'ପରେ ସେ ବଙ୍କା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ଚାରି ଘୋଡ଼ା ବଧ କଲେ; ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ର ଦୁଇ ବାଣରେ ତାଙ୍କ ପଛର ଦୁଇ ସାରଥିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ କଲେ।

9.15.64

ततोऽस्य दीप्यमानेन पीतेन निशितेन च ।
प्रमुखे वर्तमानस्य भल्लेनापाहरद्वृजम् ॥ ९.१५.६४ ॥

ତା'ପରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବାବେଳେ, ଝଲମଲ ପୀତ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭଲ୍ଲ ବାଣରେ ସେ ତାଙ୍କ ରଥ ଅପହରଣ କଲେ।

9.15.65

ततः प्रभग्नं तत्सैन्यं दौर्योधनमरिन्दम ॥ ९.१५.६५ ॥

ତା'ପରେ, ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସେହି ସେନା ଭଗ୍ନ ହେଲା।

9.15.66

ततो मद्राधिपं द्रौणिरभ्यधावत्तथा कृतम् ।
आरोप्य चैनं स्वरथं त्वरमाणः प्रदुद्रुवे ॥ ९.१५.६६ ॥

ତା'ପରେ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ମଦ୍ରାଧିପଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ; ସେହିପରି ହେଲା; ତାଙ୍କୁ ନିଜ ରଥରେ ଚଢ଼ାଇ ସେ ଶୀଘ୍ର ପଳାଇଲେ।

9.15.67

मुहूर्तमिव तौ गत्वा नर्दमाने युधिष्ठिरे ।
गत्वा ततो मद्रपतिरन्यं स्यन्दनमास्थितः ॥ ९.१५.६७ ॥

ମୁହୂର୍ତ୍ତେ ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଚାଲିଗଲେ; ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ବେଳେ ମଦ୍ରାଧିପତି ଅନ୍ୟ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଚାଲିଗଲେ।

9.15.68

विधिवत्कल्पितं शुभ्रं महाम्बुदनिनादिनम् ।
सज्जयन्त्रोपकरणं द्विषतां रोमहर्षणम् ॥ ९.१५.६८ ॥

ବିଧିପୂର୍ବକ ସଜ୍ଜିତ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମହାମେଘର ଗର୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦକାରୀ, ଯୁଦ୍ଧସାମଗ୍ରୀରେ ସୁସଜ୍ଜିତ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ରୋମ ଉଠାଇବା (ରଥ)।

9.15.69

तथान्यद्धनुरादाय बलवान्वेगवत्तरम् ।
युधिष्ठिरं मद्रपतिर्भित्त्वा सिंह इवानदत् ॥ ९.१५.६९ ॥

ସେହିପରି ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଧରି, ବଳବାନ ମଦ୍ରାଧିପତି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି ସିଂହ ପରି ଗର୍ଜନ କଲେ।

9.15.70

ततः स शरवर्षेण पर्जन्य इव वृष्टिमान् ।
अभ्यवर्षदमेयात्मा क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभः ॥ ९.१५.७० ॥

ତା'ପରେ ଅମେୟ ଆତ୍ମାବିଶିଷ୍ଟ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ପରି ସେ, ବର୍ଷାକାରୀ ମେଘ ପରି ଶରବର୍ଷଣରେ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ବର୍ଷିଲେ।

9.15.71

सात्यकिं दशभिर्विद्ध्वा भीमसेनं त्रिभिः शरैः ।
सहदेवं त्रिभिर्विद्धा युधिष्ठिरमपीडयत् ॥ ९.१५.७१ ॥

ସାତ୍ୟକିଙ୍କୁ ଦଶ ବାଣରେ, ଭୀମସେନଙ୍କୁ ତିନି ବାଣରେ, ସହଦେବଙ୍କୁ ତିନି ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କରି ସେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ।

9.15.72

तांस्तानन्यान्महेष्वासान्साश्वान्सरथकूबरान् ।
अर्दयामास विशिखैरुल्काभिरिव कुञ्जरान् ॥ ९.१५.७२ ॥

ସେହି ଅନ୍ୟ ମହାଧନୁର୍ଧରମାନଙ୍କୁ, ସେମାନଙ୍କ ଅଶ୍ୱ ଓ ରଥକୂବର ସହିତ ଶରରେ ସେ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ; ଯେପରି ମଶାଲ ହାତୀମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦିଏ।

9.15.73

कुञ्जरान्कुञ्जरारोहानश्वप्रयायिनः ।
रथांश्च रथिभिः सार्धं जघान रथिनां वरः ॥ ९.१५.७३ ॥

ହାତୀ, ହାତୀ ଆରୋହୀ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଏବଂ ରଥ ସହିତ ରଥୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।

9.15.74

बाहूंश्चिच्छेद तरसा सायुधान्केतनानि च ।
चकार च महीं योधैः स्तीर्णां वेदीं कुशैरिव ॥ ९.१५.७४ ॥

ସେ ଶୀଘ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ବାହୁ ଓ ଧ୍ୱଜା ଛେଦନ କଲେ; ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ କୁଶ ଘାସ ବିଛାଯାଇଥିବା ବେଦୀ ପରି କଲେ।

9.15.75

तथा तमरिसैन्यानि घ्नन्तं मृत्युमिवान्तकम् ।
परिवव्रुर्भृशं क्रुद्धाः पाण्डुपाञ्चालसोमकाः ॥ ९.१५.७५ ॥

ଏହିପରି ଶତ୍ରୁସେନାମାନଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଯମ ପରି ବଧ କରୁଥିବା ତାଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ ପାଣ୍ଡବ, ପାଞ୍ଚାଳ ଓ ସୋମକମାନେ ଚାରିପଟେ ଘେରିଲେ।