مهابهاراتا · أدهيايا 9.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.16.1
तं भीमसेनश्च शिनेश्च नप्ता ।
माद्याश्च पुत्रौ पुरुषप्रवीरौ।
समागतं भीमबलेन राज्ञा ।
पर्यापुरन्योन्यमथाह्वयन्त ॥ ९.१६.१ ॥
وقف بهيمasena وحفيد شيني وابنا مادري البطلان الأفضلان من الرجال، مجتمعين في مواجهة الملك ذي القوة المرعبة، فحاصروه وتحدّى بعضهم بعضًا.
9.16.2
ततस्तु शूराः समरे नरेन्द्र ।
नरेश्वरं प्राप्य युधां वरिष्ठम्।
आवार्य चैनं समरे नृवीरा ।
जघ्नुः शितैः पत्रिभिरुग्रवेगैः ॥ ९.१६.२ ॥
ثم، أيها سيد الرجال، وصل أولئك الأبطال في المعركة إلى الملك، أفضل المحاربين، فصدّوه وضربوه بسهام حادة ذات سرعة عنيفة.
9.16.3
संरक्षितो भीमसेनेन राजा ।
माद्रीसुताभ्यामथ माधवेन।
मद्राधिपं पत्रिभिरुग्रवेगैः ।
स्तनान्तरे धर्मसुतो निजघ्ने ॥ ९.१६.३ ॥
الملك، ابن دارما، محمياً من بهيمسينا وابني مادري، ثم من مادهافا، ضرب سيد المدراس في وسط صدره بسهام ذات سرعة عنيفة.
9.16.4
ततो रणे तावकानां रथौघाः ।
समीक्ष्य मद्राधिपतिं शरार्तम्।
पर्यावव्रुः प्रवराः सर्वयोधा ।
दुर्योधनस्यानुमते पुरस्तात् ॥ ९.१६.४ ॥
ثم في المعركة، رأت جموع عربات أبنائك ملك المدراس متألماً من السهام، فاستدارت من الأمام بموافقة دُريودهانا، وأحاط به جميع المحاربين الأفاضل.
9.16.5
ततो द्रुतं मद्रजनाधिपो रणे ।
युधिष्ठिरं सप्तभिरभ्यविद्व्यत्।
तं चापि पार्थौ नवभिः पृषत्कै… ।
र्विव्याध राजंस्तुमुले महात्मा ॥ ९.१६.५ ॥
ثم أصاب سيد شعب المادرا يُدهيشثيرا بسرعة بسبعة سهام في المعركة؛ وأيها الملك، أصاب ذلك العظيم النفس أيضاً ابني بريثا بتسعة سهام… في الهرج والمرج.
9.16.6
आकर्णपूर्णायतसम्प्रयुक्तैः ।
शरैस्तदा संयति तैलधौतैः।
अन्योन्यमाच्छादयतां महारथौ ।
मद्राधिपश्चापि युधिष्ठिरश्च ॥ ९.१६.६ ॥
بسهامٍ سُحبت حتى الأذن، مُحكمةِ الوتر، مصقولةٍ بالزيت، كان المحاربان العظيمان يغطيان أحدهما الآخر في المعركة حينها: ملك المادرا ويودهيشثيرا.
9.16.7
ततस्तु तूर्णं समरे महारथौ ।
परस्परस्यान्तरमीक्षमाणौ।
शरैर्भृशं विव्यधतुर्नृपोत्तमौ ।
महबलौ शत्रुभिरप्रधृष्यौ ॥ ९.१६.७ ॥
ثم سريعًا في المعركة، راقب المحاربان العظيمان ثغرة كلٍّ منهما، فأصاب أحدهما الآخر بسهام شديدة — الملكان الأفضلان.
9.16.8
तयोर्धनुर्ज्यातलनिःस्वनो महा… ।
न्महेन्द्रवज्राशनितुल्यनिः स्वनः।
परस्परं बाणगणैर्महात्मनोः ।
प्रवर्षतोर्मद्रपपाण्डुवीरयोः ॥ ९.१६.८ ॥
وصوت أوتار قِسِيِّهما كأنه صاعقة إندرا العظيم ورعده — لذلك الاثنين عظيمي النفس، ملك المادرا وبطل الباندافا، وهما يمطران بعضهما أسرابًا من السهام…
9.16.9
तौ चेरतुर्व्याघ्रशिशुप्रकाशौ ।
महावनेष्वामिषगृद्विनाविव।
विषाणिनौ नागवराविवोभौ ।
ततक्षतुः संयति जातदर्पौ ॥ ९.१६.९ ॥
كان الاثنان يلمعان كأشبال النمر، يجولان كالضواري الشرهة للحم في الغابات الكبرى؛ وكفيلين بيض من أفضل الفيلة، وقد انتفخا زهوًا، يضرب أحدهما الآخر في المعركة.
9.16.10
ततस्तु मद्राधिपतिर्महात्मा ।
युधिष्ठिरं भीमबलं प्रसह्य।
विव्याध वीरं हृदयेऽतिवेगं ।
शरेण सूर्याग्निसमप्रभेण ॥ ९.१६.१० ॥
ثم أصاب ملك المادرا العظيم النفس يودهيشثيرا، البطل ذا القوة المرعبة، بقوة وسرعة شديدة، في صدره بسهم متلألئ كالشمس والنار.
9.16.11
ततोऽतिविद्धोऽथ युधिष्ठिरोऽपि ।
सुसम्प्रयुक्तेन शरेण राजन्।
जघान मद्राधिपतिं महात्मा ।
मुदं च लेभे वृषभः कुरूणाम् ॥ ९.१६.११ ॥
ثم، وقد جُرح جرحًا بليغًا، ضرب يودهيشثيرا العظيم النفس صاحب المدراس بسهم أُحسن إطلاقه، أيها الملك؛ فنال ثور الكورو الفرح.
9.16.12
ततो मुहूर्तादिव पार्थिवेन्द्रो ।
लब्ध्वा संज्ञां क्रोधसंरक्तनेत्रः।
शरेण पार्थं त्वरितो जघान ।
सहस्रनेत्रप्रतिमप्रभावः ॥ ९.१६.१२ ॥
ثم، كأنما بعد لحظة، استعاد ملك الملوك وعيه، وقد احمرّت عيناه غضبًا، وكان بأسه كبأس ذي الألف عين، فضرب باره بسهم في الحال.
9.16.13
त्वरंस्ततो धर्मसुतो महात्मा ।
शल्यस्य कोपान्नवभिः पृषत्कैः।
भित्त्वा ह्युरस्तपनीयं च वर्म ।
जघान षड्भिस्त्वपरैः पृषत्कैः ॥ ९.१६.१३ ॥
ثم، مسرعًا، ابن دارما العظيم النفس، بغضب، ثقب صدر شَلْيَة بتسعة سهام، وشقّ حتى درعه الذهبية، وضربه بستة سهام أخرى.
9.16.14
ततस्तु मद्राधिपतिः प्रकृष्टं ।
धनुर्विकृष्य व्यसृजत्पृषत्कान्।
द्वाभ्यां शराभ्यां च तथैव राज्ञ… ।
श्चिच्छेद चापं कुरुपुङ्गवस्य ॥ ९.१६.१४ ॥
ثم شدّ ملك المدراس قوسًا قويًا وأطلق السهام؛ وبسهمين قطع بالمثل قوس الملك، ثور الكورو.
9.16.15
नवं ततोऽन्यत्समरे प्रगृह्य ।
राजा धनुर्धोरतरं महात्मा।
शल्यं तु विव्याध शरैः समन्ता… ।
द्यथा महेन्द्रो नमुचिं शिताग्रैः ॥ ९.१६.१५ ॥
ثم، آخذًا في المعركة قوسًا جديدًا آخر شديد القوة، أصاب الملك العظيم النفس شَلْيَة من كل جانب بالسهام، كما أصاب ماهيندرا نَمُوتشي بسهام حادة الرؤوس.
9.16.16
ततस्तु शल्यो नवभिः पृषत्कै… ।
र्भीमस्य राज्ञश्च युधिष्ठिरस्य।
निकृत्य रौक्मे पटुवर्मणी तयो… ।
र्विदास्यामास भुजौ महात्मा ॥ ९.१६.१६ ॥
ثم أصاب الشهم شَلْيا بتسعة سهام … بعد أن قطع درعي بهيما والملك يودهيشتيرا الذهبيين، فجرح ذراعيهما …
9.16.17
ततोऽपरेण ज्वलनार्कतेजसा ।
क्षुरेण राज्ञो धनुरुन्ममाथ।
कृपश्च तस्यैव जघान सूतं ।
षड्भिः शरैः सोऽभिमुखः पपात ॥ ९.१६.१७ ॥
ثم، بسهم حادّ آخر يتوهّج كالنار والشمس، كسر قوس الملك؛ وقتل كرِبا سائقه بستة سهام، فسقط إلى الأمام على وجهه.
9.16.18
मद्राधिपश्चापि युधिष्ठिरस्य ।
शरैश्चतुर्भिर्निजघान वाहान्।
वाहांश्च हत्वा व्यकरोन्महात्मा ।
योधक्षयं धर्मसुतस्य राज्ञः ॥ ९.१६.१८ ॥
وقتل أيضًا سيّد المادرا خيول يودهيشتيرا بأربعة سهام؛ وبعد أن قتل الخيول، أحدث الشهم هلاك جنود الملك ابن دهرما.
9.16.19
यदद्भुतं कर्म न शक्यमन्यैः ।
सुदुःसहं तत्कृतवन्तमेकम्।
शल्यो नरेन्द्रः सविषण्णभावा… ।
द्विचिन्तयामास मृदङ्गकेतुः ॥ ९.१६.१९ ॥
ذلك العمل العجيب الذي لا يستطيعه غيره، والعسير على الاحتمال، والذي فعله وحده — شَلْيا، سيّد الرجال، بقلب مكتئب، … فكّر على وجهين؛ صاحب راية الطبل.
9.16.20
किमेतदिन्द्रावरजस्य वाक्यं ।
मोघं भवत्यद्य विधेर्बलेन।
जहीति शल्यं ह्यवदत्तदाऽऽजौ ।
न लोकनाथस्य वचोऽन्यथा स्यात् ॥ ९.१६.२० ॥
هل تذهب كلمة أخي إندرا الأصغر (كريشنا) سدى اليوم بقوة القدر؟ لقد قال حينها: «اقتل شَلْيا في المعركة»؛ فكلمة سيّد العوالم لا تتبدّل.
9.16.21
तथा कृते राजनि भीमसेनो ।
मद्राधिपस्याथ ततो महात्मा।
छित्त्वा धनुर्वेगवता शरेण ।
द्वाभ्यामविध्यत्सुभृशं नरेन्द्रम् ॥ ९.१६.२१ ॥
وعندما فعل الملك ذلك، قطع بهيمسينا قوس سيد المادرا بسهم سريع، ثم أصاب العظيم النفس ذلك ملك الرجال بسهمين إصابة شديدة.
9.16.22
तथापरेणास्य जहार यन्तुः ।
कायाच्छिरः संहननीयमध्यात्।
जघान चाश्वांश्चतुरः सुशीघ्रं ।
तथा भृशं कुपितो भीमसेनः ॥ ९.१६.२२ ॥
وبالمثل، بسهم آخر قطع رأس سائقه من وسط جسده القوي، وأسقط الخيول الأربعة بسرعة شديدة؛ هكذا فعل بهيمسينا وقد استشاط غضبًا.
9.16.23
तमग्रणीः सर्वधनुर्धराणा… ।
मेकं चरन्तं समरेऽतिवेगम्।
भीमः शतेन व्यकिरच्छराणां ।
माद्रीपुत्रः सहदेवस्तथैव ॥ ९.१६.२३ ॥
وأما ذلك الذي هو الأول بين جميع الرماة، المتنقل وحده في المعركة بسرعة فائقة، فقد غطّاه بهيمسينا بمئة سهم؛ وكذلك فعل ساهديفا ابن مادري.
9.16.24
तैः सायकैर्मोहितं वीक्ष्य शल्यं ।
भीमः शरैरस्य चकर्त वर्म।
स भीमसेनेन निकृत्तवर्मा ।
मद्राधिपश्चर्म सहस्रतारम् ॥ ९.१६.२४ ॥
ولما رأى بهيمسينا شَلْيَا مرتبكًا من تلك السهام، قطع درعه بسهامه؛ وأمسك سيد المادرا، وقد قُطع درعه على يد بهيمسينا، بترس ذي ألف نجمة.
9.16.25
प्रगृह्य खङ्गं च रथान्महात्मा ।
प्रस्कन्द्य कुन्तीसुतमभ्यधावत्।
छित्त्वा रथेषां नकुलस्य सोऽथ ।
युधिष्ठिरं भीमबलोऽभ्यधावत् ॥ ९.१६.२५ ॥
فأمسك السيف العظيم النفس ووثب من عربته ثم هجم على ابن كونتي؛ ثم بعد أن قطع نير عربة ناكولا، اندفع ذو قوة بهيمة نحو يوديشثيرا.
9.16.26
तं चापि राजानमथोत्पतन्तं ।
क्रुद्धं यथैवान्तकमापतन्तम्।
धृष्टद्युम्नो द्रौपदेयाः शिखण्डी ।
शिनेश्च नप्ता सहसा परीयुः ॥ ९.१६.२६ ॥
فأحاط به فجأة دهرشتاديومنا وأبناء دراوباتي وشيخانديين وحفيد شيني، وهو الملك الثائر المندفع كالموت نفسه.
9.16.27
अथास्य चर्माप्रतिमं न्यकृन्त… ।
द्भीमो महात्मा नवभिः पृषत्कैः।
खङ्गं च भल्लैर्निचकर्त मुष्टौ ।
नदन्प्रहृष्टस्तव सैन्यमध्ये ॥ ९.१६.२७ ॥
ثم قطع بهيما العظيم درعه الذي لا نظير له … وبتسعة سهام وسهام هلالية قطع السيف عند مقبضه، زائراً فرحاً في وسط جيشكم.
9.16.28
तत्कर्म भीमस्य समीक्ष्य हृष्टा… ।
स्ते पाण्डवानां प्रवरा रथौघाः।
नादं च चक्रुर्भृशमुत्स्मयन्तः ।
शङ्खांश्च दध्मुः शशिसन्निकाशान् ॥ ९.१६.२८ ॥
فلما رأوا فعل بهيما فرحوا … فأطلقت أفضل عربات البانداويين صيحات وهي تضحك بشدة، ونفخت في أصداف كالقمر في بريقها.
9.16.29
तेनाथ शब्देन विभीषणेन ।
तथाऽभितप्तं बलमप्रधृष्यम्।
स्वेदाभिभूतं रुधिरोक्षिताङ्गं ।
विसञ्ज्ञकल्पं च तदा विषण्णम् ॥ ९.१६.२९ ॥
فأصاب الجيش، وهو الذي لا يُقهر، ما أصابه من ذلك الصوت الرهيب، فغمره العرق وتلطخت أعضاؤه بالدماء، وكاد يفقد وعيه، فحزن حينئذ.
9.16.30
स मद्रराजः सहसा विकीर्णो ।
भीमाग्रगैः पाण्डवयोधमुख्यैः।
युधिष्ठिरस्याभिमुखं जवेन ।
सिंहो यथा मृगहेतोः प्रयातः ॥ ९.१६.३० ॥
وهذا ملك المادرا، وقد تفرق فجأة بفعل أمام بهيما وكبار المحاربين البانداويين، اندفع سريعاً نحو يودهيشتهيرا، كأسد يندفع إلى فريسته.
9.16.31
स धर्मराजो निहताश्वसूतः ।
क्रोधेन दीप्तो ज्वलनप्रकाशः।
दृष्ट्वा च मद्राधिपतिं स्म तूर्णं ।
समभ्यधावत्तमरिं बलेन ॥ ९.१६.३१ ॥
اشتعل يودهيشثيرا، الذي قُتلت خيوله وسائقه، بالغضب كأنه نار متوهجة. فلما رأى سيد المادراس، اندفع سريعا بقوة نحو ذلك العدو.
9.16.32
गोविन्दवाक्यं त्वरितं विचिन्त्य ।
दध्रे मतिं शल्यविनाशनाय।
स धर्मराजो निहताश्वसूतो ।
रथे तिष्ठञ्शक्तिमथान्वकर्षत् ॥ ९.१६.३२ ॥
بعد أن فكّر سريعا في كلمات غوفيندا، عقد عزمه على إهلاك شليا. ووقف يودهيشثيرا، الذي قُتلت خيوله وسائقه، على العربة وسحب الرمح إلى الخلف.
9.16.33
तच्च… शल्यस्य निशाम्य कर्म ।
तमात्मनो भागमथावशिष्टम्।
कृत्वा मनः शल्यवधे महात्मा ।
यथोक्तमिन्द्रावरजस्य चक्रे ॥ ९.१६.३३ ॥
ولما رأى فعل شليا، وتذكّر نصيبه الباقي، جعل ذلك العظيم النفس قلبه على قتل شليا، وفعل كما قال أخو إندرا الأصغر.
9.16.34
स धर्मराजो मणिहेमदण्डां ।
जग्राह शक्तिं कनकप्रकाशाम्।
नेत्रे च दीप्ते सहसा विवृत्य ।
मद्राधिपं क्रुद्धमना निरैक्षत् ॥ ९.१६.३४ ॥
أمسك ذلك ملك الدارما الرمح، ذا المقبض المزين بالجواهر والذهب، المتلألئ كالذهب. وفتح عينيه المتوقدتين فجأة على اتساعهما، ونظر بعقل غاضب إلى سيد المادراس.
9.16.35
निरीक्षितो धर्मसुतेन राज्ञा ।
षूतात्मना निर्हृतकल्मषेण।
आसीन्न यद्भस्मसान्मद्रराज… ।
स्तदद्भुतं मे प्रतिभाति राजन् ॥ ९.१६.३५ ॥
وحين نظر إليه الملك ابن الدارما، النقي الروح المتطهر من الدنس، لم يصبح سيد المادراس… رمادا؛ وهذا يبدو لي عجيبا، أيها الملك.
9.16.36
ततस्तु शक्तिं रचिरोग्रदण्डां ।
मणिप्रवेकोज्ज्वलितां प्रदीप्ताम्।
चिक्षेप वेगात्सुभृशं महात्मा ।
मद्राधिपाय प्रवरः कुरूणाम् ॥ ९.१६.३६ ॥
ثم قذف العظيم النفس، أفضل الكورو، بقوة شديدة رمحًا بديعَ الصنع ذا عصًا مرعبة، متوهجًا ومرصعًا بالجواهر، نحو ملك المادرا.
9.16.37
दीप्तामथैनां प्रहितां बलेन ।
सविस्फुलिङ्गां सहसापतन्तीम्।
प्रैक्षन्त सर्वे कुरवः समेता ।
दिवो युगान्ते महतीमिवोल्काम् ॥ ९.१६.३७ ॥
نظر جميع الكورو المجتمعين إلى ذلك الرمح المتوهج، المقذوف بقوة، المتطاير منه الشرر، وهو يهوي فجأة كنيزك عظيم يسقط من السماء عند نهاية العصر.
9.16.38
तां कालरात्रीमिव पाशहस्तां ।
यमस्य धात्रीमिव चोग्ररूपाम्।
स ब्रह्मदण्डप्रतिमाममोधां ।
ससर्ज यत्तो युधि धर्मराजः ॥ ९.१६.३८ ॥
ذلك الرمح، كليلة الموت وبيده حبل، شرس الهيئة كمرضعة ياما، لا يخيب كعصا العقاب البراهمية، أطلقه ملك الدارما (يودهيشثيرا) وهو متيقظ في الحرب.
9.16.39
गन्धस्रगग्र्यासनपानभोजनै… ।
रभ्यर्चितां पाण्डुसुतैः प्रयत्नात्।
सांवर्तकाग्निप्रतिमां ज्वलन्तीं ।
कृत्यामथर्वाङ्गिरसीमिवोग्राम् ॥ ९.१६.३९ ॥
وقد أكرمها أبناء بانڈو بعناية بالعطور والأكاليل والمقاعد الفاخرة والشراب والطعام، متوهجةً كنار الفناء الكوني، شرسةً كالسلاح الطقسي للأتهاربا والأنغيراسا.
9.16.40
ईशानहेतोः प्रतिनिर्मितां तां ।
त्वष्ट्रा रिपूणामसुदेहभक्ष्याम्।
भूम्यन्तरिक्षद्युजलाश्रयाणि ।
प्रसह्य भूतानि निहन्तुमीशाम् ॥ ९.१६.४० ॥
ذلك السلاح الذي صاغه تفاشترا من جديد لأجل إيشانا، يلتهم حياة الأعداء وأجسادهم، وقادر على قتل الكائنات القاطنة في الأرض والجو والسماء والماء قسرًا.
9.16.41
घण्टापताकां मणिवज्रभूषां ।
वैदूर्यचित्रां तपनीयदण्डाम्।
त्वष्ट्रा प्रयत्नान्नियमेन क्लृप्तां ।
ब्रह्मद्विषामन्तकरीममाघाम् ॥ ९.१६.४१ ॥
مزيّنة بالأجراس والرايات، محلّاة بالجواهر والألماس، منقوشة بحجر اللازورد، ذات قبضة من ذهب، صاغها تفشتري بجهد عظيم ووفق القاعدة، مُهلكة لأعداء البراهمة، لا تُخطئ.
9.16.42
बलप्रयत्नादनिरोधवेगां ।
मन्त्रैश्च घोरैरपि पूरयित्वा।
ससर्ज मार्गेण च तां खगानां ।
वधाय मद्राधिपतेस्तदानीम् ॥ ९.१६.४२ ॥
شُحنت بالقوة والجهد، وسرعتها لا تُصدّ، وامتلأت بتعاويذ مرعبة، فأطلقها حينئذ عبر طريق السماء لقتل سيد المدراس.
9.16.43
हतो ह्यसावित्यभिगर्जमानो ।
रुद्रोऽन्धकायान्तकरं यथेषुम्।
प्रसार्य बाहुं सुदृढं सुपाणिं ।
क्रोधेन नृत्यन्निव धर्मराजः ॥ ९.१६.४३ ॥
صارخاً: «لقد قُتل!» كما يرفع رودرا، مُهلك أندهكا، سهمه، فمدّ الملك دهرما ذراعه الراسخة الجميلة، كأنه يرقص من الغضب...
9.16.44
स्फुरत्प्रभामण्डलिनोंशुजालै… ।
र्धर्मात्मनो मद्रविनाशकाले।
पुरत्रयप्रोत्सरणे पुरस्ता… ।
न्माहेश्वरं रूपमभूत्तदानीम् ॥ ९.१६.४४ ॥
بشبكة أشعة من هالة مشرقة متلألئة... ذي الروح الصالحة، عند هلاك المدراس، أمامه كما عند تدمير المدن الثلاث... فظهرت حينئذ صورة ماهيشفارا.
9.16.45
आवर्तनाकुञ्चितबाहुदण्डः ।
सन्ध्याविहारी तनुवृत्तमध्यः।
विशालवक्षा भगवान्हरो यथा ।
सुदुर्निरीक्ष्योऽभवदर्जुनाग्रजः ॥ ९.१६.४५ ॥
بذراعين كعصوين مُقوّستين عند الدوران، يتجوّل عند الغسق، نحيل الخصر مستدير، عريض الصدر كالمبارك هارا، فصار أكبر إخوة أرجونا عصيّ النظر.
9.16.46
तां सर्वशक्त्या प्रहितां सुशक्तिं ।
युधिष्ठिरेणाप्रतिवार्यवीर्याम्।
प्रतिग्रहायाभिननन्द शल्यः ।
सम्यग्घुतामग्निरिवाज्यधाराम् ॥ ९.१६.४६ ॥
رحّب شَلْيا بتلقّي ذلك الرمح الجميل الذي قذفه يُدْهِشْثِرا بكل قوته، والذي لا تُقاوَم شدّته، كما يرحّب النار بتيار السمن المصبوب على الوجه الصحيح.
9.16.47
सा तस्य वर्माभिविदार्य शुभ्र… ।
मुरो विशालं च तथैव भित्त्वा।
विवेश गां तोयमिवाप्रसक्ता ।
यशो विशालं नृपतेर्हरन्ती ॥ ९.१६.४७ ॥
ذلك الرمح، إذ مزّق درعه اللامع وخرق صدره العريض أيضًا، دخل الأرض دون عائق كالماء، ينتزع المجد الواسع للملك.
9.16.48
नासाक्षिकर्णास्यविनिः सृतेन ।
प्रस्यन्दता च व्रणसम्भवेन।
संसिक्तगात्रो रुधिरेण सोऽभू… ।
त्क्रौञ्चो यथा स्कन्दहतो महाद्रिः ॥ ९.१६.४८ ॥
وقد غُمر جسده بالدم المتدفق من الجرح، سائلًا من أنفه وعينيه وأذنيه وفمه، فصار كجبل الكراونتشا الذي ضربه سكندا، الجبل العظيم.
9.16.49
प्रसार्य बाहू च रथाद्गतो गां ।
सञ्छिन्नवर्मा कुरुनन्दनेन।
महेन्द्रवाहप्रतिमो महात्मा ।
वज्राहतं शृङ्गमिवाचलस्य ॥ ९.१६.४९ ॥
مادًّا ذراعيه سقط من العربة إلى الأرض، وقد قُطع درعه بفعل فرح الكورو؛ ذلك العظيم النفس، كفيل إندرا العظيم، كقمة جبل ضربها الصاعقة.
9.16.50
ततो निपतितः सोऽभूदिन्द्रध्वज इवोच्छ्रितः ।
बाहू प्रसार्याभिमुखो धर्मराजस्य मद्रराट्।
स तथा भिन्नसर्वाङ्गो रुधिरेण समुक्षितः ॥ ९.१६.५० ॥
ثم سقط، فبدا مرفوعًا كراية إندرا؛ وملك المادرا، ذراعاه ممدودتان، متّجهٌ نحو الملك يُدْهِشْثِرا. وهكذا رقد وقد تحطّمت جميع أعضائه، مُرَشًّا بالدم.
9.16.51
प्रत्युद्गत इव प्रेम्णा भूम्या स नरपुङ्गवः ।
प्रियया कान्तया कान्तः पतमान इवोरसि ॥ ९.१६.५१ ॥
كأن الأرض بمحبة أقبلت لاستقباله، فسقط ذلك ثور الرجال، كما يسقط العاشق على حبيبته، على صدرها.
9.16.52
चिरं भुक्त्वा वसुमतीं प्रियां कान्तामिव प्रभुः ।
सर्वैरङ्गैः समाश्लिष्य प्रसुप्त इव चाभवत् ॥ ९.१६.५२ ॥
كأنه سيد طال تمتعه بالأرض كأنها زوجة محبوبة جميلة، فضمها بكل أعضائه ثم نام، هكذا صار.
9.16.53
धर्म्ये धर्मात्मना युद्वे निहतो धर्मसूनुना ।
सम्यक्स्फीत इवोत्सृष्टः प्रशान्तोऽग्निरिवाध्वरे ॥ ९.१६.५३ ॥
قُتل في معركة عادلة على يد ابن دهرما، فصار ذا النفس البارة كنار أُوقدت تماماً ثم خمدت في القربان.
9.16.54
शक्त्या विभिन्नहृदयं विप्रविद्धायुधध्वजम् ।
संशान्तमपि मद्रेशं लक्ष्मीर्नैव विमुञ्चति ॥ ९.१६.५४ ॥
وإن اخترق الرمح قلبه، وتبعثرت أسلحته ورايته، وصار ساكناً، فإن لاكشمي لا تتركه، أمير مدرا.
9.16.55
ततो युधिष्ठिरश्चापमादायेन्द्रधनुष्प्रभम् ।
व्यधमद्द्विषतः सङ्ख्ये खगराडिव पन्नगान्।
देहान्सुनिशितैर्भल्लै रिपूणां नाशयन्क्षणात् ॥ ९.१६.५५ ॥
ثم أخذ يُدِشْثِرا قوساً متلألئاً كقوس إندرا، فضرب أعداءه في المعركة كما يضرب ملك الطيور الثعابين؛ وبسهام حادة جداً عريضة الرؤوس أفنى أجساد أعدائه في لحظة.
9.16.56
ततः पार्थस्य बाणौघैरावृताः सैनिकास्तव ।
निमीलिताक्षाः क्षिण्वन्ति भृशमन्योन्यकर्शिताः।
क्षरन्तो रुधिरं देहैर्विशस्त्रायुधजीविताः ॥ ९.१६.५६ ॥
فأخذ جنودك، المحاصرون بسيول سهام بارثا، وأعينهم مغمضة، منهكون بعضهم من بعض، ينزف الدم من أجسادهم، يفقدون سلاحهم وحياتهم، يتساقطون.
9.16.57
ततः शल्ये निपतिते मद्रराजानुजो युवा ।
भ्रातुस्तुल्यो गुणैः सर्वै रथी पाण्डवमभ्ययात् ॥ ९.१६.५७ ॥
فلما سقط شَلْيَة، تقدّم الأخ الأصغر لملك مَدْرا، الشاب المساوي لأخيه في جميع الصفات، راكبًا عربته، نحو البانداوي.
9.16.58
विव्याध च नरश्रेष्ठो नाराचैर्बहुभिस्त्वरन् ।
हतस्यापचितिं भ्रातुश्चिकीषुर्युद्धदुर्मदः ॥ ९.१६.५८ ॥
فضرب سريعًا، خير الرجال، بسهام حديدية كثيرة، راغبًا في الانتقام لمقتل أخيه، هائجًا بزهو القتال.
9.16.59
तं विव्याधाशुगैः ष़ड्भिर्धर्मराजस्त्वरन्निव ।
कार्मुकं चास्य चिच्छेद क्षुराभ्यां ध्वजमेव च ॥ ९.१६.५९ ॥
فضربه ملك الدهرما، كأنه يسرع، بستة سهام، وبسهمين حادي الرأس قطع قوسه وراية أيضًا.
9.16.60
ततोऽस्य दीप्यमानेन सुदृढेन शितेन च ।
प्रमुखे वर्तमानस्य भल्लेनापाहरच्छिरः ॥ ९.१६.६० ॥
ثم قُطع رأسه، وهو واقف في المقدمة، بسهم بهلّا لامع، شديد الصلابة والحدة.
9.16.61
सकुण्डलं तद्ददृशे पतमानं शिरो रथात् ।
पुण्यक्षयमनुप्राप्य पतन्स्वर्गादिव च्युतः ॥ ९.१६.६१ ॥
رُئي ذلك الرأس، ومعه أقراطه، يسقط من العربة، كمن سقط من السماء حين نفد استحقاقه.
9.16.62
तस्यापकृत्तशीर्षं तु शरीरं पतितं रथात् ।
रुधिरेणावसिक्ताङ्गं दृष्ट्वा सैन्यमभज्यत ॥ ९.१६.६२ ॥
ولما رأى الجيش جسده مقطوع الرأس، ساقطًا من العربة، وأطرافه مغمورة بالدم، تفرّق.
9.16.63
विचित्रकवचे तस्मिन्हते मद्रनृपानुजे ।
हाहाकारं प्रकुर्वाणाः कुरवोऽभिप्रदुद्रुवुः ॥ ९.१६.६३ ॥
لما قُتل ذو الدرع المتنوعة، أخو ملك المادرا الأصغر، فرّ الكوروس في كل اتجاه صارخين نواحًا.
9.16.64
शल्यानुजं हतं दृष्ट्वा तावकास्त्यक्तजीविताः ।
वित्रेसुः पाण्डवभयात्प्रविध्वस्तास्तदा भृशम् ॥ ९.१६.६४ ॥
لما رأوا أخا شالya الأصغر مقتولًا، ارتعد رجالك الذين تخلّوا عن حياتهم خوفًا من البانداڤا، وتفرّقوا شتاتًا.
9.16.65
तांस्तथा भज्यमानांस्तु कौरवान्भरतर्षभ ।
शिनेर्नप्ताऽकिरन्बाणैरभ्यवर्तत सात्यकिः ॥ ९.१६.६५ ॥
يا ثور البهاراتا، فيما كان الكورويون يتفرقون هكذا، تقدم ساتياكي، حفيد شيني، ممطرًا السهام عليهم.
9.16.66
तमायान्तं महेष्वासं दुष्प्रसह्यं दुरासदम् ।
हार्दिक्यस्त्वरितो राजन्प्रत्यगृह्णादभीतवत् ॥ ९.१६.६६ ॥
أيها الملك، لما رأى ذلك الرامي العظيم يقترب، العسير دفعه والمنيع على الاقتراب، انطلق هارديكيا سريعًا لملاقاته كأنه لا يخاف شيئًا.
9.16.67
तौ समेतौ महात्मानौ वार्ष्णेयौ वरवाजिनौ ।
हार्दिक्यः सात्यकिश्चैव सिंहाविव बलोत्कटौ ॥ ९.१६.६७ ॥
التقى ذانك العظيمان من فرع الفرشنيين، هارديكيا وساتياكي، صاحبا الخيول الفاخرة، وجهًا لوجه كأنهما أسدان شديدا البأس.
9.16.68
इषुभिर्विमलाभासैश्छादयन्तौ परस्परम् ।
अर्चिर्भिरिव सूर्यस्य दिवाकरसमप्रभौ ॥ ९.१६.६८ ॥
يغطيان بعضهما بعضًا بسهام ذات بريق صافٍ، كأشعة الشمس، مساويين للشمس في البهاء.
9.16.69
चापमार्गबलोद्वूतान्मार्गणान्वृष्णिसिंहयोः ।
आकाशगानपश्याम पतङ्गानिव शीघ्रगान् ॥ ९.१६.६९ ॥
رأينا سهام أسدي الفريش، المنطلقة بقوة من مسار القوس، تطير في السماء كطيور سريعة.
9.16.70
सात्यकिं दशभिर्विद्ध्वा हयांश्चास्य त्रिभिः शरैः ।
चापमेकेन चिच्छेद हार्दिक्यो नतपर्वणा ॥ ९.१६.७० ॥
طعن هارديكيا ساتياكي بعشرة سهام وخيوله بثلاثة، ثم قطع قوسه بسهم واحد ذي رأس مُنحنٍ.
9.16.71
तन्निकृत्तं धनुःश्रेष्ठमपास्य शिनिपुङ्गवः ।
अन्यदादत्त वेगेन धनुर्जलदनिःस्वनम् ॥ ९.१६.७१ ॥
ألقى الثور من الشيني ذلك القوس الممتاز المقطوع، وأخذ بسرعة قوسًا آخر يدوي كغيمة مطر.
9.16.72
तदादाय धनुःश्रेष्ठं वरिष्ठः सर्वधन्विनाम् ।
हार्दिक्यं दशभिर्बाणैः प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे ॥ ९.१६.७२ ॥
أخذ ذلك القوس الممتاز، وطعن أفضل جميع الرماة هارديكيا رداً عليه بعشرة سهام في وسط صدره.
9.16.73
ततो युगं रथेषां च च्छित्त्वा भल्लैः सुसंयतैः ।
अश्वांस्तस्यावधीत्तूर्णमुभौ च पार्ष्णिसारथी ॥ ९.१६.७३ ॥
ثم قطع نير العربة وأعنّتها بسهام عريضة الرؤوس محكمة التوجيه، فقتل خيوله بسرعة، وكذلك السائقين الخلفيين كليهما.
9.16.74
हार्दिक्यं विरथं दृष्ट्वा कृपः शारद्वतः प्रभो ।
अपोवाह ततः क्षिप्रं रथमारोप्य वीर्यवान् ॥ ९.१६.७४ ॥
ولما رأى كريبا بن شاردفات هاردِكيا بلا عربة، أيها السيد، أصعده سريعاً على عربته ومضى به بعيداً في بسالة.
9.16.75
मद्रराजे हते राजन्विरथे कृतवर्मणि ।
दुर्योधनबलं सर्वं पुनरासीत्पराङ्मुखम् ॥ ९.१६.७५ ॥
لما قُتل ملك مدرا، أيها الملك، وصار كريتافارمان بلا عربة، استدار جيش دورْيودهانا كله مرة أخرى منهزماً.
9.16.76
स्व परे नान्वबुध्यन्त सैन्येन रजसा वृते ।
बलं तु हतभूयिष्ठं त्रस्तमासीत्पराङ्मुखम् ॥ ९.१६.७६ ॥
ولم يميّزوا الصديق من العدو، إذ غطّاهم غبار الجيش؛ وانهزم الجيش المنكوب بكثرة قتلاه مرتعباً مولياً ظهره.
9.16.77
ततो मुहूर्तात्तेऽपश्यन्रजो भौमं समुत्थितम् ।
विविधैः शोणितस्रावैः प्रशान्तं पुरुषर्षभ ॥ ९.१६.७७ ॥
ثم بعد لحظة، أيها ثور الرجال، رأوا الغبار الأرضي المتصاعد قد هدأ بتيارات الدم المتنوعة.
9.16.78
ततो दुर्योधनो दृष्ट्वा भग्नं स्वबलमन्तिकात् ।
जवेनापततः पार्थानेकः सर्वानवारयत् ॥ ९.१६.७८ ॥
فلما رأى دورْيودهانا جيشه منكسراً قريباً، صدّ وحده جميع أبناء بريثا المندفعين بسرعة.
9.16.79
पाण्डवान्सरथान्दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ।
आनर्त्तं च दुराधर्षं शितैर्बाणैरवारयत् ॥ ९.१६.७९ ॥
ولما رأى البانداڤيين مع عرباتهم، ودريشتادْيُمنا ابن برشاتا، والآناردتا الذي لا يُقهر، صدّهم بسهام حادة.
9.16.80
तं परे नाभ्यवर्तन्त मर्त्या मृत्युमिवागतम् ।
अथान्यं रथमास्थाय हार्दिक्योऽपि न्यवर्तत ॥ ९.१६.८० ॥
لم يستطع الأعداء مواجهته، وقد جاء كالموت نفسه. ثم استقل هارديكيا (كريتافارمان) عربة أخرى وعاد بدوره.
9.16.81
ततो युधिष्ठिरो राजा त्वरमाणो महारथः ।
चतुर्भिर्निजघानाश्वान्पत्रिभिः कृतवर्मणः।
विव्याध गौतमं चापि ष़ड्भिर्भल्लैः सुतेजनैः ॥ ९.१६.८१ ॥
ثم أسقط الملك يودهيشثيرا، الرامي العظيم المسرع، خيول كريتافارمان الأربعة بثلاثة سهام لكل منها، وطعن غوتاما (كريبا) أيضا بستة سهام حادة عريضة الرأس.
9.16.82
अश्वत्थामाः ततो राज्ञा हताश्वं विरथीकृतम् ।
तमपोवाह हार्दिक्यं स्वरथेन युधिष्ठिरात् ॥ ९.१६.८२ ॥
ثم حمل أشفاتامان، بعد أن قتل الملك خيوله وجرده من عربته، ذلك الرجل في عربته الخاصة، بعيدا عن يودهيشثيرا.
9.16.83
ततः शारद्वतः षड्भिः प्रत्यविध्यद्युधिष्ठिरम् ।
विव्याध चाश्वान्निशितैस्तस्याष्टाभिः शिलीमुखैः ॥ ९.१६.८३ ॥
ثم رد شاراداتا (كريبا) على يودهيشثيرا بستة سهام، وطعن خيوله بثمانية سهام حادة.
9.16.84
एवमेतन्महाराज युद्धशेषमवर्तत ।
तव दुर्मन्त्रिते राजन्सहपुत्रस्य भारत ॥ ९.१६.८४ ॥
هكذا، أيها الملك العظيم، وقع باقي المعركة، أيها الملك يا سليل بهاراتا، بسبب مشورتك الخبيثة مع ابنك.
9.16.85
तस्मिन्महेष्वासधरे विशस्ते ।
सङ्ग्राममध्ये कुरुपुङ्गवेन।
पार्थाः समेताः परमप्रहृष्टाः ।
शङ्खान्प्रदध्मुर्हतमीक्ष्य शल्यम् ॥ ९.१६.८५ ॥
لما قُتل ذلك الرامي العظيم حامل القوس في وسط المعركة على يد ثور الكورو، اجتمع أبناء بريثا فرحين غاية الفرح، ورأوا شالييا قتيلا فنفخوا في أصدافهم.
9.16.86
युधिष्ठिरं च प्रशशंसुराजौ ।
पुरा सुरा वृत्रवधे यथेन्द्रम्।
चक्रुश्च नानाविधवाद्यशब्दा… ।
न्निनादयन्तो वसुधां समन्तात् ॥ ९.१६.८६ ॥
في ساحة المعركة مدح الملوك يوديشثيرا، كما مدحت الآلهة إندرا في الزمن القديم حين قُتل فريتره. وأحدثوا أصوات آلات موسيقية شتى … وأرجعوا صدى الأرض من كل جانب.