మహాభారతం · అధ్యాయం 9.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.20.1
तस्मिंस्तु निहते शूरे साल्वे समितिशोभने ।
तवाभज्यद्बलं वेगाद्वातेनेव महाद्रुमः ॥ ९.२०.१ ॥
యుద్ధంలో శోభించిన ఆ శూరుడు సాల్వుడు చంపబడగా, నీ సైన్యం గాలికి పడిపోయిన మహావృక్షంలా వేగంగా చెదిరిపోయింది.
9.20.2
तत्प्रभग्नं बलं दृष्ट्वा कृतवर्मा महारथः ।
दधार समरे शूरः शत्रुसैन्यं महाबलः ॥ ९.२०.२ ॥
సైన్యం చెదిరిపోవడం చూసి, మహారథుడైన కృతవర్మ, మహాబలుడై, యుద్ధంలో శత్రు సైన్యాన్ని ఆపాడు.
9.20.3
सन्निवृत्तास्तु ते शूरा दृष्ट्वा सात्वतमाहवे ।
शैलोपमं स्थिरं राजन्कीर्यमाणं शरैर्युधि ॥ ९.२०.३ ॥
రాజా, యుద్ధంలో పర్వతంలా స్థిరంగా నిలిచిన సాత్వతుడిని బాణాలతో కప్పబడినట్లు చూసి ఆ శూరులు వెనక్కి తిరిగారు.
9.20.4
ततः प्रववृते युद्धं कुरूणां पाण्डवैः सह ।
निवृत्तानां महाराज मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥ ९.२०.४ ॥
అప్పుడు, మహారాజా, కురువులకు పాండవులకు యుద్ధం మొదలైంది; వెనక్కి తిరిగిన వీరులు మరణాన్నే తమ తిరుగు మార్గంగా చేసుకున్నారు.
9.20.5
तत्राश्चर्यमभूद्युद्वं सात्वतस्य परैः सह ।
यदेको वारयामास पाण्डुसेनां दुरासदाम् ॥ ९.२०.५ ॥
అక్కడ సాత్యకి శత్రువులతో చేసిన యుద్ధం అద్భుతంగా ఉంది; ఎందుకంటే ఆయన ఒంటరిగానే ఎదుర్కోలేని పాండవ సైన్యాన్ని ఆపాడు.
9.20.6
तेषामन्योन्यसुहृदां कृते कर्मणि दुष्करे ।
सिंहनादः प्रहृष्टानां दिविस्पृक्सुमहानभूत् ॥ ९.२०.६ ॥
ఒకరికొకరు మిత్రులైన వారి ఆ దుష్కర కార్యానికి సంతోషించిన వీరుల సింహనాదం స్వర్గాన్ని తాకేంత గొప్పగా మ్రోగింది.
9.20.7
तेन शब्देन वित्रस्तान्पाञ्चालान्भरतर्षभ ।
शिनेर्नप्ता महाबाहुरन्वपद्यत सात्यकिः ॥ ९.२०.७ ॥
ఆ శబ్దానికి భయపడిన పాంచాలులను, భరతశ్రేష్ఠా, శిని మనవడు మహాబాహువు సాత్యకి ఎదుర్కొన్నాడు.
9.20.8
स समासाद्य राजानं क्षेमधूर्तिं महाबलम् ।
सप्तभिर्निशितैर्बाणैरनयद्यमसादनम् ॥ ९.२०.८ ॥
అతడు మహాబలుడైన రాజు క్షేమధూర్తిని సమీపించి, ఏడు పదునైన బాణాలతో అతన్ని యమలోకానికి పంపాడు.
9.20.9
तमायान्तं महाबाहुं प्रवपन्तं शिताञ्शरान् ।
जवेनाभ्यपतद्वीमान्हार्दिक्यः शिनिपुङ्गवम् ॥ ९.२०.९ ॥
పదునైన బాణాలను కురిపిస్తూ వస్తున్న ఆ మహాబాహు శిని వీరునిపై, వీరుడైన హార్దిక్యుడు వేగంగా దూకాడు.
9.20.10
तौ सिंहाविव नर्दन्तौ धन्विनौ रथिनां वरौ ।
अन्योन्यमभिधावन्तौ शस्त्रप्रवरधारिणौ ॥ ९.२०.१० ॥
సింహాల వలె గర్జిస్తూ, విలుకాండ్రు, రథికులలో శ్రేష్ఠులైన ఆ ఇద్దరూ ఉత్తమ ఆయుధాలు ధరించి ఒకరిపై ఒకరు దూకారు.
9.20.11
पाण्डवाः सहपाञ्चाला योधाश्चान्ये नृपोत्तमाः ।
प्रेक्षकाः समपद्यन्त तयोः पुरुषसिंहयोः ॥ ९.२०.११ ॥
పాండవులు, పాంచాలులు, ఇతర శ్రేష్ఠ యోధులు, ఉత్తమ రాజులు ఆ ఇద్దరు పురుషసింహుల ప్రేక్షకులయ్యారు.
9.20.12
नाराचैर्वत्सदन्तैश्च वृष्ण्यन्धकमहारथौ ।
अभिजघ्नतुरन्योन्यं प्रहृष्टाविव कुञ्चरौ ॥ ९.२०.१२ ॥
నారాచాలతో, వత్సదంతాలతో వృష్ణి-అంధక మహారథులిద్దరూ, ఆనందించిన ఏనుగుల వలె ఒకరినొకరు కొట్టుకున్నారు.
9.20.13
चरन्तौ विविधान्मार्गान्हार्दिक्यशिनिपुङ्गवौ ।
मुहुरन्तर्दधाते तौ बाणवृष्ट्या परस्परम् ॥ ९.२०.१३ ॥
వివిధ మార్గాల్లో సంచరిస్తూ హార్దిక్యుడు, శిని వంశ శ్రేష్ఠుడు ఒకరినొకరు బాణవర్షంతో మళ్లీ మళ్లీ కనబడకుండా అయ్యారు.
9.20.14
चापवेगबलोद्वूतान्मार्गणान्वृष्णिसिंहयोः ।
आकाशे समपश्याम पतङ्गानिव शीघ्रगान् ॥ ९.२०.१४ ॥
ధనుస్సు వేగబలంతో ఎగిరిన వృష్ణి సింహాల బాణాలు ఆకాశంలో వేగంగా ఎగిరే పక్షుల్లా కనిపించాయి.
9.20.15
तमेकं सत्यकर्माणमासाद्य हृदिकात्मजः ।
अविध्यन्निशितैर्बाणैश्चतुर्भिश्चतुरो हयान् ॥ ९.२०.१५ ॥
ఆ ఒంటరి సత్యకర్మను సమీపించి హృదికుని కుమారుడు నాలుగు వాడి బాణాలతో అతని నాలుగు గుర్రాలను గుచ్చాడు.
9.20.16
स दीर्घबाहुः सङ्क्रुद्धस्तोत्रार्दित इव द्विपः ।
अष्टभिः कृतवर्माणमविध्यत्परमेषुभिः ॥ ९.२०.१६ ॥
దీర్ఘబాహువు కోపించి, అంకుశంతో బాధింపబడిన ఏనుగులా, కృతవర్మను ఎనిమిది శ్రేష్ఠ బాణాలతో గుచ్చాడు.
9.20.17
ततः पूर्णायतोत्सृष्टैः कृतवर्मा शिलाशितैः ।
सात्यकिं त्रिभिराहत्य धनुरेकेन चिच्छिदे ॥ ९.२०.१७ ॥
అప్పుడు కృతవర్మ పూర్తిగా లాగి వదిలిన రాతిపై పదును పెట్టిన బాణాలతో సాత్యకిని మూడింటితో కొట్టి, ఒక్కదానితో అతని ధనుస్సును ఖండించాడు.
9.20.18
निकृत्तं तद्धनुःश्रेष्ठमपास्य शिनिपुङ्गवः ।
अन्यदादत्त वेगेन शैनेयः सशरं धनुः ॥ ९.२०.१८ ॥
తెగిన ఆ శ్రేష్ఠ ధనుస్సును పారవేసి, శిని వంశ శ్రేష్ఠుడు శైనేయుడు వేగంగా బాణంతో కూడిన మరొక ధనుస్సును తీసుకున్నాడు.
9.20.19
तदादाय धनुःश्रेष्ठं वरिष्ठः सर्वधन्विनाम् ।
आरोप्य च धनुः शीघ्रं महावीर्यो महाबलः ॥ ९.२०.१९ ॥
ఆ శ్రేష్ఠ ధనుస్సును తీసుకుని, ధనుర్ధారులందరిలో శ్రేష్ఠుడైన, మహా పరాక్రమశాలి, మహాబలుడు వెంటనే ఆ విల్లుకు నారి ఎక్కించాడు.
9.20.20
अमृष्यमाणो धनुषश्छेदनं कृतवर्मणा ।
कुपितोऽतिरथः शीघ्रं कृतवर्माणमभ्ययात् ॥ ९.२०.२० ॥
కృతవర్మ తన విల్లును విరగగొట్టడాన్ని సహించలేక, కోపోద్రిక్తుడైన అతిరథుడు వెంటనే కృతవర్మపై దాడి చేశాడు.
9.20.21
ततः सुनिशितैर्बाणैर्दशभिः शिनिपुङ्गवः ।
जघान सूतं चाश्वांश्च ध्वजं च कृतवर्मणः ॥ ९.२०.२१ ॥
అప్పుడు శిని వంశ శ్రేష్ఠుడు పది అతి పదునైన బాణాలతో కృతవర్మ సారథిని, గుర్రాలను, ధ్వజాన్ని కూల్చాడు.
9.20.22
ततो राजन्महेष्वासः कृतवर्मा महारथः ।
हताश्वसूतं सम्प्रेक्ष्य रथं हेमपरिष्कृतम् ॥ ९.२०.२२ ॥
అప్పుడు, ఓ రాజా! మహా ధనుర్ధరుడు, మహారథుడు కృతవర్మ, గుర్రాలు సారథి హతమైన తన బంగారు అలంకరణల రథాన్ని చూశాడు.
9.20.23
रोषेण महताऽऽविष्टः शूलमुद्यम्य मारिष ।
चिक्षेप भुजवेगेन जिघांसुः शिनि पुङ्गवम् ॥ ९.२०.२३ ॥
ఓ పూజ్యుడా! మహా కోపంతో నిండి, శిని వంశ శ్రేష్ఠుడిని చంపాలనే కోరికతో, శూలాన్ని పైకెత్తి తన భుజబలంతో విసిరాడు.
9.20.24
तच्छूलं सात्वतो ह्याजौ निर्भिद्य निशितैः शरैः ।
चूर्णितं पातयामास मोहयन्निव माधवम्।
ततोऽपरेण भल्लेन हृद्येनं समताडयत् ॥ ९.२०.२४ ॥
యుద్ధంలో సాత్వతుడు ఆ శూలాన్ని పదునైన బాణాలతో ఛేదించి ముక్కలుగా చేసి కూల్చాడు; మాధవుని మోహింపజేస్తున్నట్లుగా. తరువాత మరో భల్లంతో అతని గుండెపై కొట్టాడు.
9.20.25
सुयुद्वे युयुधानेन हताश्वो हतसारथिः ।
कृतवर्मा कृतास्त्रेण धरमीमन्वपद्यत ॥ ९.२०.२५ ॥
ఆ మంచి యుద్ధంలో యుయుధానుడి (సాత్యకి) చేత గుర్రాలు, సారథి హతమైనప్పుడు, అస్త్రవిద్యలో నైపుణ్యం గల ధర్మాత్ముడైన కృతవర్మ ఈ స్థితికి చేరాడు.
9.20.26
तस्मिन्सात्यकिना वीरे द्वैरथे विरथीकृते ।
समपद्यत सर्वेषां सैन्यानां सुमहद्भयम् ॥ ९.२०.२६ ॥
ఆ వీరుడు సాత్యకి చేత ద్వంద్వ రథ యుద్ధంలో రథం లేనివాడిగా చేయబడినప్పుడు, అన్ని సేనలలో గొప్ప భయం కలిగింది.
9.20.27
पुत्राणां तव चात्यर्थं विषादः समजायत ।
हतसूते हताश्वे तु विरथे कृतवर्मणि ॥ ९.२०.२७ ॥
కృతవర్మ సారథి, గుర్రాలు హతమై రథం లేనివాడైనప్పుడు, నీ కుమారులకు ఎంతో విషాదం కలిగింది.
9.20.28
हताश्वं च समालक्ष्य हतसूतमरिन्दम ।
अभ्यधावत्कृपो राजञ्जिघांसुः शिनिपुङ्गवम् ॥ ९.२०.२८ ॥
అరిందమా! సాత్యకి గుర్రాలు, సారథి లేనివాడని చూసి, రాజా, కృపుడు అతడిని చంపాలనే కోరికతో అతనిపై దూకాడు.
9.20.29
तमारोप्य रथोपस्थे मिषतां सर्वधन्विनाम् ।
अपोवाह महाबाहुं तूर्णमायोधनादपि ॥ ९.२०.२९ ॥
విల్లు విద్యావంతులందరూ చూస్తుండగా, ఆ మహాబాహువును రథంపై ఎక్కించి, వేగంగా యుద్ధభూమి నుండి తీసుకెళ్లారు.
9.20.30
शैनेयेऽधिष्ठिते राजन्विरथे कृतवर्मणि ।
दुर्योधनबलं सर्वं पुनरासीत्पराङ्मुखम् ॥ ९.२०.३० ॥
రాజా, సాత్యకి ముందుకు వచ్చి నిలిచినప్పుడు, కృతవర్మ రథహీనుడైనప్పుడు, దుర్యోధనుడి సర్వ సేన మళ్ళీ వెనుతిరిగింది.
9.20.31
तत्परे नान्वबुध्यन्त सैन्येन रजसा वृताः ।
तावकाः प्रद्रुता राजन्दुर्योधनमृते नृपम् ॥ ९.२०.३१ ॥
శత్రువులు ధూళితో కప్పబడిన ఆ సైన్యాన్ని గమనించలేదు. రాజా, నీ సైనికులు పారిపోయారు; రాజు దుర్యోధనుడు తప్ప.
9.20.32
दुर्योधनस्तु सम्प्रेक्ष्य भग्नं स्वबलमन्तिकात् ।
जवेनाभ्यपतत्तूर्णं सर्वांश्चैको न्यवारयत् ॥ ९.२०.३२ ॥
కానీ దుర్యోధనుడు తన సైన్యం దగ్గరలోనే చెదిరిపోవడాన్ని చూసి, ఒంటరిగా వేగంగా ముందుకు దూకి అందరినీ ఆపాడు.
9.20.33
पाण्डूंश्च सर्वान्सङ्क्रुद्धो धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ।
शिखण्डिनं द्रौपदेयान्पाञ्चालानां च ये गणाः ॥ ९.२०.३३ ॥
కోపంతో అతడు పాండవులందరినీ, ధృష్టద్యుమ్నుడిని, పార్షతుడిని, శిఖండిని, ద్రౌపదీ పుత్రులను, పాంచాలుల దళాలను కూడా ఎదుర్కొన్నాడు.
9.20.34
केकयान्सोमकांश्चैव सृञ्जयांश्चैव मारिष ।
असम्भ्रमं दुराधर्षः शितैर्बाणैरवाकिरत् ॥ ९.२०.३४ ॥
ఓ మారిష, కేకయులను, సోమకులను, సృంజయులను కూడా ఆ దుర్ధర్షుడు ఏమాత్రం కలవరపడక వాడిగల బాణాలతో కప్పాడు.
9.20.35
अतिष्ठदाहवे यत्तः पुत्रस्तव महाबलः ।
यथा यज्ञे महानग्निर्मन्त्रपूतः प्रकाशते।
तथा दुर्योधनो राजा सङ्ग्रामे सर्वतोऽभवत् ॥ ९.२०.३५ ॥
నీ మహాబలుడైన కుమారుడు యుద్ధంలో అప్రమత్తంగా నిలిచాడు. యజ్ఞంలో మంత్రపూతమైన మహాగ్ని ప్రకాశించినట్లు, రాజు దుర్యోధనుడు యుద్ధభూమిలో అన్ని వైపులా ప్రకాశించాడు.
9.20.36
तं परे नाभ्यवर्तन्त मर्त्या मृत्युमिवाहवे ।
अथान्यं रथमास्थाय हार्दिक्यः समपद्यत ॥ ९.२०.३६ ॥
యుద్ధంలో మర్త్యులు మృత్యువు దగ్గరకు వెళ్లనట్లు, శత్రువులు అతని దగ్గరకు రాలేదు. అప్పుడు హార్దిక్యుడు మరో రథమెక్కి అక్కడికి చేరుకున్నాడు.