มหาภารตะ · อัธยายะ 9.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.15.1
ततः सेना तव विभो मद्रराजपुरस्कृता ।
पुनरभ्यद्रवत्पार्थान्वेगेन महता रणे ॥ ९.१५.१ ॥
จากนั้น กองทัพของท่าน ข้าแต่ผู้ยิ่งใหญ่ มีพระเจ้ามัทรราชนำหน้า ก็กลับเข้าโจมตีบรรดาปาณฑพอีกครั้งในการรบด้วยความเร็วอันมหาศาล
9.15.2
पीडितास्तावकाः सर्वे प्रधावन्तो रणोत्कटाः ।
क्षणेन चैव पार्थांस्ते बहुत्वात्समलोडयन् ॥ ९.१५.२ ॥
ทหารของท่านทั้งหมด แม้จะได้รับความเจ็บปวด แต่ก็ล้วนกล้าหาญในการรบ พุ่งเข้าไปข้างหน้า และในชั่วครู่เดียวก็ทำให้บรรดาปาณฑพปั่นป่วนด้วยจำนวนอันมากของตน
9.15.3
ते वध्यमानाः समरे पाण्डवा नावतस्थिरे ।
क्षणेनैव महाराज पश्यतोः कृष्णपार्थयोः ॥ ९.१५.३ ॥
บรรดาปาณฑพถูกโจมตีในการรบ ไม่อาจยืนหยัดอยู่ได้ ข้าแต่มหาราช ในชั่วครู่เดียว ขณะที่พระกฤษณะและอรชุนทอดพระเนตรอยู่
9.15.4
ततो धनञ्जयः क्रुद्धः कृपं सह पदानुगैः ।
अवाकिरच्छरौघेण कृतवर्माणमेव च ॥ ९.१५.४ ॥
จากนั้น ธนัญชัย ด้วยความโกรธ พร้อมด้วยทหารราบของตน ได้ระดมลูกศรนับไม่ถ้วนใส่กฤปะและกฤตวรมัน
9.15.5
शकुनिं सहदेवस्तु सहसैन्यमवाकिरत् ।
नकुलः पार्श्वतः स्थित्वा मद्रराजमयोधयत् ॥ ९.१५.५ ॥
สหเทพระดมลูกศรใส่ศกุนิพร้อมกองทัพของเขา ส่วนนกุลยืนอยู่ข้างๆ แล้วทำศึกกับพระเจ้ามัทรราช
9.15.6
द्रौपदेया नरेन्द्राश्च भूयिष्ठान्समवारयन् ।
द्रोणपुत्रं च पाञ्चाल्यः शिखण्डी समवारयत् ॥ ९.१५.६ ॥
บรรดาโอรสของเทราปที และเหล่ากษัตริย์ ได้ต้านทานกองทัพใหญ่ไว้ ส่วนศิขัณฑินแห่งปาญจาละได้ต้านทานโอรสของโทรณะ
9.15.7
भीमसेनस्तु राजानं गदापाणिरवारयत् ।
शल्यं तु सह सैन्येन कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ९.१५.७ ॥
ส่วนภีมเสนถือคทาในมือ ต้านทานพระราชา ขณะที่ยุธิษฐิระ โอรสของกุนตี ต้านทานศัลยะพร้อมกองทัพของตน
9.15.8
ततः समभवद्युद्धं संसक्तं तत्रतत्र ह ।
तावकानां परेषां च सङ्ग्रामेष्वनिवर्तिनाम् ॥ ९.१५.८ ॥
จากนั้น การรบอันพัวพันก็เกิดขึ้นตรงนั้นตรงนี้ ระหว่างทหารของท่านกับฝ่ายศัตรู ผู้ซึ่งไม่ถอยหนีในการศึก
9.15.9
तत्र पश्यामहे कर्म शल्यस्यातिमहद्रणे ।
यदेकः सर्वसैन्यानि पाण्डवानामयोधयत् ॥ ९.१५.९ ॥
ตรงนั้นเราได้เห็นการกระทำอันยิ่งใหญ่ของศัลยะในการรบ คือเขาผู้เดียวทำศึกกับกองทัพทั้งหมดของปาณฑพ
9.15.10
व्यदृश्यत तदा शल्यो युधिष्ठिरसमीपतः ।
क्रूरश्चन्द्रमसोऽभ्याशे शनैश्चर इव ग्रहः ॥ ९.१५.१० ॥
ครั้งนั้น ศัลยะปรากฏอยู่ใกล้ยุธิษฐิระ เหมือนดาวเคราะห์เสาร์อันโหดร้ายอยู่ใกล้พระจันทร์
9.15.11
पीडयित्वा तु राजानं शरैराशीविषोपमैः ।
अभ्यधावत्पुनर्भीमं शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ९.१५.११ ॥
เมื่อได้เบียดเบียนพระราชาด้วยลูกศรดุจงูพิษ ศัลยะก็พุ่งเข้าหาภีมอีกครั้ง และระดมฝนลูกศรใส่เขา
9.15.12
तस्य तल्लाघवं दृष्ट्वा तथैव च कृतास्त्रताम् ।
अपूजयन्ननीकानि परेषां तावकानि च ॥ ९.१५.१२ ॥
เมื่อเห็นความคล่องแคล่วของเขา และความชำนาญในอาวุธเช่นกัน ทั้งกองทัพของฝ่ายศัตรูและของฝ่ายท่านต่างก็ยกย่องเขา
9.15.13
पीड्यमानास्तु शल्येन पाण्डवा भृशाविक्षताः ।
प्राद्रवन्त रणं हित्वा क्रोशमाने युधिष्ठिरे ॥ ९.१५.१३ ॥
ปาณฑพถูกศัลยะเบียดเบียนและบาดเจ็บสาหัส จึงหนีจากสนามรบ ทิ้งการต่อสู้ไว้ ขณะที่ยุธิษฐิระร้องเรียกอยู่
9.15.14
वध्यमानेष्वनीकेषु मद्रराजेन पाण्डवः ।
अमर्षवशमापन्नो धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ९.१५.१४ ॥
ขณะที่กองทัพถูกสังหารโดยพระเจ้ามัทรราช ปาณฑพยุธิษฐิระผู้เป็นธรรมราชา ก็ถูกความโกรธครอบงำ
9.15.15
ततः पौरुषमास्थाय मद्रराजमताडयत् ।
जयो वाऽस्तु वधो वेति कृतबुद्धिर्महारथः ॥ ९.१५.१५ ॥
จากนั้น เขาใช้ความกล้าหาญของบุรุษ และตั้งใจแน่วแน่ว่าจะชนะหรือตาย มหารถผู้นั้นก็ฟาดฟันพระเจ้ามัทรราช
9.15.16
समाहूयाब्रवीत्सर्वान्भ्रातॄन्कृष्णं च पाण्डवः ॥ ९.१५.१६ ॥
ยุธิษฐิระผู้เป็นปาณฑพ เรียกเหล่าพี่น้องทั้งหมดและพระกฤษณะมาพร้อมกัน แล้วกล่าวขึ้น
9.15.17
भीष्मो द्रोणश्च कर्णश्च ये चान्ये पृथिवीक्षितः ।
कौरवार्थे पराक्रान्ताः सङ्ग्रामे निधनं गताः।
यथाभागं यथोत्साहं भवन्तः कृतपौरुषाः ॥ ९.१५.१७ ॥
ภีษมะ โทรณะ กรรณะ และบรรดากษัตริย์อื่นๆ ผู้ที่ต่อสู้อย่างกล้าหาญเพื่อเการพ และพบความตายในการรบ ฉันใด ขอให้ท่านทั้งหลายแสดงความกล้าหาญของบุรุษตามส่วนของตนและตามความกระตือรือร้นของตน ฉันนั้น
9.15.18
भागोऽवशिष्ट एकोऽयं मम शल्यो महारथः ।
सोऽहमद्य युधा जेतुमाशंसे मद्रकाधिपम् ॥ ९.१५.१८ ॥
ส่วนที่เหลืออยู่สำหรับฉันมีเพียงส่วนเดียว คือมหารถศัลยะ วันนี้ ฉันหวังจะชนะเจ้าแห่งมัทรกะในการรบ
9.15.19
तत्र यन्मानसं मह्यं तत्सर्वं निगदामि वः ।
चक्ररक्षाविमौ वीरौ मम माद्रवतीसुतौ ॥ ९.१५.१९ ॥
ตรงนั้น สิ่งใดที่อยู่ในใจของฉัน ฉันจะบอกให้ท่านทั้งหมด คือวีรบุรุษทั้งสองนี้ ผู้พิทักษ์ล้อรถของฉัน เป็นโอรสของมาทรวดี
9.15.20
अजेयौ वासवेनापि समरे शूरसम्मतौ ।
साध्विमौ मातुलं युद्धे क्षत्रधर्मपुरस्कृतौ ॥ ९.१५.२० ॥
สองวีรบุรุษนี้ แม้แต่วาสวะก็ไม่อาจชนะได้ในการรบ เป็นที่ยกย่องของเหล่าวีรบุรุษ และเป็นที่รักของลุงฝ่ายมารดาในการศึก ทั้งสองยึดถือธรรมของกษัตริย์เป็นที่ตั้ง
9.15.21
मदर्थे प्रतियुध्येतां मानार्हौ सत्यसङ्गरौ ।
मां वा शल्यो रणे हन्ता तं वाऽहं भद्रमस्तु वः।
इति सत्यामिमां वाणीं लोकवीरा निबोधत ॥ ९.१५.२१ ॥
เพื่อเห็นแก่เรา ขอให้ทั้งสองผู้ควรแก่การให้เกียรติและซื่อสัตย์ต่อคำปฏิญาณ จงต่อสู้กันเถิด ในสงครามนี้ ศัลยะจะสังหารเรา หรือเราจะสังหารศัลยะ ขอให้ท่านทั้งหลายจงเป็นสิริมงคล จงฟังถ้อยคำอันเป็นความจริงนี้เถิด ดูกรวีรชนแห่งโลก
9.15.22
योत्स्येऽहं मातुलेनाद्य क्षात्रधर्मेण पार्थिवाः ।
स्वमंशमभिसन्धाय विजयायेतराय वा ॥ ९.१५.२२ ॥
วันนี้ เราจะต่อสู้กับพระมาตุลของเรา ด้วยหน้าที่แห่งกษัตริย์นักรบ ดูกรเหล่าพระราชา เราได้ตั้งจิตตัดสินใจในส่วนของตนแล้ว เพื่อชัยชนะ หรือมิฉะนั้นก็เพื่ออีกฝ่ายหนึ่ง
9.15.23
तस्य मेऽप्यधिकं शस्त्रं सर्वोपकरणानि च ।
संयुज्यन्तां रथे क्षिप्रं शास्त्रवद्रथयोजकैः ॥ ९.१५.२३ ॥
ขอให้อาวุธและเครื่องมือทั้งปวงที่เพิ่มเติมแก่เราด้วย จงรีบเทียมเข้ากับรถศึกโดยผู้เทียมรถที่รู้ตามตำราเถิด
9.15.24
शैनेयो दक्षिणं चक्रं धृष्टद्युम्नस्तथोत्तरम् ।
पृष्ठगोपो भवत्वद्य मम पार्थो धनञ्जयः ॥ ९.१५.२४ ॥
ศัยเนยะเป็นล้อขวา ธฤษฏทยุมนก็เป็นล้อซ้ายเช่นกัน วันนี้ ขอให้ปารถะธนัญชัยเป็นผู้คุ้มกันด้านหลังของเรา
9.15.25
पुरःसरो ममाद्यास्तु भीमः शस्त्रभृतां वरः ।
एवमभ्यधिकः शल्याद्भविष्यामि महामृधे ॥ ९.१५.२५ ॥
วันนี้ ขอให้ภีมะผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ถืออาวุธเป็นผู้นำหน้าของเรา ด้วยประการฉะนี้ เราจะเหนือกว่าศัลยะในมหาสงครามนี้
9.15.26
एवमुक्तास्तथा चक्रुस्तदा राज्ञः प्रियैषिणः ॥ ९.१५.२६ ॥
เมื่อได้รับคำสั่งเช่นนี้ บรรดาผู้ปรารถนาจะให้พระราชาทรงพอพระทัย ก็ได้กระทำตามนั้นในบัดนั้น
9.15.27
ततः प्रहर्षः सैव्यानां पुनरासीत्तदाः मृधे ।
पाञ्चालानां सोमकानां मात्स्यानां च विशेषतः ॥ ९.१५.२७ ॥
ครั้งนั้น ความยินดีอันเดียวกันนั้นก็บังเกิดขึ้นอีกในหมู่กองทัพสินธพในสงคราม โดยเฉพาะในหมู่ปัญจาละ โสมกะ และมัตสยะ
9.15.28
प्रतिज्ञातं च सङ्ग्रामे धर्मराजस्य पूजयन् ।
ततः शङ्खांश्च भेरीश्च शतशश्चैव पुष्करान्।
अवादयन्त पाञ्चालाः सिंहनादांश्च नेदिरे ॥ ९.१५.२८ ॥
ปัญจาละทั้งหลายถวายเกียรติแก่พระปฏิญาณของพระธรรมราชาในสงคราม จึงเป่าสังข์ กลอง และมโหระทึกนับร้อย และได้คำรามดุจราชสีห์
9.15.29
तेऽभ्यधावन्त संरब्धा मद्रराजं तरस्विनम् ।
महता हर्षजेनाथ नादेन कुरुपुङ्गवाः ॥ ९.१५.२९ ॥
เหล่ากุรุผู้ประเสริฐดุจโคจ่าฝูงนั้น ด้วยความโกรธเกรี้ยว พากันพุ่งเข้าหาพระราชาแห่งมัทรที่คล่องแคล่วและกล้าหาญ พร้อมกับเสียงคำรามอันยิ่งใหญ่ที่เกิดจากความยินดี
9.15.30
हादेन गजघण्टानां शङ्खानां निनदेन च ।
तूर्यशब्देन महता नादयन्तश्च मेदिनीम् ॥ ९.१५.३० ॥
ด้วยเสียงกระดิ่งช้าง เสียงสังข์ก้อง และเสียงดนตรีอันดังกึกก้อง ทำให้แผ่นดินสะเทือนไปทั่ว
9.15.31
तान्प्रत्यगृह्णात्पुत्रस्ते मद्रराजश्च वीर्यवान् ।
महामेघानिव बहूञ्शैलावस्तोदयावुभौ ॥ ९.१५.३१ ॥
บุตรของท่านและพระราชาแห่งมัทรผู้มีกำลังได้รับมือเหล่านั้นไว้ ดุจเมฆใหญ่ปะทะภูเขาจำนวนมาก ดุจยอดเขาสองลูกคืออัสโตทยะ
9.15.32
शल्यस्तु समरश्लाघी धर्मराजमरिन्दमम् ।
ववर्ष शरवर्षेण शम्बरं मघवा इव ॥ ९.१५.३२ ॥
ศัลยะผู้ภาคภูมิในการรบ ได้ระดมห่าธนูใส่พระธรรมราชาผู้ปราบศัตรู ดุจพระอินทร์ระดมห่าฝนใส่สัมพร
9.15.33
तथैव कुरुराजोऽपि प्रगृह्य रुचिरं धनुः ।
द्रोणोपदेशान्विविधान्दर्शयानो महामनाः।
ववर्ष शरवर्षाणि चित्रं लघु च सुष्ठु च ॥ ९.१५.३३ ॥
ฝ่ายพระราชาแห่งกุรุก็เช่นกัน ทรงจับคันธนูอันงดงาม แสดงวิชาต่าง ๆ ตามคำสอนของโทรณะ ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ทรงระดมห่าลูกศรอย่างน่าอัศจรรย์ รวดเร็ว และชำนาญดียิ่ง
9.15.34
न चास्य विवरं कश्चिद्ददर्श चरतो रणे ॥ ९.१५.३४ ॥
และไม่มีผู้ใดเห็นช่องว่างในพระองค์เลย ขณะที่พระองค์ทรงรบอยู่ในสงคราม
9.15.35
तावुभौ विविधैर्बाणैस्ततक्षाते परस्परम् ।
शार्दूलावामिषप्रेप्सू पराक्रान्ताविवाहवे ॥ ९.१५.३५ ॥
ทั้งสองต่างฟาดฟันกันด้วยลูกศรนานาชนิด ดุจเสือโคร่งสองตัวที่ปรารถนาเนื้อ ต่างรุกเข้าหากันอย่างกล้าหาญในการรบ
9.15.36
भीमस्तु तव पुत्रेण युद्धशौण्डेन सङ्गतः ॥ ९.१५.३६ ॥
ส่วนภีมะได้ประจัญกับบุตรของท่าน ผู้มีความภาคภูมิในการรบ
9.15.37
पाञ्चाल्यः सात्यकिश्चैव माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ।
शकुनिप्रमुखान्वीरान्प्रत्यगृह्णन्समन्ततः ॥ ९.१५.३७ ॥
ปาญจาลยะ สาตยกิ และบุตรทั้งสองของมาทรี คือปาณฑพทั้งสอง ได้รับมือเหล่าวีรชนที่มีศกุนิเป็นหัวหน้าจากทุกทิศ
9.15.38
तदासीत्तुमुलं युद्धं पुनरेव जयैषिणाम् ।
तावकानां परेषां च राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ९.१५.३८ ॥
ครั้งนั้นได้เกิดการรบอันโกลาหลขึ้นอีก ระหว่างพลของท่านกับฝ่ายศัตรู ทั้งสองฝ่ายต่างปรารถนาชัยชนะ ดูกรพระราชา อันเป็นผลจากคำปรึกษาที่ผิดพลาดของพระองค์
9.15.39
दुर्योधनस्तु भीमस्य शरेणानतपर्वणा ।
चिच्छेदादिश्य सङ्ग्रामे ध्वजं हेमपरिष्कृतम् ॥ ९.१५.३९ ॥
ฝ่ายทุรโยธน์ขณะเล็งอยู่ในสงคราม ได้ใช้ลูกศรที่มีข้อโค้งงอที่ก้านยิงตัดธงของภีมะซึ่งประดับด้วยทองคำขาด
9.15.40
स किङ्किणीकजालेन महता चारुदर्शनः ।
पपात रुचिरः सिंहो भीमसेनस्य पश्यतः ॥ ९.१५.४० ॥
ธงราชสีห์อันงดงามนั้น ซึ่งมีตาข่ายใหญ่ประดับกระดิ่งเล็ก ๆ ที่กังวาน ได้ล้มลงต่อหน้าภีมเสนขณะที่พระองค์ทอดพระเนตรอยู่
9.15.41
पुनश्चास्य धनुश्चित्रं गजराजकरोपमम् ।
क्षुरेण शितधारेण प्रचकर्त नराधिपः ॥ ९.१५.४१ ॥
ต่อมา พระราชาพระองค์นั้นได้ตัดคันธนูอันงดงามของภีมะ ซึ่งเหมือนงวงของช้างใหญ่ ด้วยลูกศรปลายคมดุจใบมีด
9.15.42
स च्छिन्नधन्वा तेजस्वी रथशक्त्या सुतं तव ।
बिभेदोरसि विक्रम्य स रथोपस्थ आविशत् ॥ ९.१५.४२ ॥
แม้คันธนูจะขาด ภีมะผู้รุ่งโรจน์ก็ยังกล้าหาญแทงทะลุอกของโอรสของท่านด้วยหอกรถศึก และเขาล้มลงบนพื้นรถศึก
9.15.43
तस्मिन्मोहमनुप्राप्ते पुनरेव वृकोदरः ।
यन्तुरेव शिरः कायात्क्षुरप्रेणाहरत्तदा ॥ ९.१५.४३ ॥
เมื่อเขาสลบลงไป วฤโกทร (ภีมะ) ก็ยิงลูกศรปลายใบมีดตัดศีรษะของสารถีออกจากร่างในทันที
9.15.44
हतसूता हयास्तस्य रथमादाय भारत ।
व्यद्रवन्त दिशो राजन्हाहाकारस्तदाऽभवत् ॥ ९.१५.४४ ॥
ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายภรตะ เมื่อสารถีถูกสังหาร ม้าของเขาก็พาราชรถหนีไปทุกทิศทาง ข้าแต่พระราชา ในขณะนั้นเสียงร้องคร่ำครวญดังขึ้น
9.15.45
तमभ्यधावंस्त्राणार्थं द्रोणपुत्रो महारथः ।
कृपश्च कृतवर्मां च पुत्रं ते हि परीप्सवः ॥ ९.१५.४५ ॥
เพื่อปกป้องโอรสของท่าน โอรสของโทรณะผู้เป็นมหารถีก็รีบเข้าไปพร้อมด้วยกฤปะและกฤตวรมัน โดยปรารถนาจะช่วยเหลือโอรสของท่าน
9.15.46
तस्मिन्विलुलिते सैन्ये त्रस्तांस्तस्य पदानुगान् ।
गाण्डीवधन्वा विस्फार्य धनुस्तानहनच्छरैः ॥ ९.१५.४६ ॥
เมื่อกองทัพนั้นระส่ำระสาย อรชุนผู้มีคันธนูคาณฑีวะ ก็ดึงสายธนูให้ตึงแล้วยิงลูกศรสังหารทหารราบของโอรสของท่านผู้หวาดกลัว
9.15.47
युधिष्ठिरस्तु मद्रेशमभ्यधावदमर्षितः ।
स्वयं सन्नोदयन्नश्वान्दन्तवर्णान्मनोजवान् ॥ ९.१५.४७ ॥
ส่วนยุธิษฐิระผู้โกรธเกรี้ยว ได้เร่งม้าสีงาช้างซึ่งเร็วดุจความคิดด้วยตนเอง แล้วพุ่งเข้าใส่ท้าวศัลย์ เจ้าแห่งมัทระ
9.15.48
तत्राश्चर्यपमश्याम कुन्तीपुत्रे युधिष्ठिरे ।
पुरा भूत्वा मृदुर्दान्तो यत्तदा दारुणोऽभवत् ॥ ९.१५.४८ ॥
ที่นั่นเราได้เห็นความอัศจรรย์ในยุธิษฐิระ โอรสของกุนตี ผู้ที่เคยอ่อนโยนและสำรวมตน บัดนั้นกลับกลายเป็นดุร้าย
9.15.49
विवृताक्षश्च कौन्तेयो वेपमानश्च मन्युना ।
चिच्छेद योधान्निशितैः शरैः शतसहस्रशः ॥ ९.१५.४९ ॥
โอรสของกุนตีตัวสั่นด้วยความโกรธ ดวงตาเบิกกว้าง ได้ตัดฟันนักรบนับแสนด้วยลูกศรคมกล้า
9.15.50
यांयां प्रत्युद्ययौ सेनां तांतां ज्येष्ठः स पाण्डवः ।
शरैरपातयद्राजन्गिरीन्वज्रैरिवोत्तमैः ॥ ९.१५.५० ॥
ข้าแต่พระราชา ปาณฑพผู้เป็นพี่ใหญ่ ไม่ว่าจะยกทัพเข้าใส่กองทัพใด ก็ยิงล้มกองทัพนั้นด้วยลูกศร ดุจสายฟ้าอันประเสริฐฟาดภูเขาให้ล้มลง
9.15.51
साश्वसूतध्वजरथान्रथिनः पातयन्बहून् ।
अक्रीडदेको बलवान्पवनस्तोयदानिव ॥ ९.१५.५१ ॥
ผู้เดียวที่มีกำลัง เขาโค่นรถศึกพร้อมม้า สารถี และธง รวมทั้งนักรบรถศึกจำนวนมาก แล้วเล่นอยู่ในสนามรบดุจลมแรงที่พัดเมฆฝนให้กระจัดกระจาย
9.15.52
साश्वारोहांश्च तुरगान्पत्तींश्चैव सहस्रधा ।
व्यपोथयत सङ्ग्रामे क्रुद्धो रुद्रः पशूनिव ॥ ९.१५.५२ ॥
ด้วยความโกรธในการรบ เขาย่ำยีม้าพร้อมผู้ขี่ และพลเดินเท้านับพันด้วยวิธีต่าง ๆ ดุจพระรุทรที่ทำลายฝูงสัตว์เลี้ยง
9.15.53
शून्यमायोधनं कृत्वा शरवर्षैः समन्ततः ।
अभ्यद्रवत मद्रेशं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् ॥ ९.१५.५३ ॥
เขาทำให้สนามรบว่างเปล่าด้วยฝนลูกศรรอบทิศ แล้วพุ่งเข้าใส่เจ้าแห่งมัทระ พลางกล่าวว่า "หยุดก่อน หยุดก่อน!"
9.15.54
तस्य तच्चरितं दृष्ट्वा संग्रामे भीमकर्मणः ।
वित्रेसुस्तावकाः सर्वे शल्यस्त्वेनं समभ्ययात् ॥ ९.१५.५४ ॥
เมื่อเห็นการกระทำของผู้มีการกระทำอันน่าสะพรึงกลัวในการรบนั้น ทหารของท่านทั้งหมดต่างหวาดหวั่น แต่ท้าวศัลย์ได้เข้าไปเผชิญหน้ากับเขา
9.15.55
ततस्तौ भृशसङ्क्रुद्धौ प्रध्माय सलिलोद्भवौ ।
समाहूय तदाऽन्योन्यं भर्त्सयन्तौ समीयतुः ॥ ९.१५.५५ ॥
ครั้นแล้ว ทั้งสองผู้โกรธจัดยิ่ง เป่าสังข์ซึ่งเกิดจากน้ำ เรียกขานกันและด่าทอกัน แล้วก็เข้าต่อสู้กันตัวต่อตัว
9.15.56
शल्यस्तु शरवर्षेण पीडयामास पाण्डवम् ।
मद्रराजं तु कौन्तेयः शरवर्षैरवाकिरत् ॥ ९.१५.५६ ॥
ท้าวศัลย์ได้รังควานปาณฑพด้วยฝนลูกศร ส่วนโอรสของกุนตีได้ซัดฝนลูกศรใส่เจ้าแห่งมัทระให้มิด
9.15.57
अदृश्येतां तदा राजन्कङ्कपत्रिभिराचितौ ।
उद्भिन्नरुधिरौ शूरौ मद्रराजयुधिष्ठिरौ।
पुष्पिताविव रेजाते वने शाल्मलिकिंशुकौ ॥ ९.१५.५७ ॥
ข้าแต่พระราชา ในขณะนั้นวีรบุรุษทั้งสอง คือเจ้าแห่งมัทระและยุธิษฐิระ ถูกลูกศรขนนกกระสาปกคลุม มีโลหิตไหลออกมา ปรากฏดุจต้นงิ้วและต้นกิงศุกะที่ออกดอกบานในป่า
9.15.58
दीव्यमानौ महात्मानौ प्राणद्यूतेन दुर्मदौ ।
दृष्ट्वा सर्वाणि सैन्यानि नाध्यवस्यंस्तयोर्जयम् ॥ ९.१५.५८ ॥
เมื่อเห็นทั้งสองผู้ยิ่งใหญ่และมีความทะนงตน เล่นพนันขันต่อด้วยชีวิต กองทัพทั้งหมดก็ไม่อาจตัดสินได้ว่าใครจะชนะ
9.15.59
हत्वा मद्राधिपं पार्थो भोक्ष्यतेऽद्य वसुन्धराम् ।
शल्यो वा पाण्डवं हत्वा दद्याद्दुर्योधनाय गाम् ॥ ९.१५.५९ ॥
เมื่อสังหารเจ้าแห่งมัทระแล้ว บุตรของปฤถาจะได้ครองแผ่นดินในวันนี้ หรือไม่ก็ท้าวศัลย์เมื่อสังหารปาณฑพแล้ว จะมอบแผ่นดินให้แก่ทุรโยธน์
9.15.60
इतीव निश्चयो नाभूद्योधानां तत्र भारत ।
प्रदक्षिणमभूत्सर्वं धर्मराजस्य युध्यतः ॥ ९.१५.६० ॥
ข้าแต่ผู้สืบเชื้อสายภรตะ ความแน่ใจเช่นนั้นไม่เกิดขึ้นในหมู่นักรบที่นั่น แต่การเคลื่อนไหวทั้งหมดของพระธรรมราชาขณะกำลังรบ กลับเป็นมงคลดุจการเดินเวียนขวา
9.15.61
ततः शरशतं शल्यो मुमोचाशु युधिष्ठिरे ।
धनुश्चास्य शिताग्रेण बाणेन निरुकृन्तत ॥ ९.१५.६१ ॥
จากนั้น ศัลยะยิงลูกศรหนึ่งร้อยดอกไปยังยุธิษฐิระอย่างรวดเร็ว และด้วยลูกศรปลายคมดอกหนึ่งตัดคันธนูของท่านขาดไป
9.15.62
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय शल्यं शरशतैस्त्रिभिः ।
अविध्यत्कार्मुकं चास्य क्षुरेण निरकृन्तत ॥ ९.१५.६२ ॥
ยุธิษฐิระหยิบคันธนูอีกคันหนึ่งขึ้นมา ยิงศัลยะด้วยลูกศรสามร้อยดอก และด้วยลูกศรหัวคมดั่งใบมีดโกนตัดคันธนูของศัลยะขาดไป
9.15.63
अथास्य निजघानाश्वांश्चतुरो नतपर्वभिः ।
द्वाभ्यामतिशिताग्राभ्यामुभौ तत्पार्ष्णिसारथी ॥ ९.१५.६३ ॥
จากนั้นยุธิษฐิระสังหารม้าทั้งสี่ของศัลยะด้วยลูกศรปลายข้องอ และด้วยลูกศรปลายคมยิ่งสองดอกสังหารทั้งสารถีท้ายรถทั้งสองของศัลยะ
9.15.64
ततोऽस्य दीप्यमानेन पीतेन निशितेन च ।
प्रमुखे वर्तमानस्य भल्लेनापाहरद्वृजम् ॥ ९.१५.६४ ॥
ครั้งนั้น ขณะที่ศัลยะยืนอยู่เบื้องหน้า ยุธิษฐิระใช้ลูกศรภัลละสีทองคมกล้าที่เปล่งประกาย ทำลายรถศึกของศัลยะให้พังลง
9.15.65
ततः प्रभग्नं तत्सैन्यं दौर्योधनमरिन्दम ॥ ९.१५.६५ ॥
ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู กองทัพของทุรโยธน์จึงแตกพ่ายไป
9.15.66
ततो मद्राधिपं द्रौणिरभ्यधावत्तथा कृतम् ।
आरोप्य चैनं स्वरथं त्वरमाणः प्रदुद्रुवे ॥ ९.१५.६६ ॥
จากนั้นบุตรของโทรณะพุ่งเข้าหาเจ้าแห่งมัทระ เมื่อกระทำเช่นนั้นแล้ว ก็อุ้มท่านขึ้นรถของตนและรีบหนีไป
9.15.67
मुहूर्तमिव तौ गत्वा नर्दमाने युधिष्ठिरे ।
गत्वा ततो मद्रपतिरन्यं स्यन्दनमास्थितः ॥ ९.१५.६७ ॥
ทั้งสองคนหายไปชั่วขณะ ขณะที่ยุธิษฐิระคำรามอยู่ จากนั้นเจ้าแห่งมัทระขึ้นรถคันอื่นแล้วก็จากไป
9.15.68
विधिवत्कल्पितं शुभ्रं महाम्बुदनिनादिनम् ।
सज्जयन्त्रोपकरणं द्विषतां रोमहर्षणम् ॥ ९.१५.६८ ॥
รถที่จัดเตรียมไว้อย่างถูกต้อง งดงามผ่องใส ส่งเสียงดังดั่งเมฆใหญ่ พร้อมอุปกรณ์การรบ ทำให้ศัตรูขนลุกชัน
9.15.69
तथान्यद्धनुरादाय बलवान्वेगवत्तरम् ।
युधिष्ठिरं मद्रपतिर्भित्त्वा सिंह इवानदत् ॥ ९.१५.६९ ॥
เช่นเดียวกัน เจ้าแห่งมัทระผู้ทรงพลังหยิบคันธนูอีกคันขึ้นมา ยิงทะลุยุธิษฐิระอย่างรวดเร็วยิ่ง แล้วคำรามดั่งราชสีห์
9.15.70
ततः स शरवर्षेण पर्जन्य इव वृष्टिमान् ।
अभ्यवर्षदमेयात्मा क्षत्रियान्क्षत्रियर्षभः ॥ ९.१५.७० ॥
ครั้งนั้น ศัลยะ ผู้มีจิตใจหาที่สุดมิได้ ผู้เป็นวัวกระทิงในหมู่กษัตริย์ ก็โปรยลูกศรลงใส่นักรบดั่งเมฆฝนที่หลั่งสายฝนลงมา
9.15.71
सात्यकिं दशभिर्विद्ध्वा भीमसेनं त्रिभिः शरैः ।
सहदेवं त्रिभिर्विद्धा युधिष्ठिरमपीडयत् ॥ ९.१५.७१ ॥
ศัลยะยิงสาตยกีด้วยลูกศรสิบดอก ยิงภีมเสนด้วยสามดอก และยิงสหเทพด้วยสามดอก แล้วยังทำให้ยุธิษฐิระได้รับความเจ็บปวดอีกด้วย
9.15.72
तांस्तानन्यान्महेष्वासान्साश्वान्सरथकूबरान् ।
अर्दयामास विशिखैरुल्काभिरिव कुञ्जरान् ॥ ९.१५.७२ ॥
นักธนูผู้ยิ่งใหญ่คนอื่น ๆ พร้อมทั้งม้าและแอกรถของพวกเขา ศัลยะก็รบกวนด้วยลูกศร ดั่งคบเพลิงที่รบกวนช้าง
9.15.73
कुञ्जरान्कुञ्जरारोहानश्वप्रयायिनः ।
रथांश्च रथिभिः सार्धं जघान रथिनां वरः ॥ ९.१५.७३ ॥
ศัลยะผู้เป็นยอดแห่งนักรถศึกสังหารทั้งช้าง ผู้ขี่ช้าง ทหารม้า และรถศึกพร้อมทั้งสารถีของพวกเขาไปพร้อมกัน
9.15.74
बाहूंश्चिच्छेद तरसा सायुधान्केतनानि च ।
चकार च महीं योधैः स्तीर्णां वेदीं कुशैरिव ॥ ९.१५.७४ ॥
ท่านตัดแขนพร้อมอาวุธและธงรบอย่างรวดเร็ว และปกคลุมพื้นพสุธาด้วยนักรบ ดั่งการปูหญ้ากุศะบนแท่นบูชา
9.15.75
तथा तमरिसैन्यानि घ्नन्तं मृत्युमिवान्तकम् ।
परिवव्रुर्भृशं क्रुद्धाः पाण्डुपाञ्चालसोमकाः ॥ ९.१५.७५ ॥
ดังนั้น เมื่อศัลยะสังหารกองทัพของศัตรูดั่งความตายเองคือยมราช ปาณฑพ ปาญจาละ และโสมกะ ซึ่งโกรธแค้นยิ่งนัก ก็ล้อมท่านไว้โดยรอบ