ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 9.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.22.1
वर्तमाने तदा युद्धे घोररूपे भयानके ।
अभज्यत बलं तत्र तव पुत्रस्य पाण्डवैः ॥ ९.२२.१ ॥
ସେହି ଘୋର ଓ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ସେଠାରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରର ସେନାକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ।
9.22.2
तांस्तु सर्वानयन्तेन सन्निवार्य महारथाः ।
पुत्रास्ते योधयामासुः पाण्डवानामनीकिनीम् ॥ ९.२२.२ ॥
କିନ୍ତୁ ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରୋକି ଆପଣଙ୍କ ମହାରଥୀ ପୁତ୍ରମାନେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସେନା ସହ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
9.22.3
निवृत्ताः सहसा योधास्तव पुत्रजयैपिणः ।
सन्निवृत्तेषु तेष्वेवं युद्धमासीत्सुदारुणम्।
तावकानां परेषां च देवासुररणोपभम् ॥ ९.२२.३ ॥
ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରର ବିଜୟ ଇଚ୍ଛାକାରୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ହଠାତ୍ ଫେରିଗଲେ। ସେମାନେ ଏପରି ଫେରିବାରୁ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା—ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷ ଓ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷ ଉଭୟରେ।
9.22.4
परेषां तावकानां च नासीत्कश्चित्पराङ्मुखः ॥ ९.२२.४ ॥
ଶତ୍ରୁପକ୍ଷ ଓ ଆପଣଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ କେହି ଯୁଦ୍ଧରୁ ମୁହଁ ଫେରାଇ ପଳାଇ ନ ଥିଲେ।
9.22.5
अनुमानेन युध्यन्ते सञ्ज्ञाभिश्च परस्परम् ।
तेषां क्षयो महानासीद्युध्यतामितरेतरम् ॥ ९.२२.५ ॥
ସେମାନେ ଅନୁମାନ ଓ ସଙ୍କେତ ଦ୍ୱାରା ପରସ୍ପର ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ। ପରସ୍ପର ସହ ଲଢ଼ୁଥିବାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହା ସଂହାର ହେଲା।
9.22.6
ततो युधिष्ठिरो राजा क्रोधेन महता युतः ।
जिगीषमाणः सङ्ग्रामे धार्तराष्ट्रान्सराजकान् ॥ ९.२२.६ ॥
ତେବେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମହା କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ରାଜାମାନଙ୍କ ସହିତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିଣିବାର ଇଚ୍ଛାରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
9.22.7
त्रिभिः शारद्वतं विद्व्वा रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ।
चतुर्भिर्निजघानाश्वान्कल्याणान्कृतवर्मणः ॥ ९.२२.७ ॥
ସେ ତିନି ବାଣରେ ଶାରଦ୍ୱତଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲା, ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ପଥରରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରାଯାଇଥିବା ଚାରି ବାଣରେ କୃତବର୍ମାଙ୍କ ସୁନ୍ଦର ଘୋଡ଼ାଙ୍କୁ ବଧ କଲା।
9.22.8
अश्वत्थामा तु हार्दिक्यमपोवाह यशस्विनम् ।
अथ शारद्वतोऽष्टाभिः प्रत्यविध्यद्युधिष्ठिरम् ॥ ९.२२.८ ॥
ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ଯଶସ୍ୱୀ ହାର୍ଦିକ୍ୟଙ୍କୁ ଦୂରକୁ ନେଇଗଲେ; ତା’ପରେ ଶାରଦ୍ୱତ ଆଠ ବାଣରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ପ୍ରତିଆଘାତ କରି ବିଦ୍ଧ କଲେ।
9.22.9
ततो दुर्योधनो राजा रथान्सप्तशतान्रणे ।
प्रैषयद्यत्र राजाऽसौ धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ९.२२.९ ॥
ତା’ପରେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଯୁଦ୍ଧରେ ସାତ ଶହ ରଥ ପଠାଇଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଥିଲେ।
9.22.10
ते रथा रथिभिर्युक्ता मनोमारुतरंहसः ।
अभ्यद्रवन्त सङ्ग्रामे कौन्तेयस्य रथं प्रति ॥ ९.२२.१० ॥
ମନ ଓ ପବନ ପରି ବେଗବାନ ସେହି ରଥଗୁଡ଼ିକ, ରଥୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ କୌନ୍ତେୟଙ୍କ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଗଲେ।
9.22.11
ते समन्तान्महाराज परिवार्य युधिष्ठिरम् ।
अदृश्यं सायकैश्चक्रुर्मेघा इव दिवाकरम् ॥ ९.२२.११ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେମାନେ ଚାରିଦିଗରୁ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଘେରି ବାଣରେ ତାଙ୍କୁ ଅଦୃଶ୍ୟ କରିଦେଲେ, ମେଘ ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଢାଙ୍କେ।
9.22.12
तं दृष्ट्वा धर्मराजानं कौरवेयैस्तथावृतम् ।
नामृष्यन्त सुसंरब्धाः शिखण्डिप्रमुखा रथाः ॥ ९.२२.१२ ॥
ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କୌରବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ଘେରାଯାଇଥିବା ଦେଖି, ଶିଖଣ୍ଡୀ ପ୍ରମୁଖ ରଥୀମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ତାହା ସହି ନ ପାରି ।
9.22.13
रथैरश्ववरैर्युक्तैः किङ्किणीजालसंवृतैः ।
आजग्मुरथ रक्षन्तः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ९.२२.१३ ॥
କିଙ୍କିଣୀ ଜାଲରେ ଆବୃତ, ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ଯୋଜିତ ରଥରେ ସେମାନେ ଆସି କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
9.22.14
ततः प्रववृते रौद्रः सङ्ग्रामः शोणितोदकः ।
पाण्डवानां कुरूणां च यमराष्ट्रविवर्धनः ॥ ९.२२.१४ ॥
ତାପରେ ପାଣ୍ଡବ ଓ କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରକ୍ତ ହିଁ ଜଳ ଥିବା ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହା ଯମରାଜ୍ୟ ବଢ଼ାଇଲା।
9.22.15
रथान्सप्तशतान्हत्वा कुरूणामाततायिनाम् ।
पाण्डवाः सह पाञ्चालैः पुनरेवाभ्यवारयन् ॥ ९.२२.१५ ॥
କୌରବଙ୍କ ସାତଶହ ଆତତାୟୀ ରଥୀଙ୍କୁ ବଧ କରି, ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ସହ ପାଣ୍ଡବମାନେ ପୁଣି ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ।
9.22.16
तत्र युद्धं महच्चासीत्तव पुत्रस्य पाण्डवैः ।
न च तत्तादृशं दृष्टं नैव चापि परिश्रुतम् ॥ ९.२२.१६ ॥
ସେଠାରେ ତୁମ ପୁତ୍ର ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ଏପରି ଯୁଦ୍ଧ କେହି ଦେଖି ନ ଥିଲେ କି ଶୁଣି ନ ଥିଲେ।
9.22.17
वर्तमाने तदा युद्धे निर्मर्यादे समन्ततः ।
वध्यमानेषु योधेषु तावकेष्वितरेषु च ॥ ९.२२.१७ ॥
ସେତେବେଳେ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ମର୍ଯ୍ୟାଦାହୀନ ଭାବେ ଚାଲିଥିବା ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ଓ ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ବଧ ହେଉଥିଲେ।
9.22.18
विनदत्सु च योधेषु शङ्खवर्यैश्च पूरितैः ।
उत्क्रुष्टैः सिंहनादैश्च गर्जितैश्चैव धन्विनाम् ॥ ९.२२.१८ ॥
ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ, ଉତ୍ତମ ଶଙ୍ଖ ବାଜୁଥିଲା, ଧନୁର୍ଦ୍ଧରମାନଙ୍କର ଚିତ୍କାର, ସିଂହନାଦ ଓ ଗର୍ଜନ ଗୁଞ୍ଜରିତ ହେଉଥିଲା।
9.22.19
अतिप्रवृत्ते युद्धे च छिद्यमानेषु मर्मसु ।
धावमानेषु योधेषु जयगृद्धिषु मारिष ॥ ९.२२.१९ ॥
ଅତି ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଯୁଦ୍ଧରେ, ମର୍ମସ୍ଥାନ ଛିନ୍ନ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଜୟଲୋଭୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଧାବମାନ ହେଉଥିବା ବେଳେ, ହେ ମାରିଷ!
9.22.20
संहारे सर्वतो जाते पृथिव्यां शोकसम्भवे ।
वह्नीनामुत्तमस्त्रीणां सीमन्तोद्धरणे कृते ॥ ९.२२.२० ॥
ସର୍ବତ୍ର ସଂହାର ହେଲା, ପୃଥିବୀରେ ଶୋକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀମାନଙ୍କ ସୀମନ୍ତ ଉତ୍ପାଟିତ ହେଲା,
9.22.21
निर्मर्यादे महायुद्धे वर्तमाने सुदारुणे ।
प्रादुरासन्विनाशाय तदोत्पाताः सुदारुणाः ॥ ९.२२.२१ ॥
ସୀମାହୀନ, ଅତି ଭୟଙ୍କର ମହାଯୁଦ୍ଧ ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ, ବିନାଶ ପାଇଁ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକଟ ହେଲା।
9.22.22
चचाल शब्दं कुर्वाणा सपर्वतवना मही ।
सदण्डाः सोल्मुका राजन्कीर्यमाणाः समन्ततः ॥ ९.२२.२२ ॥
ପର୍ବତ ଓ ବନ ସହିତ ପୃଥିବୀ ଶବ୍ଦ କରି କମ୍ପିଲା; ହେ ରାଜନ୍, ଦଣ୍ଡ ଓ ଜଳନ୍ତା ମଶାଲ ଚାରିଆଡ଼େ ଛିଟିକି ପଡ଼ୁଥିଲା।
9.22.23
उल्काः पेतुर्दिवो भूमावाहत्य रविमण्डलम् ।
विष्वग्वाताः प्रादुरासन्नीचैः शर्करवर्षिणः ॥ ९.२२.२३ ॥
ଆକାଶରୁ ଉଲ୍କା ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳକୁ ଆଘାତ କରି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲା; ଚାରିଆଡ଼େ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପବନ ବହିଲା, ତଳୁ ପଥର ବର୍ଷା କରି ପ୍ରକଟ ହେଲା।
9.22.24
अश्रूणि मुमुचुर्नागा वेपथुं चास्पृशन्भृशम् ।
एतान्धोराननादृत्य समुत्पातान्सुदारुणान् ॥ ९.२२.२४ ॥
ହାତୀମାନେ ଲୁହ ଢାଳିଲେ ଓ ଅତ୍ୟଧିକ କମ୍ପିଲେ; ଏହି ଘୋର ଓ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଉତ୍ପାତକୁ ଅବହେଳା କରି।
9.22.25
पुनर्युद्धाय संयत्ताः क्षत्रियास्तस्थुरव्यथाः ।
रमणीये कुरुक्षेत्रे पुण्ये स्वर्गं यियासवः ॥ ९.२२.२५ ॥
ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ; ରମଣୀୟ, ପବିତ୍ର କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ।
9.22.26
ततो गान्धारराजस्य पुत्रः शकुनिरब्रवीत् ।
युध्यध्वमग्रतो यावत्पृष्ठतो हन्मि पाण्डवान् ॥ ९.२२.२६ ॥
ସେତେବେଳେ ଗାନ୍ଧାରରାଜଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶକୁନି କହିଲା: "ମୁଁ ପଛରୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ ନ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ସମ୍ମୁଖରୁ ଯୁଦ୍ଧ କର।"
9.22.27
ततो नः सम्प्रायातानां मद्रयोधास्तरस्विनः ।
हृष्टाः किलाकिलाशब्दमकुर्वत परे तथा ॥ ९.२२.२७ ॥
ସେତେବେଳେ ଆମ ପ୍ରତି ଆଗେଇ ଆସିଥିବା ବେଗବାନ ମଦ୍ରଯୋଦ୍ଧାମାନେ ହର୍ଷରେ "କିଲକିଲା" ଶବ୍ଦ କଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ସେପରି କଲେ।
9.22.28
अस्मांस्तु पुनरासाद्य लब्धलक्षा दुरासदाः ।
शरासनानि धुन्वन्तः शरवर्षैरवाकिरन् ॥ ९.२२.२८ ॥
କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ପୁଣି ଆମ ଉପରେ ଝାସ ଦେଲେ; ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇ, ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ, ଧନୁ ହଲାଇ ବାଣ ବର୍ଷଣରେ ଆମକୁ ଢାଙ୍କିଦେଲେ।
9.22.29
ततो हतं परैस्तत्र मद्रराजबलं तदा ।
दुर्योधनबलं दृष्ट्वा पुनरासीत्पराङ्मुखम् ॥ ९.२२.२९ ॥
ସେଠାରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ମଦ୍ରରାଜଙ୍କ ସୈନ୍ୟକୁ ଦେଖି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ସୈନ୍ୟ ପୁଣି ପଛକୁ ଫେରିଗଲା।
9.22.30
गान्धारराजस्तु पुनर्वाक्यमाह ततो बली ।
निवर्तध्वमधर्मज्ञा युध्यध्वं किं सृतेन वः ॥ ९.२२.३० ॥
ସେତେବେଳେ ବଳବାନ ଗାନ୍ଧାରରାଜ ପୁଣି କହିଲେ: "ଫେରି ଆସ; ହେ ଅଧର୍ମ ନ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ, ଯୁଦ୍ଧ କର; ପଳାଇବାରେ ତୁମର କ'ଣ ଲାଭ?"
9.22.31
अनीकं दशसाहस्रमश्वानां भरतर्षभ ।
आसीद्गान्धारराजस्य विशालप्रासयोधिनाम् ॥ ९.२२.३१ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗାନ୍ଧାରରାଜଙ୍କ ପାଖରେ ବିଶାଳ ବର୍ଚ୍ଛାଧାରୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ସହିତ ଦଶ ହଜାର ଘୋଡ଼ାର ବାହିନୀ ଥିଲା।
9.22.32
बलेन तेन विक्रम्य वर्तमाने जनक्षये ।
पृष्ठतः पाण्डवानीकमभ्यघ्नन्निशितैः शरैः ॥ ९.२२.३२ ॥
ସେହି ବାହିନୀର ବଳରେ ପରାକ୍ରମରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ି, ଜନକ୍ଷୟ ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପଛରୁ ପାଣ୍ଡବ ସେନାକୁ ଆଘାତ କଲେ।
9.22.33
तदभ्रमिव वातेन क्षिप्यमाणं समन्ततः ।
अभज्यत महाराज पाण्डूनां सुमहद्बलम् ॥ ९.२२.३३ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ପବନରେ ଚାରିଆଡ଼େ ବିଖରା ହେଉଥିବା ମେଘ ପରି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ବିଶାଳ ବାହିନୀ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଲା।
9.22.34
ततो युधिष्ठिरः प्रेक्ष्य भग्नं स्वबलमन्तिकात् ।
अभ्यनोदयदव्यग्रः सहदेवं महाबलम् ॥ ९.२२.३४ ॥
ତା'ପରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ନିକଟରେ ନିଜ ସେନା ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିବାର ଦେଖି, ଅବିଚଳିତ ଭାବରେ ମହାବଳୀ ସହଦେବଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଠେଲିଲେ।
9.22.35
असौ सुबलपुत्रो नो जघनं पीड्य दंशितः ।
सैन्यानि सूदयत्येष पश्य पाण्डव दुर्मतिः ॥ ९.२२.३५ ॥
ସୁବଳ ପୁତ୍ର ଆମର ପଛଭାଗକୁ ଚାପି, କବଚ ପିନ୍ଧି ସେନାମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରୁଛି। ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଏହି ଦୁର୍ମତିକୁ ଦେଖ।
9.22.36
गच्छ त्वं द्रौपदेयैश्च शकुनिं सौबलं जहि ।
रथानीकमहं धक्ष्ये पाञ्चालसहितोऽनघ ॥ ९.२२.३६ ॥
ତୁମେ ଦ୍ରୌପଦୀ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଯାଇ ସୁବଳ ପୁତ୍ର ଶକୁନିଙ୍କୁ ବଧ କର। ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ମୁଁ ପାଞ୍ଚାଳମାନଙ୍କ ସହିତ ରଥସେନାକୁ ଦଗ୍ଧ କରିବି।
9.22.37
गच्छन्तु कुञ्जराः सर्वे वाजिनश्च सह त्वया ।
पादाताश्च त्रिसाहस्राः शकुनिं तैर्वृतो जहि ॥ ९.२२.३७ ॥
ସମସ୍ତ ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ତୁମ ସହିତ ଯାଉ; ତିନି ହଜାର ପଦାତିକ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇ ଶକୁନିକୁ ବଧ କରନ୍ତୁ।
9.22.38
ततो गजाः सप्तशताश्चापपाणिभिरास्थिताः ।
पञ्च चाश्वसहस्राणि सहदेवश्च वीर्यवान् ॥ ९.२२.३८ ॥
ତା'ପରେ ଧନୁ ହାତରେ ଆରୂଢ଼ ସାତଶହ ହାତୀ, ପାଞ୍ଚ ହଜାର ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ ସହଦେବ (ଅଗ୍ରସର ହେଲେ)।
9.22.39
पादाताश्च त्रिसाहस्रा द्रौपदेयाश्च सर्वशः ।
रणे ह्यभ्यद्रवंस्ते तु शकुनिं युद्धदुर्मदम् ॥ ९.२२.३९ ॥
ତିନି ହଜାର ପଦାତିକ ଏବଂ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁତ୍ର ରଣରେ ଯୁଦ୍ଧମଦରେ ମତ୍ତ ଶକୁନି ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
9.22.40
ततस्तु सौबलो राजन्नभ्यतिक्रम्य पाण्डवान् ।
जघान पृष्ठतः सेनां जयगृद्वः प्रतापवान् ॥ ९.२२.४० ॥
ତା'ପରେ ହେ ରାଜନ୍, ସୁବଳପୁତ୍ର (ଶକୁନି) ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ବିଜୟ ଲାଳସାରେ, ପ୍ରତାପୀ ହୋଇ ପଛରୁ ସେନାକୁ ସଂହାର କଲା।
9.22.41
अश्वारोहास्तु संरब्धाः पाण्डवानां तरस्विनाम् ।
प्राविशन्सौबलानीकमभ्यतिक्रम्य तान्रथान् ॥ ९.२२.४१ ॥
କିନ୍ତୁ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ କ୍ରୋଧରେ ସେହି ରଥଗୁଡ଼ିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସୌବଳ ସେନା ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
9.22.42
ते तत्र सादिनः शूराः सौबलस्य महद्बलम् ।
रणमध्ये व्यतिष्ठन्त शरवर्षैरवाकिरन् ॥ ९.२२.४२ ॥
ସେଠାରେ ସେହି ଶୂର ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ ସୌବଳଙ୍କ ମହାସେନା ମଧ୍ୟରେ ରଣରେ ଦୃଢ଼ ଛିଡ଼ା ହୋଇ ବାଣବର୍ଷଣରେ ତାକୁ ଆବୃତ କଲେ।
9.22.43
तदुद्यतगदाप्रासमकापुरुषसेवितम् ।
प्रावर्तत महद्युद्धं राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ९.२२.४३ ॥
ଉଠାଯାଇଥିବା ଗଦା ଓ ବର୍ଶାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବୀରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କ ଦୁର୍ମନ୍ତ୍ରଣାରୁ।
9.22.44
उपारमन्त ज्याशब्दाः प्रेक्षका रथिनोऽभवन् ।
न हि स्वेषां परेषां वा विशेषः प्रत्यदृश्यत ॥ ९.२२.४४ ॥
ଧନୁର ଗୁଣର ଶବ୍ଦ ଥମିଗଲା; ରଥୀମାନେ ଦର୍ଶକ ହେଲେ, କାରଣ ନିଜ ଓ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର କୌଣସି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ।
9.22.45
शूरबाहुविसृष्टानां शक्तीनां भरतर्षभ ।
ज्योतिषामिव सम्पातमपश्यन्कुरुपाण्डवाः ॥ ९.२२.४५ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବୀରମାନଙ୍କ ବାହୁରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କର ପତନକୁ କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆଲୋକର ପତନ ପରି ଦେଖିଲେ।
9.22.46
ऋष्टिभिर्विमलाभिश्च तत्रतत्र विशाम्पते ।
सम्पतन्तीभिराकाशमावृतं बह्वशोभत ॥ ९.२२.४६ ॥
ହେ ବିଶାମ୍ପତେ, ସେଠାରେ ସେଠାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଋଷ୍ଟିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ପଡ଼ୁଥିବା ସେଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଆକାଶ ଆବୃତ ହୋଇ ଅତ୍ୟଧିକ ଶୋଭାୟମାନ ହେଲା।
9.22.47
प्रासानां पततां राजन्रूपमासीत्समन्ततः ।
शलभानामिवाकाशे तदा भरतसत्तम ॥ ९.२२.४७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପଡ଼ୁଥିବା ବର୍ଶାମାନଙ୍କର ରୂପ ଆକାଶରେ ସର୍ବତ୍ର ପଙ୍ଖାପାଳ ପରି ହେଲା, ହେ ଭରତସତ୍ତମ।
9.22.48
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गा विप्रविद्धैर्नियन्तृभिः ।
हयाः परिपतन्तिस्म शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ९.२२.४८ ॥
ରକ୍ତରେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସିକ୍ତ ଘୋଡ଼ାମାନେ, ସାରଥିମାନେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହେବାରୁ, ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ଭାବେ ପଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
9.22.49
अन्योन्यं परिपिष्टाश्च समासाद्य परस्परम् ।
सुविक्षताः स्म दृश्यन्ते वमन्तो रुधिरं मुखैः ॥ ९.२२.४९ ॥
ପରସ୍ପର ସହିତ ଧକ୍କା ହୋଇ ଚିପ୍ସି ହୋଇଯାଇଥିବା ଓ ପରସ୍ପରଙ୍କଠାରୁ ଅତି ଆହତ, ମୁଖରୁ ରକ୍ତ ବାନ୍ତି କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
9.22.50
ततोऽभवत्तमो घोरं सैन्येन रजसा वृतम् ।
तानपाक्रमतोऽद्राक्षं तस्माद्देशादरिन्दम ॥ ९.२२.५० ॥
ତା'ପରେ ସୈନ୍ୟ ଧୂଳିରେ ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧାର ଘେରିଗଲା। ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ଫେରୁଥିବା ସମୟରେ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲି।
9.22.51
अश्वान्राजन्मनुष्यांश्च रजसा संवृते सति ।
भूमौ निपतिताश्चान्ये वमन्तो रुधिरं बहु ॥ ९.२२.५१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଧୂଳିରେ ଆବୃତ ହେଲାବେଳେ ଘୋଡା, ମଣିଷ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ, ବହୁ ରକ୍ତ ବାନ୍ତି କରି।
9.22.52
केशाकेशि समालग्ना न शेकुश्चेष्टितुं नराः ।
अन्योन्यमश्वपृष्ठेभ्यो विकर्षन्तो महाबलाः ॥ ९.२२.५२ ॥
କେଶରେ କେଶ ଲାଗି ରହିବାରୁ ସେମାନେ ଚଳିପାରିଲେ ନାହିଁ। ମହାବଳୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଘୋଡା ପିଠିରୁ ଟାଣୁଥିଲେ।
9.22.53
मल्ला इव समासाद्य निजघ्नुरितरेतरम् ।
अश्वैश्च व्यपकृष्यन्त बहवोऽत्र गतासवः ॥ ९.२२.५३ ॥
ମଲ୍ଲମାନଙ୍କ ପରି ସାମନା କରି ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ମାରିଲେ। ଘୋଡାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଟଣା ହୋଇ ଏଠାରେ ବହୁତେ ପ୍ରାଣହୀନ ହେଲେ।
9.22.54
भूमौ निपतिताश्चान्ये बहवो विजयैषिणः ।
तत्रतत्र व्यदृश्यन्त पुरुषाः शूरमानिनः ॥ ९.२२.५४ ॥
ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଅନ୍ୟ ବହୁତେ, ଯେଉଁମାନେ ବିଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ ଥିଲେ ଓ ନିଜକୁ ଶୂର ଭାବୁଥିଲେ, ସେଠାରେ ସେଠାରେ ଦେଖାଗଲେ।
9.22.55
रक्तोक्षितैश्छिन्नभुजैरवकृष्टशिरोरुहैः ।
व्यदृश्यत मही कीर्णा शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ९.२२.५५ ॥
ରକ୍ତରେ ମାଖା, କଟା ବାହୁ ଓ ଟଣା କେଶ ବିଶିଷ୍ଟ ଶରୀରରେ ପୃଥିବୀ ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ଦେଖାଗଲା।
9.22.56
दूरं न शक्यं तत्रासीद्गन्तुमश्वेन केनचित् ।
साश्वारोहैर्हतैरश्वैरावृते वसुधातले ॥ ९.२२.५६ ॥
ସେଠାରେ କୌଣସି ଘୋଡ଼ା ଦୂରକୁ ଯାଇପାରୁ ନଥିଲା; ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠ ହତ ଘୋଡ଼ା ଓ ସେମାନଙ୍କ ସୱାରଙ୍କ ଦେହରେ ଢାଙ୍କି ହୋଇଥିଲା।
9.22.57
रुधिरोक्षितसन्नाहैरात्तशस्त्रैरुदायुधैः ।
नानाप्रहरणैर्घोरैः परस्परवधैषिभिः।
सुसन्निकृष्टे सङ्ग्रामे हतभूयिष्ठसैनिके ॥ ९.२२.५७ ॥
ରକ୍ତରେ ମାଖା କବଚ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଉଠାଯାଇଥିବା ଆୟୁଧ, ନାନା ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରରେ ପରସ୍ପରକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ସହ ନିକଟରେ ହୋଇଥିବା ଯୁଦ୍ଧରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅଧିକାଂଶ ସୈନିକ ହତ ହୋଇଥିଲେ।
9.22.58
स मुहूर्तं ततो युद्ध्वा सौबलोऽथ विशाम्पते ।
षट्साहस्रैर्हयैः शिष्टेरपायाच्छकुनिस्ततः ॥ ९.२२.५८ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସୌବଳ ଶକୁନି କିଛି ସମୟ ଯୁଦ୍ଧ କରି ପରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଛଅ ହଜାର ଘୋଡ଼ା ସହ ପଳାଇଲା।
9.22.59
तथैव पाण्डवानीकं रुधिरेण समुक्षितम् ।
षट्साहस्रैर्हयैः शिष्टेरपायाच्छ्रान्तवाहनम् ॥ ९.२२.५९ ॥
ସେହିପରି ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସେନା ମଧ୍ୟ ରକ୍ତରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଖା ଥିଲା; ଥକା ବାହନ ସହିତ ଅବଶିଷ୍ଟ ଛଅ ହଜାର ଘୋଡ଼ା ସହ ପଳାଇଲା।
9.22.60
अश्वारोहाश्च पाण्डूनामब्रुवन्रुधिरोक्षिताः ।
सुसन्निकृष्टे सङ्ग्रामे भूयिष्ठे त्यक्तजीविताः ॥ ९.२२.६० ॥
ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ, ରକ୍ତରେ ମାଖା ଓ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ, ସେହି ନିକଟରେ ହୋଇଥିବା ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଏହା କହିଲେ।
9.22.61
न हि शक्यं रथैर्योद्धुं कुत एव महागजैः ।
रथानेव रथा यान्तु कुञ्जराः कुञ्जरानपि ॥ ९.२२.६१ ॥
ରଥ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, ମହାଗଜ ଦ୍ୱାରା ତ କିପରି ହେବ? ରଥସବୁ ରଥ ଆଡ଼କୁ ଯାଆନ୍ତୁ, ଏବଂ ହାତୀସବୁ ହାତୀ ଆଡ଼କୁ ମଧ୍ୟ ଯାଆନ୍ତୁ।
9.22.62
प्रतियातो हि शकुनिः स्वमनीकमवस्थितः ।
न पुनः सौबलो राजा योद्धुमभ्यागमिष्यति ॥ ९.२२.६२ ॥
ଶକୁନି ଫେରିଯାଇ ନିଜ ସୈନ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଛି; ସୁବଳର ପୁତ୍ର ସେ ରାଜା ପୁଣି ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆସିବ ନାହିଁ।
9.22.63
ततस्तु द्रौपदेयाश्च ते च मत्ता महाद्विपाः ।
प्रययुर्यत्र पाञ्चाल्यो धृष्टद्युम्नो महारथः ॥ ९.२२.६३ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଏବଂ ସେହି ମତ୍ତ ମହାହାତୀମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ପାଞ୍ଚାଳ୍ୟ ମହାରଥୀ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ ଥିଲେ ସେଠିକୁ ଗଲେ।
9.22.64
सहदेवोऽपि कौरव्य रजोमेघे समुत्थिते ।
एकाकी प्रययौ तत्र यत्र राजा युधिष्ठिरः ॥ ९.२२.६४ ॥
ହେ କୌରବ୍ୟ, ଧୂଳିମେଘ ଉଠିବା ବେଳେ ସହଦେବ ମଧ୍ୟ ଏକାକୀ ଯେଉଁଠାରେ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଥିଲେ ସେଠିକୁ ଗଲେ।
9.22.65
ततस्तेषु प्रयातेषु शकुनिः सौबलः पुनः ।
पार्श्वतोऽभ्यहनत्क्रुद्धो धृष्टद्युम्नस्य वाहिनीम् ॥ ९.२२.६५ ॥
ସେମାନେ ଚାଲିଗଲା ପରେ ସୁବଳପୁତ୍ର ଶକୁନି ପୁଣି କ୍ରୋଧରେ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସୈନ୍ୟକୁ ଆଘାତ କଲା।
9.22.66
तत्पुनस्तुमुलं युद्धं प्राणांस्त्यक्त्वाऽभ्यवर्तत ।
तावकानां परेषां च परस्परवधैषिणाम् ॥ ९.२२.६६ ॥
ପୁଣି ସେହି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରି ଚାଲିଲା; ତୁମ ଓ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପରସ୍ପରର ବଧ ଇଚ୍ଛା କରି।
9.22.67
ते चान्योन्यमवैक्षन्त तस्मिन्वीरसमागमे ।
योधाः पर्यपतन्राजञ्शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ९.२२.६७ ॥
ସେଇ ବୀରସମାଗମରେ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଚାହିଁଲେ। ହେ ରାଜନ୍, ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଶହେ ଶହେ ଓ ହଜାରେ ହଜାରେ ପଡ଼ିଲେ।
9.22.68
असिभिश्छिद्यमानानां शिरसां लोकसंक्षये ।
प्रादुरासीन्महाञ्शब्दस्तालानां पततामिव ॥ ९.२२.६८ ॥
ଲୋକକ୍ଷୟରେ ଖଡ୍ଗରେ କଟାଯାଉଥିବା ମୁଣ୍ଡର ମହା ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା, ପଡ଼ୁଥିବା ତାଳଗଛର ଶବ୍ଦ ପରି।
9.22.69
विमुक्तानां शरीराणां छिन्नानां पततां भुवि ।
सायुधानां च बाहूनामूरूणां च विशाम्पते।
आसीत्कटकटाशब्दः सुमहान्रोमहर्षणः ॥ ९.२२.६९ ॥
ହେ ବିଶାମ୍ପତି, ଭୂମିରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଛିନ୍ନ ଶରୀର, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ବାହୁ ଓ ଉରୁର ମହା 'କଟକଟ' ଶବ୍ଦ ହେଲା; ତାହା ରୋମାଞ୍ଚକର ଥିଲା।
9.22.70
निघ्नन्तो निशितैः शस्त्रैर्भ्रातॄन्पुत्रान्सखीनपि ।
योधाः परिपतन्ति स्म यथाऽऽमिषकृते खगाः ॥ ९.२२.७० ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଭାଇ, ପୁତ୍ର ଓ ସଖାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମାରି ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପଡ଼ିଲେ; ମାଂସ ପାଇଁ ପକ୍ଷୀମାନେ ଯେପରି ଝାସ ଦିଅନ୍ତି।
9.22.71
अन्योन्यं प्रतिसंरब्धाः समासाद्य परस्परम् ।
अहम्पूर्वमहम्पूर्वमिति निघ्नन्सहस्रशः ॥ ९.२२.७१ ॥
ପରସ୍ପର ପ୍ରତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ପରସ୍ପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ, 'ମୁଁ ଆଗେ, ମୁଁ ଆଗେ' କହି ହଜାରେ ହଜାରେ ମାରି।
9.22.72
संयातेनासनभ्रष्टैरश्वारोहैर्गतासुभिः ।
हयाः परिपतन्ति स्म शतशोऽथ सहस्रशः ॥ ९.२२.७२ ॥
ଧାଇଁଥିବା, ଆସନରୁ ଫିଙ୍ଗି ହୋଇଥିବା, ପ୍ରାଣହୀନ ଅଶ୍ୱାରୋହୀଙ୍କ ସହ ଘୋଡ଼ା ଶହେ ଶହେ ଓ ହଜାରେ ହଜାରେ ପଡ଼ିଲେ।
9.22.73
स्फुरतां प्रतिपिष्टानामश्वानां शीघ्रगामिनाम् ।
स्तनतां च मनुष्याणां सन्नद्धानां विशाम्पते ॥ ९.२२.७३ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ଛଟପଟ ହେଉଥିବା, ଚିପା ଯାଇଥିବା ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଘୋଡ଼ା ଓ କବଚଧାରୀ ମଣିଷମାନଙ୍କ କରାହଣ ମଧ୍ୟରେ।
9.22.74
शक्त्यृष्टिप्रासशब्दश्च तुमुलः समपद्यत ।
भिन्दतां परमर्माणि राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ९.२२.७४ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ଦୁର୍ମନ୍ତ୍ରଣା ଯୋଗୁଁ, ମର୍ମସ୍ଥଳ ବିନ୍ଧୁଥିବା ଶକ୍ତି, ଋଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରାସର ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।
9.22.75
श्रमाभिभूताः संरब्धा श्रान्तवाहाः पिपासवः ।
विक्षताश्च शितैः शस्त्रैरभ्यवर्न्तत तावकाः ॥ ९.२२.७५ ॥
କ୍ଳାନ୍ତିରେ ଅଭିଭୂତ, କ୍ରୋଧିତ, କ୍ଳାନ୍ତ ବାହନ ଥିବା, ତୃଷିତ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶସ୍ତ୍ରରେ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ଆପଣଙ୍କ ଲୋକେ ଆଗେଇଲେ।
9.22.76
मत्ता रुधिरगन्धेन बहवोऽत्र विचेतसः ।
जघ्नुः परान्स्वकांश्चैव प्राप्तान्प्राप्ताननन्तरान् ॥ ९.२२.७६ ॥
ଏଠାରେ ରକ୍ତ ଗନ୍ଧରେ ଉନ୍ମତ୍ତ, ମନ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ଅନେକେ ଶତ୍ରୁ, ନିଜ ଲୋକ, ନିକଟକୁ ଆସିଥିବା ଓ ପାଖରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମାରିଲେ।
9.22.77
बहवश्च गतप्राणाः क्षत्रिया जयगृद्विनः ।
भूमावभ्यपतन्राजञ्शरवृष्टिभिरावृताः ॥ ९.२२.७७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ବିଜୟ ଲୋଭୀ ବହୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇ, ଶରବର୍ଷଣରେ ଆବୃତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
9.22.78
वृकगृध्रशृगालानां तुमुले मोदनेऽहनि ।
आसीद्बलक्षयो घोरस्तव पुत्रस्य पश्यतः ॥ ९.२२.७८ ॥
ବାଘ, ଶାଗ୍ରଧ ଓ ଶିଆଳମାନଙ୍କ ଭୋଜନ ସେହି ତୁମୁଳ ଦିନରେ, ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଖି ଆଗରେ ସେନାର ଭୟଙ୍କର କ୍ଷୟ ହେଲା।
9.22.79
नराश्वकायैः सञ्छन्ना भूमिरासीद्विशाम्पते ।
रुधिरोदकचित्रा च भीरूणां भयवर्धिनी ॥ ९.२२.७९ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଘୋଡ଼ାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଭୂମି ଢ଼ାଙ୍କି ହୋଇ ରହିଥିଲା; ରକ୍ତଜଳରେ ଚିତ୍ରିତ, ଭୀରୁମାନଙ୍କ ଭୟ ବଢ଼ାଉଥିଲା।
9.22.80
असिभिः पट्टसैः शूलैस्तक्षमाणाः पुनःपुनः ।
तावकाः पाण्वेयाश्च न न्यवर्तन्त भारत ॥ ९.२२.८० ॥
ଖଡ଼୍ଗ, ପଟ୍ଟସ ଓ ଶୂଳରେ ବାରମ୍ବାର କାଟି, ତୁମ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଫେରିଲେ ନାହିଁ, ହେ ଭରତ।
9.22.81
प्रहरन्तो यथाशक्ति यावत्प्राणस्य धारणम् ।
योधाः परिपतन्ति स्म वमन्तो रुधिरं मुखैः ॥ ९.२२.८१ ॥
ପ୍ରାଣ ରହିବା ଯାଏଁ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ପ୍ରହାର କରି, ମୁଖରୁ ରକ୍ତ ବାନ୍ତି କରି ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ପଡ଼ିଗଲେ।
9.22.82
शिरो गृहीत्वा केशेषु कबन्धः स प्रदृश्यते ।
उद्यम्य च शितं खङ्गं रुधिरेण परिप्लुतम् ॥ ९.२२.८२ ॥
କେଶରେ ଧରା ମୁଣ୍ଡ ସହିତ ସେ କବନ୍ଧ ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ରକ୍ତରେ ଭିଜା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଖଡ଼୍ଗକୁ ଉଠାଇ।
9.22.83
तथोत्थितेषु बहुषु कबन्धेषु नराधिप ।
तथा रुधिरगन्धेन योधाः कश्मलमाविशन् ॥ ९.२२.८३ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ସେହିପରି ଅନେକ କବନ୍ଧ ଉଠି ଠିଆ ହେଲେ; ରକ୍ତର ଗନ୍ଧରେ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମୂର୍ଛା ଓ ବ୍ୟାକୁଳତାରେ ପଡ଼ିଲେ।
9.22.84
मन्दीभूते ततः शब्दे पाण्डवानां महद्बलम् ।
अल्पावशिष्टैस्तुरगैरभ्यवर्तत सौबलः ॥ ९.२२.८४ ॥
ତା'ପରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ମହାସେନାର ଶବ୍ଦ ମନ୍ଦ ହେଲେ, ଅବଶିଷ୍ଟ କିଛି ଘୋଡ଼ା ସହିତ ସୌବଳ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା।
9.22.85
ततोऽभ्यधावंस्त्वरिताः पाण्डवा जयगृद्विनः ।
पदातयश्च नागाश्च सादिनश्चोद्यतायुधाः ॥ ९.२२.८५ ॥
ତା'ପରେ ଜୟଲୋଭୀ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଶୀଘ୍ର ଆଗକୁ ଧାଇଲେ; ପଦାତିକ, ହାତୀ ଓ ଅଶ୍ୱାରୋହୀ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇ।
9.22.86
कोष्ठकीकृत्य चाप्येनं परिक्षिप्य च सर्वशः ।
शस्त्रैर्नानाविधैर्जघ्नुर्युद्वपारं तितीर्षवः ॥ ९.२२.८६ ॥
ତାଙ୍କୁ ବୃତ୍ତାକାରେ ଘେରି ଓ ସବୁ ଦିଗରୁ ବେଢ଼ି, ଯୁଦ୍ଧର ପାରିକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସେମାନେ ନାନା ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରହାର କଲେ।
9.22.87
त्वदीयास्तांस्तु सम्प्रेक्ष्य सर्वतः समभिद्रुतान् ।
रथाश्वपत्तिद्विरदाः पाण्डवानभिदुद्रुवुः ॥ ९.२२.८७ ॥
ତୁମ ସୈନ୍ୟମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ସବୁ ଦିଗରୁ ବେଗରେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଦେଖି, ରଥ, ଅଶ୍ୱ, ପଦାତିକ ଓ ହାତୀ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଧାଇଁଲେ।
9.22.88
केचित्पदातयः पद्भिर्मुष्टिभिश्च परस्परम् ।
निजघ्नुः समरे शूराः क्षीणशस्त्रास्ततोऽपतन् ॥ ९.२२.८८ ॥
କେତେ ପଦାତିକ ପାଦ ଓ ମୁଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ପରସ୍ପରକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଘାତ କଲେ; ଅସ୍ତ୍ର କ୍ଷୀଣ ହେଲେ ଶୂରମାନେ ପଡ଼ିଗଲେ।
9.22.89
रथेभ्यो रथिनः पेतुर्द्विपेभ्यो हस्तिसादिनः ।
विमानेभ्यो दिवो भ्रष्टाः सिद्वाः पुण्यक्षयादिव ॥ ९.२२.८९ ॥
ରଥରୁ ରଥୀମାନେ, ହାତୀରୁ ହାତୀସୱାରମାନେ ପଡ଼ିଗଲେ; ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୟ ହେଲେ ସ୍ୱର୍ଗର ବିମାନରୁ ସିଦ୍ଧମାନେ ପଡ଼ିବା ପରି।
9.22.90
एवमन्योन्यमायत्ता योधा जघ्नुर्महाहवे ।
पितॄन्भ्रातॄन्वयस्यांश्च पुत्रानपि तथा परे ॥ ९.२२.९० ॥
ଏହିପରି ପରସ୍ପର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣରେ ରତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ପିତା, ଭାଇ, ସଖା, ପୁତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କଲେ।
9.22.91
एवमासीदमर्यादं युद्वं भरतसत्तम ।
प्रासासिबाणकलिलं वर्तमाने सुदारुणे ॥ ९.२२.९१ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିପରି ସୀମାହୀନ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଲା; ବର୍ଚ୍ଛା, ଖଡ୍ଗ ଓ ବାଣରେ ଭରପୂର ସେ ଯୁଦ୍ଧ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଥିଲା।