મહાભારત · અધ્યાય 9.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.20.1
तस्मिंस्तु निहते शूरे साल्वे समितिशोभने ।
तवाभज्यद्बलं वेगाद्वातेनेव महाद्रुमः ॥ ९.२०.१ ॥
યુદ્ધમાં શોભતો તે શૂર સાલ્વ માર્યો જતાં, પવનથી તૂટી પડેલા મહાવૃક્ષની જેમ તમારું સૈન્ય વેગથી ભાંગી ગયું.
9.20.2
तत्प्रभग्नं बलं दृष्ट्वा कृतवर्मा महारथः ।
दधार समरे शूरः शत्रुसैन्यं महाबलः ॥ ९.२०.२ ॥
સૈન્ય ભાંગી પડેલું જોઈ મહારથી કૃતવર્મા, મહાબલી શૂર, યુદ્ધમાં શત્રુસૈન્યને રોકી રાખ્યું.
9.20.3
सन्निवृत्तास्तु ते शूरा दृष्ट्वा सात्वतमाहवे ।
शैलोपमं स्थिरं राजन्कीर्यमाणं शरैर्युधि ॥ ९.२०.३ ॥
હે રાજન, યુદ્ધમાં પર્વત જેવા સ્થિર સાત્વતને બાણોથી ઢંકાયેલો જોઈ તે શૂરવીરો પાછા ફર્યા.
9.20.4
ततः प्रववृते युद्धं कुरूणां पाण्डवैः सह ।
निवृत्तानां महाराज मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ९.२०.४ ॥
પછી, હે મહારાજ, કૌરવો અને પાંડવો વચ્ચે યુદ્ધ શરૂ થયું; પાછા ફરેલા યોદ્ધાઓએ મૃત્યુને જ પોતાનું પાછા ફરવું બનાવ્યું.
9.20.5
तत्राश्चर्यमभूद्युद्वं सात्वतस्य परैः सह ।
यदेको वारयामास पाण्डुसेनां दुरासदाम् ॥ ९.२०.५ ॥
ત્યાં સાત્યકિનું શત્રુઓ સાથેનું યુદ્ધ અદ્ભુત થયું, કારણ કે એકલા તેણે જ દુર્જય પાંડવસેનાને રોકી રાખી.
9.20.6
तेषामन्योन्यसुहृदां कृते कर्मणि दुष्करे ।
सिंहनादः प्रहृष्टानां दिविस्पृक्सुमहानभूत् ॥ ९.२०.६ ॥
પરસ્પર મિત્ર એવા તેમના દુષ્કર કર્મથી હર્ષિત થયેલા યોદ્ધાઓનો સિંહનાદ સ્વર્ગ સુધી પહોંચે તેટલો મહાન થયો.
9.20.7
तेन शब्देन वित्रस्तान्पाञ्चालान्भरतर्षभ ।
शिनेर्नप्ता महाबाहुरन्वपद्यत सात्यकिः ॥ ९.२०.७ ॥
તે અવાજથી ભયભીત થયેલા પાંચાલો પ્રત્યે, હે ભરતર્ષભ, શિનિના પૌત્ર મહાબાહુ સાત્યકી આગળ વધ્યા.
9.20.8
स समासाद्य राजानं क्षेमधूर्तिं महाबलम् ।
सप्तभिर्निशितैर्बाणैरनयद्यमसादनम् ॥ ९.२०.८ ॥
તેણે મહાબળવાન રાજા ક્ષેમધૂર્તિ પાસે પહોંચીને સાત તીક્ષ્ણ બાણોથી તેને યમલોક મોકલ્યો.
9.20.9
तमायान्तं महाबाहुं प्रवपन्तं शिताञ्शरान् ।
जवेनाभ्यपतद्वीमान्हार्दिक्यः शिनिपुङ्गवम् ॥ ९.२०.९ ॥
તીક્ષ્ણ બાણો વરસાવતા આવી રહેલા તે મહાબાહુ શિનિશ્રેષ્ઠ પર વીર હાર્દિક્ય વેગથી ધસી ગયો.
9.20.10
तौ सिंहाविव नर्दन्तौ धन्विनौ रथिनां वरौ ।
अन्योन्यमभिधावन्तौ शस्त्रप्रवरधारिणौ ॥ ९.२०.१० ॥
સિંહોની જેમ ગર્જતા, ધનુર્ધર અને રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ એ બંને ઉત્તમ શસ્ત્રો ધારણ કરીને એકબીજા પર ધસી ગયા.
9.20.11
पाण्डवाः सहपाञ्चाला योधाश्चान्ये नृपोत्तमाः ।
प्रेक्षकाः समपद्यन्त तयोः पुरुषसिंहयोः ॥ ९.२०.११ ॥
પાંડવો, પાંચાલો અને અન્ય શ્રેષ્ઠ યોદ્ધાઓ તથા ઉત્તમ રાજાઓ એ બંને પુરુષસિંહોના પ્રેક્ષક બની રહ્યા.
9.20.12
नाराचैर्वत्सदन्तैश्च वृष्ण्यन्धकमहारथौ ।
अभिजघ्नतुरन्योन्यं प्रहृष्टाविव कुञ्चरौ ॥ ९.२०.१२ ॥
નારાચ અને વત્સદંત બાણોથી, વૃષ્ણિ-અંધકના તે બે મહારથીઓ હર્ષિત હાથીઓની જેમ એકબીજા પર પ્રહાર કરવા લાગ્યા.
9.20.13
चरन्तौ विविधान्मार्गान्हार्दिक्यशिनिपुङ्गवौ ।
मुहुरन्तर्दधाते तौ बाणवृष्ट्या परस्परम् ॥ ९.२०.१३ ॥
વિવિધ માર્ગો પર વિચરતા હાર્દિક્ય અને શિનિના શ્રેષ્ઠ વીર બાણોની વર્ષાથી વારંવાર એકબીજાની દૃષ્ટિથી અદૃશ્ય થઈ જતા હતા.
9.20.14
चापवेगबलोद्वूतान्मार्गणान्वृष्णिसिंहयोः ।
आकाशे समपश्याम पतङ्गानिव शीघ्रगान् ॥ ९.२०.१४ ॥
ધનુષના વેગ અને બળથી ઊછળેલા વૃષ્ણિસિંહોના બાણો આકાશમાં ઝડપથી ઊડતાં પક્ષીઓ જેવા દેખાયા.
9.20.15
तमेकं सत्यकर्माणमासाद्य हृदिकात्मजः ।
अविध्यन्निशितैर्बाणैश्चतुर्भिश्चतुरो हयान् ॥ ९.२०.१५ ॥
તે એકલા સત્યકર્માની પાસે પહોંચીને હૃદિકપુત્રે તીક્ષ્ણ ચાર બાણોથી તેના ચાર ઘોડાઓને વીંધ્યા.
9.20.16
स दीर्घबाहुः सङ्क्रुद्धस्तोत्रार्दित इव द्विपः ।
अष्टभिः कृतवर्माणमविध्यत्परमेषुभिः ॥ ९.२०.१६ ॥
દીર્ઘબાહુ તે ક્રોધે ભરાઈને, અંકુશથી પીડાયેલા હાથીની જેમ, કૃતવર્માને આઠ શ્રેષ્ઠ બાણોથી વીંધી નાખ્યો.
9.20.17
ततः पूर्णायतोत्सृष्टैः कृतवर्मा शिलाशितैः ।
सात्यकिं त्रिभिराहत्य धनुरेकेन चिच्छिदे ॥ ९.२०.१७ ॥
ત્યારે કૃતવર્માએ પૂરેપૂરા ખેંચીને છોડેલા, પથ્થર પર ધાર કાઢેલા બાણોથી સાત્યકિને ત્રણથી ઘાયલ કરી, એકથી તેનું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું.
9.20.18
निकृत्तं तद्धनुःश्रेष्ठमपास्य शिनिपुङ्गवः ।
अन्यदादत्त वेगेन शैनेयः सशरं धनुः ॥ ९.२०.१८ ॥
કપાયેલું તે શ્રેષ્ઠ ધનુષ્ય ફેંકીને શિનિવંશના શ્રેષ્ઠ વીર શૈનેયે ઝડપથી બાણ સહિત બીજું ધનુષ્ય ઉપાડ્યું.
9.20.19
तदादाय धनुःश्रेष्ठं वरिष्ठः सर्वधन्विनाम् ।
आरोप्य च धनुः शीघ्रं महावीर्यो महाबलः ॥ ९.२०.१९ ॥
તે શ્રેષ્ઠ ધનુષ્ય લઈને, સર્વ ધનુર્ધરોમાં શ્રેષ્ઠ, મહાપરાક્રમી અને મહાબળવાન વીરે તરત જ તેના પર પ્રત્યંચા ચઢાવી.
9.20.20
अमृष्यमाणो धनुषश्छेदनं कृतवर्मणा ।
कुपितोऽतिरथः शीघ्रं कृतवर्माणमभ्ययात् ॥ ९.२०.२० ॥
કૃતવર્માએ ધનુષ્ય કાપ્યું તે સહન ન થતાં, ક્રોધિત અતિરથી તરત કૃતવર્મા પર ધસી ગયો.
9.20.21
ततः सुनिशितैर्बाणैर्दशभिः शिनिपुङ्गवः ।
जघान सूतं चाश्वांश्च ध्वजं च कृतवर्मणः ॥ ९.२०.२१ ॥
પછી શિનિ-વંશના શ્રેષ્ઠ વીરે દસ અતિ તીક્ષ્ણ બાણોથી કૃતવર્માના સારથિ, અશ્વો અને ધ્વજને પાડી નાખ્યા.
9.20.22
ततो राजन्महेष्वासः कृतवर्मा महारथः ।
हताश्वसूतं सम्प्रेक्ष्य रथं हेमपरिष्कृतम् ॥ ९.२०.२२ ॥
પછી હે રાજન્! મહાધનુર્ધર મહારથી કૃતવર્માએ ઘોડા અને સારથિ હણાયેલા સોનાથી શણગારેલા પોતાના રથને જોયો.
9.20.23
रोषेण महताऽऽविष्टः शूलमुद्यम्य मारिष ।
चिक्षेप भुजवेगेन जिघांसुः शिनि पुङ्गवम् ॥ ९.२०.२३ ॥
હે માનનીય! મહાન ક્રોધથી ભરાઈને, શિનિ-વંશના શ્રેષ્ઠ વીરને હણવાની ઇચ્છાથી, તેણે ભાલો ઉપાડીને ભુજાના વેગથી ફેંક્યો.
9.20.24
तच्छूलं सात्वतो ह्याजौ निर्भिद्य निशितैः शरैः ।
चूर्णितं पातयामास मोहयन्निव माधवम्।
ततोऽपरेण भल्लेन हृद्येनं समताडयत् ॥ ९.२०.२४ ॥
યુદ્ધમાં સાત્વતે તે શૂળને તીક્ષ્ણ બાણોથી ભેદીને ચૂરો કરીને પાડ્યો, જાણે માધવને મોહિત કરતો હોય. પછી બીજા ભલ્લથી તેની છાતી પર પ્રહાર કર્યો.
9.20.25
सुयुद्वे युयुधानेन हताश्वो हतसारथिः ।
कृतवर्मा कृतास्त्रेण धरमीमन्वपद्यत ॥ ९.२०.२५ ॥
એ સુંદર યુદ્ધમાં યુયુધાને ઘોડા અને સારથિને હણ્યા ત્યારે, અસ્ત્રકુશળ ધર્માત્મા કૃતવર્મા આ દશાને પહોંચ્યો.
9.20.26
तस्मिन्सात्यकिना वीरे द्वैरथे विरथीकृते ।
समपद्यत सर्वेषां सैन्यानां सुमहद्भयम् ॥ ९.२०.२६ ॥
એ વીરને સાત્યકિએ દ્વૈરથ યુદ્ધમાં રથહીન કર્યો ત્યારે બધાં સૈન્યોમાં અતિશય મોટો ભય ઉત્પન્ન થયો.
9.20.27
पुत्राणां तव चात्यर्थं विषादः समजायत ।
हतसूते हताश्वे तु विरथे कृतवर्मणि ॥ ९.२०.२७ ॥
કૃતવર્માના સારથિ અને ઘોડા હણાયા અને તે રથહીન થયો ત્યારે તમારા પુત્રોમાં અતિશય વિષાદ ઉત્પન્ન થયો.
9.20.28
हताश्वं च समालक्ष्य हतसूतमरिन्दम ।
अभ्यधावत्कृपो राजञ्जिघांसुः शिनिपुङ्गवम् ॥ ९.२०.२८ ॥
હે અરિંદમ! સાત્યકિના ઘોડા અને સારથિ હણાયેલા જોઈને, હે રાજન, કૃપ તેને હણવાની ઇચ્છાથી તેના પર દોડ્યો.
9.20.29
तमारोप्य रथोपस्थे मिषतां सर्वधन्विनाम् ।
अपोवाह महाबाहुं तूर्णमायोधनादपि ॥ ९.२०.२९ ॥
બધા ધનુર્ધરોના દેખતાં, તે મહાબાહુને રથના તળિયે ચઢાવીને ઝડપથી યુદ્ધભૂમિમાંથી લઈ ગયા.
9.20.30
शैनेयेऽधिष्ठिते राजन्विरथे कृतवर्मणि ।
दुर्योधनबलं सर्वं पुनरासीत्पराङ्मुखम् ॥ ९.२०.३० ॥
હે રાજન, સાત્યકિ સ્થિર ઊભો રહ્યો અને કૃતવર્મા રથહીન થયો ત્યારે, દુર્યોધનનું આખું સૈન્ય ફરી પીઠ ફેરવીને ભાગ્યું.
9.20.31
तत्परे नान्वबुध्यन्त सैन्येन रजसा वृताः ।
तावकाः प्रद्रुता राजन्दुर्योधनमृते नृपम् ॥ ९.२०.३१ ॥
શત્રુઓએ ધૂળથી ઢંકાયેલી તે સેનાને જોઈ નહીં. હે રાજન, તમારા સૈનિકો ભાગી ગયા, માત્ર રાજા દુર્યોધનને છોડીને.
9.20.32
दुर्योधनस्तु सम्प्रेक्ष्य भग्नं स्वबलमन्तिकात् ।
जवेनाभ्यपतत्तूर्णं सर्वांश्चैको न्यवारयत् ॥ ९.२०.३२ ॥
પરંતુ દુર્યોધને નજીકમાં પોતાની સેનાને તૂટતી જોઈ, અને એકલો વેગથી આગળ ધસીને બધાને રોકી લીધા.
9.20.33
पाण्डूंश्च सर्वान्सङ्क्रुद्धो धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ।
शिखण्डिनं द्रौपदेयान्पाञ्चालानां च ये गणाः ॥ ९.२०.३३ ॥
ક્રોધથી ભરાઈને તેણે બધા પાંડવોને, ધૃષ્ટદ્યુમ્ન અને પાર્ષતને, શિખંડીને, દ્રૌપદીના પુત્રોને અને પાંચાલોના જે ગણ હતા તેમને સામનો કર્યો.
9.20.34
केकयान्सोमकांश्चैव सृञ्जयांश्चैव मारिष ।
असम्भ्रमं दुराधर्षः शितैर्बाणैरवाकिरत् ॥ ९.२०.३४ ॥
હે માનનીય, કેકયો, સોમકો અને સૃંજયોને પણ એ દુર્ધર્ષ વીરે ગભરાયા વિના તીક્ષ્ણ બાણોથી ઢાંકી દીધા.
9.20.35
अतिष्ठदाहवे यत्तः पुत्रस्तव महाबलः ।
यथा यज्ञे महानग्निर्मन्त्रपूतः प्रकाशते।
तथा दुर्योधनो राजा सङ्ग्रामे सर्वतोऽभवत् ॥ ९.२०.३५ ॥
તમારો મહાબલી પુત્ર યુદ્ધમાં સાવધાનીથી ઊભો રહ્યો. યજ્ઞમાં મંત્રોથી પવિત્ર થયેલો મહાન અગ્નિ જેમ પ્રકાશે છે, તેમ રાજા દુર્યોધન યુદ્ધભૂમિમાં સર્વત્ર પ્રકાશ્યો.
9.20.36
तं परे नाभ्यवर्तन्त मर्त्या मृत्युमिवाहवे ।
अथान्यं रथमास्थाय हार्दिक्यः समपद्यत ॥ ९.२०.३६ ॥
યુદ્ધમાં મનુષ્યો મૃત્યુ પાસે ન જાય તેમ શત્રુઓ તેની પાસે ગયા નહીં. ત્યારે હાર્દિક્ય બીજા રથ પર ચઢીને ત્યાં આવી પહોંચ્યો.